Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ أَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ وَتَرَاصُّوا فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqomat aytildi, Nabiy ﷺ turib bizga yuzlandilar va: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar va zich turinglar; chunki men sizlarni ortimdan ham koʻraman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқомат айтилди, Набий ﷺ туриб бизга юзландилар ва: «Сафларингизни тўғриланглар ва зич туринглар; чунки мен сизларни ортимдан ҳам кўраман», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ فَقَالَ مَا كُنَّا نَشَاءُ أَنْ نَرَاهُ مِنْ اللَّيْلِ مُصَلِّيًا إِلَّا رَأَيْنَاهُ وَمَا كُنَّا نَشَاءُ أَنْ نَرَاهُ نَائِمًا إِلَّا رَأَيْنَاهُ وَكَانَ يَصُومُ مِنْ الشَّهْرِ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ مِنْهُ شَيْئًا وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ مِنْهُ شَيْئًا

Humayd (rahimahulloh) aytadi: Anasdan Rasululloh ﷺning kechasi (oʻqiydigan) namozlari haqida soʻralganda, u shunday dedi: «Kechasi u zotni namoz oʻqiyotgan holda koʻrishni istasak, albatta shunday koʻrar edik; uxlayotgan holda koʻrishni istasak, albatta shunday koʻrar edik. U zot bir oyda shunday roʻza tutar edilarki, biz: ‹Bu oyda umuman roʻzasiz kun qoldirmaydilar›, der edik; shunday (roʻzasiz) qoldirar edilarki, biz: ‹Bu oyda umuman roʻza tutmaydilar›, der edik».Ҳумайд (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Анасдан Расулуллоҳ ﷺнинг кечаси (ўқийдиган) намозлари ҳақида сўралганда, у шундай деди: «Кечаси у зотни намоз ўқиётган ҳолда кўришни истасак, албатта шундай кўрар эдик; ухлаётган ҳолда кўришни истасак, албатта шундай кўрар эдик. У зот бир ойда шундай рўза тутар эдиларки, биз: ‹Бу ойда умуман рўзасиз кун қолдирмайдилар›, дер эдик; шундай (рўзасиз) қолдирар эдиларки, биз: ‹Бу ойда умуман рўза тутмайдилар›, дер эдик».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَيَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى قِيَامُ السَّاعَةِ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَمَا أَعْدَدْتَ لَهَا قَالَ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا مِنْ كَثِيرِ عَمَلٍ لَا صَلَاةٍ وَلَا صِيَامٍ إِلَّا أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّقَالَ أَنَسٌ فَمَا رَأَيْتُ الْمُسْلِمِينَ فَرِحُوا بَعْدَ الْإِسْلَامِ بِشَيْءٍ مَا فَرِحُوا بِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz sahro ahlidan bir kishi kelib, Rasululloh ﷺdan (biror narsa) soʻrashini yaxshi koʻrar edik. Bir aʼrobiy kelib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon qoim boʻladi?» dedi. Shu payt namozga iqomat aytildi va Rasululloh ﷺ namoz oʻqidilar. Namozdan boʻshaganlarida: «Qiyomat haqida soʻragan kishi qani?» dedilar. U: «Men, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Unga nima tayyorlading?» dedilar. U: «Unga koʻp namoz ham, roʻza ham tayyorlaganim yoʻq; faqat men Alloh va Uning Rasulini sevaman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan kishi bilan (birga) boʻladi», dedilar. Anas: «Men musulmonlarning Islomdan keyin hech narsadan bunchalik quvonganini koʻrmadim», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз саҳро аҳлидан бир киши келиб, Расулуллоҳ ﷺдан (бирор нарса) сўрашини яхши кўрар эдик. Бир аъробий келиб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон қоим бўлади?» деди. Шу пайт намозга иқомат айтилди ва Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқидилар. Намоздан бўшаганларида: «Қиёмат ҳақида сўраган киши қани?» дедилар. У: «Мен, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Унга нима тайёрладинг?» дедилар. У: «Унга кўп намоз ҳам, рўза ҳам тайёрлаганим йўқ; фақат мен Аллоҳ ва Унинг Расулини севаман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган киши билан (бирга) бўлади», дедилар. Анас: «Мен мусулмонларнинг Исломдан кейин ҳеч нарсадан бунчалик қувонганини кўрмадим», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَقَدْ كَانَ بَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ نِسَائِهِ شَيْءٌ فَجَعَلَ يَرُدُّ بَعْضَهُنَّ عَنْ بَعْضٍ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ احْثُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ وَاخْرُجْ إِلَى الصَّلَاةِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Namozga iqomat aytildi, Nabiy ﷺ bilan ayollari orasida bir (gap) boʻlgan edi; u zot ularning birini ikkinchisidan qaytarayotgan edilar». Shunda Abu Bakr kelib: «Yo Rasululloh, ularning ogʻizlariga tuproq soling va namozga chiqing», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Намозга иқомат айтилди, Набий ﷺ билан аёллари орасида бир (гап) бўлган эди; у зот уларнинг бирини иккинчисидан қайтараётган эдилар». Шунда Абу Бакр келиб: «Ё Расулуллоҳ, уларнинг оғизларига тупроқ солинг ва намозга чиқинг», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ لِضُرٍّ نَزَلَ بِهِ وَلَكِنْ لِيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangiz oʻziga yetgan bir zarar tufayli oʻlimni tilamasin. Balki: ‹Yo Alloh, agar yashash men uchun yaxshi boʻlsa, meni yashat; agar oʻlim men uchun yaxshi boʻlsa, meni vafot ettir› desin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангиз ўзига етган бир зарар туфайли ўлимни тиламасин. Балки: ‹Ё Аллоҳ, агар яшаш мен учун яхши бўлса, мени яшат; агар ўлим мен учун яхши бўлса, мени вафот эттир› десин».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ يُكْثِرُ الصَّوْمَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا مَاتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يُفْطِرُ إِلَّا فِي سَفَرٍ أَوْ مَرَضٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Abu Talha Rasululloh ﷺ davrida koʻp roʻza tutar edi. Nabiy ﷺ vafot etganlaridan keyin esa faqat safarda yoki kasal boʻlgandagina roʻzasini ochar edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Абу Талҳа Расулуллоҳ ﷺ даврида кўп рўза тутар эди. Набий ﷺ вафот этганларидан кейин эса фақат сафарда ёки касал бўлгандагина рўзасини очар эди».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ مُقِيمًا اعْتَكَفَ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ وَإِذَا سَافَرَ اعْتَكَفَ مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ عِشْرِينَقَالَ أَبِي لَمْ أَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ muqim boʻlganlarida Ramazonning oxirgi oʻn kunida iʼtikof qilar, safarga chiqqanlarida esa keyingi yili yigirma (kun) iʼtikof qilar edilar». Abdulloh aytdi: Otam: «Men bu hadisni faqat Ibn Abu Adiydan, u Humayddan, u Anasdan (rivoyat qilgani holda) eshitganman», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ муқим бўлганларида Рамазоннинг охирги ўн кунида иътикоф қилар, сафарга чиққанларида эса кейинги йили йигирма (кун) иътикоф қилар эдилар». Абдуллоҳ айтди: Отам: «Мен бу ҳадисни фақат Ибн Абу Адийдан, у Ҳумайддан, у Анасдан (ривоят қилгани ҳолда) эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَصَبِيٌّ فِي الطَّرِيقِ فَلَمَّا رَأَتْ أُمُّهُ الْقَوْمَ خَشِيَتْ عَلَى وَلَدِهَا أَنْ يُوطَأَ فَأَقْبَلَتْ تَسْعَى وَتَقُولُ ابْنِي ابْنِي وَسَعَتْ فَأَخَذَتْهُ فَقَالَ الْقَوْمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كَانَتْ هَذِهِ لِتُلْقِيَ ابْنَهَا فِي النَّارِ قَالَ فَخَفَّضَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ وَلَاءُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَا يُلْقِي حَبِيبَهُ فِي النَّارِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ashoblaridan bir necha kishi bilan oʻtayotgan edilar, yoʻlda esa bir bola bor edi. Onasi qavmni koʻrgach, bolasi oyoq ostida qolishidan qoʻrqdi va: «Oʻgʻlim, oʻgʻlim!» deya yugurib kelib, uni koʻtarib oldi. Shunda qavm: «Yo Rasululloh, bu (ayol) hech qachon oʻz oʻgʻlini olovga tashlamas edi», dedi. Nabiy ﷺ ularni tinchlantirib: «Alloh azza va jalla ham Oʻz sevganini olovga tashlamaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ашобларидан бир неча киши билан ўтаётган эдилар, йўлда эса бир бола бор эди. Онаси қавмни кўргач, боласи оёқ остида қолишидан қўрқди ва: «Ўғлим, ўғлим!» дея югуриб келиб, уни кўтариб олди. Шунда қавм: «Ё Расулуллоҳ, бу (аёл) ҳеч қачон ўз ўғлини оловга ташламас эди», деди. Набий ﷺ уларни тинчлантириб: «Аллоҳ азза ва жалла ҳам Ўз севганини оловга ташламайди», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ هَلْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ فَقَالَ قِيلَ لَهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَحَطَ الْمَطَرُ وَأَجْدَبَتْ الْأَرْضُ وَهَلَكَ الْمَالُ قَالَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ فَاسْتَسْقَى وَلَقَدْ رَفَعَ يَدَيْهِ فَاسْتَسْقَى وَلَقَدْ رَفَعَ يَدَيْهِ وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ سَحَابَةً فَلَمَّا قَضَيْنَا الصَّلَاةَ حَتَّى إِنَّ قَرِيبَ الدَّارِ الشَّابَّ لَيُهِمُّهُ الرُّجُوعَ إِلَى أَهْلِهِ قَالَ فَلَمَّا كَانَتْ الْجُمُعَةُ الَّتِي تَلِيهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تَهَدَّمَتْ الْبُيُوتُ وَاحْتُبِسَتْ الرُّكْبَانُ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سُرْعَةِ مَلَالَةِ ابْنِ آدَمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا فَتَكَشَّطَتْ عَنْ الْمَدِينَةِ

Humayd (rahimahulloh) aytadi: Anasdan: «Nabiy ﷺ (duoda) qoʻllarini koʻtarar edilarmi?» deb soʻralganda, u shunday dedi: Juma kuni u zotga: «Yo Rasululloh, yomgʻir toʻxtadi, yer qaqrab qoldi, mol-hol halok boʻldi», deyildi. Shunda u zot qoʻltiqlarining oqligini koʻrgunimga qadar qoʻllarini koʻtarib, yomgʻir soʻradilar. U zot qoʻllarini koʻtarganlarida osmonda bir parcha bulut ham koʻrinmas edi. Biz namozni tugatmasimizdan (shunday yomgʻir yogʻdiki), hatto uyi yaqin boʻlgan yigit ham oilasiga qaytishdan qiynaldi. Keyingi juma kelganida ular: «Yo Rasululloh, uylar buzildi, yoʻlovchilar toʻxtab qoldi», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ Odam farzandining tez zerikishidan tabassum qildilar va: «Ey Alloh, atrofimizga (yogʻdir), ustimizga emas», dedilar. Bas, (bulut) Madinadan tarqab ketdi.Ҳумайд (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Анасдан: «Набий ﷺ (дуода) қўлларини кўтарар эдиларми?» деб сўралганда, у шундай деди: Жума куни у зотга: «Ё Расулуллоҳ, ёмғир тўхтади, ер қақраб қолди, мол-ҳол ҳалок бўлди», дейилди. Шунда у зот қўлтиқларининг оқлигини кўргунимга қадар қўлларини кўтариб, ёмғир сўрадилар. У зот қўлларини кўтарганларида осмонда бир парча булут ҳам кўринмас эди. Биз намозни тугатмасимиздан (шундай ёмғир ёғдики), ҳатто уйи яқин бўлган йигит ҳам оиласига қайтишдан қийналди. Кейинги жума келганида улар: «Ё Расулуллоҳ, уйлар бузилди, йўловчилар тўхтаб қолди», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Одам фарзандининг тез зерикишидан табассум қилдилар ва: «Эй Аллоҳ, атрофимизга (ёғдир), устимизга эмас», дедилар. Бас, (булут) Мадинадан тарқаб кетди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَمِعَ الْمُسْلِمُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُنَادِي عَلَى قَلِيبِ بَدْرٍ يَا أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ يَا عُتْبَةُ بْنَ رَبِيعَةَ يَا شَيْبَةُ بْنَ رَبِيعَةَ يَا أُمَيَّةُ بْنَ خَلَفٍ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي رَبِّي حَقًّا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تُنَادِي قَوْمًا قَدْ جَيَّفُوا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ وَلَكِنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Musulmonlar Nabiy ﷺning Badr qudugʻi (boshida) turib: «Ey Abu Jahl ibn Hishom! Ey Utba ibn Rabia! Ey Shayba ibn Rabia! Ey Umayya ibn Xalaf! Robbingiz sizlarga vaʼda qilgan narsani haq deb topdingizmi? Men esa Robbim menga vaʼda qilgan narsani haq deb topdim», deb nido qilayotganlarini eshitdilar. Ular: «Yo Rasululloh, jasadi sasib ketgan qavmga nido qilyapsizmi?» dedilar. U zot: «Sizlar mening aytayotganimni ulardan koʻra yaxshiroq eshitmaysizlar, lekin ular javob berishga qodir emaslar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мусулмонлар Набий ﷺнинг Бадр қудуғи (бошида) туриб: «Эй Абу Жаҳл ибн Ҳишом! Эй Утба ибн Рабиа! Эй Шайба ибн Рабиа! Эй Умайя ибн Халаф! Роббингиз сизларга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдингизми? Мен эса Роббим менга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдим», деб нидо қилаётганларини эшитдилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, жасади сасиб кетган қавмга нидо қиляпсизми?» дедилар. У зот: «Сизлар менинг айтаётганимни улардан кўра яхшироқ эшитмайсизлар, лекин улар жавоб беришга қодир эмаслар», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَمْ آتِكُمْ ضُلَّالًا فَهَدَاكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِي أَلَمْ آتِكُمْ مُتَفَرِّقِينَ فَجَمَعَكُمْ اللَّهُ بِي أَلَمْ آتِكُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ اللَّهُ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ بِي قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَفَلَا تَقُولُونَ جِئْتَنَا خَائِفًا فَآمَنَّاكَ وَطَرِيدًا فَآوَيْنَاكَ وَمَخْذُولًا فَنَصَرْنَاكَ فَقَالُوا بَلْ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْمَنُّ بِهِ عَلَيْنَا وَلِرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey ansorlar jamoasi! Men sizlarning oldingizga kelganimda adashgan emasmidingiz, Alloh sizlarni men orqali hidoyat qildi-ku? Sizlar tarqoq emasmidingiz, Alloh sizlarni men orqali jamladi-ku? Sizlar dushman emasmidingiz, Alloh qalblaringizni men orqali uzlashtirdi-ku?» dedilar. Ular: «Ha, shundoq, yo Rasululloh», dedilar. U zot: «Nega: ‹Sen bizga qoʻrqqan holda kelding, biz seni omon qildik; quvilgan holda kelding, biz senga boshpana berdik; yordamsiz kelding, biz senga yordam berdik› demaysizlar?» dedilar. Shunda ular: «Yoʻq, balki minnat Allohga va Uning Rasuligadir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй ансорлар жамоаси! Мен сизларнинг олдингизга келганимда адашган эмасмидингиз, Аллоҳ сизларни мен орқали ҳидоят қилди-ку? Сизлар тарқоқ эмасмидингиз, Аллоҳ сизларни мен орқали жамлади-ку? Сизлар душман эмасмидингиз, Аллоҳ қалбларингизни мен орқали узлаштирди-ку?» дедилар. Улар: «Ҳа, шундоқ, ё Расулуллоҳ», дедилар. У зот: «Нега: ‹Сен бизга қўрққан ҳолда келдинг, биз сени омон қилдик; қувилган ҳолда келдинг, биз сенга бошпана бердик; ёрдамсиз келдинг, биз сенга ёрдам бердик› демайсизлар?» дедилар. Шунда улар: «Йўқ, балки миннат Аллоҳга ва Унинг Расулигадир», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا سَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بَدْرٍ خَرَجَ فَاسْتَشَارَ النَّاسَ فَأَشَارَ عَلَيْهِ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ اسْتَشَارَهُمْ فَأَشَارَ عَلَيْهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَكَتَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِنَّمَا يُرِيدُكُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَا نَكُونُ كَمَا قَالَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ لِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام {اذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ} وَلَكِنْ وَاللَّهِ لَوْ ضَرَبْتَ أَكْبَادَ الْإِبِلِ حَتَّى تَبْلُغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَكُنَّا مَعَكَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Badrga yurganlarida, chiqib odamlar bilan maslahatlashdilar. Abu Bakr oʻz fikrini aytdi, soʻng yana ulardan maslahat soʻradilar, Umar oʻz fikrini aytdi; u zot esa sukut qildilar». Shunda ansorlardan bir kishi: «U zot bizni nazarda tutmoqda», dedi. Bas, ular: «Yo Rasululloh, Allohga qasamki, biz Bani Isroil Musoga aytgandek: {Sen Robbing bilan borib jang qilinglar, biz shu yerda oʻtiramiz}, demaymiz. Balki, Allohga qasamki, agar (ulovlarning) qorinlarini urib, Barkul-Gʻimodgacha borsangiz ham, biz siz bilan birga boʻlamiz», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Бадрга юрганларида, чиқиб одамлар билан маслаҳатлашдилар. Абу Бакр ўз фикрини айтди, сўнг яна улардан маслаҳат сўрадилар, Умар ўз фикрини айтди; у зот эса сукут қилдилар». Шунда ансорлардан бир киши: «У зот бизни назарда тутмоқда», деди. Бас, улар: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, биз Бани Исроил Мусога айтгандек: {Сен Роббинг билан бориб жанг қилинглар, биз шу ерда ўтирамиз}, демаймиз. Балки, Аллоҳга қасамки, агар (уловларнинг) қоринларини уриб, Баркул-Ғимодгача борсангиз ҳам, биз сиз билан бирга бўламиз», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَدَعَوْتُ الْمُسْلِمِينَ إِلَى وَلِيمَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَبِيحَةَ بَنَى بِزَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَأَشْبَعَ الْمُسْلِمِينَ خُبْزًا وَلَحْمًا قَالَ ثُمَّ رَجَعَ كَمَا كَانَ يَصْنَعُ فَأَتَى حُجَرَ نِسَائِهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِنَّ فَدَعَوْنَ لَهُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى بَيْتِهِ وَأَنَا مَعَهُ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَى الْبَيْتِ فَإِذَا رَجُلَانِ قَدْ جَرَى بَيْنَهُمَا الْحَدِيثُ فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَلَمَّا بَصَرَ بِهِمَا وَلَّى رَاجِعًا فَلَمَّا رَأَى الرَّجُلَانِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ وَلَّى عَنْ بَيْتِهِ قَامَا مُسْرِعَيْنِ فَلَا أَدْرِي أَنَا أَخْبَرْتُهُ أَوْ أُخْبِرَ بِهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ وَأَرْخَى السِّتْرَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ وَأُنْزِلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zaynab binti Jahshga qoʻshilgan tongda men musulmonlarni u zotning valimasiga chaqirdim; u zot musulmonlarni non va goʻsht bilan toʻydirdilar. Soʻng u zot odatdagidek qaytib, ayollarining hujralariga bordilar va ularga salom berdilar; ular esa u zotga duo qildilar. Keyin uylariga qaytdilar, men ham u zot bilan birga edim. Uyga yetganlarida, uyning bir chekkasida gaplashib oʻtirgan ikki kishi bor edi. U zot ularni koʻrgach, orqaga qaytdilar. Ikki kishi Nabiy ﷺ uylaridan qaytib ketganlarini koʻrgach, shosha-pisha turib ketdi. Men u zotga xabar berdimmi yoki u zotga (boshqa birov) xabar berdimi — bilmayman. U zot uylariga qaytdilar va men bilan oʻzlari orasiga pardani tushirdilar; hijob oyati nozil qilindi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зайнаб бинти Жаҳшга қўшилган тонгда мен мусулмонларни у зотнинг валимасига чақирдим; у зот мусулмонларни нон ва гўшт билан тўйдирдилар. Сўнг у зот одатдагидек қайтиб, аёлларининг ҳужраларига бордилар ва уларга салом бердилар; улар эса у зотга дуо қилдилар. Кейин уйларига қайтдилар, мен ҳам у зот билан бирга эдим. Уйга етганларида, уйнинг бир чеккасида гаплашиб ўтирган икки киши бор эди. У зот уларни кўргач, орқага қайтдилар. Икки киши Набий ﷺ уйларидан қайтиб кетганларини кўргач, шоша-пиша туриб кетди. Мен у зотга хабар бердимми ёки у зотга (бошқа биров) хабар бердими — билмайман. У зот уйларига қайтдилар ва мен билан ўзлари орасига пардани туширдилар; ҳижоб ояти нозил қилинди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ يَرْمِي بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنْ خَلْفِهِ لِيَنْظُرَ إِلَى مَوَاقِعِ نَبْلِهِ قَالَ فَتَطَاوَلَ أَبُو طَلْحَةَ بِصَدْرِهِ يَقِي بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْرِي دُونَ نَحْرِكَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Abu Talha Rasululloh ﷺning oldilarida turib oʻq otar, Rasululloh ﷺ esa oʻqlari qayerga tushayotganini koʻrish uchun uning ortidan boshlarini koʻtarar edilar. Shunda Abu Talha koʻkragini choʻzib, u bilan Rasululloh ﷺni toʻsar va: ‹Yo Rasululloh, mening koʻkragim sizning koʻkragingizga (qalqon)›, der edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Абу Талҳа Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида туриб ўқ отар, Расулуллоҳ ﷺ эса ўқлари қаерга тушаётганини кўриш учун унинг ортидан бошларини кўтарар эдилар. Шунда Абу Талҳа кўкрагини чўзиб, у билан Расулуллоҳ ﷺни тўсар ва: ‹Ё Расулуллоҳ, менинг кўкрагим сизнинг кўкрагингизга (қалқон)›, дер эди».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الْأَنْصَارِ دَارُ بَنِي النَّجَّارِ ثُمَّ دَارُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ ثُمَّ دَارُ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ دَارُ بَنِي سَاعِدَةَ وَفِي كُلِّ دُورِ الْأَنْصَارِ خَيْرٌ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga ansorlarning eng yaxshi xonadonlarini aytaymi? Banu Najjor xonadoni, soʻng Banu Abdulashhal xonadoni, soʻng Banu Horis ibn Xazraj xonadoni, soʻng Banu Soida xonadoni. Ansorlarning barcha xonadonlarida yaxshilik bordir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга ансорларнинг энг яхши хонадонларини айтайми? Бану Нажжор хонадони, сўнг Бану Абдулашҳал хонадони, сўнг Бану Ҳорис ибн Хазраж хонадони, сўнг Бану Соида хонадони. Ансорларнинг барча хонадонларида яхшилик бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْدَمُ عَلَيْكُمْ أَقْوَامٌ هُمْ أَرَقُّ مِنْكُمْ قُلُوبًا قَالَ فَقَدِمَ الْأَشْعَرِيُّونَ فِيهِمْ أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ فَلَمَّا دَنَوْا مِنْ الْمَدِينَةِ كَانُوا يَرْتَجِزُونَ يَقُولُونَ غَدًا نَلْقَى الْأَحِبَّهْمُحَمَّدًا وَحِزْبَهْ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning huzuringizga shunday qavmlar keladiki, ular qalban sizlardan koʻra yumshoqroqdir», dedilar. Bas, ashʼariylar keldi, ular orasida Abu Muso al-Ashʼariy bor edi. Madinaga yaqinlashganlarida ular rajaz aytib: ‹Ertaga sevimlilarga — Muhammad va uning jamoasiga yoʻliqamiz›, der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг ҳузурингизга шундай қавмлар келадики, улар қалбан сизлардан кўра юмшоқроқдир», дедилар. Бас, ашъарийлар келди, улар орасида Абу