حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَاصْطَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا فَقَالَ إِنَّا قَدْ اصْطَنَعْنَا خَاتَمًا وَنَقَشْنَا فِيهِ نَقْشًا فَلَا يَنْقُشُ أَحَدٌ عَلَيْهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlariga uzuk yasatdilar-da: «Biz uzuk yasatib, unga naqsh oʻydirdik. Bas, hech kim unga oʻxshatib oʻydirmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзларига узук ясатдилар-да: «Биз узук ясатиб, унга нақш ўйдирдик. Бас, ҳеч ким унга ўхшатиб ўйдирмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوجِزُ الصَّلَاةَ وَيُكْمِلُهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozni qisqa oʻqir, lekin uni toʻkis (mukammal) tarzda oʻqir edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозни қисқа ўқир, лекин уни тўкис (мукаммал) тарзда ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ كَانُوا يَفْتَتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِ {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon (roziyallohu anhum) qiroatni {Alhamdu lillahi robbil-olamiyn} bilan boshlar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон (розияллоҳу анҳум) қироатни {Алҳамду лиллаҳи роббил-оламийн} билан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزَا خَيْبَرَ فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا صَلَاةَ الْغَدَاةِ بِغَلَسٍ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ فَأَجْرَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ وَإِنَّ رُكْبَتَيَّ لَتَمَسُّ فَخِذَيْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَانْحَسَرَ الْإِزَارُ عَنْ فَخِذَيْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنِّي لَأَرَى بَيَاضَ فَخِذَيْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ قَالَهَا ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ وَقَدْ خَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا الْخُمُسُ قَالَ فَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً فَجُمِعَ السَّبْيُ قَالَ فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنْ السَّبْيِ قَالَ اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً قَالَ فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ وَاللَّهِ مَا تَصْلُحُ إِلَّا لَكَ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْعُوهُ بِهَا فَجَاءَ بِهَا فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خُذْ جَارِيَةً مِنْ السَّبْيِ غَيْرَهَا ثُمَّ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybarga gʻazot qildilar. Biz u yerda hali qorongʻilik paytida bomdod namozini oʻqidik. Soʻng Rasululloh ﷺ (ulovga) mindilar, Abu Talha ham mindi, men esa Abu Talhaning orqasida edim. Allohning nabiysi ﷺ Xaybar koʻchasidan tez oʻtdilar; mening tizzam Allohning nabiysi ﷺning sonlariga tegib turardi. Izor u zotning sonlaridan sirgʻalib ochildi va men Allohning nabiysi ﷺ sonlarining oqligini koʻrdim. U zot qishloqqa kirganlarida: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz biror qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi yomon boʻladi», dedilar va buni uch marta takrorladilar. Odamlar ishlariga chiqqan edi; ular: «Muhammad!» dedilar. Abdulaziz aytdi: Baʼzi doʻstlarimiz: «Va lashkar (bilan)», deb (qoʻshdi). U (Anas) dedi: Biz u yerni kuch bilan oldik va asirlar toʻplandi. Shunda Dihya kelib: «Ey Allohning nabiysi, menga asirlardan bir choʻri bering», dedi. U zot: «Borib, bir choʻri ol», dedilar. U Safiyya binti Huyayni oldi. Soʻng bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, siz Dihyaga Qurayza va Nazir (qabilalari)ning xonimi Safiyya binti Huyayni berdingiz; vallohi, u faqat sizga loyiq», dedi. Shunda u zot: «Uni u (ayol) bilan birga chaqiringlar», dedilar. U (Dihya) uni olib keldi. Nabiy ﷺ unga qaraganlarida: «Asirlardan undan boshqa choʻri ol», dedilar. Soʻng Allohning nabiysi ﷺ...Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарга ғазот қилдилар. Биз у ерда ҳали қоронғилик пайтида бомдод намозини ўқидик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ (уловга) миндилар, Абу Талҳа ҳам минди, мен эса Абу Талҳанинг орқасида эдим. Аллоҳнинг набийси ﷺ Хайбар кўчасидан тез ўтдилар; менинг тиззам Аллоҳнинг набийси ﷺнинг сонларига тегиб турарди. Изор у зотнинг сонларидан сирғалиб очилди ва мен Аллоҳнинг набийси ﷺ сонларининг оқлигини кўрдим. У зот қишлоққа кирганларида: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бирор қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги ёмон бўлади», дедилар ва буни уч марта такрорладилар. Одамлар ишларига чиққан эди; улар: «Муҳаммад!» дедилар. Абдулазиз айтди: Баъзи дўстларимиз: «Ва лашкар (билан)», деб (қўшди). У (Анас) деди: Биз у ерни куч билан олдик ва асирлар тўпланди. Шунда Диҳя келиб: «Эй Аллоҳнинг набийси, менга асирлардан бир чўри беринг», деди. У зот: «Бориб, бир чўри ол», дедилар. У Сафийя бинти Ҳуяйни олди. Сўнг бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, сиз Диҳяга Қурайза ва Назир (қабилалари)нинг хоними Сафийя бинти Ҳуяйни бердингиз; валлоҳи, у фақат сизга лойиқ», деди. Шунда у зот: «Уни у (аёл) билан бирга чақиринглар», дедилар. У (Диҳя) уни олиб келди. Набий ﷺ унга қараганларида: «Асирлардан ундан бошқа чўри ол», дедилар. Сўнг Аллоҳнинг набийси ﷺ...
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَتْ دِرْعُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرْهُونَةً مَا وَجَدَ مَا يَفْتَكُّهَا حَتَّى مَاتَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning sovutlari garovda edi; u zot vafot etgunlariga qadar uni qaytarib oladigan narsa topmadilar».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг совутлари гаровда эди; у зот вафот этгунларига қадар уни қайтариб оладиган нарса топмадилар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْكَوْثَرُ نَهَرٌ فِي الْجَنَّةِ وَعَدَنِيهِ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kavsar — jannatdagi bir daryodir, uni Robbim azza va jalla menga vaʼda qilgan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кавсар — жаннатдаги бир дарёдир, уни Роббим азза ва жалла менга ваъда қилган», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ لِي إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يَزَالُونَ يَتَسَاءَلُونَ فِيمَا بَيْنَهُمْ حَتَّى يَقُولُوا هَذَا اللَّهُ خَلَقَ النَّاسَ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Alloh taolo menga shunday dedi: Albatta, ummating oʻzaro soʻrashishda davom etadi, hatto: ‹Mana bu — Alloh, odamlarni yaratdi; Allohni kim yaratgan?