حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ وَإِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَذْرِفَانِ ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدٌ مِنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَمَا يَسُرُّنِي أَنَّهُمْ عِنْدَنَا أَوْ قَالَ مَا يَسُرُّهُمْ أَنَّهُمْ عِنْدَنَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilib: «Bayroqni Zayd oldi va shahid boʻldi; soʻng uni Jaʼfar oldi va shahid boʻldi; soʻng uni Abdulloh ibn Ravoha oldi va shahid boʻldi», dedilar — u zotning koʻzlaridan yosh oqar edi. Soʻng: «Keyin uni Xolid (sarkardalikka) tayinlanmagan holda oldi va Alloh unga fath berdi. Ularning bizning oldimizda boʻlishlari meni xursand qilmaydi», — yoki: «ularning bizning oldimizda boʻlishlari oʻzlarini xursand qilmaydi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилиб: «Байроқни Зайд олди ва шаҳид бўлди; сўнг уни Жаъфар олди ва шаҳид бўлди; сўнг уни Абдуллоҳ ибн Равоҳа олди ва шаҳид бўлди», дедилар — у зотнинг кўзларидан ёш оқар эди. Сўнг: «Кейин уни Холид (саркардаликка) тайинланмаган ҳолда олди ва Аллоҳ унга фатҳ берди. Уларнинг бизнинг олдимизда бўлишлари мени хурсанд қилмайди», — ёки: «уларнинг бизнинг олдимизда бўлишлари ўзларини хурсанд қилмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ زَاذَوَيْهِ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍنُهِينَا أَوْ قَالَ أُمِرْنَا أَنْ لَا نَزِيدَ أَهْلَ الْكِتَابِ عَلَى وَعَلَيْكُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: «Biz ahli kitobga ‹va alaykum›dan ortiq (soʻz) qoʻshmaslikdan qaytarilgan edik» — yoki: «shunga buyurilgan edik», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: «Биз аҳли китобга ‹ва алайкум›дан ортиқ (сўз) қўшмасликдан қайтарилган эдик» — ёки: «шунга буюрилган эдик», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَقَارِبَةً وَصَلَاةُ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى مَدَّ عُمَرُ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning namozlari bilan Abu Bakrning namozi bir-biriga yaqin edi, toki Umar bomdod namozini choʻzgunicha».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари билан Абу Бакрнинг намози бир-бирига яқин эди, токи Умар бомдод намозини чўзгунича».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَسُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ هَلْ قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ بَعْدَ الرُّكُوعِ ثُمَّ سُئِلَ بَعْدَ ذَلِكَ مَرَّةً أُخْرَى هَلْ قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ قَالَ نَعَمْ بَعْدَ الرُّكُوعِ يَسِيرًا
Ibn Siyrindan rivoyat qilinadi: Anas ibn Molikdan: «Rasululloh ﷺ qunut oʻqiganmilar?» deb soʻraldi. U: «Ha, rukuʼdan soʻng», dedi. Soʻng undan yana bir bor: «Rasululloh ﷺ subh namozida qunut oʻqiganmilar?» deb soʻralganda, u: «Ha, rukuʼdan soʻng ozgina», dedi.Ибн Сийриндан ривоят қилинади: Анас ибн Моликдан: «Расулуллоҳ ﷺ қунут ўқиганмилар?» деб сўралди. У: «Ҳа, рукуъдан сўнг», деди. Сўнг ундан яна бир бор: «Расулуллоҳ ﷺ субҳ намозида қунут ўқиганмилар?» деб сўралганда, у: «Ҳа, рукуъдан сўнг озгина», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ شَعْرُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺning sochlari quloqlarining yarmigacha yetar edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺнинг сочлари қулоқларининг ярмигача етар эди».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ وَقْتِ صَلَاةِ الصُّبْحِ قَالَ فَأَمَرَ بِلَالًا حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ ثُمَّ أَسْفَرَ مِنْ الْغَدِ حَتَّى أَسْفَرَ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ وَقْتِ صَلَاةِ الْغَدَاةِ مَا بَيْنَ هَاتَيْنِ أَوْ قَالَ هَذَيْنِ وَقْتٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan bomdod namozining vaqti haqida soʻraldi... Bas, u zot tong otganda Bilolga buyurdilar, u iqoma aytdi. Ertasi kuni esa (osmon) ravshanlashgunicha kechiktirdilar, soʻng: «Bomdod namozining vaqti haqida soʻragan (kishi) qani? Mana shu ikkisining orasi vaqtdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан бомдод намозининг вақти ҳақида сўралди... Бас, у зот тонг отганда Билолга буюрдилар, у иқома айтди. Эртаси куни эса (осмон) равшанлашгунича кечиктирдилар, сўнг: «Бомдод намозининг вақти ҳақида сўраган (киши) қани? Мана шу иккисининг ораси вақтдир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ النَّحْرِ مَنْ كَانَ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلَاةِ فَلْيُعِدْ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا يَوْمٌ يُشْتَهَى فِيهِ اللَّحْمُ وَذَكَرَ هَنَةً مِنْ جِيرَانِهِ فَكَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَّقَهُ قَالَ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ شَاتَيْ لَحْمٍ قَالَ فَرَخَّصَ لَهُ فَلَا أَدْرِي بَلَغَتْ رُخْصَتُهُ مَنْ سِوَاهُ أَمْ لَا قَالَ ثُمَّ انْكَفَأَ رَسُولُ اللَّهِ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ إِلَى كَبْشَيْنِ فَذَبَحَهُمَا وَقَامَ النَّاسُ إِلَى غُنَيْمَةٍ فَتَوَزَّعُوهَا أَوْ قَالَ فَتَجَزَّعُوهَا هَكَذَا قَالَ أَيُّوبُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Nahr (qurbonlik) kuni: «Kim namozdan oldin soʻygan boʻlsa, qaytadan soʻysin», — dedilar. Shunda bir kishi turib: «Yo Rasululloh! Bu kunda goʻsht juda istaladi (qadrli boʻladi)», — dedi va qoʻshnilaridan birining ahvolini (ehtiyojini) zikr qildi. Rasululloh ﷺ uni tasdiqlaganga oʻxshaydi. (U kishi): «Mening huzurimda bir jadaʼa (bir yoshga toʻlmagan qoʻzichoq) bor, u menga goʻshtli ikki echkidan koʻra mahbubroqdir; uni soʻysam boʻladimi?» — dedi. (Rasululloh ﷺ) unga ruxsat berdilar. (Roviy) dedi: «Bu ruxsat undan boshqaga ham yetib (taalluqli) boʻlganmi yoki yoʻqmi, bilmayman». (Roviy) dedi: Soʻngra Rasululloh ﷺ ikki qoʻchqorga yuzlanib, ularni soʻydilar. Odamlar esa bir poda qoʻyga (kichik qoʻylarga) borib, ularni oʻzaro taqsimlab oldilar — yoki: «boʻlishib oldilar», — dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Наҳр (қурбонлик) куни: «Ким намоздан олдин сўйган бўлса, қайтадан сўйсин», — дедилар. Шунда бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ! Бу кунда гўшт жуда исталади (қадрли бўлади)», — деди ва қўшниларидан бирининг аҳволини (эҳтиёжини) зикр қилди. Расулуллоҳ ﷺ уни тасдиқлаганга ўхшайди. (У киши): «Менинг ҳузуримда бир жадаъа (бир ёшга тўлмаган қўзичоқ) бор, у менга гўштли икки эчкидан кўра маҳбуброқдир; уни сўйсам бўладими?» — деди. (Расулуллоҳ ﷺ) унга рухсат бердилар. (Ровий) деди: «Бу рухсат ундан бошқага ҳам етиб (тааллуқли) бўлганми ёки йўқми, билмайман». (Ровий) деди: Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ икки қўчқорга юзланиб, уларни сўйдилар. Одамлар эса бир пода қўйга (кичик қўйларга) бориб, уларни ўзаро тақсимлаб олдилар — ёки: «бўлишиб олдилар», — деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ شَرِبَ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ فَنَاوَلَهُ وَقَالَ الْأَيْمَنَ فَالْأَيْمَنَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ichdilar; oʻng tomonlarida bir aʼrobiy, chap tomonlarida Abu Bakr bor edi. U zot (idishni) unga uzatdilar va: «Oʻngdagiga, keyin oʻngdagiga», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ичдилар; ўнг томонларида бир аъробий, чап томонларида Абу Бакр бор эди. У зот (идишни) унга узатдилар ва: «Ўнгдагига, кейин ўнгдагига», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ نَوْفَلِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَدَخَلْنَا عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَقُلْنَا حَدِّثْنَا بِمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ حُرِّمَ عَلَى النَّارِ وَحُرِّمَتْ النَّارُ عَلَيْهِ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَحُبُّ اللَّهِ وَأَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ فَيُحْرَقَ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ فِي الْكُفْرِ
Navfal ibn Masʼuddan rivoyat qilinadi: Biz Anas ibn Molikning huzuriga kirdik va: «Bizga Rasululloh ﷺdan eshitgan narsangni aytib ber», dedik. U: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim, dedi: «Uch (xislat) borki, kimda ular boʻlsa, u doʻzaxga harom qilinadi va doʻzax ham unga harom qilinadi: Allohga iymon keltirish, Allohni sevish hamda oʻtga tashlanib yonish uning uchun kufrga qaytishdan koʻra sevimliroq boʻlishi».Навфал ибн Масъуддан ривоят қилинади: Биз Анас ибн Моликнинг ҳузурига кирдик ва: «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган нарсангни айтиб бер», дедик. У: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим, деди: «Уч (хислат) борки, кимда улар бўлса, у дўзахга ҳаром қилинади ва дўзах ҳам унга ҳаром қилинади: Аллоҳга иймон келтириш, Аллоҳни севиш ҳамда ўтга ташланиб ёниш унинг учун куфрга қайтишдан кўра севимлироқ бўлиши».