Мусо ал-Ашъарий бор эди. Мадинага яқинлашганларида улар ражаз айтиб: ‹Эртага севимлиларга — Муҳаммад ва унинг жамоасига йўлиқамиз›, дер эдилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عِنْدَ بَعْضِ نِسَائِهِ قَالَ أَظُنُّهَا عَائِشَةَ فَأَرْسَلَتْ إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ مَعَ خَادِمٍ لَهَا بِقَصْعَةٍ فِيهَا طَعَامٌ قَالَ فَضَرَبَتْ الْأُخْرَى بِيَدِ الْخَادِمِ فَكُسِرَتْ الْقَصْعَةُ بِنِصْفَيْنِ قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ غَارَتْ أُمُّكُمْ قَالَ وَأَخَذَ الْكَسْرَتَيْنِ فَضَمَّ إِحْدَاهُمَا إِلَى الْأُخْرَى فَجَعَلَ فِيهَا الطَّعَامَ ثُمَّ قَالَ كُلُوا فَأَكَلُوا وَحَبَسَ الرَّسُولَ وَالْقَصْعَةَ حَتَّى فَرَغُوا فَدَفَعَ إِلَى الرَّسُولِ قَصْعَةً أُخْرَى وَتَرَكَ الْمَكْسُورَةَ مَكَانَهَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollaridan birining huzurida edilar — menimcha, u Oisha edi. Shunda moʻminlar onalaridan biri xizmatkori bilan ichida taom boʻlgan bir kosa yubordi. Boshqasi esa xizmatkorning qoʻliga urdi va kosa ikkiga boʻlinib sindi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Onangiz rashk qildi», dedilar. Soʻng u zot ikki siniqni olib, birini ikkinchisiga qoʻshdilar va ichiga taomni soldilar-da: «Yenglar», dedilar; ular yedilar. U zot elchini va kosani ular (taomdan) boʻshagunlaricha ushlab turdilar, soʻng elchiga boshqa kosani berdilar, singanini esa oʻz joyida qoldirdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлларидан бирининг ҳузурида эдилар — менимча, у Оиша эди. Шунда мўминлар оналаридан бири хизматкори билан ичида таом бўлган бир коса юборди. Бошқаси эса хизматкорнинг қўлига урди ва коса иккига бўлиниб синди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Онангиз рашк қилди», дедилар. Сўнг у зот икки синиқни олиб, бирини иккинчисига қўшдилар ва ичига таомни солдилар-да: «Енглар», дедилар; улар едилар. У зот элчини ва косани улар (таомдан) бўшагунларича ушлаб турдилар, сўнг элчига бошқа косани бердилар, синганини эса ўз жойида қолдирдилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَاشْتَكَى ابْنٌ لِأَبِي طَلْحَةَ فَخَرَجَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَتُوُفِّيَ الْغُلَامُ فَهَيَّأَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ الْمَيِّتَ وَقَالَتْ لِأَهْلِهَا لَا يُخْبِرَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ أَبَا طَلْحَةَ بِوَفَاةِ ابْنِهِ فَرَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ وَمَعَهُ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْمَسْجِدِ مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَ مَا فَعَلَ الْغُلَامُ قَالَتْ خَيْرٌ مِمَّا كَانَ فَقَرَّبَتْ إِلَيْهِمْ عَشَاءَهُمْ فَتَعَشَّوْا وَخَرَجَ الْقَوْمُ وَقَامَتْ الْمَرْأَةُ إِلَى مَا تَقُومُ إِلَيْهِ الْمَرْأَةُ فَلَمَّا كَانَ آخِرُ اللَّيْلِ قَالَتْ يَا أَبَا طَلْحَةَ أَلَمْ تَرَ إِلَى آلِ فُلَانٍ اسْتَعَارُوا عَارِيَةً فَتَمَتَّعُوا بِهَا فَلَمَّا طُلِبَتْ كَأَنَّهُمْ كَرِهُوا ذَاكَ قَالَ مَا أَنْصَفُوا قَالَتْ فَإِنَّ ابْنَكَ كَانَ عَارِيَةً مِنْ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَإِنَّ اللَّهَ قَبَضَهُ فَاسْتَرْجَعَ وَحَمِدَ اللَّهَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَآهُ قَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكُمَا فِي لَيْلَتِكُمَا فَحَمَلَتْ بِعَبْدِ اللَّهِ فَوَلَدَتْهُ لَيْلًا وَكَرِهَتْ أَنْ تُحَنِّكَهُ حَتَّى يُحَنِّكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمَلْتُهُ غُدْوَةً وَمَعِي تَمَرَاتُ عَجْوَةٍ فَوَجَدْتُهُ يَهْنَأُ أَبَاعِرَ لَهُ أَوْ يَسِمُهَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ وَلَدَتْ اللَّيْلَةَ فَكَرِهَتْ أَنْ تُحَنِّكَهُ حَتَّى يُحَنِّكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَمَعَكَ شَيْءٌ قُلْتُ تَمَرَاتُ عَجْوَةٍ فَأَخَذَ بَعْضَهُنَّ فَمَضَغَهُنَّ ثُمَّ جَمَعَ بُزَاقَهُ فَأَوْجَرَهُ إِيَّاهُ فَجَعَلَ يَتَلَمَّظُ فَقَالَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talhaning bir oʻgʻli kasal boʻldi. Abu Talha masjidga chiqdi va bola vafot etdi. Ummu Sulaym marhumni tayyorladi va ahliga: «Sizlardan hech kim Abu Talhaga oʻgʻlining vafotini aytmasin», dedi. U ahli oldiga qaytdi, u bilan birga masjiddagi ashoblaridan bir necha kishi ham (keldi). U: «Bola nima qildi?» dedi. Ayol: «Boʻlgan holatlarining eng yaxshisida», dedi. Soʻng ularga kechki taomni keltirdi; ular yedilar va qavm chiqib ketdi. Ayol esa ayol kishi (eri uchun) tayyorlanadigan narsaga turdi. Kechaning oxirida u: «Ey Abu Talha, falonchilarni koʻrmadingmi — bir narsani omonatga olib, undan foydalanishdi; qaytarish soʻralganda esa buni yoqtirmagandek boʻlishdi», dedi. U: «Insof qilmabdilar», dedi. Ayol: «Oʻgʻling ham Alloh taborak va taolodan (berilgan) omonat edi; Alloh uni oldi», dedi. Shunda u istirjoʼ aytib, Allohga hamd qildi. Tong otgach, u ertalab Rasululloh ﷺning huzurlariga bordi. U zot uni koʻrib: «Alloh ikkovingizga kechangizda baraka bersin», dedilar. Bas, u (Ummu Sulaym) Abdullohga homilador boʻldi va uni kechasi tugʻdi. U bolaga tahnik qilishni Rasululloh ﷺ tahnik qilmagunlaricha xohlamadi. (Anas) dedi: Men uni tongda koʻtarib oldim, yonimda ajva xurmolari bor edi. U zotni tuyalarini moylayotgan holda topdim. «Yo Rasululloh, Ummu Sulaym bu kecha tugʻdi va u bolaga tahnikni Rasululloh ﷺ qilmagunlaricha (boshqa birov qilishini) xohlamadi», dedim. U zot: «Yoningda biror narsa bormi?» dedilar. «Ajva xurmolari», dedim. U zot ulardan bir nechtasini olib chaynadilar, soʻng soʻlaklarini jamlab, bolaning ogʻziga tomizdilar. Bola lablarini yalay boshladi. Shunda u zot dedilar...Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳанинг бир ўғли касал бўлди. Абу Талҳа масжидга чиқди ва бола вафот этди. Умму Сулайм марҳумни тайёрлади ва аҳлига: «Сизлардан ҳеч ким Абу Талҳага ўғлининг вафотини айтмасин», деди. У аҳли олдига қайтди, у билан бирга масжиддаги ашобларидан бир неча киши ҳам (келди). У: «Бола нима қилди?» деди. Аёл: «Бўлган ҳолатларининг энг яхшисида», деди. Сўнг уларга кечки таомни келтирди; улар едилар ва қавм чиқиб кетди. Аёл эса аёл киши (эри учун) тайёрланадиган нарсага турди. Кечанинг охирида у: «Эй Абу Талҳа, фалончиларни кўрмадингми — бир нарсани омонатга олиб, ундан фойдаланишди; қайтариш сўралганда эса буни ёқтирмагандек бўлишди», деди. У: «Инсоф қилмабдилар», деди. Аёл: «Ўғлинг ҳам Аллоҳ таборак ва таолодан (берилган) омонат эди; Аллоҳ уни олди», деди. Шунда у истиржў айтиб, Аллоҳга ҳамд қилди. Тонг отгач, у эрталаб Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига борди. У зот уни кўриб: «Аллоҳ икковингизга кечангизда барака берсин», дедилар. Бас, у (Умму Сулайм) Абдуллоҳга ҳомиладор бўлди ва уни кечаси туғди. У болага таҳник қилишни Расулуллоҳ ﷺ таҳник қилмагунларича хоҳламади. (Анас) деди: Мен уни тонгда кўтариб олдим, ёнимда ажва хурмолари бор эди. У зотни туяларини мойлаётган ҳолда топдим. «Ё Расулуллоҳ, Умму Сулайм бу кеча туғди ва у болага таҳникни Расулуллоҳ ﷺ қилмагунларича (бошқа биров қилишини) хоҳламади», дедим. У зот: «Ёнингда бирор нарса борми?» дедилар. «Ажва хурмолари», дедим. У зот улардан бир нечтасини олиб чайнадилар, сўнг сўлакларини жамлаб, боланинг оғзига томиздилар. Бола лабларини ялай бошлади. Шунда у зот дедилар...

