Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَمَنَّوُا الْمَوْتَ فَإِنَّ هَوْلَ الْمُطَّلَعِ شَدِيدٌ وَإِنَّ مِنَ السَّعَادَةِ أَنْ يَطُولَ عُمْرُ الْعَبْدِ وَيَرْزُقَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْإِنَابَة» . رَوَاهُ أَحْمد

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlimni orzu qilmanglar, chunki (oxiratni) koʻrish dahshati qattiqdir. Bandaning umri uzun boʻlishi va Alloh azza va jalla unga tavba-nasuh nasib etishi saodatdandir», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлимни орзу қилманглар, чунки (охиратни) кўриш даҳшати қаттиқдир. Банданинг умри узун бўлиши ва Аллоҳ азза ва жалла унга тавба-насуҳ насиб этиши саодатдандир», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا كَفَّنَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فليحسن كَفنه» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kuni xutba qildilar va ashoblaridan birini esladilar — u kishi vafot etgan, yetarli boʻlmagan (kichik) kafanga kafanlangan va kechasi dafn qilingan edi. Shunda Nabiy ﷺ kishi kechasi — uning ustiga (janoza) namozi oʻqilmasdan turib — dafn qilinishidan qaytardilar, faqat odam (chorasiz qolib) majbur boʻlsagina (mustasno). Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Biringiz birodarini kafanlasa, uning kafanini chiroyli qilsin.»Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир куни хутба қилдилар ва ашобларидан бирини эсладилар — у киши вафот этган, етарли бўлмаган (кичик) кафанга кафанланган ва кечаси дафн қилинган эди. Шунда Набий ﷺ киши кечаси — унинг устига (жаноза) намози ўқилмасдан туриб — дафн қилинишидан қайтардилар, фақат одам (чорасиз қолиб) мажбур бўлсагина (мустасно). Набий ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз биродарини кафанласа, унинг кафанини чиройли қилсин.»

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ بَعْدَمَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ فَأَمَرَ بِهِ فَاخْرُج فَوَضعه على رُكْبَتَيْهِ ن فَنَفَثَ فِيهِ مِنْ رِيقِهِ وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ قَالَ: وَكَانَ كسا عباسا قَمِيصًا الْمَشْي بالجنازة وَالصَّلَاة عَلَيْهَا

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Ubay (munofiq)ning oldiga — u vafot etib, oʻz chuquriga (qabriga) qoʻyilgandan keyin — keldilar. U zot (uni qabrdan chiqarishni) buyurdilar va u chiqarildi. Soʻng u zot uni tizzalariga (qoʻydilar) va uning ustiga oʻz tupuklarini (purkadilar) hamda uni oʻz koʻylaklariga kiydirdilar. Alloh yaxshiroq biladi (nega shunday qilganlarini). Abdulloh ibn Ubay oʻz koʻylagini Abbosga kiyishga bergan edi. Abu Horun: «Oʻsha paytda Rasululloh ﷺ ning ikkita koʻylagi bor edi va Abdulloh ibn Ubayning oʻgʻli u zotga: ‹Yo Rasululloh, otamni — teringizga teggan koʻylagingizga kafanlang›, — dedi», — dedi. Sufyon qoʻshdi: «Shuning uchun odamlar — Paygʻambar ﷺ Abdullohni oʻz koʻylaklariga, u (Abdulloh) (amaki Abbosga) qilgan ishi evaziga, kafanlagan, deb oʻylaydi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Убай (мунофиқ)нинг олдига — у вафот этиб, ўз чуқурига (қабрига) қўйилгандан кейин — келдилар. У зот (уни қабрдан чиқаришни) буюрдилар ва у чиқарилди. Сўнг у зот уни тиззаларига (қўйдилар) ва унинг устига ўз тупукларини (пуркадилар) ҳамда уни ўз кўйлакларига кийдирдилар. Аллоҳ яхшироқ билади (нега шундай қилганларини). Абдуллоҳ ибн Убай ўз кўйлагини Аббосга кийишга берган эди. Абу Ҳорун: «Ўша пайтда Расулуллоҳ ﷺ нинг иккита кўйлаги бор эди ва Абдуллоҳ ибн Убайнинг ўғли у зотга: ‹Ё Расулуллоҳ, отамни — терингизга тегган кўйлагингизга кафанланг›, — деди», — деди. Суфён қўшди: «Шунинг учун одамлар — Пайғамбар ﷺ Абдуллоҳни ўз кўйлакларига, у (Абдуллоҳ) (амаки Аббосга) қилган иши эвазига, кафанлаган, деб ўйлайди».