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَمَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَائِطٍ لِبَنِي النَّجَّارِ فَسَمِعَ صَوْتًا مِنْ قَبْرٍ فَقَالَ مَتَى مَاتَ صَاحِبُ هَذَا الْقَبْرِ قَالُوا مَاتَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ عَذَابَ الْقَبْرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Banun Najjorning bir bogʻi yonidan oʻtdilar va bir qabrdan ovoz eshitdilar. U zot: «Bu qabr sohibi qachon vafot etgan?» dedilar. Ular: «Johiliyatda vafot etgan», dedilar. U zot: «Agar bir-biringizni dafn qilmay qoʻyishingizdan (qoʻrqmaganimda), Allohdan qabr azobini sizlarga eshittirishini soʻragan boʻlardim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Банун Нажжорнинг бир боғи ёнидан ўтдилар ва бир қабрдан овоз эшитдилар. У зот: «Бу қабр соҳиби қачон вафот этган?» дедилар. Улар: «Жоҳилиятда вафот этган», дедилар. У зот: «Агар бир-бирингизни дафн қилмай қўйишингиздан (қўрқмаганимда), Аллоҳдан қабр азобини сизларга эшиттиришини сўраган бўлардим», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عُبَيْدٍ الطَّائِيِّ حَدَّثَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ قَالَجَاءَ أَنَسٌ إِلَى الْمَدِينَةِ فَقُلْنَا لَهُ مَا أَنْكَرْتَ مِنَّا مِنْ عَهْدِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا أَنْكَرْتُ مِنْكُمْ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّكُمْ لَا تُقِيمُونَ صُفُوفَكُمْ
Bushayr ibn Yasar aytdi: Anas Madinaga keldi, biz unga: «Allohning Nabiysi ﷺ zamonidan (qolgan ahvolimizda) nimani inkor qilding?» dedik. U: «Sizlardan hech narsani inkor qilmadim, faqat saflaringizni toʻgʻri tortmaysizlar», dedi.Бушайр ибн Ясар айтди: Анас Мадинага келди, биз унга: «Аллоҳнинг Набийси ﷺ замонидан (қолган аҳволимизда) нимани инкор қилдинг?» дедик. У: «Сизлардан ҳеч нарсани инкор қилмадим, фақат сафларингизни тўғри тортмайсизлар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَرَكَةُ فِي نَوَاصِي الْخَيْلِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Baraka otlarning peshonalaridadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Барака отларнинг пешоналаридадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا وَإِنْ اسْتُعْمِلَ عَلَيْكُمْ حَبَشِيٌّ كَأَنَّ رَأْسَهُ زَبِيبَةٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Eshitinglar va itoat qilinglar, garchi ustingizga boshi mayizga oʻxshagan habashiy tayinlansa ham», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эшитинглар ва итоат қилинглар, гарчи устингизга боши майизга ўхшаган ҳабаший тайинланса ҳам», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِرَجُلٍ وَهُوَ يُهَادَى بَيْنَ ابْنَيْهِ قَالُوا نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ تَعْذِيبِ هَذَا لِنَفْسِهِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَرْكَبَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki oʻgʻli orasida (ularga suyanib) yuritilayotgan bir kishining yonidan oʻtdilar. (Odamlar): «U piyoda yurishga nazr qilgan», deyishdi. U zot: «Albatta Alloh bu (kishi)ning oʻzini qiynashidan behojatdir», dedilar va unga ulovga minishni buyurdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки ўғли орасида (уларга суяниб) юритилаётган бир кишининг ёнидан ўтдилар. (Одамлар): «У пиёда юришга назр қилган», дейишди. У зот: «Албатта Аллоҳ бу (киши)нинг ўзини қийнашидан беҳожатдир», дедилар ва унга уловга минишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَجِيٌّ لِرَجُلٍ حَتَّى نَعَسَ أَوْ كَادَ يَنْعَسُ بَعْضُ الْقَوْمِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqoma aytildi, Rasululloh ﷺ esa bir kishi bilan maxfiy suhbatda edilar; hatto qavmdan baʼzilari mudrab qoldi — yoki mudrab qolayozdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқома айтилди, Расулуллоҳ ﷺ эса бир киши билан махфий суҳбатда эдилар; ҳатто қавмдан баъзилари мудраб қолди — ёки мудраб қолаёзди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ فَقَالَ مَا كُنَّا نَشَاءُ أَنْ نَرَاهُ مُصَلِّيًا إِلَّا رَأَيْنَاهُ وَلَا نَائِمًا إِلَّا رَأَيْنَاهُ