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَيَزِيدُ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الْمَعْنَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَنُودِيَ بِالصَّلَاةِ فَقَامَ كُلُّ قَرِيبِ الدَّارِ مِنْ الْمَسْجِدِ وَبَقِيَ مَنْ كَانَ أَهْلُهُ نَائِيَ الدَّارِ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِخْضَبٍ مِنْ حِجَارَةٍ فَصَغُرَ أَنْ يَبْسُطَ أَكُفَّهُ فِيهِ قَالَ فَضَمَّ أَصَابِعَهُ قَالَ فَتَوَضَّأَ بَقِيَّتُهُمْقَالَ حُمَيْدٌ وَسُئِلَ أَنَسٌ كَمْ كَانُوا قَالَ ثَمَانِينَ أَوْ زِيَادَةً

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga chaqirildi. Shunda uyi masjidga yaqin boʻlganlarning barchasi turib ketdi, ahli uzoqda boʻlganlar esa qoldi. Rasululloh ﷺga toshdan (yasalgan) bir tos keltirildi, u shu qadar kichik ediki, u zot kaftlarini unga yoyolmadilar, shuning uchun barmoqlarini jamladilar. Bas, qolganlarning hammasi (oʻsha suvdan) tahorat oldi. Humayd aytdi: Anasdan: «Ular necha kishi edi?» deb soʻralganda, u: «Sakson yoki undan koʻproq», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга чақирилди. Шунда уйи масжидга яқин бўлганларнинг барчаси туриб кетди, аҳли узоқда бўлганлар эса қолди. Расулуллоҳ ﷺга тошдан (ясалган) бир тос келтирилди, у шу қадар кичик эдики, у зот кафтларини унга ёёлмадилар, шунинг учун бармоқларини жамладилар. Бас, қолганларнинг ҳаммаси (ўша сувдан) таҳорат олди. Ҳумайд айтди: Анасдан: «Улар неча киши эди?» деб сўралганда, у: «Саксон ёки ундан кўпроқ», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ بَنِي سَلِمَةَ أَرَادُوا أَنْ يَتَحَوَّلُوا مِنْ مَنَازِلِهِمْ فَيَسْكُنُوا قُرْبَ الْمَسْجِدِ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهَ أَنْ تُعْرَى الْمَدِينَةُ فَقَالَ يَا بَنِي سَلِمَةَ أَلَا تَحْتَسِبُونَ آثَارَكُمْ إِلَى الْمَسْجِدِ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَقَامُوا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Banu Salima (qabilasi) uylaridan koʻchib, masjidga yaqin joyga oʻrnashmoqchi boʻldilar. Bu (xabar) Rasululloh ﷺga yetdi, u zot Madinaning (chekkasi) boʻshab qolishini yoqtirmadilar va: «Ey Banu Salima, masjid tomon (bosgan) qadamlaringiz uchun ajr umid qilmaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Albatta, ey Allohning Rasuli», dedilar. Bas, ular oʻz joylarida qolishdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бану Салима (қабиласи) уйларидан кўчиб, масжидга яқин жойга ўрнашмоқчи бўлдилар. Бу (хабар) Расулуллоҳ ﷺга етди, у зот Мадинанинг (чеккаси) бўшаб қолишини ёқтирмадилар ва: «Эй Бану Салима, масжид томон (босган) қадамларингиз учун ажр умид қилмайсизларми?» дедилар. Улар: «Албатта, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар. Бас, улар ўз жойларида қолишди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَسُهَيْلُ بْنُ يُوسُفَ الْمَعْنَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَجَاءَ رَجُلٌ يَسْعَى فَانْتَهَى وَقَدْ حَفَزَهُ النَّفَسُ أَوْ انْبَهَرَ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَى الصَّفِّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ أَيُّكُمْ الْمُتَكَلِّمُ فَسَكَتَ الْقَوْمُ فَقَالَ أَيُّكُمْ الْمُتَكَلِّمُ فَإِنَّهُ قَالَ خَيْرًا أَوْ لَمْ يَقُلْ بَأْسًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَسْرَعْتُ الْمَشْيَ فَانْتَهَيْتُ إِلَى الصَّفِّ فَقُلْتُ الَّذِي قُلْتُ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ اثْنَيْ عَشَرَ مَلَكًا يَبْتَدِرُونَهَا أَيُّهُمْ يَرْفَعُهَا ثُمَّ قَالَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلْيَمْشِ عَلَى هِينَتِهِ فَلْيُصَلِّ مَا أَدْرَكَ وَلْيَقْضِ مَا سُبِقَهُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqoma aytildi. Bir kishi yugurib keldi va nafasi siqilgan holda yetib keldi. Safga yetgach: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban muborakan fih» (Hamd Allohga xosdir, koʻp, pok va barakali hamd bilan), dedi. Rasululloh ﷺ namozlarini tugatgach: «Qaysingiz gapirdi?» dedilar. Jamoat jim qoldi. U zot: «Qaysingiz gapirdi? Zero u yaxshi (soʻz) aytdi, yomon narsa aytgani yoʻq», dedilar. Shunda oʻsha kishi: «Ey Allohning Rasuli, men yurishni tezlatdim va safga yetib kelib, aytganimni aytdim», dedi. U zot: «Men oʻn ikki farishtani koʻrdim, ular uni qaysi biri koʻtarib chiqishi uchun bir-birlaridan oʻzmoqchi boʻlishardi», dedilar. Soʻng: «Biringiz namozga kelsa, vazminlik bilan yursin, yetgan (rakat)ini oʻqisin, oʻtkazib yuborganini esa (keyin) qazo qilsin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқома айтилди. Бир киши югуриб келди ва нафаси сиқилган ҳолда етиб келди. Сафга етгач: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳ» (Ҳамд Аллоҳга хосдир, кўп, пок ва баракали ҳамд билан), деди. Расулуллоҳ ﷺ намозларини тугатгач: «Қайсингиз гапирди?» дедилар. Жамоат жим қолди. У зот: «Қайсингиз гапирди? Зеро у яхши (сўз) айтди, ёмон нарса айтгани йўқ», дедилар. Шунда ўша киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен юришни тезлатдим ва сафга етиб келиб, айтганимни айтдим», деди. У зот: «Мен ўн икки фариштани кўрдим, улар уни қайси бири кўтариб чиқиши учун бир-бирларидан ўзмоқчи бўлишарди», дедилар. Сўнг: «Бирингиз намозга келса, вазминлик билан юрсин, етган (ракат)ини ўқисин, ўтказиб юборганини эса (кейин) қазо қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ بَيْنَ يَدَيَّ خَشْفَةً فَإِذَا أَنَا بِالْغُمَيْصَاءِ بِنْتِ مِلْحَانَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men jannatga kirdim va oldimda bir shitirlashni eshitdim. Qarasam, u Gʻumaysoʼ binti Milhon ekan», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен жаннатга кирдим ва олдимда бир шитирлашни эшитдим. Қарасам, у Ғумайсў бинти Милҳон экан», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَيْرًا اسْتَعْمَلَهُ قَالُوا وَكَيْفَ يَسْتَعْمِلُهُ قَالَ يُوَفِّقُهُ لِعَمَلٍ صَالِحٍ قَبْلَ مَوْتِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir banda haqida yaxshilik istasa, uni (amalga) ishlatadi», dedilar. Ular: «Uni qanday ishlatadi?» dedilar. U zot: «Oʻlimidan oldin uni solih amalga muvaffaq qiladi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир банда ҳақида яхшилик истаса, уни (амалга) ишлатади», дедилар. Улар: «Уни қандай ишлатади?» дедилар. У зот: «Ўлимидан олдин уни солиҳ амалга муваффақ қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Moʻminning tushi nubuvvatning qirq olti boʻlagidan bir boʻlagidir».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Мўминнинг туши нубувватнинг қирқ олти бўлагидан бир бўлагидир».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُهَادَى بَيْنَ ابْنَيْهِ قَالَ مَا هَذَا قَالُوا نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَغَنِيٌّ أَنْ يُعَذِّبَ هَذَا نَفْسَهُ فَأَمَرَهُ فَرَكِبَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يُهَادَى بَيْنَ ابْنَيْهِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki oʻgʻlining orasida suyanib yetaklab kelinayotgan bir kishini koʻrdilar va: «Bu nima?» dedilar. Ular: «U (Kaʼbagacha) piyoda yurishni nazr qilgan», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh bu (kishi)ning oʻzini qiynashidan behojatdir», dedilar. Soʻng unga (ulovga minishni) buyurdilar, u ham mindi. Ibn Abu Adiy Humayddan, u Sobitdan, u Anasdan (rivoyat qildi): Rasululloh ﷺ ikki oʻgʻlining orasida suyanib yetaklab kelinayotgan bir kishini koʻrdilar — soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки ўғлининг орасида суяниб етаклаб келинаётган бир кишини кўрдилар ва: «Бу нима?» дедилар. Улар: «У (Каъбагача) пиёда юришни назр қилган», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ бу (киши)нинг ўзини қийнашидан беҳожатдир», дедилар. Сўнг унга (уловга минишни) буюрдилар, у ҳам минди. Ибн Абу Адий Ҳумайддан, у Собитдан, у Анасдан (ривоят қилди): Расулуллоҳ ﷺ икки ўғлининг орасида суяниб етаклаб келинаётган бир кишини кўрдилар — сўнг шунга ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً قَدْ جَهَدَهُ الْمَشْيُ فَقَالَ ارْكَبْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَإِنْ كَانَتْ بَدَنَةً

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qurbonlik tuyasini haydab borayotgan, yurishdan holdan toygan bir kishini koʻrdilar va: «Unga min», dedilar. U: «Yo Rasululloh, bu — qurbonlik tuyasi-ku», dedi. U zot: «Qurbonlik tuyasi boʻlsa ham, unga min», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қурбонлик туясини ҳайдаб бораётган, юришдан ҳолдан тойган бир кишини кўрдилар ва: «Унга мин», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, бу — қурбонлик туяси-ку», деди. У зот: «Қурбонлик туяси бўлса ҳам, унга мин», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَجُلٌ يَسُوقُ بِأُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ يُقَالُ لَهُ أَنْجَشَةُ فَاشْتَدَّ فِي السِّيَاقَةِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدَكَ سَوْقًا بِالْقَوَارِيرِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Anjasha deb ataladigan bir kishi moʻminlarning onalarini (koʻtargan tuyalarni) haydab borar edi. U haydashni tezlatib yubordi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Ey Anjasha, shisha idishlarni (asta) hayda», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Анжаша деб аталадиган бир киши мўминларнинг оналарини (кўтарган туяларни) ҳайдаб борар эди. У ҳайдашни тезлатиб юборди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Анжаша, шиша идишларни (аста) ҳайда», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأَسْلَمَ نَاسٌ مِنْ عُرَيْنَةَ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ خَرَجْتُمْ إِلَى ذَوْدٍ لَنَا فَشَرِبْتُمْ مِنْ أَلْبَانِهَا قَالَ حُمَيْدٌ وَقَالَ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ وَأَبْوَالِهَا فَفَعَلُوا فَلَمَّا صَحُّوا كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلَامِهِمْ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤْمِنًا أَوْ مُسْلِمًا وَسَاقُوا ذَوْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَرَبُوا مُحَارِبِينَ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي آثَارِهِمْ فَأُخِذُوا فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَتَرَكَهُمْ فِي الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Urayna qabilasidan bir necha odam Islomni qabul qildilar, ammo Madinaning havosi ularga yoqmadi. Rasululloh ﷺ ularga: «Tuyalarimiz qoshiga chiqib, ularning sutidan ichmaysizmi?» dedilar. Humayd aytdi: «Qatoda Anasdan: ‹Va siydigidan› deb rivoyat qildi». Ular shunday qildilar. Sogʻayganlaridan soʻng Islomlaridan keyin kofir boʻldilar va Rasululloh ﷺning moʻmin choʻponini oʻldirib, Rasululloh ﷺning tuyalarini haydab ketdilar hamda qochdilar. Rasululloh ﷺ ularning izidan (odam) yubordilar, ular ushlandi. U zot ularning qoʻllari va oyoqlarini kesdilar, koʻzlariga mix qizdirib bosdilar va oʻlgunlaricha Harra degan joyda tashlab qoʻydilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Урайна қабиласидан бир неча одам Исломни қабул қилдилар, аммо Мадинанинг ҳавоси уларга ёқмади. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Туяларимиз қошига чиқиб, уларнинг сутидан ичмайсизми?» дедилар. Ҳумайд айтди: «Қатода Анасдан: ‹Ва сийдигидан› деб ривоят қилди». Улар шундай қилдилар. Соғайганларидан сўнг Исломларидан кейин кофир бўлдилар ва Расулуллоҳ ﷺнинг мўмин чўпонини ўлдириб, Расулуллоҳ ﷺнинг туяларини ҳайдаб кетдилар ҳамда қочдилар. Расулуллоҳ ﷺ уларнинг изидан (одам) юбордилар, улар ушланди. У зот уларнинг қўллари ва оёқларини кесдилар, кўзларига мих қиздириб босдилар ва ўлгунларича Ҳарра деган жойда ташлаб қўйдилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا يُقَالَ فِي الْأَرْضِ اللَّهُ اللَّهُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yer yuzida ‹Alloh, Alloh› deyilmay qolgunicha qiyomat qoyim boʻlmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ер юзида ‹Аллоҳ, Аллоҳ› дейилмай қолгунича қиёмат қойим бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْأَلُونِي عَنْ شَيْءٍ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ إِلَّا حَدَّثْتُكُمْ قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ فَقَالَتْ أُمُّهُ مَا أَرَدْتَ إِلَى هَذَا قَالَ أَرَدْتُ أَنْ أَسْتَرِيحَ قَالَ وَكَانَ يُقَالُ فِيهِ قَالَ حُمَيْدٌ وَأَحْسَبُ هَذَا عَنْ أَنَسٍ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيًّا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضِبِ اللَّهِ وَغَضِبِ رَسُولِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kunigacha (boʻladigan) hech narsa haqida mendan soʻramanglar, magar men sizlarga aytib beraman», dedilar. Shunda Abdulloh ibn Huzofa turib: «Ey Allohning Rasuli, mening otam kim?» dedi. U zot: «Otang Huzofadir», dedilar. Onasi unga: «Bundan nima maqsad qilding?» dedi. U: «Xotirjam boʻlishni istadim», dedi — chunki u haqida (gap-soʻz) aytilar edi. Humayd aytdi: Menimcha, bu (qism) Anasdandir. (Anas) dedi: Bas, Rasululloh ﷺ gʻazablandilar. Shunda Umar: «Biz Allohning Rabb boʻlishiga, Islomning din boʻlishiga va Muhammad ﷺning nabiy boʻlishiga rozi boʻldik. Allohning gʻazabidan va Uning Rasulining gʻazabidan Allohdan panoh soʻraymiz», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат кунигача (бўладиган) ҳеч нарса ҳақида мендан сўраманглар, магар мен сизларга айтиб бераман», дедилар. Шунда Абдуллоҳ ибн Ҳузофа туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг отам ким?» деди. У зот: «Отанг Ҳузофадир», дедилар. Онаси унга: «Бундан нима мақсад қилдинг?» деди. У: «Хотиржам бўлишни истадим», деди — чунки у ҳақида (гап-сўз) айтилар эди. Ҳумайд айтди: Менимча, бу (қисм) Анасдандир. (Анас) деди: Бас, Расулуллоҳ ﷺ ғазабландилар. Шунда Умар: «Биз Аллоҳнинг Рабб бўлишига, Исломнинг дин бўлишига ва Муҳаммад ﷺнинг набий бўлишига рози бўлдик. Аллоҳнинг ғазабидан ва Унинг Расулининг ғазабидан Аллоҳдан паноҳ сўраймиз», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ مَا تَدَاوَيْتُمْ بِهِ الْحِجَامَةُ وَالْقُسْطُ الْبَحْرِيُّ وَلَا تُعَذِّبُوا صِبْيَانَكُمْ بِالْغَمْزِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Davolanadigan narsalaringizning eng yaxshisi hijoma va dengiz qustidir. Bolalaringizni (tomogʻini) bosib qiynamanglar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Даволанадиган нарсаларингизнинг энг яхшиси ҳижома ва денгиз қустидир. Болаларингизни (томоғини) босиб қийнаманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِقَصْرٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِشَابٍّ مِنْ قُرَيْشٍ قُلْتُ لِمَنْ قَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ فَلَوْلَا مَا عَلِمْتُ مِنْ غَيْرَتِكَ لَدَخَلْتُهُفَقَالَ عُمَرُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغَارُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Men jannatga kirdim, mana, oltindan (yasalgan) bir qasr (oldida) edim. Men: ‹Bu qasr kimniki?