وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثًا ". رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ biror gap aytganlarida, odamlar uni (yaxshi) anglashlari uchun uni uch marta takrorlardilar; (kirishga) izn soʻraganlarida esa, salom bilan (eshikni) uch marta (taqillatardilar).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бирор гап айтганларида, одамлар уни (яхши) англашлари учун уни уч марта такрорлардилар; (киришга) изн сўраганларида эса, салом билан (эшикни) уч марта (тақиллатардилар).
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ وَوَاضِعُ الْعِلْمِ عِنْدَ غير أَهله كمقلد الْخَنَازِير الْجَوْهَر واللؤلؤ وَالذَّهَبَ» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ وَرَوَى الْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ إِلَى قَوْلِهِ مُسْلِمٍ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ مَتْنُهُ مَشْهُورٌ وَإِسْنَادُهُ ضَعِيفٌ وَقَدْ رُوِيَ من أوجه كلهَا ضَعِيف
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ilm talab qilish har bir musulmonga farzdir. Ilmni unga loyiq boʻlmagan kishilarga qoʻygan kishi choʻchqalarning boʻyniga javohir, marvarid va oltin osgan kishiga oʻxshaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Илм талаб қилиш ҳар бир мусулмонга фарздир. Илмни унга лойиқ бўлмаган кишиларга қўйган киши чўчқаларнинг бўйнига жавоҳир, марварид ва олтин осган кишига ўхшайди», дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ خَرَجَ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يرجع» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ والدارمي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ilm talab qilib (uydan) chiqsa, qaytib kelguniga qadar u Alloh yoʻlidadir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Baʼzilar uni (Paygʻambar ﷺga) marfuʼ qilmay rivoyat qilganlar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким илм талаб қилиб (уйдан) чиқса, қайтиб келгунига қадар у Аллоҳ йўлидадир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Баъзилар уни (Пайғамбар ﷺга) марфуъ қилмай ривоят қилганлар.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَلْ تَدْرُونَ مَنْ أَجْوَدُ جُودًا؟» قَالُوا: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: «اللَّهُ تَعَالَى أَجْوَدُ جُودًا ثُمَّ أَنَا أَجْوَدُ بَنِي آدَمَ وَأَجْوَدُهُمْ مِنْ بَعْدِي رَجُلٌ عَلِمَ عِلْمًا فَنَشَرَهُ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَمِيرًا وَحده أَو قَالَ أمة وَحده»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Eng saxovatli kim ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», deyishdi. U zot: «Alloh taolo eng saxovatlidir, soʻng men odam bolalarining eng saxovatlisiman, mendan keyin ularning eng saxovatlisi — bir ilmni bilib, uni yoygan kishidir. U qiyomat kuni yolgʻiz oʻzi amir boʻlib keladi», dedilar. Yoki: «Yolgʻiz oʻzi bir ummat boʻlib (keladi)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Энг саховатли ким эканини биласизларми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», дейишди. У зот: «Аллоҳ таоло энг саховатлидир, сўнг мен одам болаларининг энг саховатлисиман, мендан кейин уларнинг энг саховатлиси — бир илмни билиб, уни ёйган кишидир. У қиёмат куни ёлғиз ўзи амир бўлиб келади», дедилар. Ёки: «Ёлғиз ўзи бир уммат бўлиб (келади)», дедилар.
وَعَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ: مَنْهُومٌ فِي الْعِلْمِ لَا يَشْبَعُ مِنْهُ وَمَنْهُومٌ فِي الدُّنْيَا لَا يَشْبَعُ مِنْهَا «. رَوَى الْبَيْهَقِيُّ الْأَحَادِيثَ الثَّلَاثَةَ فِي» شُعَبِ الْإِيمَانِ " وَقَالَ: قَالَ الْإِمَامُ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِ أَبِي الدَّرْدَاءِ: هَذَا مَتْنٌ مَشْهُورٌ فِيمَا بَين النَّاس وَلَيْسَ لَهُ إِسْنَاد صَحِيح
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ikki ochkoʻz toʻymaydi: ilmga oʻch boʻlgan undan toʻymaydi, dunyoga oʻch boʻlgan undan toʻymaydi», dedilar. Bayhaqiy bu uchala hadisni «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan va Imom Ahmad Abu Dardoning hadisi haqida: «Bu odamlar orasida mashhur matndir, ammo uning sahih isnodi yoʻq», deganini keltirgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Икки очкўз тўймайди: илмга ўч бўлган ундан тўймайди, дунёга ўч бўлган ундан тўймайди», дедилар. Байҳақий бу учала ҳадисни «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган ва Имом Аҳмад Абу Дардонинг ҳадиси ҳақида: «Бу одамлар орасида машҳур матндир, аммо унинг саҳиҳ исноди йўқ», деганини келтирган.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كُنْتُ أَنَا وَأَبِي وَأَبُو طَلْحَةَ جُلُوسًا فَأَكَلْنَا لَحْمًا وَخُبْزًا ثُمَّ دَعَوْتُ بِوَضُوءٍ فَقَالَا لِمَ تَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ لِهَذَا الطَّعَامِ الَّذِي أَكَلْنَا فَقَالَا أَتَتَوَضَّأُ مِنَ الطَّيِّبَاتِ لَمْ يَتَوَضَّأْ مِنْهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْك. رَوَاهُ أَحْمد