Humayd aytdi: Anasdan Nabiy ﷺning kechasi (oʻqigan) namozlari haqida soʻraldi. U: «Biz u zotni namoz oʻqiyotgan holda koʻrishni istasak, albatta shunday koʻrardik; uxlayotgan holda koʻrishni istasak, albatta shunday koʻrardik», dedi.Ҳумайд айтди: Анасдан Набий ﷺнинг кечаси (ўқиган) намозлари ҳақида сўралди. У: «Биз у зотни намоз ўқиётган ҳолда кўришни истасак, албатта шундай кўрардик; ухлаётган ҳолда кўришни истасак, албатта шундай кўрардик», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ بِالْبَقِيعِ فَنَادَى رَجُلٌ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ فَقَالَ لَمْ أَعْنِكَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Baqiʼda edilar. Bir kishi: «Ey Abul Qosim!» deb chaqirdi. U zot unga oʻgirilib qaradilar. Shunda oʻsha kishi: «Men sizni nazarda tutmadim», dedi. U zot: «Mening ismim bilan ism qoʻyinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qoʻymanglar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бақиъда эдилар. Бир киши: «Эй Абул Қосим!» деб чақирди. У зот унга ўгирилиб қарадилар. Шунда ўша киши: «Мен сизни назарда тутмадим», деди. У зот: «Менинг исмим билан исм қўйинглар, лекин менинг куням билан куня қўйманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حَمَّادٍ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ حُنَيْنٍ مَنْ قَتَلَ كَافِرًا فَلَهُ سَلَبُهُقَالَ فَقَتَلَ أَبُو طَلْحَةَ عِشْرِينَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hunayn kuni: «Kim bir kofirni oʻldirsa, uning salabi (ustidan chiqqan yarogʻ-anjomi) oʻshaniki», dedilar. (Anas) dedi: Shunda Abu Talha yigirma (kishini) oʻldirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн куни: «Ким бир кофирни ўлдирса, унинг салаби (устидан чиққан яроғ-анжоми) ўшаники», дедилар. (Анас) деди: Шунда Абу Талҳа йигирма (кишини) ўлдирди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدِ بْنِ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ يَعْنِي الْأَنْصَارِيَّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَالَ فَنَهَوْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعُوهُ وَأَمَرَ أَنْ يُصَبَّ عَلَيْهِ أَوْ أُهَرِيقَ عَلَيْهِ الْمَاءُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir aʼrobiy masjidga kirib siydi, odamlar esa uni toʻxtatmoqchi boʻldilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qoʻyib beringlar», dedilar va uning ustiga suv quyishni buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир аъробий масжидга кириб сийди, одамлар эса уни тўхтатмоқчи бўлдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қўйиб беринглар», дедилар ва унинг устига сув қуйишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي إِنَائِهِ ثَلَاثًاوَكَانَ أَنَسٌ يَتَنَفَّسُ ثَلَاثًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ idishga uch marta nafas olar edilar. Anas ham uch marta nafas olardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ идишга уч марта нафас олар эдилар. Анас ҳам уч марта нафас оларди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ الْأَخْضَرِ بْنِ عَجْلَانَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَكَا إِلَيْهِ الْحَاجَةَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عِنْدَكَ شَيْءٌ فَأَتَاهُ بِحِلْسٍ وَقَدَحٍ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَشْتَرِي هَذَا فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا آخُذُهُمَا بِدِرْهَمٍ قَالَ مَنْ يَزِيدُ عَلَى دِرْهَمٍ فَسَكَتَ الْقَوْمُ فَقَالَ مَنْ يَزِيدُ عَلَى دِرْهَمٍ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا آخُذُهُمَا بِدِرْهَمَيْنِ قَالَ هُمَا لَكَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لَا تَحِلُّ إِلَّا لِأَحَدِ ثَلَاثٍ ذِي دَمٍ مُوجِعٍ أَوْ غُرْمٍ مُفْظِعٍ أَوْ فَقْرٍ مُدْقِعٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, muhtojligidan shikoyat qildi. Nabiy ﷺ unga: «Huzuringda biror narsa yoʻqmi?» dedilar. U bir kigiz va bir qadah olib keldi. Nabiy ﷺ: «Buni kim sotib oladi?» dedilar. Bir kishi: «Men ikkovini bir dirhamga olaman», dedi. U zot: «Kim bir dirhamdan ortiq beradi?» dedilar. Odamlar jim qoldilar. U zot yana: «Kim bir dirhamdan ortiq beradi?» dedilar. Bir kishi: «Men ikkovini ikki dirhamga olaman», dedi. U zot: «Ikkovi seniki», dedilar. Soʻng: «Albatta, (odamlardan) soʻrash uch kishidan biriga boshqa halol emas: alamli xun (qon toʻlovi) ostidagi kishiga, ogʻir qarzga botgan kishiga yoxud tuproqqa qoraygan qashshoqlikdagi kishiga», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, муҳтожлигидан шикоят қилди. Набий ﷺ унга: «Ҳузурингда бирор нарса йўқми?» дедилар. У бир кигиз ва бир қадаҳ олиб келди. Набий ﷺ: «Буни ким сотиб олади?» дедилар. Бир киши: «Мен икковини бир дирҳамга оламан», деди. У зот: «Ким бир дирҳамдан ортиқ беради?» дедилар. Одамлар жим қолдилар. У зот яна: «Ким бир дирҳамдан ортиқ беради?» дедилар. Бир киши: «Мен икковини икки дирҳамга оламан», деди. У зот: «Иккови сеники», дедилар. Сўнг: «Албатта, (одамлардан) сўраш уч кишидан бирига бошқа ҳалол эмас: аламли