› deyishadi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Аллоҳ таоло менга шундай деди: Албатта, умматинг ўзаро сўрашишда давом этади, ҳатто: ‹Мана бу — Аллоҳ, одамларни яратди; Аллоҳни ким яратган?› дейишади».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُأَغْفَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِغْفَاءَةً فَرَفَعَ رَأْسَهُ مُتَبَسِّمًا إِمَّا قَالَ لَهُمْ وَإِمَّا قَالُوا لَهُ لِمَ ضَحِكْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آنِفًا سُورَةٌ فَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ حَتَّى خَتَمَهَا قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْكَوْثَرُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هُوَ نَهْرٌ أَعْطَانِيهِ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فِي الْجَنَّةِ عَلَيْهِ خَيْرٌ كَثِيرٌ يَرِدُ عَلَيْهِ أُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ آنِيَتُهُ عَدَدُ الْكَوَاكِبِ يُخْتَلَجُ الْعَبْدُ مِنْهُمْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ إِنَّهُ مِنْ أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Nabiy ﷺ bir oz mudrab oldilar, soʻng tabassum qilgan holda boshlarini koʻtardilar. U zot ularga aytdilarmi yoki ular u zotga: «Nega kuldingiz?» dedilarmi (bilmayman). Rasululloh ﷺ: «Hozirgina menga bir sura nozil qilindi», dedilar va: «Bismillahir Rohmanir Rohiym. {Albatta, Biz senga Kavsarni ato etdik}» deb, uni oxirigacha oʻqidilar. Soʻng: «Kavsar nima ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», dedilar. U zot: «U — Robbim azza va jalla menga jannatda bergan bir daryodir; unda koʻp yaxshilik bordir. Qiyomat kuni ummatim unga keladi; uning idishlari yulduzlar sonichalik koʻpdir. Ulardan bir banda tortib olinadi, men esa: ‹Ey Robbim, u mening ummatimdan-ku!› deyman. Menga: ‹Sen ular sendan keyin nima yangiliklar chiqarganini bilmaysan›, deyiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Набий ﷺ бир оз мудраб олдилар, сўнг табассум қилган ҳолда бошларини кўтардилар. У зот уларга айтдиларми ёки улар у зотга: «Нега кулдингиз?» дедиларми (билмайман). Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳозиргина менга бир сура нозил қилинди», дедилар ва: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. {Албатта, Биз сенга Кавсарни ато этдик}» деб, уни охиригача ўқидилар. Сўнг: «Кавсар нима эканини биласизларми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», дедилар. У зот: «У — Роббим азза ва жалла менга жаннатда берган бир дарёдир; унда кўп яхшилик бордир. Қиёмат куни умматим унга келади; унинг идишлари юлдузлар соничалик кўпдир. Улардан бир банда тортиб олинади, мен эса: ‹Эй Роббим, у менинг умматимдан-ку!› дейман. Менга: ‹Сен улар сендан кейин нима янгиликлар чиқарганини билмайсан›, дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ وَقَدْ انْصَرَفَ مِنْ الصَّلَاةِ فَأَقْبَلَ إِلَيْنَا فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي إِمَامُكُمْ فَلَا تَسْبِقُونِي بِالرُّكُوعِ وَلَا بِالسُّجُودِ وَلَا بِالْقِيَامِ وَلَا بِالْقُعُودِ وَلَا بِالِانْصِرَافِ فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ أَمَامِي وَمِنْ خَلْفِي وَايْمُ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ رَأَيْتُمْ مَا رَأَيْتُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا رَأَيْتَ قَالَ رَأَيْتُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kuni namozdan chiqib bizga yuzlandilar va: «Ey odamlar! Men sizlarning imomingizman; rukuda ham, sajdada ham, qiyomda ham, oʻtirishda ham, (namozdan) chiqishda ham mendan oʻzib ketmanglar. Chunki men sizlarni oldimdan ham, ortimdan ham koʻrib turaman. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar men koʻrgan narsani koʻrganingizda, oz kulib, koʻp yigʻlagan boʻlar edingiz», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, nimani koʻrdingiz?» dedilar. U zot: «Jannat va doʻzaxni koʻrdim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир куни намоздан чиқиб бизга юзландилар ва: «Эй одамлар! Мен сизларнинг имомингизман; рукуда ҳам, саждада ҳам, қиёмда ҳам, ўтиришда ҳам, (намоздан) чиқишда ҳам мендан ўзиб кетманглар. Чунки мен сизларни олдимдан ҳам, ортимдан ҳам кўриб тураман. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар мен кўрган нарсани кўрганингизда, оз кулиб, кўп йиғлаган бўлар эдингиз», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, нимани кўрдингиз?» дедилар. У зот: «Жаннат ва дўзахни кўрдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً وَاحِدَةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ عَشْرَ صَلَوَاتٍ وَحَطَّ عَنْهُ عَشْرَ خَطِيئَاتٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga bir marta salavot aytsa, Alloh unga oʻn marta salavot aytadi va undan oʻnta xatoni tushiradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга бир марта салавот айтса, Аллоҳ унга ўн марта салавот айтади ва ундан ўнта хатони туширади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَا وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ حِينَ صَلَّيْنَا الظُّهْرَ فَدَعَا الْجَارِيَةَ بِوَضُوءٍ فَقُلْنَا لَهُ أَيُّ صَلَاةٍ تُصَلِّي قَالَ الْعَصْرَ قَالَ قُلْنَا إِنَّمَا صَلَّيْنَا الظُّهْرَ الْآنَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَتْرُكُ الصَّلَاةَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ فِي قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ أَوْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ صَلَّى لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا
Alo ibn Abdurrahmon (rahimahulloh) aytadi: Peshin namozini oʻqiganimizda men va ansorlardan bir kishi Anas ibn Molikning huzuriga kirdik. U choʻridan tahorat suvi soʻradi. Biz unga: «Qaysi namozni oʻqiysiz?» dedik. U: «Asrni», dedi. Biz: «Biz hozirgina peshinni oʻqidik-ku», dedik. Shunda u: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Bu — munofiqning namozidir: u namozni tark etib turadi, quyosh shaytonning ikki shoxida — yoki shaytonning ikki shoxi orasida — boʻlganda oʻqiydi va unda Allohni ozgina zikr qiladi, xolos› deganlarini eshitganman», dedi.