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men, otam va Abu Talha oʻtirgan edik. Goʻsht va non yedik. Soʻng men tahorat uchun suv soʻradim. Ular: ‹Nega tahorat qilyapsan?› deyishdi. Men: ‹Biz yegan mana shu taom uchun›, dedim. Ular: ‹Sen pokiza narsalardan tahorat qilasanmi? Sendan koʻra afzalroq zot undan tahorat qilmagan-ku›, deyishdi. Ahmad rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен, отам ва Абу Талҳа ўтирган эдик. Гўшт ва нон едик. Сўнг мен таҳорат учун сув сўрадим. Улар: ‹Нега таҳорат қиляпсан?› дейишди. Мен: ‹Биз еган мана шу таом учун›, дедим. Улар: ‹Сен покиза нарсалардан таҳорат қиласанми? Сендан кўра афзалроқ зот ундан таҳорат қилмаган-ку›, дейишди. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخبث والخبائث»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonaga kirganlarida: «Alloohumma inniy aʼuzu bika minal xubsi val xaboisi (Ey Alloh, men Sendan erkak va urgʻochi shaytonlardan panoh soʻrayman)», der edilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонага кирганларида: «Аллооҳумма инний аъузу бика минал хубси вал хабоиси (Эй Аллоҳ, мен Сендан эркак ва урғочи шайтонлардан паноҳ сўрайман)», дер эдилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُ الْخَلَاءَ فَأَحْمِلُ أَنَا وَغُلَامٌ إِدَاوَةً مِنْ مَاءٍ وَعَنَزَةً يستنجي بِالْمَاءِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatga borganlarida, men yana bir bola bilan suvga toʻla idish va bir nayza (yoki tayoq) koʻtarib borardik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатга борганларида, мен яна бир бола билан сувга тўла идиш ва бир найза (ёки таёқ) кўтариб борардик.
عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ نَزَعَ خَاتَمَهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَالتِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
وَقَالَ أَبُو دَاوُدَ: هَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ. وَفِي رِوَايَتِهِ وَضَعَ بَدَلَ نزع
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ hojatxonaga kirganlarida, uzuklarini (yechib) qoʻyar edilar. Abu Dovud aytdi: Bu — munkar hadis. Mashhur (rivoyat) esa Ibn Jurayjdan, u Ziyod ibn Saʼddan, u Zuhriydan, u Anasdan (rivoyat qilingan): «Paygʻambar ﷺ kumushdan uzuk yasattirdilar, soʻng uni (tashlab) yubordilar». Bu (rivoyat)dagi xato Hammomdandir; uni faqat Hammom rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳожатхонага кирганларида, узукларини (ечиб) қўяр эдилар. Абу Довуд айтди: Бу — мункар ҳадис. Машҳур (ривоят) эса Ибн Журайждан, у Зиёд ибн Саъддан, у Зуҳрийдан, у Анасдан (ривоят қилинган): «Пайғамбар ﷺ кумушдан узук ясаттирдилар, сўнг уни (ташлаб) юбордилар». Бу (ривоят)даги хато Ҳаммомдандир; уни фақат Ҳаммом ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنَ الأَرْض. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد والدارمي
Anas (roziyallohu anhu) aytadi: Paygʻambar ﷺ hojat qilmoqchi boʻlganlarida, yerga yaqinlashmaguncha kiyimlarini koʻtarmas edilar.
Abu Iso aytdi: Bu hadisni Muhammad ibn Rabia al-Aʼmashdan, (u) Anasdan shunday rivoyat qilgan. Vakia va Abu Yahyo al-Himmoniy esa al-Aʼmashdan: «Ibn Umar: ‹Paygʻambar ﷺ hojat qilmoqchi boʻlganlarida yerga yaqinlashmaguncha kiyimlarini koʻtarmas edilar›, dedi», deb rivoyat qilishgan. Bu ikkala hadis ham mursaldir. Aytilishicha, al-Aʼmash na Anasdan, na Paygʻambar ﷺ ning boshqa biror sahobasidan (hadis) eshitmagan; (faqat) u Anas ibn Molikni koʻrib: «Uni namoz oʻqiyotganini koʻrdim», degan va undan namoz haqida bir hikoya zikr qilgan, xolos. Al-Aʼmashning ismi Sulaymon ibn Mihron Abu Muhammad al-Kohiliy boʻlib, u ularning ozodi (mavlosi)dir. Al-Aʼmash: «Otam hamil (nasabi notanish kishi) edi, uni Masruq meros qilib oldi», degan.Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: Пайғамбар ﷺ ҳожат қилмоқчи бўлганларида, ерга яқинлашмагунча кийимларини кўтармас эдилар.