хун (қон тўлови) остидаги кишига, оғир қарзга ботган кишига ёхуд тупроққа қорайган қашшоқликдаги кишига», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ كَانُوا يَفْتَتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِ {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon (roziyallohu anhum) qiroatni {Alhamdu lillahi Robbil olamiyn} bilan boshlar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон (розияллоҳу анҳум) қироатни {Алҳамду лиллаҳи Роббил оламийн} билан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَجِيءُ أَحَدُنَا إِلَى بَنِي سَلِمَةَ وَهُوَ يَرَى مَوَاقِعَ نَبْلِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan shom namozini oʻqir edik, soʻng birimiz Banu Salima (mahallasi)ga borar va (hamon) oʻqi tushadigan joyni koʻrib turar edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан шом намозини ўқир эдик, сўнг биримиз Бану Салима (маҳалласи)га борар ва (ҳамон) ўқи тушадиган жойни кўриб турар эди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ لِأَبِي طَلْحَةَ ابْنٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو عُمَيْرٍ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُضَاحِكُهُ قَالَ فَرَآهُ حَزِينًا فَقَالَ يَا أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talhaning Abu Umayr deb ataladigan bir oʻgʻli bor edi, Nabiy ﷺ u bilan hazillashar edilar. (Anas) dedi: Bir kuni u zot uni gʻamgin holda koʻrdilar va: «Ey Abu Umayr, nugʻayr (kichkina qushcha) nima boʻldi?» dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳанинг Абу Умайр деб аталадиган бир ўғли бор эди, Набий ﷺ у билан ҳазиллашар эдилар. (Анас) деди: Бир куни у зот уни ғамгин ҳолда кўрдилар ва: «Эй Абу Умайр, нуғайр (кичкина қушча) нима бўлди?» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ ثَمَرَةِ النَّخْلِ حَتَّى تَزْهُوَقِيلَ لِأَنَسٍ مَا تَزْهُو قَالَ تَحْمَرُّ
Humayd aytdi: Anasdan meva sotish haqida soʻraldi. U: «Rasululloh ﷺ xurmo mevasini yetilgunicha sotishdan qaytardilar», dedi. Anasdan: «Yetilishi nima?» deb soʻraldi. U: «Qizaradi», dedi.Ҳумайд айтди: Анасдан мева сотиш ҳақида сўралди. У: «Расулуллоҳ ﷺ хурмо мевасини етилгунича сотишдан қайтардилар», деди. Анасдан: «Етилиши нима?» деб сўралди. У: «Қизаради», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَقَالَ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَلَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْخَمْرِ بِالْجَرِيدِ وَالنِّعَالِ وَجَلَدَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ أَرْبَعِينَفَلَمَّا كَانَ عُمَرُ دَنَا النَّاسُ مِنْ الرِّيفِ وَالْقُرَى قَالَ لِأَصْحَابِهِ مَا تَرَوْنَ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ اجْعَلْهَا كَأَخَفِّ الْحُدُودِ فَجَلَدَ عُمَرُ ثَمَانِينَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xamr (ichgan kishi)ni xurmo shoxlari va kovushlar bilan urdilar; Abu Bakr ham urdi. Yahyo oʻz hadisida: qirq (darra), dedi. Umarning zamoni kelganda, odamlar ekinzor va qishloqlarga yaqinlashdilar. U sahoblariga: «Nima deysizlar?» dedi. Abdurrahmon: «Uni haddlarning eng yengiligidek qilgin», dedi. Shunda Umar sakson (darra) urdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хамр (ичган киши)ни хурмо шохлари ва ковушлар билан урдилар; Абу Бакр ҳам урди. Яҳё ўз ҳадисида: қирқ (дарра), деди. Умарнинг замони келганда, одамлар экинзор ва қишлоқларга яқинлашдилар. У саҳобларига: «Нима дейсизлар?» деди. Абдурраҳмон: «Уни ҳаддларнинг энг енгилигидек қилгин», деди. Шунда Умар саксон (дарра) урди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ أَكَلْتُ الْحُمُرَ مَرَّتَيْنِ قَالَ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَفْنَيْتُ الْحُمُرَ قَالَ فَنَادَى إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْ لَحْمِ الْحُمُرِ فَإِنَّهَا رِجْسٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xaybarda bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Eshaklar yeb yuborildi», dedi — ikki marta. (Anas) dedi: Soʻng u yana kelib: «Eshaklar tugatildi», dedi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh va Uning Rasuli sizlarni eshak goʻshtidan qaytaradilar; chunki u — nopokdir», deb nido qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хайбарда бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эшаклар еб юборилди», деди — икки марта. (Анас) деди: Сўнг у яна келиб: «Эшаклар тугатилди», деди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расули сизларни эшак гўштидан