› dedim. Ular: ‹Qurayshdan bir yigitniki›, dedilar. Men: ‹Kimniki?› dedim. Ular: ‹Umar ibn Xattobniki›, dedilar». Soʻng u zot: «Sening gʻayrating (rashking)ni bilmaganimda edi, unga kirgan boʻlardim», dedilar. Shunda Umar: «Sizdan rashk qilamanmi, yo Rasululloh?!» dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Мен жаннатга кирдим, мана, олтиндан (ясалган) бир қаср (олдида) эдим. Мен: ‹Бу қаср кимники?› дедим. Улар: ‹Қурайшдан бир йигитники›, дедилар. Мен: ‹Кимники?› дедим. Улар: ‹Умар ибн Хаттобники›, дедилар». Сўнг у зот: «Сенинг ғайратинг (рашкинг)ни билмаганимда эди, унга кирган бўлардим», дедилар. Шунда Умар: «Сиздан рашк қиламанми, ё Расулуллоҳ?!» деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ كُلُّنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ كَرَاهِيَةَ الْمَوْتِ وَلَكِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا حُضِرَ جَاءَهُ الْبَشِيرُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ بِمَا هُوَ صَائِرٌ إِلَيْهِ فَلَيْسَ شَيْءٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَكُونَ قَدْ لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَأَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَإِنَّ الْفَاجِرَ أَوْ الْكَافِرَ إِذَا حُضِرَ جَاءَهُ بِمَا هُوَ صَائِرٌ إِلَيْهِ مِنْ الشَّرِّ أَوْ مَا يَلْقَاهُ مِنْ الشَّرِّ فَكَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ وَكَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni sevsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni sevadi; kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», dedilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, barchamiz oʻlimni yomon koʻramiz-ku», dedik. U zot: «Bu oʻlimni yomon koʻrish (degani) emas. Balki moʻminning (ajali) hozir boʻlganda, unga Allohdan qaytadigan joyi haqida xushxabar beruvchi keladi, shunda unga Allohga roʻbaroʻ boʻlishdan koʻra sevimliroq narsa boʻlmaydi, bas, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni sevadi. Fojir yoki kofirning (ajali) hozir boʻlganda esa, unga qaytadigan yomonligi haqida (xabar) keladi, shunda u Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни севса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни севади; ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», дедилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, барчамиз ўлимни ёмон кўрамиз-ку», дедик. У зот: «Бу ўлимни ёмон кўриш (дегани) эмас. Балки мўминнинг (ажали) ҳозир бўлганда, унга Аллоҳдан қайтадиган жойи ҳақида хушхабар берувчи келади, шунда унга Аллоҳга рўбарў бўлишдан кўра севимлироқ нарса бўлмайди, бас, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни севади. Фожир ёки кофирнинг (ажали) ҳозир бўлганда эса, унга қайтадиган ёмонлиги ҳақида (хабар) келади, шунда у Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўради, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍمَا مَسِسْتُ شَيْئًا قَطُّ خَزًّا وَلَا حَرِيرًا أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا شَمَمْتُ رَائِحَةً أَطْيَبَ مِنْ رِيحِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) dedi: «Men hech qachon na diboni, na ipakni Rasululloh ﷺning kaftlaridan koʻra yumshoqroq qilib ushlaganman va hech qachon Rasululloh ﷺning hidlaridan koʻra xushboʻyroq hidni hidlaganman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) деди: «Мен ҳеч қачон на дибони, на ипакни Расулуллоҳ ﷺнинг кафтларидан кўра юмшоқроқ қилиб ушлаганман ва ҳеч қачон Расулуллоҳ ﷺнинг ҳидларидан кўра хушбўйроқ ҳидни ҳидлаганман».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ السَّهْمِيُّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَادَ رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ قَدْ صَارَ مِثْلَ الْفَرْخِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ كُنْتَ تَدْعُو بِشَيْءٍ أَوْ تَسْأَلُهُ إِيَّاهُ قَالَ نَعَمْ كُنْتُ أَقُولُ اللَّهُمَّ مَا كُنْتَ مُعَاقِبِي بِهِ فِي الْآخِرَةِ فَعَجِّلْهُ لِي فِي الدُّنْيَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَانَ اللَّهِ لَا تُطِيقُهُ وَلَا تَسْتَطِيعُهُ فَهَلَّا قُلْتَ اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَشَفَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ musulmonlardan bir kishini koʻrgani bordilar, u (shu qadar) ozib ketgan ediki, jujaga oʻxshab qolibdi. Rasululloh ﷺ unga: «Sen biror narsa bilan duo qilar, yoki Allohdan biror narsani soʻrar miding?» — dedilar. U: «Ha, men: ‹Allohim, oxiratda menga beradigan jazongni bu dunyoda menga tezlashtirib bergin›, — derdim», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Subhanalloh! Sen unga toqat qila olmaysan — yoki: kuching yetmaydi —. Nega: ‹Allohim, bizga bu dunyoda yaxshilik va oxiratda yaxshilik bergin va bizni doʻzax azobidan saqlagin›, — demading?» — dedilar. (Roviy) dedi: Soʻng (Rasululloh ﷺ) Allohga u uchun duo qildilar, shunda (Alloh) unga shifo berdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мусулмонлардан бир кишини кўргани бордилар, у (шу қадар) озиб кетган эдики, жужага ўхшаб қолибди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен бирор нарса билан дуо қилар, ёки Аллоҳдан бирор нарсани сўрар мидинг?» — дедилар. У: «Ҳа, мен: ‹Аллоҳим, охиратда менга берадиган жазонгни бу дунёда менга тезлаштириб бергин›, — дердим», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Субҳаналлоҳ! Сен унга тоқат қила олмайсан — ёки: кучинг етмайди —. Нега: ‹Аллоҳим, бизга бу дунёда яхшилик ва охиратда яхшилик бергин ва бизни дўзах азобидан сақлагин›, — демадинг?» — дедилар. (Ровий) деди: Сўнг (Расулуллоҳ ﷺ) Аллоҳга у учун дуо қилдилар, шунда (Аллоҳ) унга шифо берди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ الرَّجُلُ يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسْلِمُ لِشَيْءٍ يُعْطَاهُ مِنْ الدُّنْيَا فَلَا يُمْسِي حَتَّى يَكُونَ الْإِسْلَامُ أَحَبَّ إِلَيْهِ وَأَعَزَّ عَلَيْهِ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, oʻziga beriladigan dunyoviy bir narsa uchun Islomga kirar edi, ammo kechga yetmasdanoq Islom uning uchun dunyo va undagi barcha narsadan sevimliroq va azizroq boʻlib qolar edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, ўзига бериладиган дунёвий бир нарса учун Исломга кирар эди, аммо кечга етмасданоқ Ислом унинг учун дунё ва ундаги барча нарсадан севимлироқ ва азизроқ бўлиб қолар эди».