Ало ибн Абдурраҳмон (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Пешин намозини ўқиганимизда мен ва ансорлардан бир киши Анас ибн Моликнинг ҳузурига кирдик. У чўридан таҳорат суви сўради. Биз унга: «Қайси намозни ўқийсиз?» дедик. У: «Асрни», деди. Биз: «Биз ҳозиргина пешинни ўқидик-ку», дедик. Шунда у: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Бу — мунофиқнинг намозидир: у намозни тарк этиб туради, қуёш шайтоннинг икки шохида — ёки шайтоннинг икки шохи орасида — бўлганда ўқийди ва унда Аллоҳни озгина зикр қилади, холос› деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ سُلَيْمٍ فَتَبْسُطُ لَهُ نِطْعًا فَيَقِيلُ عَلَيْهِ فَتَأْخُذُ مِنْ عَرَقِهِ فَتَجْعَلُهُ فِي طِيبِهَا وَتَبْسُطُ لَهُ الْخُمْرَةَ فَيُصَلِّي عَلَيْهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Sulaymnikiga kirar edilar; u zotga bir teri toʻshar edi, u zot uning ustida qaylula qilar edilar; u esa u zotning terlaridan olib, oʻz atriga qoʻshar edi. Yana u zotga xumra (kichik boʻyra) toʻshar edi, u zot uning ustida namoz oʻqir edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Сулаймникига кирар эдилар; у зотга бир тери тўшар эди, у зот унинг устида қайлула қилар эдилар; у эса у зотнинг терларидан олиб, ўз атрига қўшар эди. Яна у зотга хумра (кичик бўйра) тўшар эди, у зот унинг устида намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bilolga azonni juft, iqomatni toq aytish buyurildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Билолга азонни жуфт, иқоматни тоқ айтиш буюрилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُوقَدَ لَهُ نَارٌ فَيُقْذَفَ فِيهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot dedilar: «Uch (xislat) borki, kimda ular boʻlsa, ular sababli iymon halovatini topadi: Alloh va Uning Rasuli unga oʻzlaridan boshqa (hamma narsa)dan koʻra mahbubroq boʻlishi; bir kishini faqat Alloh uchungina sevishi; va Alloh uni kufrdan qutqarganidan keyin, oʻzi uchun olov yoqilib, unga tashlanishini yomon koʻrgani kabi, kufrga qaytishni yomon koʻrishidir».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот дедилар: «Уч (хислат) борки, кимда улар бўлса, улар сабабли иймон ҳаловатини топади: Аллоҳ ва Унинг Расули унга ўзларидан бошқа (ҳамма нарса)дан кўра маҳбуброқ бўлиши; бир кишини фақат Аллоҳ учунгина севиши; ва Аллоҳ уни куфрдан қутқарганидан кейин, ўзи учун олов ёқилиб, унга ташланишини ёмон кўргани каби, куфрга қайтишни ёмон кўришидир».
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يُحِبُّ أَنْ يَخْرُجَ مِنْهَا وَإِنَّ لَهُ مَا عَلَى الْأَرْضِ مِنْ شَيْءٍ غَيْرَ الشَّهِيدِ يُحِبُّ أَنْ يَخْرُجَ فَيُقْتَلَ لِمَا يَرَى مِنْ الْكَرَامَةِ أَوْ مَعْنَاهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Jannatga kirgan hech bir kishi — yer yuzidagi barcha narsa unga berilsa ham — undan chiqishni istamaydi; shahid bundan mustasno: u koʻrgan ikrom (ulugʻlik) sababli, chiqib, (yana) oʻldirilishni istaydi», dedilar. Yoki shu maʼnodagi (soʻzni aytdilar).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жаннатга кирган ҳеч бир киши — ер юзидаги барча нарса унга берилса ҳам — ундан чиқишни истамайди; шаҳид бундан мустасно: у кўрган икром (улуғлик) сабабли, чиқиб, (яна) ўлдирилишни истайди», дедилар. Ёки шу маънодаги (сўзни айтдилар).
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بُعِثَ نَبِيٌّ إِلَّا أَنْذَرَ أُمَّتَهُ الْأَعْوَرَ الْكَذَّابَ أَلَا إِنَّهُ أَعْوَرُ وَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech bir paygʻambar yuborilmadi, magar u oʻz ummatini koʻr yolgʻonchidan ogohlantirdi. Ogoh boʻlinglar, u koʻrdir, Robbingiz esa koʻr emas. Uning ikki koʻzi orasida ‹kofir› deb yozilgandir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир пайғамбар юборилмади, магар у ўз умматини кўр ёлғончидан огоҳлантирди. Огоҳ бўлинглар, у кўрдир, Роббингиз эса кўр эмас. Унинг икки кўзи орасида ‹кофир› деб ёзилгандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي حُجْرَتِهِ فَجَاءَ أُنَاسٌ فَصَلَّوْا بِصَلَاتِهِ فَخَفَّفَ فَدَخَلَ الْبَيْتَ ثُمَّ خَرَجَ فَعَادَ مِرَارًا كُلَّ ذَلِكَ يُصَلِّي فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّيْتَ وَنَحْنُ نُحِبُّ أَنْ تَمُدَّ فِي صَلَاتِكَ قَالَ قَدْ عَلِمْتُ بِمَكَانِكُمْ وَعَمْدًا فَعَلْتُ ذَلِكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kecha hujralarida namoz oʻqiyotgan edilar. Bir necha kishi kelib, u zotning namoziga (ergashib) namoz oʻqidi. Shunda u zot (namozni) qisqartirdilar, soʻng uyga kirdilar, keyin chiqdilar; buni bir necha marta takrorladilar, har safar namoz oʻqir edilar. Tong otgach, ular: «Yo Rasululloh, siz namoz oʻqidingiz, biz esa namozingizni uzaytirishingizni yaxshi koʻrar edik», dedilar. U zot: «Men sizlarning joyingizni bilar edim va buni ataylab qildim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кеча ҳужраларида намоз ўқиётган эдилар. Бир неча киши келиб, у зотнинг намозига (эргашиб) намоз ўқиди. Шунда у зот (намозни) қисқартирдилар, сўнг уйга кирдилар, кейин чиқдилар; буни бир неча марта такрорладилар, ҳар сафар намоз ўқир эдилар. Тонг отгач, улар: «Ё Расулуллоҳ, сиз намоз ўқидингиз, биз эса намозингизни узайтиришингизни яхши кўрар эдик», дедилар. У зот: «Мен сизларнинг жойингизни билар эдим ва буни атайлаб қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَلَهُمْ يَوْمَانِ يَلْعَبُونَ فِيهِمَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَدْ أَبْدَلَكُمْ بِهِمَا خَيْرًا مِنْهُمَا يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ النَّحْرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, ularning johiliyatda oʻynab-kuladigan ikki kuni bor edi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh sizlarga bu ikki kunning oʻrniga ulardan yaxshiroq boʻlgan ikki kunni — Fitr kuni va Nahr kunini berdi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, уларнинг жоҳилиятда ўйнаб-куладиган икки куни бор эди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ сизларга бу икки куннинг ўрнига улардан яхшироқ бўлган икки кунни — Фитр куни ва Наҳр кунини берди», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَائِطًا مِنْ حِيطَانِ بَنِي النَّجَّارِ فَسَمِعَ صَوْتًا مِنْ قَبْرٍ فَسَأَلَ عَنْهُ مَتَى دُفِنَ هَذَا فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ دُفِنَ هَذَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَعْجَبَهُ ذَلِكَ وَقَالَ لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُسْمِعَكُمْ عَذَابَ الْقَبْرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madina bogʻlaridan Banu Najjorga tegishli bir bogʻga kirdilar va bir qabrdan ovoz eshitdilar. U zot u haqda: «Bu qachon dafn etilgan?» deb soʻradilar. Ular: «Yo Rasululloh, bu johiliyatda dafn etilgan», dedilar. Bu u zotga maʼqul tushdi va: «Bir-biringizni dafn qilmay qoʻyishingiz (xavfi) boʻlmasa edi, Allohdan sizlarga qabr azobini eshittirishini soʻragan boʻlar edim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадина боғларидан Бану Нажжорга тегишли бир боғга кирдилар ва бир қабрдан овоз эшитдилар. У зот у ҳақда: «Бу қачон дафн этилган?» деб сўрадилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, бу жоҳилиятда дафн этилган», дедилар. Бу у зотга маъқул тушди ва: «Бир-бирингизни дафн қилмай қўйишингиз (хавфи) бўлмаса эди, Аллоҳдан сизларга қабр азобини эшиттиришини сўраган бўлар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِنَهْرٍ حَافَتَاهُ خِيَامُ اللُّؤْلُؤِ فَضَرَبْتُ بِيَدِي إِلَى مَا يَجْرِي فِيهِ الْمَاءُ فَإِذَا مِسْكٌ أَذْفَرُ قُلْتُ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي أَعْطَاكَهُ اللَّهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatga kirdim va birdan ikki qirgʻogʻi durdan boʻlgan chodirlar (bilan qoplangan) bir daryo (boʻyida) boʻldim. Qoʻlimni suv oqayotgan joyga urdim; qarasam, u — quyuq hidli mushk ekan. ‹Bu nima, ey Jibril?