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: مَرَّتْ جَنَازَةٌ فَقَامَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْنَا مَعَهُ فَقُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا يَهُودِيَّةٌ فَقَالَ: «إِنَّ الْمَوْتَ فَزَعٌ فَإِذَا رَأَيْتُمْ الْجِنَازَة فَقومُوا»

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir janoza oʻtdi va Rasululloh ﷺ uning uchun oʻrinlaridan turdilar, biz ham u zot bilan birga turdik. «Yo Rasululloh! Bu yahudiy ayolning (janozasi) edi-ku», — dedik. Shunda u zot: «Albatta, oʻlim — dahshatli (ish)dir, shuning uchun janozani koʻrsangiz, oʻrningizdan turinglar», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир жаноза ўтди ва Расулуллоҳ ﷺ унинг учун ўринларидан турдилар, биз ҳам у зот билан бирга турдик. «Ё Расулуллоҳ! Бу яҳудий аёлнинг (жанозаси) эди-ку», — дедик. Шунда у зот: «Албатта, ўлим — даҳшатли (иш)дир, шунинг учун жанозани кўрсангиз, ўрнингиздан туринглар», — дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يجمع بَين الرجلَيْن فِي قَتْلَى أُحُدٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَقُولُ: «أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ؟» فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ وَقَالَ: «أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ بِدِمَائِهِمْ وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُغَسَّلُوا. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Uhud (shahidlari)ning har ikki shahidini bir mato boʻlagiga (jamlab) qoʻydilar, soʻng: «Bularning qaysining Qurʼon(ni bilishi) koʻproq edi?» — deb soʻrar edilar. Ulardan biri koʻrsatilgach, uni qabrga avval qoʻyar va: «Men Qiyomat kuni bularga guvoh boʻlaman», — der edilar. U zot ularni — qonlari (badanlarida) bilan — dafn etishni buyurdilar; ular yuvilmadi va ularga janoza namozi ham oʻqilmadi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Уҳуд (шаҳидлари)нинг ҳар икки шаҳидини бир мато бўлагига (жамлаб) қўйдилар, сўнг: «Буларнинг қайсининг Қуръон(ни билиши) кўпроқ эди?» — деб сўрар эдилар. Улардан бири кўрсатилгач, уни қабрга аввал қўяр ва: «Мен Қиёмат куни буларга гувоҳ бўламан», — дер эдилар. У зот уларни — қонлари (баданларида) билан — дафн этишни буюрдилар; улар ювилмади ва уларга жаноза намози ҳам ўқилмади.

وَعَنْ جَابِرٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الطِّفْلُ لَا يُصَلَّى عَلَيْهِ وَلَا يَرِثُ وَلَا يُوَرَّثُ حَتَّى يَسْتَهِلَّ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ: «وَلَا يُورث»

Jobir (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Goʻdak (bola) tovush chiqarguniga (yaʼni tirik tugʻilgani maʼlum boʻlgunicha) uning ustida namoz oʻqilmaydi, u (boshqaga) meros boʻlmaydi va (unga ham) meros boʻlinmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu shunday hadiski, odamlar bu haqda ixtilof qilganlar. Baʼzilari uni Abu Zubayrdan, u Jobirdan, u Nabiy ﷺdan marfuʼ qilib rivoyat qilganlar. Ashʼas ibn Savvor va bir nechalari esa uni Abu Zubayrdan, u Jobirdan mavquf qilib rivoyat qilganlar. Muhammad ibn Ishoq ham uni Ato ibn Abu Rabohdan, u Jobirdan mavquf qilib rivoyat qilgan. Goʻyo bu marfuʼ hadisdan sahihroqdir. Baʼzi ahli ilm shunga borib: «Goʻdak tovush chiqargunicha (tirik tugʻilgani maʼlum boʻlgunicha) uning ustida namoz oʻqilmaydi», dedilar. Bu Sufyon as-Savriy va Shofiʼiyning soʻzidir.Жобир (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Гўдак (бола) товуш чиқаргунига (яъни тирик туғилгани маълум бўлгунича) унинг устида намоз ўқилмайди, у (бошқага) мерос бўлмайди ва (унга ҳам) мерос бўлинмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу шундай ҳадиски, одамлар бу ҳақда ихтилоф қилганлар. Баъзилари уни Абу Зубайрдан, у Жобирдан, у Набий ﷺдан марфуъ қилиб ривоят қилганлар. Ашъас ибн Саввор ва бир нечалари эса уни Абу Зубайрдан, у Жобирдан мавқуф қилиб ривоят қилганлар. Муҳаммад ибн Ишоқ ҳам уни Ато ибн Абу Рабоҳдан, у Жобирдан мавқуф қилиб ривоят қилган. Гўё бу марфуъ ҳадисдан саҳиҳроқдир. Баъзи аҳли илм шунга бориб: «Гўдак товуш чиқаргунича (тирик туғилгани маълум бўлгунича) унинг устида намоз ўқилмайди», дедилар. Бу Суфён ас-Саврий ва Шофиъийнинг сўзидир.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجَصَّصَ الْقَبْرُ وَأَنْ يُبْنَى عَلَيْهِ وَأَنْ يُقْعَدَ عَلَيْهِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qabrni ohaklash (suvash)dan, uning ustiga oʻtirishdan va uning ustiga (imorat) qurishdan qaytardilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қабрни оҳаклаш (суваш)дан, унинг устига ўтиришдан ва унинг устига (иморат) қуришдан қайтардилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: لَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ جَاءَتْ عَمَّتِي بِأَبِي لِتَدْفِنَهُ فِي مَقَابِرِنَا فَنَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «رُدُّوا الْقَتْلَى إِلَى مَضَاجِعِهِمْ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَالدَّارِمِيُّ وَلَفظه لِلتِّرْمِذِي