Абу Исо айтди: Бу ҳадисни Муҳаммад ибн Рабиа ал-Аъмашдан, (у) Анасдан шундай ривоят қилган. Вакиа ва Абу Яҳё ал-Ҳиммоний эса ал-Аъмашдан: «Ибн Умар: ‹Пайғамбар ﷺ ҳожат қилмоқчи бўлганларида ерга яқинлашмагунча кийимларини кўтармас эдилар›, деди», деб ривоят қилишган. Бу иккала ҳадис ҳам мурсалдир. Айтилишича, ал-Аъмаш на Анасдан, на Пайғамбар ﷺ нинг бошқа бирор саҳобасидан (ҳадис) эшитмаган; (фақат) у Анас ибн Моликни кўриб: «Уни намоз ўқиётганини кўрдим», деган ва ундан намоз ҳақида бир ҳикоя зикр қилган, холос. Ал-Аъмашнинг исми Сулаймон ибн Миҳрон Абу Муҳаммад ал-Коҳилий бўлиб, у уларнинг озоди (мавлоси)дир. Ал-Аъмаш: «Отам ҳамил (насаби нотаниш киши) эди, уни Масруқ мерос қилиб олди», деган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِذَا خَرَجَ مِنَ الْخَلَاءِ قَالَ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنِّي الْأَذَى وَعَافَانِي» . رَوَاهُ أبن مَاجَه
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojatxonadan chiqsalar: «Alhamdulillahillazi azhaba anniyal-aza va afoni (Mendan azoni ketkazgan va menga ofiyat bergan Allohga hamd boʻlsin)», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожатхонадан чиқсалар: «Алҳамдулиллаҳиллази азҳаба анниял-аза ва афони (Мендан азони кетказган ва менга офият берган Аллоҳга ҳамд бўлсин)», дер эдилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَقَدْ أَكْثَرْتُ عَلَيْكُمْ فِي السِّوَاك» رَوَاهُ البُخَارِيّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga misvok haqida koʻp taʼkidladim», dedilar. Buxoriy rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга мисвок ҳақида кўп таъкидладим», дедилар. Бухорий ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ أَخَذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَأَدْخَلَهُ تَحْتَ حَنَكِهِ فَخَلَّلَ بِهِ لحيته وَقَالَ: «هَكَذَا أَمرنِي رَبِّي» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tahorat olganlarida, bir hovuch suv olib, uni iyaklari (jagʻlari) ostiga kiritar va u bilan soqollarini xilollar edilar va: «Robbim azza va jalla menga shunday buyurgan», — der edilar. Abu Dovud aytdi: Ibn Zavrondan Hajjoj ibn Hajjoj va Abu Malih ar-Raqqiy rivoyat qilishgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таҳорат олганларида, бир ҳовуч сув олиб, уни ияклари (жағлари) остига киритар ва у билан соқолларини хилоллар эдилар ва: «Роббим азза ва жалла менга шундай буюрган», — дер эдилар. Абу Довуд айтди: Ибн Заврондан Ҳажжож ибн Ҳажжож ва Абу Малиҳ ар-Раққий ривоят қилишган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ تَوَضَّأَ وَذَكَرَ اسْمَ اللَّهِ فَإِنَّهُ يُطَهِّرُ جَسَدَهُ كُلَّهُ وَمَنْ تَوَضَّأَ وَلَمْ يَذْكُرِ اسْمَ الله لم يطهر إِلَّا مَوضِع الْوضُوء»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xamr (musallas) borasida oʻn (toifa)ni laʼnatladilar: uni siquvchini, siqtiruvchini, ichuvchini, tashuvchini, oʻziga tashib keltiruvchini, quyib beruvchini, sotuvchini, uning pulini yeguvchini, uni sotib oluvchini va kim uchun sotib olinsa, oʻshani. Abu Iso aytdi: Bu hadis Anas hadisi sifatida gʻaribdir. Shunga oʻxshash (rivoyat) Ibn Abbos, Ibn Masʼud va Ibn Umardan, Nabiy ﷺdan ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хамр (мусаллас) борасида ўн (тоифа)ни лаънатладилар: уни сиқувчини, сиқтирувчини, ичувчини, ташувчини, ўзига ташиб келтирувчини, қуйиб берувчини, сотувчини, унинг пулини егувчини, уни сотиб олувчини ва ким учун сотиб олинса, ўшани. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Анас ҳадиси сифатида ғарибдир. Шунга ўхшаш (ривоят) Ибн Аббос, Ибн Масъуд ва Ибн Умардан, Набий ﷺдан ҳам ривоят қилинган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ إِلَى خَمْسَةِ أَمْدَادٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir mudd bilan tahorat qilar va bir soʼdan — toki besh muddgacha — (suv) bilan gʻusl qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир мудд билан таҳорат қилар ва бир сўдан — токи беш муддгача — (сув) билан ғусл қилар эдилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يطوف على نِسَائِهِ وَبِغسْلِ وَاحِد. رَوَاهُ مُسلم
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ barcha ayollari huzurida bitta gʻusl bilan aylanar edilar. Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ барча аёллари ҳузурида битта ғусл билан айланар эдилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَن أنس قَالَ: بَيْنَمَا نَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَامَ يَبُولُ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَهْ مَه قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَزْرِمُوهُ دَعُوهُ» فَتَرَكُوهُ حَتَّى بَالَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَاهُ فَقَالَ لَهُ: «إِنَّ هَذِهِ الْمَسَاجِدَ لَا تصلح لشَيْء من هَذَا الْبَوْل وَلَا القذر إِنَّمَا هِيَ لذكر الله عز وَجل وَالصَّلَاةِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ» أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأمر رَجُلًا مِنَ الْقَوْمِ فَجَاءَ بِدَلْوٍ مِنْ مَاءٍ فسنه عَلَيْهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Biz masjidda Rasululloh ﷺ bilan (birga) ekanmiz, bir aʼrobiy kelib, masjidda turib, kichik hojat (bavl) qila boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ ning ashoblari: «Toʻxta, toʻxta!» dedilar. (Roviy) dedi: Rasululloh ﷺ: «Uni boʻlmang (toʻxtatmang), uni (oʻz holiga) qoʻyinglar», dedilar. Bas, ular uni — toki bavl qilib boʻlguncha — qoʻyib turdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ uni chaqirdilar-da, unga: «Albatta mana bu masjidlar mana shu bavl yoki najosat(ning biror narsasi) uchun loyiq (munosib) emas; ular faqat Alloh azza va jallani zikr qilish, namoz (oʻqish) va Qurʼon tilovati uchundir», dedilar — yoki Rasululloh ﷺ aytganidek —. (Roviy) dedi: Soʻng U Zot qavmdan bir kishiga buyurdilar; bas, u bir chelak suv keltirib, uni uning ustiga quydi (sepdi).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Биз масжидда Расулуллоҳ ﷺ билан (бирга) эканмиз, бир аъробий келиб, масжидда туриб, кичик ҳожат (бавл) қила бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг ашоблари: «Тўхта, тўхта!» дедилар. (Ровий) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Уни бўлманг (тўхтатманг), уни (ўз ҳолига) қўйинглар», дедилар. Бас, улар уни — токи бавл қилиб бўлгунча — қўйиб турдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уни чақирдилар-да, унга: «Албатта мана бу масжидлар мана шу бавл ёки нажосат(нинг бирор нарсаси) учун лойиқ (муносиб) эмас; улар фақат Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилиш, намоз (ўқиш) ва Қуръон тиловати учундир», дедилар — ёки Расулуллоҳ ﷺ айтганидек —. (Ровий) деди: Сўнг У Зот қавмдан бир кишига буюрдилар; бас, у бир челак сув келтириб, уни унинг устига қуйди (сепди).
عَن أنس: إِنَّ الْيَهُودَ كَانُوا إِذَا حَاضَتِ الْمَرْأَةُ فِيهِمْ لَمْ يُؤَاكِلُوهَا وَلَمْ يُجَامِعُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ فَسَأَلَ أَصْحَاب النَّبِي صلى الله عَلَيْهِ وَسلم النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى (ويسألونك عَن الْمَحِيض قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ)
الْآيَة. فَبَلَغَ ذَلِكَ الْيَهُودَ. فَقَالُوا: مَا يُرِيدُ هَذَا الرَّجُلُ أَنْ يَدَعَ مِنْ أَمْرِنَا شَيْئًا إِلَّا خَالَفَنَا فِيهِ فَجَاءَ أُسَيْدُ بْنُ حَضَيْرٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا أَفَلَا نُجَامِعُهُنَّ؟ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنْ قَدْ وَجَدَ عَلَيْهِمَا. فَخَرَجَا فَاسْتَقْبَلَتْهُمَا هَدِيَّةٌ مِنْ لَبَنٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَ فِي آثَارِهِمَا فَسَقَاهُمَا فعرفا أَن لم يجد عَلَيْهِمَا. رَوَاهُ مُسلم
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylar — ularda (orasida) ayol hayzli boʻlganda — u bilan (birga) taom yemas va uylarda ular bilan (birga) yashamas (qoʻshilmas) edilar. Bas, Paygʻambar ﷺ ning ashoblari Paygʻambar ﷺ dan soʻradilar. Shunda Alloh taolo: {Va sendan hayz haqida soʻraydilar. Ayt: «U — bir azob (noxushlik)dir; bas, hayz (payti)da ayollardan chetlaninglar...»} — oyatning oxirigacha — (oyatini) nozil qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Nikoh (jimoʼ)dan boshqa har bir narsani qilaveringlar», dedilar. Bu (gap) yahudiylarga yetdi. Shunda ular: «Bu kishi bizning ishimizdan biror narsani — bizga muxolif boʻlmay — tark etishni istamaydi (yaʼni hamma narsada bizga qarshi)» dedilar. Bas, Usayd ibn Huzayr va Abbod ibn Bishr kelib: «Ey Allohning Rasuli, albatta yahudiylar bunday-bunday deydi. Bas, biz ular bilan (hayz paytida) jimoʼ qilmaylikmi (yaʼni ulardan butunlay chetlanmaylikmi)?» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ ning yuzlari oʻzgardi — toki biz U Zot ular ikkovidan gʻazablandi deb oʻyladik —. Bas, ular ikkovi chiqib ketdi. Shu payt Paygʻambar ﷺ ga sutdan (boʻlgan) bir hadya (sovgʻa) peshvoz keldi. Bas, U Zot ularning ortidan (odam) yuborib, ularga (sut) ichirdilar. Shunda ular ikkovi U Zot ular(dan) gʻazablanmaganini bildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яҳудийлар — уларда (орасида) аёл ҳайзли бўлганда — у билан (бирга) таом емас ва уйларда улар билан (бирга) яшамас (қўшилмас) эдилар. Бас, Пайғамбар ﷺ нинг ашоблари Пайғамбар ﷺ дан сўрадилар. Шунда Аллоҳ таоло: {Ва сендан ҳайз ҳақида сўрайдилар. Айт: «У — бир азоб (нохушлик)дир; бас, ҳайз (пайти)да аёллардан четланинглар...»} — оятнинг охиригача — (оятини) нозил қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Никоҳ (жимў)дан бошқа ҳар бир нарсани қилаверинглар», дедилар. Бу (гап) яҳудийларга етди. Шунда улар: «Бу киши бизнинг ишимиздан бирор нарсани — бизга мухолиф бўлмай — тарк этишни истамайди (яъни ҳамма нарсада бизга қарши)» дедилар. Бас, Усайд ибн Ҳузайр ва Аббод ибн Бишр келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, албатта яҳудийлар бундай-бундай дейди. Бас, биз улар билан (ҳайз пайтида) жимў қилмайликми (яъни улардан бутунлай четланмайликми)?» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг юзлари ўзгарди — токи биз У Зот улар икковидан ғазабланди деб ўйладик —. Бас, улар иккови чиқиб кетди. Шу пайт Пайғамбар ﷺ га сутдан (бўлган) бир ҳадя (совға) пешвоз келди. Бас, У Зот уларнинг ортидан (одам) юбориб, уларга (сут) ичирдилар. Шунда улар иккови У Зот улар(дан) ғазабланмаганини билдилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فأقمه عَليّ قَالَ وَلم يسْأَله عَنهُ قَالَ وَحَضَرَتِ الصَّلَاةُ فَصَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاة قَامَ إِلَيْهِ الرَّجُلُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فأقم فِي كتاب الله قَالَ أَلَيْسَ قَدْ صَلَّيْتَ مَعَنَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ ذَنْبَكَ أَو قَالَ حدك "