қайтарадилар; чунки у — нопокдир», деб нидо қилдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَأَلَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ يُسَلِّمُونَ عَلَيْنَا فَكَيْفَ نَرُدُّ عَلَيْهِمْ قَالَ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْوَحَجَّاجٌ مِثْلَهُ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ أَسْأَلْ قَتَادَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ هَلْ سَمِعْتَهُ مِنْ أَنَسٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sahobalari u zotdan soʻrab: «Ahli kitob bizga salom beradi, biz ularga qanday javob qaytaramiz?» dedilar. U zot: «‹Va alaykum›, denglar», dedilar. Hajjoj ham shunga oʻxshash (rivoyat qildi). Shuʼba aytdi: Men Qatodadan bu hadis haqida, uni Anasdan eshitganmi-yoʻqmi, deb soʻramadim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг саҳобалари у зотдан сўраб: «Аҳли китоб бизга салом беради, биз уларга қандай жавоб қайтарамиз?» дедилар. У зот: «‹Ва алайкум›, денглар», дедилар. Ҳажжож ҳам шунга ўхшаш (ривоят қилди). Шуъба айтди: Мен Қатодадан бу ҳадис ҳақида, уни Анасдан эшитганми-йўқми, деб сўрамадим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَتَبْقَى مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ وَالْأَمَلُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Odam bolasi qariydi, undagi ikki narsa esa qolaveradi: hirs va (uzoq) umid», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Одам боласи қарийди, ундаги икки нарса эса қолаверади: ҳирс ва (узоқ) умид», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ بَدْرٍ مَنْ يَنْظُرُ مَا فَعَلَ أَبُو جَهْلٍ فَانْطَلَقَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَوَجَدَ ابْنَيْ عَفْرَاءَ قَدْ ضَرَبَاهُ حَتَّى بَرَدَ فَأَخَذَ بِلِحْيَتِهِ فَقَالَ أَنْتَ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ وَهَلْ فَوْقَ رَجُلٍ قَتَلْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَهُ قَوْمُهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Badr kuni: «Kim Abu Jahl nima boʻlganini borib koʻradi?» dedilar. Shunda Ibn Masʼud bordi va uni Afroning ikki oʻgʻli urib, (joni chiqib) sovib qolgan holda topdi. U uning soqolidan ushlab: «Sen Abu Jahlmisan?» dedi. U: «Sizlar oʻldirgan — yoki qavmi oʻldirgan — bir kishidan yuksakroq (odam) ham bormi?» dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бадр куни: «Ким Абу Жаҳл нима бўлганини бориб кўради?» дедилар. Шунда Ибн Масъуд борди ва уни Афронинг икки ўғли уриб, (жони чиқиб) совиб қолган ҳолда топди. У унинг соқолидан ушлаб: «Сен Абу Жаҳлмисан?» деди. У: «Сизлар ўлдирган — ёки қавми ўлдирган — бир кишидан юксакроқ (одам) ҳам борми?» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} وَ {مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا} قَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَحَائِطِي الَّذِي كَانَ بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا وَاللَّهِ لَوْ اسْتَطَعْتُ أَنْ أُسِرَّهَا لَمْ أُعْلِنْهَا قَالَ اجْعَلْهُ فِي فُقَرَاءِ أَهْلِكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Sevgan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha, ezgulikka erisha olmaysiz» (Oli Imron, 92) va «Kim Allohga qarzi hasana beradi?» (Baqara, 245) (oyatlari) nozil boʻlganda, Abu Talha: «Ey Allohning Rasuli, falon joydagi bogʻim (sadaqadir). Allohga qasamki, agar uni sir tuta olsam edi, oshkor qilmagan boʻlardim», dedi. U zot: «Uni ahlingdan boʻlgan faqirlarga ber», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Севган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, эзгуликка эриша олмайсиз» (Оли Имрон, 92) ва «Ким Аллоҳга қарзи ҳасана беради?» (Бақара, 245) (оятлари) нозил бўлганда, Абу Талҳа: «Эй Аллоҳнинг Расули, фалон жойдаги боғим (садақадир). Аллоҳга қасамки, агар уни сир тута олсам эди, ошкор қилмаган бўлардим», деди. У зот: «Уни аҳлингдан бўлган фақирларга бер», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدَّجَّالَ أَعْوَرُ الْعَيْنِ الشِّمَالِ عَلَيْهَا ظَفَرَةٌ غَلِيظَةٌ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ قَالَ وَكُفْرٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Albatta Dajjol chap koʻzi koʻrdir, uning ustida qalin parda bor. Ikki koʻzi orasida esa: ‹kofir› — yoki: ‹kufr keltirdi› — deb yozilgandir».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Албатта Дажжол чап кўзи кўрдир, унинг устида қалин парда бор. Икки кўзи орасида эса: ‹кофир› — ёки: ‹куфр келтирди› — деб ёзилгандир».