› dedim. U: ‹Bu — Alloh senga bergan Kavsardir›, dedi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатга кирдим ва бирдан икки қирғоғи дурдан бўлган чодирлар (билан қопланган) бир дарё (бўйида) бўлдим. Қўлимни сув оқаётган жойга урдим; қарасам, у — қуюқ ҳидли мушк экан. ‹Бу нима, эй Жибрил?› дедим. У: ‹Бу — Аллоҳ сенга берган Кавсардир›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَدَنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ إِنَّ بِالْمَدِينَةِ لَقَوْمًا مَا سِرْتُمْ مَسِيرًا وَلَا قَطَعْتُمْ وَادِيًا إِلَّا كَانُوا مَعَكُمْ فِيهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ قَالَ وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ حَبَسَهُمْ الْعُذْرُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Tabuk gʻazotidan qaytib Madinaga yaqinlashganlarida: «Madinada shunday qavm borki, siz qanday yoʻl yursangiz ham, qanday vodiyni kesib oʻtsangiz ham, ular oʻsha yoʻlda siz bilan birga boʻldilar», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, ular Madinada boʻla turibmi?» deyishdi. U zot: «Ular Madinada boʻla turib, ha. Ularni uzr toʻxtatib qoldirgan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Табук ғазотидан қайтиб Мадинага яқинлашганларида: «Мадинада шундай қавм борки, сиз қандай йўл юрсангиз ҳам, қандай водийни кесиб ўтсангиз ҳам, улар ўша йўлда сиз билан бирга бўлдилар», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар Мадинада бўла турибми?» дейишди. У зот: «Улар Мадинада бўла туриб, ҳа. Уларни узр тўхтатиб қолдирган», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَتْ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُسَمَّى الْعَضْبَاءَ وَكَانَتْ لَا تُسْبَقُ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ فَسَبَقَهَا فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَلَمَّا رَأَى مَا فِي وُجُوهِهِمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ سُبِقَتْ الْعَضْبَاءُ فَقَالَ إِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ لَا يَرْفَعَ شَيْئًا مِنْ الدُّنْيَا إِلَّا وَضَعَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning Azboʼ deb ataladigan tuyalari bor edi; u (poygada) oʻzib boʻlmas edi. Bir aʼrobiy yosh tuyada kelib, undan oʻzib ketdi. Bu musulmonlarga ogʻir botdi. U zot ularning yuzlaridagini koʻrganlarida, ular: «Yo Rasululloh, Azboʼ oʻzib ketildi», dedilar. Shunda u zot: «Albatta, Allohning (hukmi) shuki, U dunyodan biror narsani koʻtarsa, albatta uni (yana) pasaytiradi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг Азбў деб аталадиган туялари бор эди; у (пойгада) ўзиб бўлмас эди. Бир аъробий ёш туяда келиб, ундан ўзиб кетди. Бу мусулмонларга оғир ботди. У зот уларнинг юзларидагини кўрганларида, улар: «Ё Расулуллоҳ, Азбў ўзиб кетилди», дедилар. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳнинг (ҳукми) шуки, У дунёдан бирор нарсани кўтарса, албатта уни (яна) пасайтиради», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ أَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ وَتَرَاصُّوا فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqomat aytildi, Nabiy ﷺ turib bizga yuzlandilar va: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar va zich turinglar; chunki men sizlarni ortimdan ham koʻraman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқомат айтилди, Набий ﷺ туриб бизга юзландилар ва: «Сафларингизни тўғриланглар ва зич туринглар; чунки мен сизларни ортимдан ҳам кўраман», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ فَقَالَ مَا كُنَّا نَشَاءُ أَنْ نَرَاهُ مِنْ اللَّيْلِ مُصَلِّيًا إِلَّا رَأَيْنَاهُ وَمَا كُنَّا نَشَاءُ أَنْ نَرَاهُ نَائِمًا إِلَّا رَأَيْنَاهُ وَكَانَ يَصُومُ مِنْ الشَّهْرِ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ مِنْهُ شَيْئًا وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ مِنْهُ شَيْئًا
Humayd (rahimahulloh) aytadi: Anasdan Rasululloh ﷺning kechasi (oʻqiydigan) namozlari haqida soʻralganda, u shunday dedi: «Kechasi u zotni namoz oʻqiyotgan holda koʻrishni istasak, albatta shunday koʻrar edik; uxlayotgan holda koʻrishni istasak, albatta shunday koʻrar edik. U zot bir oyda shunday roʻza tutar edilarki, biz: ‹Bu oyda umuman roʻzasiz kun qoldirmaydilar›, der edik; shunday (roʻzasiz) qoldirar edilarki, biz: ‹Bu oyda umuman roʻza tutmaydilar›, der edik».Ҳумайд (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Анасдан Расулуллоҳ ﷺнинг кечаси (ўқийдиган) намозлари ҳақида сўралганда, у шундай деди: «Кечаси у зотни намоз ўқиётган ҳолда кўришни истасак, албатта шундай кўрар эдик; ухлаётган ҳолда кўришни истасак, албатта шундай кўрар эдик. У зот бир ойда шундай рўза тутар эдиларки, биз: ‹Бу ойда умуман рўзасиз кун қолдирмайдилар›, дер эдик; шундай (рўзасиз) қолдирар эдиларки, биз: ‹Бу ойда умуман рўза тутмайдилар›, дер эдик».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَيَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى قِيَامُ السَّاعَةِ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَمَا أَعْدَدْتَ لَهَا قَالَ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا مِنْ كَثِيرِ عَمَلٍ لَا صَلَاةٍ وَلَا صِيَامٍ إِلَّا أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّقَالَ أَنَسٌ فَمَا رَأَيْتُ الْمُسْلِمِينَ فَرِحُوا بَعْدَ الْإِسْلَامِ بِشَيْءٍ مَا فَرِحُوا بِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz sahro ahlidan bir kishi kelib, Rasululloh ﷺdan (biror narsa) soʻrashini yaxshi koʻrar edik. Bir aʼrobiy kelib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon qoim boʻladi?» dedi. Shu payt namozga iqomat aytildi va Rasululloh ﷺ namoz oʻqidilar. Namozdan boʻshaganlarida: «Qiyomat haqida soʻragan kishi qani?» dedilar. U: «Men, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Unga nima tayyorlading?» dedilar. U: «Unga koʻp namoz ham, roʻza ham tayyorlaganim yoʻq; faqat men Alloh va Uning Rasulini sevaman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan kishi bilan (birga) boʻladi», dedilar. Anas: «Men musulmonlarning Islomdan keyin hech narsadan bunchalik quvonganini koʻrmadim», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз саҳро аҳлидан бир киши келиб, Расулуллоҳ ﷺдан (бирор нарса) сўрашини яхши кўрар эдик. Бир аъробий келиб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон қоим бўлади?» деди. Шу пайт намозга иқомат айтилди ва Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқидилар. Намоздан бўшаганларида: «Қиёмат ҳақида сўраган киши қани?» дедилар. У: «Мен, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Унга нима тайёрладинг?» дедилар. У: «Унга кўп намоз ҳам, рўза ҳам тайёрлаганим йўқ; фақат мен Аллоҳ ва Унинг Расулини севаман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган киши билан (бирга) бўлади», дедилар. Анас: «Мен мусулмонларнинг Исломдан кейин ҳеч нарсадан бунчалик қувонганини кўрмадим», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَقَدْ كَانَ بَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ نِسَائِهِ شَيْءٌ فَجَعَلَ يَرُدُّ بَعْضَهُنَّ عَنْ بَعْضٍ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ احْثُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ وَاخْرُجْ إِلَى الصَّلَاةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Namozga iqomat aytildi, Nabiy ﷺ bilan ayollari orasida bir (gap) boʻlgan edi; u zot ularning birini ikkinchisidan qaytarayotgan edilar». Shunda Abu Bakr kelib: «Yo Rasululloh, ularning ogʻizlariga tuproq soling va namozga chiqing», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Намозга иқомат айтилди, Набий ﷺ билан аёллари орасида бир (гап) бўлган эди; у зот уларнинг бирини иккинчисидан қайтараётган эдилар». Шунда Абу Бакр келиб: «Ё Расулуллоҳ, уларнинг оғизларига тупроқ солинг ва намозга чиқинг», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ لِضُرٍّ نَزَلَ بِهِ وَلَكِنْ لِيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangiz oʻziga yetgan bir zarar tufayli oʻlimni tilamasin. Balki: ‹Yo Alloh, agar yashash men uchun yaxshi boʻlsa, meni yashat; agar oʻlim men uchun yaxshi boʻlsa, meni vafot ettir› desin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангиз ўзига етган бир зарар туфайли ўлимни тиламасин. Балки: ‹Ё Аллоҳ, агар яшаш мен учун яхши бўлса, мени яшат; агар ўлим мен учун яхши бўлса, мени вафот эттир› десин».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ يُكْثِرُ الصَّوْمَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا مَاتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يُفْطِرُ إِلَّا فِي سَفَرٍ أَوْ مَرَضٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Abu Talha Rasululloh ﷺ davrida koʻp roʻza tutar edi. Nabiy ﷺ vafot etganlaridan keyin esa faqat safarda yoki kasal boʻlgandagina roʻzasini ochar edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Абу Талҳа Расулуллоҳ ﷺ даврида кўп рўза тутар эди. Набий ﷺ вафот этганларидан кейин эса фақат сафарда ёки касал бўлгандагина рўзасини очар эди».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ مُقِيمًا اعْتَكَفَ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ وَإِذَا سَافَرَ اعْتَكَفَ مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ عِشْرِينَقَالَ أَبِي لَمْ أَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ muqim boʻlganlarida Ramazonning oxirgi oʻn kunida iʼtikof qilar, safarga chiqqanlarida esa keyingi yili yigirma (kun) iʼtikof qilar edilar». Abdulloh aytdi: Otam: «Men bu hadisni faqat Ibn Abu Adiydan, u Humayddan, u Anasdan (rivoyat qilgani holda) eshitganman», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ муқим бўлганларида Рамазоннинг охирги ўн кунида иътикоф қилар, сафарга чиққанларида эса кейинги йили йигирма (кун) иътикоф қилар эдилар». Абдуллоҳ айтди: Отам: «Мен бу ҳадисни фақат Ибн Абу Адийдан, у Ҳумайддан, у Анасдан (ривоят қилгани ҳолда) эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ وَصَبِيٌّ فِي الطَّرِيقِ فَلَمَّا رَأَتْ أُمُّهُ الْقَوْمَ خَشِيَتْ عَلَى وَلَدِهَا أَنْ يُوطَأَ فَأَقْبَلَتْ تَسْعَى وَتَقُولُ ابْنِي ابْنِي وَسَعَتْ فَأَخَذَتْهُ فَقَالَ الْقَوْمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كَانَتْ هَذِهِ لِتُلْقِيَ ابْنَهَا فِي النَّارِ قَالَ فَخَفَّضَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ وَلَاءُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَا يُلْقِي حَبِيبَهُ فِي النَّارِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ashoblaridan bir necha kishi bilan oʻtayotgan edilar, yoʻlda esa bir bola bor edi. Onasi qavmni koʻrgach, bolasi oyoq ostida qolishidan qoʻrqdi va: «Oʻgʻlim, oʻgʻlim!» deya yugurib kelib, uni koʻtarib oldi. Shunda qavm: «Yo Rasululloh, bu (ayol) hech qachon oʻz oʻgʻlini olovga tashlamas edi», dedi. Nabiy ﷺ ularni tinchlantirib: «Alloh azza va jalla ham Oʻz sevganini olovga tashlamaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ашобларидан бир неча киши билан ўтаётган эдилар, йўлда эса бир бола бор эди. Онаси қавмни кўргач, боласи оёқ остида қолишидан қўрқди ва: «Ўғлим, ўғлим!» дея югуриб келиб, уни кўтариб олди. Шунда қавм: «Ё Расулуллоҳ, бу (аёл) ҳеч қачон ўз ўғлини оловга ташламас эди», деди. Набий ﷺ уларни тинчлантириб: «Аллоҳ азза ва жалла ҳам Ўз севганини оловга ташламайди», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ هَلْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ فَقَالَ قِيلَ لَهُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَحَطَ الْمَطَرُ وَأَجْدَبَتْ الْأَرْضُ وَهَلَكَ الْمَالُ قَالَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ فَاسْتَسْقَى وَلَقَدْ رَفَعَ يَدَيْهِ فَاسْتَسْقَى وَلَقَدْ رَفَعَ يَدَيْهِ وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ سَحَابَةً فَلَمَّا قَضَيْنَا الصَّلَاةَ حَتَّى إِنَّ قَرِيبَ الدَّارِ الشَّابَّ لَيُهِمُّهُ الرُّجُوعَ إِلَى أَهْلِهِ قَالَ فَلَمَّا كَانَتْ الْجُمُعَةُ الَّتِي تَلِيهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تَهَدَّمَتْ الْبُيُوتُ وَاحْتُبِسَتْ الرُّكْبَانُ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سُرْعَةِ مَلَالَةِ ابْنِ آدَمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا فَتَكَشَّطَتْ عَنْ الْمَدِينَةِ