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning huzurlarida edim. Bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, men had (joriy etiladigan bir gunoh) qildim, uni menga joriy eting», dedi. (Anas aytdi:) U zot undan (gunohi haqida) soʻramadilar. Namoz vaqti boʻlib, u Paygʻambar ﷺ bilan namoz oʻqidi. Paygʻambar ﷺ namozni tugatganlarida, haligi kishi U zotga turib: «Yo Rasululloh, men had (joriy etiladigan gunoh) qildim, menda Allohning Kitobini (hukmini) joriy eting», dedi. U zot: «Sen biz bilan namoz oʻqimadingmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Albatta, Alloh sening gunohingni» — yoki: «hadingni» — «kechirdi», dedilar.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларида эдим. Бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен ҳад (жорий этиладиган бир гуноҳ) қилдим, уни менга жорий этинг», деди. (Анас айтди:) У зот ундан (гуноҳи ҳақида) сўрамадилар. Намоз вақти бўлиб, у Пайғамбар ﷺ билан намоз ўқиди. Пайғамбар ﷺ намозни тугатганларида, ҳалиги киши У зотга туриб: «Ё Расулуллоҳ, мен ҳад (жорий этиладиган гуноҳ) қилдим, менда Аллоҳнинг Китобини (ҳукмини) жорий этинг», деди. У зот: «Сен биз билан намоз ўқимадингми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Албатта, Аллоҳ сенинг гуноҳингни» — ёки: «ҳадингни» — «кечирди», дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كُنَّا إِذَا صَلَّيْنَا خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالظَّهَائِرِ سَجَدْنَا على ثيابنا اتقاء الْحر
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ ortida peshin chogʻining qizigʻida namoz oʻqiganimizda, issiqdan saqlanish uchun kiyimlarimiz ustiga sajda qilardik. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Jobir ibn Abdulloh va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Vakeʼ bu hadisni Xolid ibn Abdurrahmondan rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ ортида пешин чоғининг қизиғида намоз ўқиганимизда, иссиқдан сақланиш учун кийимларимиз устига сажда қилардик. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Жобир ибн Абдуллоҳ ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Вакеъ бу ҳадисни Холид ибн Абдурраҳмондан ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ حَيَّةٌ فَيَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى الْعَوَالِي فَيَأْتِيهِمْ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ وَبَعْضُ الْعَوَالِي مِنَ الْمَدِينَةِ على أَرْبَعَة أَمْيَال أَو نَحوه
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh hali issiq va baland boʻlgan paytda oʻqir edilar; agar kishi Madinaning Avolisiga (degan joyiga) borsa, quyosh hali baland boʻlgan paytda u yerga yetar edi. Madinaning baʼzi Avolisi shahardan taxminan toʻrt mil yoki shuncha (uzoqda) edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш ҳали иссиқ ва баланд бўлган пайтда ўқир эдилар; агар киши Мадинанинг Аволисига (деган жойига) борса, қуёш ҳали баланд бўлган пайтда у ерга етар эди. Мадинанинг баъзи Аволиси шаҳардан тахминан тўрт мил ёки шунча (узоқда) эди.
وَعَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ نَسِيَ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَكَفَّارَتُهُ أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا» . وَفِي رِوَايَةٍ: «لَا كَفَّارَة لَهَا إِلَّا ذَلِك»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir namozni unutsa yoki uxlab qolib oʻqiy olmasa, uning kafforati — esiga tushgan paytda oʻsha namozni oʻqishidir», dedilar. Boshqa rivoyatda: «Bundan boʻlak unga kafforat yoʻq», deyilgan. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир намозни унутса ёки ухлаб қолиб ўқий олмаса, унинг каффорати — эсига тушган пайтда ўша намозни ўқишидир», дедилар. Бошқа ривоятда: «Бундан бўлак унга каффорат йўқ», дейилган. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْحَرُّ أَبْرَدَ بِالصَّلَاةِ وَإِذَا كَانَ الْبَرْدُ عَجَّلَ. رَوَاهُ النَّسَائِيُّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ havo issiq boʻlganida namozni salqin tushguncha kechiktirar edilar, havo sovuq boʻlganida esa erta oʻqir edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаво иссиқ бўлганида намозни салқин тушгунча кечиктирар эдилар, ҳаво совуқ бўлганида эса эрта ўқир эдилар.