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Uhud kuni boʻlganda, ammam otamni bizning qabristonimizga dafn qilish uchun olib keldi. Shunda Rasululloh ﷺning jarchisi: «Oʻldirilganlarni yotgan joylariga (Uhudga) qaytaringlar», deb nido qildi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Iso aytdi: Nubayh siqa (ishonchli)dir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у деди: Уҳуд куни бўлганда, аммам отамни бизнинг қабристонимизга дафн қилиш учун олиб келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг жарчиси: «Ўлдирилганларни ётган жойларига (Уҳудга) қайтаринглар», деб нидо қилди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Исо айтди: Нубайҳ сиқа (ишончли)дир.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَن تجصص الْقُبُور وَأَن يكْتب لعيها وَأَن تُوطأ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qabrlarni ganchlab oqlashdan, ustiga yozuv yozishdan va ular ustidan yurishdan qaytardilar. Termiziy rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қабрларни ганчлаб оқлашдан, устига ёзув ёзишдан ва улар устидан юришдан қайтардилар. Термизий ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " اتَّقُوا الظُّلْمَ فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَاتَّقُوا الشُّحَّ فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ: حَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمهمْ ". رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zulmdan saqlaninglar, chunki zulm qiyomat kuni zulmatlardir. Baxillikdan ham saqlaninglar, chunki baxillik sizlardan oldingilarni halok qildi; u (baxillik) ularni qonlarini toʻkishga va oʻzlariga harom qilingan narsalarni halol sanashga olib bordi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зулмдан сақланинглар, чунки зулм қиёмат куни зулматлардир. Бахилликдан ҳам сақланинглар, чунки бахиллик сизлардан олдингиларни ҳалок қилди; у (бахиллик) уларни қонларини тўкишга ва ўзларига ҳаром қилинган нарсаларни ҳалол санашга олиб борди», дедилар.

: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ وَإِنَّ مِنَ الْمَعْرُوفِ أَنْ تَلْقَى أَخَاكَ بِوَجْهٍ طَلْقٍ وَأَنْ تُفْرِغَ مِنْ دَلْوِكَ فِي إِنَاءِ أَخِيكَ» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Har bir yaxshilik sadaqadir. Albatta, birodaring bilan ochiq yuz bilan uchrashishing va oʻz chelagingdan birodaringning idishiga (suv) quyib berishing yaxshilikdandir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир яхшилик садақадир. Албатта, биродаринг билан очиқ юз билан учрашишинг ва ўз челагингдан биродарингнинг идишига (сув) қуйиб беришинг яхшиликдандир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «من أحيى أَرْضًا مَيِّتَةً فَلَهُ فِيهَا أَجْرٌ وَمَا أَكَلَتِ الْعَافِيَةُ مِنْهُ فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ» . رَوَاهُ النَّسَائِيُّ والدارمي

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻlik yerni obod qilsa, unda uning uchun ajr bordir. Undan rizq izlagan jonzotlar yegan narsa esa uning uchun sadaqa boʻladi», dedilar. Nasoiy va Dorimiy rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўлик ерни обод қилса, унда унинг учун ажр бордир. Ундан ризқ излаган жонзотлар еган нарса эса унинг учун садақа бўлади», дедилар. Насоий ва Доримий ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُسْأَلُ بِوَجْهِ اللَّهِ إِلَّا الْجنَّة» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning yuzini (nomini) qilib faqat Jannat soʻraladi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг юзини (номини) қилиб фақат Жаннат сўралади», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَرَأَى زِحَامًا وَرَجُلًا قَدْ ظُلِّلَ عَلَيْهِ فَقَالَ: «مَا هَذَا؟» قَالُوا: صَائِمٌ. فَقَالَ: «لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ الصَّوْمُ فِي السَّفَرِ»

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ safarda edilar va bir olomon (toʻda)ni hamda soya qilinib turgan bir kishini koʻrdilar. U zot: «Bu nima (gap)?» — deb soʻradilar. Ular: «U (kishi) roʻzador», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Safarda roʻza tutish — yaxshilik (taqvo) emas», — dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ сафарда эдилар ва бир оломон (тўда)ни ҳамда соя қилиниб турган бир кишини кўрдилар. У зот: «Бу нима (гап)?» — деб сўрадилар. Улар: «У (киши) рўзадор», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Сафарда рўза тутиш — яхшилик (тақво) эмас», — дедилар.