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُمْأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلَاتِهِمْ فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Nima boʻldiki, baʼzi kishilar namozlarida koʻzlarini osmonga koʻtaradilar?» Bu haqdagi soʻzlarini shu qadar keskin qildilarki, hatto: «Yo bundan tiyilsinlar, yo koʻzlari sugʻurib olinadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Нима бўлдики, баъзи кишилар намозларида кўзларини осмонга кўтарадилар?» Бу ҳақдаги сўзларини шу қадар кескин қилдиларки, ҳатто: «Ё бундан тийилсинлар, ё кўзлари суғуриб олинади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَّى بِكَبْشَيْنِ أَقْرَنَيْنِ أَمْلَحَيْنِ لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَذْبَحُهُمَا بِيَدِهِ وَاضِعًا عَلَى صِفَاحِهِمَا قَدَمَهُ وَيُسَمِّي وَيُكَبِّرُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikkita shoxli, oqi qoraga aralash qoʻchqorni qurbonlik qildilar. Men u zotning ularni oʻz qoʻllari bilan, oyoqlarini ularning yon biqiniga qoʻyib, Allohning nomini zikr qilib va takbir aytib soʻyayotganlarini koʻrdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ иккита шохли, оқи қорага аралаш қўчқорни қурбонлик қилдилар. Мен у зотнинг уларни ўз қўллари билан, оёқларини уларнинг ён биқинига қўйиб, Аллоҳнинг номини зикр қилиб ва такбир айтиб сўяётганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاكُمْ مِنْ بَعْدِي وَرُبَّمَا قَالَ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِي إِذَا رَكَعْتُمْ وَإِذَا سَجَدْتُمْ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Rukuʼ va sajdani toʻkis qilinglar. Allohga qasamki, sizlar rukuʼ qilganingizda va sajda qilganingizda, men sizlarni orqamdan koʻrib turaman», dedilar. Baʼzan esa: «yelkam ortidan», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рукуъ ва саждани тўкис қилинглар. Аллоҳга қасамки, сизлар рукуъ қилганингизда ва сажда қилганингизда, мен сизларни орқамдан кўриб тураман», дедилар. Баъзан эса: «елкам ортидан», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sajdada meʼyorda boʻlinglar, biringiz ikki bilagini it yozgandek yerga yozmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саждада меъёрда бўлинглар, бирингиз икки билагини ит ёзгандек ерга ёзмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ يَدْعُو عَلَى حَيٍّ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ ثُمَّ تَرَكَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ rukuʼdan keyin bir oy qunut oʻqib, arab qabilalaridan bir qabilaga qarshi duo qildilar, soʻng buni tark etdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рукуъдан кейин бир ой қунут ўқиб, араб қабилаларидан бир қабилага қарши дуо қилдилар, сўнг буни тарк этдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِنَهْرٍ حَافَتَاهُ خِيَامُ اللُّؤْلُؤِ فَضَرَبْتُ بِيَدِي فِي مَجْرَى الْمَاءِ فَإِذَا مِسْكٌ أَذْفَرُ قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي أَعْطَاكَ اللَّهُ أَوْ أَعْطَاكَ رَبُّكَ عَزَّ وَجَلَّ
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Men jannatga kirdim, mana, ikki qirgʻogʻida marvarid chodirlar boʻlgan bir daryo (oldida) edim. Qoʻlimni suv oqayotgan joyga urdim, u esa xushboʻy mushk ekan. Men: ‹Ey Jibril, bu nima?› dedim. U: ‹Bu — Alloh senga bergan, yoki Robbing senga bergan Kavsardir›, dedi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Мен жаннатга кирдим, мана, икки қирғоғида марварид чодирлар бўлган бир дарё (олдида) эдим. Қўлимни сув оқаётган жойга урдим, у эса хушбўй мушк экан. Мен: ‹Эй Жибрил, бу нима?› дедим. У: ‹Бу — Аллоҳ сенга берган, ёки Роббинг сенга берган Кавсардир›, деди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَقَالَ عُصَيَّةُ عَصَتْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ rukuʼdan keyin bir oy qunut oʻqib, Riʼl va Zakvonga qarshi duo qildilar hamda: «Usayya Allohga va Uning Rasuliga osiy boʻldi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рукуъдан кейин бир ой қунут ўқиб, Риъл ва Заквонга қарши дуо қилдилар ҳамда: «Усайя Аллоҳга ва Унинг Расулига осий бўлди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْهَمُونَ ذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَأَرَاحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ يُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَقُولُ لَهُمْ آدَمُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ذَنْبَهُ الَّذِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَقُولُ وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ وَسُؤَالَهُ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَا لَيْسَ لَهُ بِهِ عِلْمٌ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ بِذَلِكَ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَأْتُونَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام عَبْدًا كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ لَهُمْ النَّفْسَ الَّتِي قَتَلَ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْ ذَلِكَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَكَلِمَتَهُ وَرُوحَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي قَالَ الْحَسَنُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Qiyomat kuni muʼminlar toʻplanadilar va ularga shu (fikr) ilhom qilinadi; bas, ular: ‹Koshki, Robbimiz azza va jalla huzurida shafoat soʻrasak — U bizni mana shu joyimizdan rohatlantirsa!› deydilar. Bas, ular Odam alayhissalomning oldiga kelib: ‹Ey Odam, sen — bashariyatning otasisan; Alloh azza va jalla seni Oʻz qoʻli bilan yaratdi, farishtalarini senga sajda qildirdi va senga har bir narsaning ismlarini oʻrgatdi. Bizga Robbimiz azza va jalla huzurida shafoat qil — U bizni mana shu joyimizdan rohatlantirsin›, deydilar. Odam ularga: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va oʻzi qilgan gunohini zikr qilib, Robbi azza va jalladan uyaladi hamda: ‹Lekin Nuhning oldiga boringlar; chunki u — Alloh yerga yuborgan birinchi rasuldir›, deydi. Bas, ular Nuhning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va ularga oʻz xatosini hamda Robbi azza va jalladan oʻzi bilmagan narsani soʻraganini zikr qilib, shu sababdan Robbidan uyaladi va: ‹Lekin Rahmon azza va jallaning xalili Ibrohimning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular (Ibrohimning oldiga) keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muso alayhissalomning oldiga boringlar — u shunday bandaki, Alloh u bilan soʻzlashgan va unga Tavrotni bergan›, deydi. Bas, ular Musoning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va ularga oʻzi jon evaziga boʻlmagan holda oʻldirgan jonni zikr qilib, shu sababdan Robbidan uyaladi va: ‹Lekin Iso — Allohning bandasi, Uning rasuli, Uning kalimasi va Uning ruhi — ning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular Isoning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muhammad ﷺning oldiga boringlar — u shunday bandaki, Alloh uning avval va keyin (qilgan) gunohini magʻfirat qilgan›, deydi. Bas, ular mening oldimga keladilar». Hasan aytdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Қиёмат куни муъминлар тўпланадилар ва уларга шу (фикр) илҳом қилинади; бас, улар: ‹Кошки, Роббимиз азза ва жалла ҳузурида шафоат сўрасак — У бизни мана шу жойимиздан роҳатлантирса!› дейдилар. Бас, улар Одам алайҳиссаломнинг олдига келиб: ‹Эй Одам, сен — башариятнинг отасисан; Аллоҳ азза ва жалла сени Ўз қўли билан яратди, фаришталарини сенга сажда қилдирди ва сенга ҳар бир нарсанинг исмларини ўргатди. Бизга Роббимиз азза ва жалла ҳузурида шафоат қил — У бизни мана шу жойимиздан роҳатлантирсин›, дейдилар. Одам уларга: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва ўзи қилган гуноҳини зикр қилиб, Робби азза ва жалладан уялади ҳамда: ‹Лекин Нуҳнинг олдига боринглар; чунки у — Аллоҳ ерга юборган биринчи расулдир›, дейди. Бас, улар Нуҳнинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва уларга ўз хатосини ҳамда Робби азза ва жалладан ўзи билмаган нарсани сўраганини зикр қилиб, шу сабабдан Роббидан уялади ва: ‹Лекин Раҳмон азза ва жалланинг халили Иброҳимнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар (Иброҳимнинг олдига) келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Мусо алайҳиссаломнинг олдига боринглар — у шундай бандаки, Аллоҳ у билан сўзлашган ва унга Тавротни берган›, дейди. Бас, улар Мусонинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва уларга ўзи жон эвазига бўлмаган ҳолда ўлдирган жонни зикр қилиб, шу сабабдан Роббидан уялади ва: ‹Лекин Исо — Аллоҳнинг бандаси, Унинг расули, Унинг калимаси ва Унинг руҳи — нинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар Исонинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Муҳаммад ﷺнинг олдига боринглар — у шундай бандаки, Аллоҳ унинг аввал ва кейин (қилган) гуноҳини мағфират қилган›, дейди. Бас, улар менинг олдимга келадилар». Ҳасан айтди.