عَن أنس قَالَ: ذَكَرُوا النَّارَ وَالنَّاقُوسَ فَذَكَرُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى فَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَأَنْ يُوتِرَ الْإِقَامَةَ. قَالَ إِسْمَاعِيلُ: فَذَكَرْتُهُ لِأَيُّوبَ. فَقَالَ: إِلَّا الْإِقَامَة
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Odamlar (namoz vaqtini bildirish uchun) olov va qoʻngʻiroqni zikr qildi va shu bilan yahudiy va nasroniylarni esladi (ularga oʻxshamaslik uchun). Soʻng Bilolga namozga azonni kalimalarini ikki marta(dan), iqomatni esa kalimalarini bir marta(dan) aytishga buyurildi. (Iqomat odamlar namozga tayyor boʻlganda aytiladi.)Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Одамлар (намоз вақтини билдириш учун) олов ва қўнғироқни зикр қилди ва шу билан яҳудий ва насронийларни эслади (уларга ўхшамаслик учун). Сўнг Билолга намозга азонни калималарини икки марта(дан), иқоматни эса калималарини бир марта(дан) айтишга буюрилди. (Иқомат одамлар намозга тайёр бўлганда айтилади.)
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُغِيرُ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ وَكَانَ يَسْتَمِعُ الْأَذَانَ فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا أَمْسَكَ وَإِلَّا أَغَارَ فَسَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «عَلَى الْفِطْرَةِ» ثُمَّ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خَرَجْتَ من النَّار» فنظروا فَإِذا هُوَ راعي معزى. رَوَاهُ مُسلم
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tong otganda hujum qilar edilar va azonga quloq solar edilar. Agar azon eshitsalar, (hujumdan) toʻxtar edilar, boʻlmasa hujum qilar edilar. Bir safar bir kishining: «Allohu akbar, Allohu akbar» deyayotganini eshitdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «(U) fitrat (Islom) ustida ekan», — dedilar. Soʻng u: «Ashhadu an lo ilaha illalloh, ashhadu an lo ilaha illalloh» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sen oʻtdan (doʻzaxdan) chiqding», — dedilar. Soʻng qarashsa, u echki boquvchi (choʻpon) ekan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тонг отганда ҳужум қилар эдилар ва азонга қулоқ солар эдилар. Агар азон эшитсалар, (ҳужумдан) тўхтар эдилар, бўлмаса ҳужум қилар эдилар. Бир сафар бир кишининг: «Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар» деяётганини эшитдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «(У) фитрат (Ислом) устида экан», — дедилар. Сўнг у: «Ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ, ашҳаду ан ло илаҳа иллаллоҳ» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сен ўтдан (дўзахдан) чиқдинг», — дедилар. Сўнг қарашса, у эчки боқувчи (чўпон) экан.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُرَدُّ الدُّعَاءُ بَيْنَ الْأَذَان وَالْإِقَامَة» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Azon bilan iqoma orasida (qilingan) duo rad etilmaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Азон билан иқома орасида (қилинган) дуо рад этилмайди», дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْبُزَاقُ فِي الْمَسْجِد خَطِيئَة وكفارتها دَفنهَا»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Masjidda tupurish — xato (gunoh)dir, uning kafforati esa uni koʻmishdir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Масжидда тупуриш — хато (гуноҳ)дир, унинг каффорати эса уни кўмишдир», — дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «من أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يَتَبَاهَى النَّاسُ فِي الْمَسَاجِدِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَالدَّارِمِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat alomatlaridan (biri) — ilm koʻtarilishi, jaholat barqaror boʻlishi, xamr ichilishi va zino (oshkora) paydo boʻlishidir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат аломатларидан (бири) — илм кўтарилиши, жаҳолат барқарор бўлиши, хамр ичилиши ва зино (ошкора) пайдо бўлишидир», — дедилар.
وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «بَشِّرِ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد
وَرَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأنس
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zulmatlarda masjidlarga yuruvchilarni qiyomat kunidagi toʻliq nur bilan xushxabarla», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зулматларда масжидларга юрувчиларни қиёмат кунидаги тўлиқ нур билан хушхабарла», дедилар.