عَنْ جَابِرٍ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَامَ الْفَتْحِ إِلَى مَكَّةَ فِي رَمَضَانَ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ كُرَاعَ الْغَمِيمِ فَصَامَ النَّاسُ ثُمَّ دَعَا بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ فَرَفَعَهُ حَتَّى نَظَرَ النَّاسُ إِلَيْهِ ثُمَّ شَرِبَ فَقِيلَ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ إِنَّ بَعْضَ النَّاسِ قَدْ صَامَ. فَقَالَ: «أُولَئِكَ الْعُصَاةُ أُولَئِكَ الْعُصَاةُ» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath yili Ramazonda Makka tomon chiqdilar va Kuroʼul-Gʻamimga yetgunlaricha roʻza tutdilar, odamlar ham roʻza tutdilar. Soʻng bir idish suv soʻradilar va odamlar koʻrishi uchun uni koʻtardilar, keyin ichdilar. Shundan soʻng u zotga: «Baʼzi odamlar roʻzasini davom ettiribdi», deyildi. Shunda u zot: «Anavilar — osiylar, anavilar — osiylardir», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йили Рамазонда Макка томон чиқдилар ва Курўул-Ғамимга етгунларича рўза тутдилар, одамлар ҳам рўза тутдилар. Сўнг бир идиш сув сўрадилар ва одамлар кўриши учун уни кўтардилар, кейин ичдилар. Шундан сўнг у зотга: «Баъзи одамлар рўзасини давом эттирибди», дейилди. Шунда у зот: «Анавилар — осийлар, анавилар — осийлардир», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ: (آلم تَنْزِيل) و (تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ) رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالدَّارِمِيُّ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ. وَكَذَا فِي شرح السّنة. وَفِي المصابيح

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ {Alif, Lom, Mim. Tanziyl} (Sajda surasi) va {Tabaarakallaziy biyadihil-mulk} (Mulk surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadisni bir nechta (rovi) Lays ibn Abu Sulaymdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Uni Mugʻiyra ibn Muslim ham Abuz-Zubayrdan, u Jobirdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Zuhayr esa rivoyat qilib aytdi: Men Abuz-Zubayrga: «Sen Jobirdan bu hadisni zikr qilganini eshitganmisan?» dedim. Abuz-Zubayr: «Buni menga faqat Safvon yoki Ibn Safvon xabar bergan», dedi. Goʻyo Zuhayr bu hadis Abuz-Zubayrdan, u Jobirdan boʻlishini inkor qilgandek edi. Tovus aytdi: Bu ikki (sura) Qurʼonning har bir surasidan yetmish hasana bilan ortiqdir.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ {Алиф, Лом, Мим. Танзийл} (Сажда сураси) ва {Табааракаллазий биядиҳил-мулк} (Мулк сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадисни бир нечта (рови) Лайс ибн Абу Сулаймдан шунга ўхшаш ривоят қилган. Уни Муғийра ибн Муслим ҳам Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган. Зуҳайр эса ривоят қилиб айтди: Мен Абуз-Зубайрга: «Сен Жобирдан бу ҳадисни зикр қилганини эшитганмисан?» дедим. Абуз-Зубайр: «Буни менга фақат Сафвон ёки Ибн Сафвон хабар берган», деди. Гўё Зуҳайр бу ҳадис Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан бўлишини инкор қилгандек эди. Товус айтди: Бу икки (сура) Қуръоннинг ҳар бир сурасидан етмиш ҳасана билан ортиқдир.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَفينَا الْأَعرَابِي والأعجمي قَالَ: «اقرؤوا فَكُلٌّ حَسَنٌ وَسَيَجِيءُ أَقْوَامٌ يُقِيمُونَهُ كَمَا يُقَامُ الْقِدْحُ يَتَعَجَّلُونَهُ وَلَا يَتَأَجَّلُونَهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Qurʼon oʻqib turgan, oramizda badaviy aʼrobiy ham, arab boʻlmagan ajamiy ham bor edi. Shunda Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqib keldilar-da: «Oʻqiyveringlar, hammasi yaxshi. Yaqinda shunday qavmlar paydo boʻladiki, ular uni (Qurʼonni) oʻqni toʻgʻrilangandek toʻgʻrilab (chiroyli) oʻqiydilar, (lekin) uni (savobini) shu dunyoda tezda olib qoʻyadilar, oxiratga qoldirmaydilar», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Қуръон ўқиб турган, орамизда бадавий аъробий ҳам, араб бўлмаган ажамий ҳам бор эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқиб келдилар-да: «Ўқийверинглар, ҳаммаси яхши. Яқинда шундай қавмлар пайдо бўладики, улар уни (Қуръонни) ўқни тўғрилангандек тўғрилаб (чиройли) ўқийдилар, (лекин) уни (савобини) шу дунёда тезда олиб қўядилар, охиратга қолдирмайдилар», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تدْعُوا على أَوْلَادكُم لَا تُوَافِقُوا مِنَ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءً فَيَسْتَجِيبَ لَكُمْ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻzlaringizga qargʻish duo qilmanglar, bolalaringizga qargʻish qilmanglar, xizmatchilaringizga qargʻish qilmanglar va mol-mulkingizga qargʻish qilmanglar. (Bunday qilsangiz,) Alloh taborak va taolodan biror narsa soʻraladigan va u (duolar) ijobat etiladigan soatga toʻgʻri kelib qolib, sizlar uchun ijobat boʻlib qolmasin», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadisning sanadi muttasil (uzluksiz)dir, chunki Uboda ibn al-Valid ibn Uboda Jobirga uchrashgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзларингизга қарғиш дуо қилманглар, болаларингизга қарғиш қилманглар, хизматчиларингизга қарғиш қилманглар ва мол-мулкингизга қарғиш қилманглар. (Бундай қилсангиз,) Аллоҳ таборак ва таолодан бирор нарса сўраладиган ва у (дуолар) ижобат этиладиган соатга тўғри келиб қолиб, сизлар учун ижобат бўлиб қолмасин», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадиснинг санади муттасил (узлуксиз)дир, чунки Убода ибн ал-Валид ибн Убода Жобирга учрашган.

وَعَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا مِنْ أَحَدٍ يَدْعُو بِدُعَاءٍ إِلَّا آتَاهُ اللَّهُ مَا سَأَلَ أَوْ كَفَّ عَنْهُ مِنَ السُّوءِ مِثْلَهُ مَا لَمْ يَدْعُ بِإِثْمٍ أَوْ قَطِيعَةِ رحم» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Jobir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Hech bir kishi gunoh yoki qarindoshlik aloqasini uzishni soʻramagan ekan, biror duo bilan duo qilsa, albatta Alloh unga soʻraganini beradi yoki undan shunga teng yomonlikni qaytaradi». Bu bobda Abu Said va Uboda ibn Somitdan ham (rivoyat) bor.Жобир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ҳеч бир киши гуноҳ ёки қариндошлик алоқасини узишни сўрамаган экан, бирор дуо билан дуо қилса, албатта Аллоҳ унга сўраганини беради ёки ундан шунга тенг ёмонликни қайтаради». Бу бобда Абу Саид ва Убода ибн Сомитдан ҳам (ривоят) бор.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الْجَنَّةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kim ‹Subhanallohil-aziymi va bihamdihi — buyuk Alloh pokdir va Unga hamdlar boʻlsin›, desa, unga jannatda bir xurmo niholi ekiladi.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir; uni faqat Abu Zubayrning Jobirdan (qilgan) rivoyati orqaligina bilamiz.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ким ‹Субҳаналлоҳил-азийми ва биҳамдиҳи — буюк Аллоҳ покдир ва Унга ҳамдлар бўлсин›, деса, унга жаннатда бир хурмо ниҳоли экилади.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир; уни фақат Абу Зубайрнинг Жобирдан (қилган) ривояти орқалигина биламиз.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَفْضَلُ الذِّكْرِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَفْضَلُ الدُّعَاءِ: الْحَمْدُ لِلَّهِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Zikrning eng afzali — ‹Lo ilaha illalloh›, duoning eng afzali — ‹Alhamdulillah›dir». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Muso ibn Ibrohimning hadisidan bilamiz. Bu hadisni Ali ibn al-Madiniy va boshqalar Muso ibn Ibrohimdan rivoyat qilishgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Зикрнинг энг афзали — ‹Ло илаҳа иллаллоҳ›, дуонинг энг афзали — ‹Алҳамдулиллаҳ›дир». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Мусо ибн Иброҳимнинг ҳадисидан биламиз. Бу ҳадисни Али ибн ал-Мадиний ва бошқалар Мусо ибн Иброҳимдан ривоят қилишган.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُدْخِلُ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ وَلَا يُجِيرُهُ مِنَ النَّارِ وَلَا أَنا إِلا برحمةِ الله» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Sizlardan birovingizni oʻz amali jannatga kiritmaydi va uni doʻzaxdan qutqarmaydi, hatto meni ham — magar Allohning rahmati sababligina (kirgiziladi va qutqariladi)».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Сизлардан бировингизни ўз амали жаннатга киритмайди ва уни дўзахдан қутқармайди, ҳатто мени ҳам — магар Аллоҳнинг раҳмати сабаблигина (киргизилади ва қутқарилади)».