Humayd (rahimahulloh) aytadi: Anasdan: «Nabiy ﷺ (duoda) qoʻllarini koʻtarar edilarmi?» deb soʻralganda, u shunday dedi: Juma kuni u zotga: «Yo Rasululloh, yomgʻir toʻxtadi, yer qaqrab qoldi, mol-hol halok boʻldi», deyildi. Shunda u zot qoʻltiqlarining oqligini koʻrgunimga qadar qoʻllarini koʻtarib, yomgʻir soʻradilar. U zot qoʻllarini koʻtarganlarida osmonda bir parcha bulut ham koʻrinmas edi. Biz namozni tugatmasimizdan (shunday yomgʻir yogʻdiki), hatto uyi yaqin boʻlgan yigit ham oilasiga qaytishdan qiynaldi. Keyingi juma kelganida ular: «Yo Rasululloh, uylar buzildi, yoʻlovchilar toʻxtab qoldi», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ Odam farzandining tez zerikishidan tabassum qildilar va: «Ey Alloh, atrofimizga (yogʻdir), ustimizga emas», dedilar. Bas, (bulut) Madinadan tarqab ketdi.Ҳумайд (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Анасдан: «Набий ﷺ (дуода) қўлларини кўтарар эдиларми?» деб сўралганда, у шундай деди: Жума куни у зотга: «Ё Расулуллоҳ, ёмғир тўхтади, ер қақраб қолди, мол-ҳол ҳалок бўлди», дейилди. Шунда у зот қўлтиқларининг оқлигини кўргунимга қадар қўлларини кўтариб, ёмғир сўрадилар. У зот қўлларини кўтарганларида осмонда бир парча булут ҳам кўринмас эди. Биз намозни тугатмасимиздан (шундай ёмғир ёғдики), ҳатто уйи яқин бўлган йигит ҳам оиласига қайтишдан қийналди. Кейинги жума келганида улар: «Ё Расулуллоҳ, уйлар бузилди, йўловчилар тўхтаб қолди», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Одам фарзандининг тез зерикишидан табассум қилдилар ва: «Эй Аллоҳ, атрофимизга (ёғдир), устимизга эмас», дедилар. Бас, (булут) Мадинадан тарқаб кетди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَمِعَ الْمُسْلِمُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُنَادِي عَلَى قَلِيبِ بَدْرٍ يَا أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ يَا عُتْبَةُ بْنَ رَبِيعَةَ يَا شَيْبَةُ بْنَ رَبِيعَةَ يَا أُمَيَّةُ بْنَ خَلَفٍ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا فَإِنِّي وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي رَبِّي حَقًّا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تُنَادِي قَوْمًا قَدْ جَيَّفُوا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ وَلَكِنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Musulmonlar Nabiy ﷺning Badr qudugʻi (boshida) turib: «Ey Abu Jahl ibn Hishom! Ey Utba ibn Rabia! Ey Shayba ibn Rabia! Ey Umayya ibn Xalaf! Robbingiz sizlarga vaʼda qilgan narsani haq deb topdingizmi? Men esa Robbim menga vaʼda qilgan narsani haq deb topdim», deb nido qilayotganlarini eshitdilar. Ular: «Yo Rasululloh, jasadi sasib ketgan qavmga nido qilyapsizmi?» dedilar. U zot: «Sizlar mening aytayotganimni ulardan koʻra yaxshiroq eshitmaysizlar, lekin ular javob berishga qodir emaslar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мусулмонлар Набий ﷺнинг Бадр қудуғи (бошида) туриб: «Эй Абу Жаҳл ибн Ҳишом! Эй Утба ибн Рабиа! Эй Шайба ибн Рабиа! Эй Умайя ибн Халаф! Роббингиз сизларга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдингизми? Мен эса Роббим менга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдим», деб нидо қилаётганларини эшитдилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, жасади сасиб кетган қавмга нидо қиляпсизми?» дедилар. У зот: «Сизлар менинг айтаётганимни улардан кўра яхшироқ эшитмайсизлар, лекин улар жавоб беришга қодир эмаслар», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَمْ آتِكُمْ ضُلَّالًا فَهَدَاكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِي أَلَمْ آتِكُمْ مُتَفَرِّقِينَ فَجَمَعَكُمْ اللَّهُ بِي أَلَمْ آتِكُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ اللَّهُ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ بِي قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَفَلَا تَقُولُونَ جِئْتَنَا خَائِفًا فَآمَنَّاكَ وَطَرِيدًا فَآوَيْنَاكَ وَمَخْذُولًا فَنَصَرْنَاكَ فَقَالُوا بَلْ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْمَنُّ بِهِ عَلَيْنَا وَلِرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey ansorlar jamoasi! Men sizlarning oldingizga kelganimda adashgan emasmidingiz, Alloh sizlarni men orqali hidoyat qildi-ku? Sizlar tarqoq emasmidingiz, Alloh sizlarni men orqali jamladi-ku? Sizlar dushman emasmidingiz, Alloh qalblaringizni men orqali uzlashtirdi-ku?» dedilar. Ular: «Ha, shundoq, yo Rasululloh», dedilar. U zot: «Nega: ‹Sen bizga qoʻrqqan holda kelding, biz seni omon qildik; quvilgan holda kelding, biz senga boshpana berdik; yordamsiz kelding, biz senga yordam berdik› demaysizlar?» dedilar. Shunda ular: «Yoʻq, balki minnat Allohga va Uning Rasuligadir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй ансорлар жамоаси! Мен сизларнинг олдингизга келганимда адашган эмасмидингиз, Аллоҳ сизларни мен орқали ҳидоят қилди-ку? Сизлар тарқоқ эмасмидингиз, Аллоҳ сизларни мен орқали жамлади-ку? Сизлар душман эмасмидингиз, Аллоҳ қалбларингизни мен орқали узлаштирди-ку?» дедилар. Улар: «Ҳа, шундоқ, ё Расулуллоҳ», дедилар. У зот: «Нега: ‹Сен бизга қўрққан ҳолда келдинг, биз сени омон қилдик; қувилган ҳолда келдинг, биз сенга бошпана бердик; ёрдамсиз келдинг, биз сенга ёрдам бердик› демайсизлар?» дедилар. Шунда улар: «Йўқ, балки миннат Аллоҳга ва Унинг Расулигадир», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا سَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بَدْرٍ خَرَجَ فَاسْتَشَارَ النَّاسَ فَأَشَارَ عَلَيْهِ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ثُمَّ اسْتَشَارَهُمْ فَأَشَارَ عَلَيْهِ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَسَكَتَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِنَّمَا يُرِيدُكُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَا نَكُونُ كَمَا قَالَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ لِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام {اذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ} وَلَكِنْ وَاللَّهِ لَوْ ضَرَبْتَ أَكْبَادَ الْإِبِلِ حَتَّى تَبْلُغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَكُنَّا مَعَكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Badrga yurganlarida, chiqib odamlar bilan maslahatlashdilar. Abu Bakr oʻz fikrini aytdi, soʻng yana ulardan maslahat soʻradilar, Umar oʻz fikrini aytdi; u zot esa sukut qildilar». Shunda ansorlardan bir kishi: «U zot bizni nazarda tutmoqda», dedi. Bas, ular: «Yo Rasululloh, Allohga qasamki, biz Bani Isroil Musoga aytgandek: {Sen Robbing bilan borib jang qilinglar, biz shu yerda oʻtiramiz}, demaymiz. Balki, Allohga qasamki, agar (ulovlarning) qorinlarini urib, Barkul-Gʻimodgacha borsangiz ham, biz siz bilan birga boʻlamiz», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Бадрга