وَعَن أنس: رَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نُخَامَةً فِي الْقِبْلَةِ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ حَتَّى رُئِيَ فِي وَجهه فَقَامَ فحكه بِيَدِهِ فَقَالَ: «إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ فِي صلَاته فَإِنَّمَا يُنَاجِي ربه أَو إِن رَبَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَلَا يَبْزُقَنَّ أَحَدُكُمْ قِبَلَ قِبْلَتِهِ وَلَكِنْ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ» ثُمَّ أَخَذَ طَرَفَ رِدَائِهِ فَبَصَقَ فِيهِ ثُمَّ رَدَّ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ: «أَوْ يفعل هَكَذَا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ qibla tomonda (masjid devorida) tupuk koʻrdilar; bu u zotga yoqmadi va yuzlaridan norozilik alomati zohir boʻldi. Soʻng u zot turib, uni qoʻllari bilan qirib tashladilar va: «Biringiz namozga turganda, Robbi bilan maxfiy soʻzlashadi (yoki: Robbi u bilan qiblasi orasida boʻladi). Bas, biringiz qiblaga qarab tupurmasin; balki chap tomoniga yoki oyogʻi ostiga tupursin», — dedilar. Soʻng Paygʻambar ﷺ choyshablarining bir uchini olib, unga tupurdilar va uni bukib: «Yoki shunday qilinglar», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ қибла томонда (масжид деворида) тупук кўрдилар; бу у зотга ёқмади ва юзларидан норозилик аломати зоҳир бўлди. Сўнг у зот туриб, уни қўллари билан қириб ташладилар ва: «Бирингиз намозга турганда, Робби билан махфий сўзлашади (ёки: Робби у билан қибласи орасида бўлади). Бас, бирингиз қиблага қараб тупурмасин; балки чап томонига ёки оёғи остига тупурсин», — дедилар. Сўнг Пайғамбар ﷺ чойшабларининг бир учини олиб, унга тупурдилар ва уни букиб: «Ёки шундай қилинглар», — дедилар.
وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ بِصَلَاةٍ وَصَلَاتُهُ فِي مَسْجِدِ الْقَبَائِلِ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ صَلَاةً وَصَلَاتُهُ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي يجمع فِيهِ بخسمائة صَلَاةٍ وَصَلَاتُهُ فِي الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى بِخَمْسِينَ أَلْفِ صَلَاةٍ وَصَلَاتُهُ فِي مَسْجِدِي بِخَمْسِينَ أَلْفِ صَلَاةٍ وَصلَاته فِي الْمَسْجِد الْحَرَام بِمِائَة ألف صَلَاة» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishining uyida oʻqigan namozi bir namozga, qabilalar masjidida oʻqigan namozi yigirma besh namozga, jumʼa oʻqiladigan masjidda oʻqigan namozi besh yuz namozga, Masjidul-Aqsoda oʻqilgan namoz ellik ming namozga, mening masjidimda oʻqilgan namoz ellik ming namozga, Masjidul-Haromda oʻqilgan namoz esa yuz ming namozga tengdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг уйида ўқиган намози бир намозга, қабилалар масжидида ўқиган намози йигирма беш намозга, жумъа ўқиладиган масжидда ўқиган намози беш юз намозга, Масжидул-Ақсода ўқилган намоз эллик минг намозга, менинг масжидимда ўқилган намоз эллик минг намозга, Масжидул-Ҳаромда ўқилган намоз эса юз минг намозга тенгдир», дедилар.
وَعَن أنس قَالَ: كَانَ قِرَامٌ لِعَائِشَةَ سَتَرَتْ بِهِ جَانِبَ بَيْتِهَا فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَمِيطِي عَنَّا قِرَامَكِ هَذَا فَإِنَّهُ لَا يَزَالُ تَصَاوِيرُهُ تَعْرِضُ لِي فِي صَلَاتِي» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Oishaning bir pardasi (qiram) bor edi, u bilan uyining bir tomonini toʻsib qoʻygan edi. Paygʻambar ﷺ unga: «Buni mendan (nari) ol; chunki uning suratlari namozimda menga doimo koʻrinaverayapti» dedilar.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Оишанинг бир пардаси (қирам) бор эди, у билан уйининг бир томонини тўсиб қўйган эди. Пайғамбар ﷺ унга: «Буни мендан (нари) ол; чунки унинг суратлари намозимда менга доимо кўринавераяпти» дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ: أَنَّ رَجُلًا جَاءَ فَدَخَلَ الصَّفَّ وَقد حفزه النَّفس فَقَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ: «أَيُّكُمُ الْمُتَكَلِّمُ بِالْكَلِمَاتِ؟» فَأَرَمَّ الْقَوْمُ. فَقَالَ: «أَيُّكُمُ الْمُتَكَلِّمُ بِالْكَلِمَاتِ؟» فَأَرَمَّ الْقَوْمُ. فَقَالَ: «أَيُّكُمُ الْمُتَكَلِّمُ بِهَا فَإِنَّهُ لَمْ يَقُلْ بَأْسًا» فَقَالَ رَجُلٌ: جِئْتُ وَقَدْ حَفَزَنِي النَّفْسُ فَقَلْتُهَا. فَقَالَ: «لَقَدْ رَأَيْتُ اثْنَيْ عَشَرَ مَلَكًا يَبْتَدِرُونَهَا أَيُّهُمْ يرفعها» . رَوَاهُ مُسلم
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi (masjidga) kelib, safga kirdi, nafasi siqib qolgan edi. U: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban muborakan fih» (Hamd Allohga xosdir, koʻp, pok va barakali hamd bilan), dedi. Rasululloh ﷺ namozlarini tugatgach: «Qaysingiz bu kalimalarni aytdingiz?» dedilar. Jamoat jim qoldi. (Rasululloh ﷺ) yana: «Ularni qaysingiz aytdingiz? Zero u yomon narsa aytgani yoʻq», dedilar. Shunda bir kishi: «Men kelganimda nafasim siqilgan edi, shuning uchun uni aytdim», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Men oʻn ikki farishtani koʻrdim, ular uni qaysi biri (Allohga) koʻtarib chiqishini deb (bir-birlari bilan) shoshilishardi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши (масжидга) келиб, сафга кирди, нафаси сиқиб қолган эди. У: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳ» (Ҳамд Аллоҳга хосдир, кўп, пок ва баракали ҳамд билан), деди. Расулуллоҳ ﷺ намозларини тугатгач: «Қайсингиз бу калималарни айтдингиз?» дедилар. Жамоат жим қолди. (Расулуллоҳ ﷺ) яна: «Уларни қайсингиз айтдингиз? Зеро у ёмон нарса айтгани йўқ», дедилар. Шунда бир киши: «Мен келганимда нафасим сиқилган эди, шунинг учун уни айтдим», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Мен ўн икки фариштани кўрдим, улар уни қайси бири (Аллоҳга) кўтариб чиқишини деб (бир-бирлари билан) шошилишарди», дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبا بكر وَعمر رَضِي الله عَنْهُمَا كَانُوا يَفْتَتِحُونَ الصَّلَاةَ بِ «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالمين» )
رَوَاهُ مُسلم
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ, Abu Bakr va Umar namozni ‹Alhamdu lillahi Robbil-aalamiyn (Barcha hamd olamlar Robbi Allohga xosdir)› bilan boshlar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ, Абу Бакр ва Умар намозни ‹Алҳамду лиллаҳи Роббил-ааламийн (Барча ҳамд оламлар Робби Аллоҳга хосдир)› билан бошлар эдилар.
عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَقِيمُوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَرَاكُمْ من بعدِي»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Rukuʼ va sajdani toʻkis bajaringlar. Allohga qasamki, men sizlarni ortimdan ham koʻrib turaman», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рукуъ ва саждани тўкис бажаринглар. Аллоҳга қасамки, мен сизларни ортимдан ҳам кўриб тураман», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ: «سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» قَامَ حَتَّى نَقُولَ: قَدْ أَوْهَمَ ثُمَّ يَسْجُدُ وَيَقْعُدُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ حَتَّى نَقُولَ: قَدْ أوهم. رَوَاهُ مُسلم
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning toʻliqligi bilan birga yengil boʻlgan namozlaridan koʻra qisqaroq namozni hech kimning orqasida oʻqimaganman. Rasululloh ﷺ ning namozi (arkonlari) bir-biriga yaqin (mutanosib) edi, Abu Bakrning namozi ham bir-biriga yaqin edi. Umar ibn al-Xattob (davriga) kelganida bomdod namozini uzaytirdi. Rasululloh ﷺ «Samiʼallohu liman hamidah» deganlarida, biz: «(Sajdani) unutdilar», deguday boʻlgunimizcha (tik) turar edilar. Soʻng sajda qilar edilar va ikki sajda orasida biz: «(Ikkinchi sajdani) unutdilar», deguday boʻlgunimizcha oʻtirar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг тўлиқлиги билан бирга енгил бўлган намозларидан кўра қисқароқ намозни ҳеч кимнинг орқасида ўқимаганман. Расулуллоҳ ﷺ нинг намози (арконлари) бир-бирига яқин (мутаносиб) эди, Абу Бакрнинг намози ҳам бир-бирига яқин эди. Умар ибн ал-Хаттоб (даврига) келганида бомдод намозини узайтирди. Расулуллоҳ ﷺ «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деганларида, биз: «(Саждани) унутдилар», дегудай бўлгунимизча (тик) турар эдилар. Сўнг сажда қилар эдилар ва икки сажда орасида биз: «(Иккинчи саждани) унутдилар», дегудай бўлгунимизча ўтирар эдилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ»
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sajdada meʼyorni saqlang va birortangiz ikki bilagini it (choʻzganday) yozmasin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Саждада меъёрни сақланг ва бирортангиз икки билагини ит (чўзгандай) ёзмасин».
عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً وَاحِدَةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ عَشْرَ صَلَوَاتٍ وَحُطَّتْ عَنْهُ عَشْرُ خَطِيئَاتٍ وَرُفِعَتْ لَهُ عَشْرُ دَرَجَاتٍ» . رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga bir marta salavot aytsa, Alloh unga oʻn marta salavot aytadi, undan oʻnta gunoh oʻchiriladi va uning uchun oʻn daraja koʻtariladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга бир марта салавот айтса, Аллоҳ унга ўн марта салавот айтади, ундан ўнта гуноҳ ўчирилади ва унинг учун ўн даража кўтарилади», дедилар.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْصَرِفُ عَنْ يَمِينِهِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (namozdan) oʻng tomonlariga burilar edilar. Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (намоздан) ўнг томонларига бурилар эдилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَنَسٍ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَضَّهُمْ عَلَى الصَّلَاةِ وَنَهَاهُمْ أَنْ يَنْصَرِفُوا قَبْلَ انْصِرَافِهِ مِنَ الصَّلَاةِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ularni (jamoat) namoziga qiziqtirdilar va u zot namozdan chiqmasdan oldin (jamoatdan) chiqib ketishlaridan qaytardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уларни (жамоат) намозига қизиқтирдилар ва у зот намоздан чиқмасдан олдин (жамоатдан) чиқиб кетишларидан қайтардилар.