وَعَن جابرٍ قَالَ: كُنَّا إِذَا صَعِدْنَا كَبَّرْنَا وَإِذَا نَزَلْنَا سبحنا. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz (bir joyga) koʻtarilsak «Allohu akbar», deb takbir aytar, pastga tushsak «Subhonalloh», deb tasbeh aytar edik. Buxoriy rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз (бир жойга) кўтарилсак «Аллоҳу акбар», деб такбир айтар, пастга тушсак «Субҳоналлоҳ», деб тасбеҳ айтар эдик. Бухорий ривоят қилган.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ شُرَحْبِيلَ مَوْلَى الأَنْصَارِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ الأَنْصَارِيِّ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ مَنْ صُنِعَ إِلَيْهِ مَعْرُوفٌ فَلْيُجْزِئْهُ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ مَا يُجْزِئُهُ فَلْيُثْنِ عَلَيْهِ، فَإِنَّهُ إِذَا أَثْنَى فَقَدْ شَكَرَهُ، وَإِنْ كَتَمَهُ فَقَدْ كَفَرَهُ، وَمَنْ تَحَلَّى بِمَا لَمْ يُعْطَ، فَكَأَنَّمَا لَبِسَ ثَوْبَيْ زُورٍ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kimga yaxshilik qilinsa, uning evaziga qaytarsin. Agar qaytaradigan narsa topmasa, yaxshilik qilgan kishini maqtasin, chunki uni maqtasa, unga shukr qilgan boʻladi; agar yashirsa, unga nonkoʻrlik qilgan boʻladi. Kimki oʻziga berilmagan narsa bilan bezansa, u xuddi ikki yolgʻon libos kiygandek boʻladi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кимга яхшилик қилинса, унинг эвазига қайтарсин. Агар қайтарадиган нарса топмаса, яхшилик қилган кишини мақтасин, чунки уни мақтаса, унга шукр қилган бўлади; агар яширса, унга нонкўрлик қилган бўлади. Кимки ўзига берилмаган нарса билан безанса, у худди икки ёлғон либос кийгандек бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ‏.‏

(Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Har bir maʼruf (yaxshilik) — sadaqadir» dedilar.(Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Ҳар бир маъруф (яхшилик) — садақадир» дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْفَزَارِيُّ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ مُبَشِّرٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُحِبُّ الْفَاحِشَ الْمُتَفَحِّشَ، وَلاَ الصَّيَّاحَ فِي الاسْوَاقِ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh behayo, uyatsiz soʻzlarni qidiruvchini ham, bozorlarda baqiruvchini ham sevmaydi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ беҳаё, уятсиз сўзларни қидирувчини ҳам, бозорларда бақирувчини ҳам севмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ مِقْسَمٍ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ يَقُولُ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ اتَّقُوا الظُّلْمَ، فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ، فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، وَحَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ، وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zulmdan saqlaninglar, chunki zulm qiyomat kuni zulmatlardir. Baxillikdan ham saqlaninglar, chunki baxillik sizlardan oldingilarni halok qildi; u (baxillik) ularni qonlarini toʻkishga va oʻzlariga harom qilingan narsalarni halol sanashga olib bordi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зулмдан сақланинглар, чунки зулм қиёмат куни зулматлардир. Бахилликдан ҳам сақланинглар, чунки бахиллик сизлардан олдингиларни ҳалок қилди; у (бахиллик) уларни қонларини тўкишга ва ўзларига ҳаром қилинган нарсаларни ҳалол санашга олиб борди», дедилар.

حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْمُنْكَدِرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ يَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي مَسْخٌ، وَقَذْفٌ، وَخَسْفٌ، وَيُبْدَأُ بِأَهْلِ الْمَظَالِمِ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatimning oxirida masx (suvratning oʻzgartirilishi), qazf (osmondan tosh yogʻishi) va xasf (yerga yutilish) boʻladi. Bu zulm qiluvchilardan boshlanadi», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимнинг охирида масх (сувратнинг ўзгартирилиши), қазф (осмондан тош ёғиши) ва хасф (ерга ютилиш) бўлади. Бу зулм қилувчилардан бошланади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ مِقْسَمٍ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِيَّاكُمْ وَالظُّلْمَ، فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ، فَإِنَّهُ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، وَحَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ، وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men sekin (yuradigan) va charchagan bir tuyaga mingan paytimda, Paygʻambar ﷺ (yonimdan) oʻtdi va uni urdi hamda unga Allohdan barakat (soʻrab duo) qildi. Tuya shu qadar tez (chopadigan) boʻldiki, ilgari hech qachon shunday boʻlmagan edi. Soʻng Paygʻambar ﷺ: «Uni menga bir uqiya (oltinga) sot», — dedilar. Men: «Yoʻq», — dedim. U zot yana: «Uni menga bir uqiya (oltinga) sot», — dedilar. Men uni sotdim va — uni oʻz uyimgacha minishni — shart qildim. Biz (Madinaga) yetib kelganda, men oʻsha tuyani Paygʻambar ﷺ ga olib bordim va u zot menga uning narxini berdi. Men uyga qaytdim, lekin u zot meni (chaqirib) yubordi va (men borganimda) u zot: «Men sening tuyangni olmayman. Tuyangni — sen uchun hadya (sifatida) — ol», — dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен секин (юрадиган) ва чарчаган бир туяга минган пайтимда, Пайғамбар ﷺ (ёнимдан) ўтди ва уни урди ҳамда унга Аллоҳдан баракат (сўраб дуо) қилди. Туя шу қадар тез (чопадиган) бўлдики, илгари ҳеч қачон шундай бўлмаган эди. Сўнг Пайғамбар ﷺ: «Уни менга бир уқия (олтинга) сот», — дедилар. Мен: «Йўқ», — дедим. У зот яна: «Уни менга бир уқия (олтинга) сот», — дедилар. Мен уни сотдим ва — уни ўз уйимгача минишни — шарт қилдим. Биз (Мадинага) етиб келганда, мен ўша туяни Пайғамбар ﷺ га олиб бордим ва у зот менга унинг нархини берди. Мен уйга қайтдим, лекин у зот мени (чақириб) юборди ва (мен борганимда) у зот: «Мен сенинг туянгни олмайман. Туянгни — сен учун ҳадя (сифатида) — ол», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ يَقُولُ‏:‏ مَرِضْتُ مَرَضًا، فَأَتَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا مَاشِيَانِ، فَوَجَدَانِي أُغْمِيَ عَلَيَّ، فَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ صَبَّ وَضُوءَهُ عَلَيَّ، فَأَفَقْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَقُلْتُ‏:‏ يَا رَسُولَ اللهِ، كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي‏؟‏ كَيْفَ أَقْضِي فِي مَالِي‏؟‏ فَلَمْ يُجِبْنِي بِشَيْءٍ حَتَّى نَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ‏.‏

(Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi:) Men bir kasallik bilan kasal boʻ ldim; Paygʻambar ﷺ va Abu Bakr — ikkovi piyoda holda — meni yoʻqlab keldilar; ular meni hushidan ketgan holda topdi. Paygʻambar ﷺ tahorat qildilar, soʻng tahorat (suvi)ni mening ustimga sepdilar; men hushga keldim — birdan Paygʻambar ﷺ (oldimda) edilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, molimda qanday qilay, molimda (meros) qanday hukm qilay?» dedim. U zot — to meros oyati nozil boʻ lguncha — menga hech narsa (bilan) javob bermadilar.(Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Мен бир касаллик билан касал бў лдим; Пайғамбар ﷺ ва Абу Бакр — иккови пиёда ҳолда — мени йўқлаб келдилар; улар мени ҳушидан кетган ҳолда топди. Пайғамбар ﷺ таҳорат қилдилар, сўнг таҳорат (суви)ни менинг устимга сепдилар; мен ҳушга келдим — бирдан Пайғамбар ﷺ (олдимда) эдилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, молимда қандай қилай, молимда (мерос) қандай ҳукм қилай?» дедим. У зот — то мерос ояти нозил бў лгунча — менга ҳеч нарса (билан) жавоб бермадилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى أُمِّ السَّائِبِ، وَهِيَ تُزَفْزِفُ، فَقَالَ‏:‏ مَا لَكِ‏؟‏ قَالَتِ‏:‏ الْحُمَّى أَخْزَاهَا اللَّهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ مَهْ، لاَ تَسُبِّيهَا، فَإِنَّهَا تُذْهِبُ خَطَايَا الْمُؤْمِنِ، كَمَا يُذْهِبُ الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ Fath kuni Makkaga, boshlarida qora salla bilan kirdilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali, Amr ibn Hurays, Ibn Abbos va Rukonadan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Jobirning hadisi hasan sahih hadisdir.Жобир (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ Фатҳ куни Маккага, бошларида қора салла билан кирдилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али, Амр ибн Ҳурайс, Ибн Аббос ва Руконадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Жобирнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.

حَدَّثَنَا عَارِمٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو قَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ وَمَنَعَةٍ، حِصْنِ دَوْسٍ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَأَبَى رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم، لِمَا ذَخَرَ اللَّهُ لِلأَنْصَارِ، فَهَاجَرَ الطُّفَيْلُ، وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ، فَمَرِضَ الرَّجُلُ فَضَجِرَ أَوْ كَلِمَةٌ شَبِيهَةٌ بِهَا، فَحَبَا إِلَى قَرْنٍ، فَأَخَذَ مِشْقَصًا فَقَطَعَ وَدَجَيْهِ فَمَاتَ، فَرَآهُ الطُّفَيْلُ فِي الْمَنَامِ قَالَ‏:‏ مَا فُعِلَ بِكَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ غُفِرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، قَالَ‏:‏ مَا شَأْنُ يَدَيْكَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ فَقِيلَ‏:‏ إِنَّا لاَ نُصْلِحُ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ مِنْ يَدَيْكَ، قَالَ‏:‏ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ‏:‏ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ، وَرَفَعَ يَدَيْهِ‏.‏