юрганларида, чиқиб одамлар билан маслаҳатлашдилар. Абу Бакр ўз фикрини айтди, сўнг яна улардан маслаҳат сўрадилар, Умар ўз фикрини айтди; у зот эса сукут қилдилар». Шунда ансорлардан бир киши: «У зот бизни назарда тутмоқда», деди. Бас, улар: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, биз Бани Исроил Мусога айтгандек: {Сен Роббинг билан бориб жанг қилинглар, биз шу ерда ўтирамиз}, демаймиз. Балки, Аллоҳга қасамки, агар (уловларнинг) қоринларини уриб, Баркул-Ғимодгача борсангиз ҳам, биз сиз билан бирга бўламиз», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَدَعَوْتُ الْمُسْلِمِينَ إِلَى وَلِيمَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَبِيحَةَ بَنَى بِزَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَأَشْبَعَ الْمُسْلِمِينَ خُبْزًا وَلَحْمًا قَالَ ثُمَّ رَجَعَ كَمَا كَانَ يَصْنَعُ فَأَتَى حُجَرَ نِسَائِهِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِنَّ فَدَعَوْنَ لَهُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى بَيْتِهِ وَأَنَا مَعَهُ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَى الْبَيْتِ فَإِذَا رَجُلَانِ قَدْ جَرَى بَيْنَهُمَا الْحَدِيثُ فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَلَمَّا بَصَرَ بِهِمَا وَلَّى رَاجِعًا فَلَمَّا رَأَى الرَّجُلَانِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ وَلَّى عَنْ بَيْتِهِ قَامَا مُسْرِعَيْنِ فَلَا أَدْرِي أَنَا أَخْبَرْتُهُ أَوْ أُخْبِرَ بِهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ وَأَرْخَى السِّتْرَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ وَأُنْزِلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zaynab binti Jahshga qoʻshilgan tongda men musulmonlarni u zotning valimasiga chaqirdim; u zot musulmonlarni non va goʻsht bilan toʻydirdilar. Soʻng u zot odatdagidek qaytib, ayollarining hujralariga bordilar va ularga salom berdilar; ular esa u zotga duo qildilar. Keyin uylariga qaytdilar, men ham u zot bilan birga edim. Uyga yetganlarida, uyning bir chekkasida gaplashib oʻtirgan ikki kishi bor edi. U zot ularni koʻrgach, orqaga qaytdilar. Ikki kishi Nabiy ﷺ uylaridan qaytib ketganlarini koʻrgach, shosha-pisha turib ketdi. Men u zotga xabar berdimmi yoki u zotga (boshqa birov) xabar berdimi — bilmayman. U zot uylariga qaytdilar va men bilan oʻzlari orasiga pardani tushirdilar; hijob oyati nozil qilindi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зайнаб бинти Жаҳшга қўшилган тонгда мен мусулмонларни у зотнинг валимасига чақирдим; у зот мусулмонларни нон ва гўшт билан тўйдирдилар. Сўнг у зот одатдагидек қайтиб, аёлларининг ҳужраларига бордилар ва уларга салом бердилар; улар эса у зотга дуо қилдилар. Кейин уйларига қайтдилар, мен ҳам у зот билан бирга эдим. Уйга етганларида, уйнинг бир чеккасида гаплашиб ўтирган икки киши бор эди. У зот уларни кўргач, орқага қайтдилар. Икки киши Набий ﷺ уйларидан қайтиб кетганларини кўргач, шоша-пиша туриб кетди. Мен у зотга хабар бердимми ёки у зотга (бошқа биров) хабар бердими — билмайман. У зот уйларига қайтдилар ва мен билан ўзлари орасига пардани туширдилар; ҳижоб ояти нозил қилинди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ يَرْمِي بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنْ خَلْفِهِ لِيَنْظُرَ إِلَى مَوَاقِعِ نَبْلِهِ قَالَ فَتَطَاوَلَ أَبُو طَلْحَةَ بِصَدْرِهِ يَقِي بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْرِي دُونَ نَحْرِكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Abu Talha Rasululloh ﷺning oldilarida turib oʻq otar, Rasululloh ﷺ esa oʻqlari qayerga tushayotganini koʻrish uchun uning ortidan boshlarini koʻtarar edilar. Shunda Abu Talha koʻkragini choʻzib, u bilan Rasululloh ﷺni toʻsar va: ‹Yo Rasululloh, mening koʻkragim sizning koʻkragingizga (qalqon)›, der edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Абу Талҳа Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида туриб ўқ отар, Расулуллоҳ ﷺ эса ўқлари қаерга тушаётганини кўриш учун унинг ортидан бошларини кўтарар эдилар. Шунда Абу Талҳа кўкрагини чўзиб, у билан Расулуллоҳ ﷺни тўсар ва: ‹Ё Расулуллоҳ, менинг кўкрагим сизнинг кўкрагингизга (қалқон)›, дер эди».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الْأَنْصَارِ دَارُ بَنِي النَّجَّارِ ثُمَّ دَارُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ ثُمَّ دَارُ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ دَارُ بَنِي سَاعِدَةَ وَفِي كُلِّ دُورِ الْأَنْصَارِ خَيْرٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga ansorlarning eng yaxshi xonadonlarini aytaymi? Banu Najjor xonadoni, soʻng Banu Abdulashhal xonadoni, soʻng Banu Horis ibn Xazraj xonadoni, soʻng Banu Soida xonadoni. Ansorlarning barcha xonadonlarida yaxshilik bordir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга ансорларнинг энг яхши хонадонларини айтайми? Бану Нажжор хонадони, сўнг Бану Абдулашҳал хонадони, сўнг Бану Ҳорис ибн Хазраж хонадони, сўнг Бану Соида хонадони. Ансорларнинг барча хонадонларида яхшилик бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْدَمُ عَلَيْكُمْ أَقْوَامٌ هُمْ أَرَقُّ مِنْكُمْ قُلُوبًا قَالَ فَقَدِمَ الْأَشْعَرِيُّونَ فِيهِمْ أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ فَلَمَّا دَنَوْا مِنْ الْمَدِينَةِ كَانُوا يَرْتَجِزُونَ يَقُولُونَ غَدًا نَلْقَى الْأَحِبَّهْمُحَمَّدًا وَحِزْبَهْ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning huzuringizga shunday qavmlar keladiki, ular qalban sizlardan koʻra yumshoqroqdir», dedilar. Bas, ashʼariylar keldi, ular orasida Abu Muso al-Ashʼariy bor edi. Madinaga yaqinlashganlarida ular rajaz aytib: ‹Ertaga sevimlilarga — Muhammad va uning jamoasiga yoʻliqamiz›, der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг ҳузурингизга шундай қавмлар келадики, улар қалбан сизлардан кўра юмшоқроқдир», дедилар. Бас, ашъарийлар келди, улар орасида Абу Мусо ал-Ашъарий бор эди. Мадинага яқинлашганларида улар ражаз айтиб: ‹Эртага севимлиларга — Муҳаммад ва унинг жамоасига йўлиқамиз›, дер эдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عِنْدَ بَعْضِ نِسَائِهِ قَالَ أَظُنُّهَا عَائِشَةَ فَأَرْسَلَتْ إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ مَعَ خَادِمٍ لَهَا بِقَصْعَةٍ فِيهَا طَعَامٌ قَالَ فَضَرَبَتْ الْأُخْرَى بِيَدِ الْخَادِمِ فَكُسِرَتْ الْقَصْعَةُ بِنِصْفَيْنِ قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ غَارَتْ أُمُّكُمْ قَالَ وَأَخَذَ الْكَسْرَتَيْنِ فَضَمَّ إِحْدَاهُمَا إِلَى الْأُخْرَى فَجَعَلَ فِيهَا الطَّعَامَ ثُمَّ قَالَ كُلُوا فَأَكَلُوا وَحَبَسَ الرَّسُولَ وَالْقَصْعَةَ حَتَّى فَرَغُوا فَدَفَعَ إِلَى الرَّسُولِ قَصْعَةً أُخْرَى وَتَرَكَ الْمَكْسُورَةَ مَكَانَهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollaridan birining huzurida edilar — menimcha, u Oisha edi. Shunda moʻminlar onalaridan biri xizmatkori bilan ichida taom boʻlgan bir kosa yubordi. Boshqasi esa xizmatkorning qoʻliga urdi va kosa ikkiga boʻlinib sindi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Onangiz rashk qildi», dedilar. Soʻng u zot ikki siniqni olib, birini ikkinchisiga qoʻshdilar va ichiga taomni soldilar-da: «Yenglar», dedilar; ular yedilar. U zot elchini va kosani ular (taomdan) boʻshagunlaricha ushlab turdilar, soʻng elchiga boshqa kosani berdilar, singanini esa oʻz joyida qoldirdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлларидан бирининг ҳузурида эдилар — менимча, у Оиша эди. Шунда мўминлар оналаридан бири хизматкори билан ичида таом бўлган бир коса юборди. Бошқаси эса хизматкорнинг қўлига урди ва коса иккига бўлиниб синди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Онангиз рашк қилди», дедилар. Сўнг у зот икки синиқни олиб, бирини иккинчисига қўшдилар ва ичига таомни солдилар-да: «Енглар», дедилар; улар едилар. У зот элчини ва косани улар (таомдан) бўшагунларича ушлаб турдилар, сўнг элчига бошқа косани бердилар, синганини эса ўз жойида қолдирдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَاشْتَكَى ابْنٌ لِأَبِي طَلْحَةَ فَخَرَجَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَتُوُفِّيَ الْغُلَامُ فَهَيَّأَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ الْمَيِّتَ وَقَالَتْ لِأَهْلِهَا لَا يُخْبِرَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ أَبَا طَلْحَةَ بِوَفَاةِ ابْنِهِ فَرَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ وَمَعَهُ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْمَسْجِدِ مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَ مَا فَعَلَ الْغُلَامُ قَالَتْ خَيْرٌ مِمَّا كَانَ فَقَرَّبَتْ إِلَيْهِمْ عَشَاءَهُمْ فَتَعَشَّوْا وَخَرَجَ الْقَوْمُ وَقَامَتْ الْمَرْأَةُ إِلَى مَا تَقُومُ إِلَيْهِ الْمَرْأَةُ فَلَمَّا كَانَ آخِرُ اللَّيْلِ قَالَتْ يَا أَبَا طَلْحَةَ أَلَمْ تَرَ إِلَى آلِ فُلَانٍ اسْتَعَارُوا عَارِيَةً فَتَمَتَّعُوا بِهَا فَلَمَّا طُلِبَتْ كَأَنَّهُمْ كَرِهُوا ذَاكَ قَالَ مَا أَنْصَفُوا قَالَتْ فَإِنَّ ابْنَكَ كَانَ عَارِيَةً مِنْ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَإِنَّ اللَّهَ قَبَضَهُ فَاسْتَرْجَعَ وَحَمِدَ اللَّهَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَآهُ قَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكُمَا فِي لَيْلَتِكُمَا فَحَمَلَتْ بِعَبْدِ اللَّهِ فَوَلَدَتْهُ لَيْلًا وَكَرِهَتْ أَنْ تُحَنِّكَهُ حَتَّى يُحَنِّكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمَلْتُهُ غُدْوَةً وَمَعِي تَمَرَاتُ عَجْوَةٍ فَوَجَدْتُهُ يَهْنَأُ أَبَاعِرَ لَهُ أَوْ يَسِمُهَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ وَلَدَتْ اللَّيْلَةَ فَكَرِهَتْ أَنْ تُحَنِّكَهُ حَتَّى يُحَنِّكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَمَعَكَ شَيْءٌ قُلْتُ تَمَرَاتُ عَجْوَةٍ فَأَخَذَ بَعْضَهُنَّ فَمَضَغَهُنَّ ثُمَّ جَمَعَ بُزَاقَهُ فَأَوْجَرَهُ إِيَّاهُ فَجَعَلَ يَتَلَمَّظُ فَقَالَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talhaning bir oʻgʻli kasal boʻldi. Abu Talha masjidga chiqdi va bola vafot etdi. Ummu Sulaym marhumni tayyorladi va ahliga: «Sizlardan hech kim Abu Talhaga oʻgʻlining vafotini aytmasin», dedi. U ahli oldiga qaytdi, u bilan birga masjiddagi ashoblaridan bir necha kishi ham (keldi). U: «Bola nima qildi?» dedi. Ayol: «Boʻlgan holatlarining eng yaxshisida», dedi. Soʻng ularga kechki taomni keltirdi; ular yedilar va qavm chiqib ketdi. Ayol esa ayol kishi (eri uchun) tayyorlanadigan narsaga turdi. Kechaning oxirida u: «Ey Abu Talha, falonchilarni koʻrmadingmi — bir narsani omonatga olib, undan foydalanishdi; qaytarish soʻralganda esa buni yoqtirmagandek boʻlishdi», dedi. U: «Insof qilmabdilar», dedi. Ayol: «Oʻgʻling ham Alloh taborak va taolodan (berilgan) omonat edi; Alloh uni oldi», dedi. Shunda u istirjoʼ aytib, Allohga hamd qildi. Tong otgach, u ertalab Rasululloh ﷺning huzurlariga bordi. U zot uni koʻrib: «Alloh ikkovingizga kechangizda baraka bersin», dedilar. Bas, u (Ummu Sulaym) Abdullohga homilador boʻldi va uni kechasi tugʻdi. U bolaga tahnik qilishni Rasululloh ﷺ tahnik qilmagunlaricha xohlamadi. (Anas) dedi: Men uni tongda koʻtarib oldim, yonimda ajva xurmolari bor edi. U zotni tuyalarini moylayotgan holda topdim. «Yo Rasululloh, Ummu Sulaym bu kecha tugʻdi va u bolaga tahnikni Rasululloh ﷺ qilmagunlaricha (boshqa birov qilishini) xohlamadi», dedim. U zot: «Yoningda biror narsa bormi?» dedilar. «Ajva xurmolari», dedim. U zot ulardan bir nechtasini olib chaynadilar, soʻng soʻlaklarini jamlab, bolaning ogʻziga tomizdilar. Bola lablarini yalay boshladi. Shunda u zot dedilar...Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳанинг бир ўғли касал бўлди. Абу Талҳа масжидга чиқди ва бола вафот этди. Умму Сулайм марҳумни тайёрлади ва аҳлига: «Сизлардан ҳеч ким Абу Талҳага ўғлининг вафотини айтмасин», деди. У аҳли олдига қайтди, у билан бирга масжиддаги ашобларидан бир неча киши ҳам (келди). У: «Бола нима қилди?» деди. Аёл: «Бўлган ҳолатларининг энг яхшисида», деди. Сўнг уларга кечки таомни келтирди; улар едилар ва қавм чиқиб кетди. Аёл эса аёл киши (эри учун) тайёрланадиган нарсага турди. Кечанинг охирида у: «Эй Абу Талҳа, фалончиларни кўрмадингми — бир нарсани омонатга олиб, ундан фойдаланишди; қайтариш сўралганда эса буни ёқтирмагандек бўлишди», деди. У: «Инсоф қилмабдилар», деди. Аёл: «Ўғлинг ҳам Аллоҳ таборак ва таолодан (берилган) омонат эди; Аллоҳ уни олди», деди. Шунда у истиржў айтиб, Аллоҳга ҳамд қилди. Тонг отгач, у эрталаб Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига борди. У зот уни кўриб: «Аллоҳ икковингизга кечангизда барака берсин», дедилар. Бас, у (Умму Сулайм) Абдуллоҳга ҳомиладор бўлди ва уни кечаси туғди. У болага таҳник қилишни Расулуллоҳ ﷺ таҳник қилмагунларича хоҳламади. (Анас) деди: Мен уни тонгда кўтариб олдим, ёнимда ажва хурмолари бор эди. У зотни туяларини мойлаётган ҳолда топдим. «Ё Расулуллоҳ, Умму Сулайм бу кеча туғди ва у болага таҳникни Расулуллоҳ ﷺ қилмагунларича (бошқа биров қилишини) хоҳламади», дедим. У зот: «Ёнингда бирор нарса борми?» дедилар. «Ажва хурмолари», дедим. У зот улардан бир нечтасини олиб чайнадилар, сўнг сўлакларини жамлаб, боланинг оғзига томиздилар. Бола лабларини ялай бошлади. Шунда у зот дедилар...