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يُسْأَلُ شَيْئًا عَلَى الْإِسْلَامِ إِلَّا أَعْطَاهُ قَالَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ فَأَمَرَ لَهُ بِشَاءٍ كَثِيرٍ بَيْنَ جَبَلَيْنِ مِنْ شَاءِ الصَّدَقَةِ قَالَ فَرَجَعَ إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ أَسْلِمُوا فَإِنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي عَطَاءً مَا يَخْشَى الْفَاقَةَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan Islom (yoʻlida) biror narsa soʻralsa, albatta uni berar edilar. Bir kishi u zotning huzurlariga kelib soʻradi. U zot unga sadaqa qoʻylaridan ikki togʻ orasini toʻldiradigan koʻp qoʻyni berishga buyurdilar. U qavmiga qaytib: «Ey qavmim, Islomga kiringlar! Chunki Muhammad ﷺ faqirlikdan qoʻrqmagan kishidek ato beradi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан Ислом (йўлида) бирор нарса сўралса, албатта уни берар эдилар. Бир киши у зотнинг ҳузурларига келиб сўради. У зот унга садақа қўйларидан икки тоғ орасини тўлдирадиган кўп қўйни беришга буюрдилар. У қавмига қайтиб: «Эй қавмим, Исломга киринглар! Чунки Муҳаммад ﷺ фақирликдан қўрқмаган кишидек ато беради», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَبَعَثَتْ مَعِي أُمُّ سُلَيْمٍ بِمِكْتَلٍ فِيهِ رُطَبٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ أَجِدْهُ وَخَرَجَ قَرِيبًا إِلَى مَوْلًى لَهُ دَعَاهُ صَنَعَ لَهُ طَعَامًا قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَإِذَا هُوَ يَأْكُلُ فَدَعَانِي لِآكُلَ مَعَهُ قَالَ وَصَنَعَ لَهُ ثَرِيدًا بِلَحْمٍ وَقَرْعٍ قَالَ وَإِذَا هُوَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُ قَالَ فَجَعَلْتُ أَجْمَعُهُ وَأُدْنِيهِ مِنْهُ قَالَ فَلَمَّا طَعِمَ رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ قَالَ وَوَضَعْتُ الْمِكْتَلَ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَجَعَلَ يَأْكُلُ وَيَقْسِمُ حَتَّى فَرَغَ مِنْ آخِرِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym men bilan ichida yangi xurmo boʻlgan bir savatni Rasululloh ﷺga joʻnatdi. Men u zotni topmadim, chunki u zot oʻzlarini taklif qilib, taom tayyorlagan bir ozod qilingan qullarining huzuriga chiqib ketgan edilar. Men u zotning oldilariga bordim, u zot taom yeyayotgan edilar va meni oʻzlari bilan birga yeyishga chaqirdilar. U kishi u zotga goʻshtli va qovoqli tarid tayyorlagan edi. U zot qovoqni yoqtirar edilar, shuning uchun men qovoqni yigʻib, u zotning oldilariga yaqinlashtira boshladim. U zot taomdan yeb boʻlgach, uylariga qaytdilar. Men savatni u zotning oldilariga qoʻydim. U zot undan yeb va ulashib, oxirigacha tugatdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм мен билан ичида янги хурмо бўлган бир саватни Расулуллоҳ ﷺга жўнатди. Мен у зотни топмадим, чунки у зот ўзларини таклиф қилиб, таом тайёрлаган бир озод қилинган қулларининг ҳузурига чиқиб кетган эдилар. Мен у зотнинг олдиларига бордим, у зот таом еяётган эдилар ва мени ўзлари билан бирга ейишга чақирдилар. У киши у зотга гўштли ва қовоқли тарид тайёрлаган эди. У зот қовоқни ёқтирар эдилар, шунинг учун мен қовоқни йиғиб, у зотнинг олдиларига яқинлаштира бошладим. У зот таомдан еб бўлгач, уйларига қайтдилар. Мен саватни у зотнинг олдиларига қўйдим. У зот ундан еб ва улашиб, охиригача тугатдилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أُمِّ سُلَيْمٍ فَأَتَتْهُ بِتَمْرٍ وَسَمْنٍ وَكَانَ صَائِمًا فَقَالَ أَعِيدُوا تَمْرَكُمْ فِي وِعَائِهِ وَسَمْنَكُمْ فِي سِقَائِهِ ثُمَّ قَامَ إِلَى نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّيْنَا مَعَهُ ثُمَّ دَعَا لِأُمِّ سُلَيْمٍ وَلِأَهْلِهَا بِخَيْرٍ فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي خُوَيْصَّةً قَالَ وَمَا هِيَ قَالَتْ خَادِمُكَ أَنَسٌ قَالَ فَمَا تَرَكَ خَيْرَ آخِرَةٍ وَلَا دُنْيَا إِلَّا دَعَا لِي بِهِ وَقَالَ اللَّهُمَّ ارْزُقْهُ مَالًا وَوَلَدًا وَبَارِكْ لَهُ فِيهِ قَالَ فَمَا مِنْ الْأَنْصَارِ إِنْسَانٌ أَكْثَرُ مِنِّي مَالًا وَذَكَرَ أَنَّهُ لَا يَمْلِكُ ذَهَبًا وَلَا فِضَّةً غَيْرَ خَاتَمِهِ قَالَ وَذَكَرَ أَنَّ ابْنَتَهُ الْكُبْرَى أُمَيْنَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ دُفِنَ مِنْ صُلْبِهِ إِلَى مَقْدَمِ الْحَجَّاجِ نَيِّفًا عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Sulaymning huzuriga kirdilar. U u zotga xurmo va sariyogʻ keltirdi, u zot esa roʻzador edilar. Shunda u zot: «Xurmoyingizni idishiga, yogʻingizni meshiga qaytaringlar», dedilar. Soʻng uyning bir chekkasiga turib, ikki rakat namoz oʻqidilar, biz ham u zot bilan birga oʻqidik. Keyin Ummu Sulaymga va uning ahliga yaxshilik (soʻrab) duo qildilar. Ummu Sulaym: «Ey Allohning Rasuli, mening kichkina bir hojatim bor», dedi. U zot: «U nima?» dedilar. U: «Xizmatkoringiz Anas», dedi. Bas, u zot menga na oxirat va na dunyo yaxshiligini qoldirmay, hammasini soʻrab duo qildilar va: «Allohim, unga mol va farzand ato et hamda unga baraka ber», dedilar. (Anas) dedi: Ansorlar orasida mendan koʻra koʻproq moli boʻlgan odam yoʻq edi. U yana uzugidan boshqa na oltini, na kumushi yoʻqligini aytdi. Va katta qizi Umina unga xabar berdiki, Hajjoj (Basraga) kelgunga qadar uning oʻz pushtidan boʻlgan bir yuz yigirmadan ortiq (farzandi) dafn etilgan edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Сулаймнинг ҳузурига кирдилар. У у зотга хурмо ва сариёғ келтирди, у зот эса рўзадор эдилар. Шунда у зот: «Хурмойингизни идишига, ёғингизни мешига қайтаринглар», дедилар. Сўнг уйнинг бир чеккасига туриб, икки ракат намоз ўқидилар, биз ҳам у зот билан бирга ўқидик. Кейин Умму Сулаймга ва унинг аҳлига яхшилик (сўраб) дуо қилдилар. Умму Сулайм: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг кичкина бир ҳожатим бор», деди. У зот: «У нима?» дедилар. У: «Хизматкорингиз Анас», деди. Бас, у зот менга на охират ва на дунё яхшилигини қолдирмай, ҳаммасини сўраб дуо қилдилар ва: «Аллоҳим, унга мол ва фарзанд ато эт ҳамда унга барака бер», дедилар. (Анас) деди: Ансорлар орасида мендан кўра кўпроқ моли бўлган одам йўқ эди. У яна узугидан бошқа на олтини, на кумуши йўқлигини айтди. Ва катта қизи Умина унга хабар бердики, Ҳажжож (Басрага) келгунга қадар унинг ўз пуштидан бўлган бир юз йигирмадан ортиқ (фарзанди) дафн этилган эди.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ هَلْ خَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهُ لَمْ يَرَ مِنْ الشَّيْبِ إِلَّا نَحْوًا مِنْ سَبْعَ عَشْرَةَ أَوْ عِشْرِينَ شَعْرَةً فِي مُقَدَّمِ لِحْيَتِهِ وَقَالَ إِنَّهُ لَمْ يَشِنْ بِالشَّيْبِفَقِيلَ لِأَنَسٍ أَشَيْنٌ هُوَ قَالَ كُلُّكُمْ يَكْرَهُهُ وَلَكِنْ خَضَبَ أَبُو بَكْرٍ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ وَخَضَبَ عُمَرُ بِالْحِنَّاءِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Anasdan: «Rasululloh ﷺ (sochlarini) boʻyaganmilar?» deb soʻralganda, u: «U zotda soqollarining old tomonidagi taxminan oʻn yetti yoki yigirmatacha oq sochdan boshqa oqargan soch koʻrinmagan», dedi. Va u: «Oq soch u zotni ayblab (nuqson qilib) qoʻymagan», dedi. Anasga: «Bu ayb (nuqson)mi?» deyildi. U: «Barchangiz uni yomon koʻrasiz. Lekin Abu Bakr xina va katam bilan boʻyagan, Umar esa xina bilan boʻyagan», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Анасдан: «Расулуллоҳ ﷺ (сочларини) бўяганмилар?» деб сўралганда, у: «У зотда соқолларининг олд томонидаги тахминан ўн етти ёки йигирматача оқ сочдан бошқа оқарган соч кўринмаган», деди. Ва у: «Оқ соч у зотни айблаб (нуқсон қилиб) қўймаган», деди. Анасга: «Бу айб (нуқсон)ми?» дейилди. У: «Барчангиз уни ёмон кўрасиз. Лекин Абу Бакр хина ва катам билан бўяган, Умар эса хина билан бўяган», деди.