Jabir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Tufayl ibn Amr Nabiy ﷺga: «Sizga mustahkam qalʼa va himoya — Davs qalʼasi kerakmi?» dedi. Rasululloh ﷺ Alloh ansorlar uchun saqlab qoʻygan narsa sababli bundan bosh tortdilar. Soʻng Tufayl hijrat qildi, u bilan birga qavmidan bir kishi ham hijrat qildi. U kishi kasal boʻlib qoldi va besabr boʻldi — yoki shunga oʻxshash soʻz aytildi, — soʻng oʻqdonga sudralib borib, bir paykon oldi-da, tomirlarini kesdi va vafot etdi. Tufayl uni tushida koʻrib: «Senga nima muomala qilindi?» dedi. U: «Nabiy ﷺga qilgan hijratim sababli gunohim kechirildi», dedi. Tufayl: «Qoʻllaringga nima boʻldi?» dedi. U: «Menga: ‹Biz sen oʻzing buzgan qoʻllaringni tuzatmaymiz›, deyildi», dedi. Tufayl buni Nabiy ﷺga soʻzlab berdi. Shunda u zot: «Ey Allohim, uning qoʻllarini ham kechirgin!» dedilar va qoʻllarini koʻtardilar.Жабир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Туфайл ибн Амр Набий ﷺга: «Сизга мустаҳкам қалъа ва ҳимоя — Давс қалъаси керакми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳ ансорлар учун сақлаб қўйган нарса сабабли бундан бош тортдилар. Сўнг Туфайл ҳижрат қилди, у билан бирга қавмидан бир киши ҳам ҳижрат қилди. У киши касал бўлиб қолди ва бесабр бўлди — ёки шунга ўхшаш сўз айтилди, — сўнг ўқдонга судралиб бориб, бир пайкон олди-да, томирларини кесди ва вафот этди. Туфайл уни тушида кўриб: «Сенга нима муомала қилинди?» деди. У: «Набий ﷺга қилган ҳижратим сабабли гуноҳим кечирилди», деди. Туфайл: «Қўлларингга нима бўлди?» деди. У: «Менга: ‹Биз сен ўзинг бузган қўлларингни тузатмаймиз›, дейилди», деди. Туфайл буни Набий ﷺга сўзлаб берди. Шунда у зот: «Эй Аллоҳим, унинг қўлларини ҳам кечиргин!» дедилар ва қўлларини кўтардилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شَيْبَةَ قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ، عَنْ عِصَامِ بْنِ زَيْدٍ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ ابْنُ شَيْبَةَ خَيْرًا، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَقَى الْمِنْبَرَ، فَلَمَّا رَقَى الدَّرَجَةَ الأُولَى قَالَ‏:‏ آمِينَ، ثُمَّ رَقَى الثَّانِيَةَ فَقَالَ‏:‏ آمِينَ، ثُمَّ رَقَى الثَّالِثَةَ فَقَالَ‏:‏ آمِينَ، فَقَالُوا‏:‏ يَا رَسُولَ اللهِ، سَمِعْنَاكَ تَقُولُ‏:‏ آمِينَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ‏؟‏ قَالَ‏:‏ لَمَّا رَقِيتُ الدَّرَجَةَ الأُولَى جَاءَنِي جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ‏:‏ شَقِيَ عَبْدٌ أَدْرَكَ رَمَضَانَ، فَانْسَلَخَ مِنْهُ وَلَمْ يُغْفَرْ لَهُ، فَقُلْتُ‏:‏ آمِينَ‏.‏ ثُمَّ قَالَ‏:‏ شَقِيَ عَبْدٌ أَدْرَكَ وَالِدَيْهِ أَوْ أَحَدَهُمَا فَلَمْ يُدْخِلاَهُ الْجَنَّةَ، فَقُلْتُ‏:‏ آمِينَ‏.‏ ثُمَّ قَالَ‏:‏ شَقِيَ عَبْدٌ ذُكِرْتَ عِنْدَهُ وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْكَ، فَقُلْتُ‏:‏ آمِينَ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ minbarga chiqqanlarida salom berar edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ минбарга чиққанларида салом берар эдилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ‏:‏ اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي سَمْعِي وَبَصَرِي، وَاجْعَلْهُمَا الْوَارِثَيْنِ مِنِّي، وَانْصُرْنِي عَلَى مَنْ ظَلَمَنِي، وَأَرِنِي مِنْهُ ثَأْرِي‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma, qulogʻim va koʻzimni sogʻlom qil, ularni mendan meros qoluvchi qil, menga zulm qilgan kishining ustidan menga nusrat ber va undan menga oʻchimni olib ber», deb aytardilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма, қулоғим ва кўзимни соғлом қил, уларни мендан мерос қолувчи қил, менга зулм қилган кишининг устидан менга нусрат бер ва ундан менга ўчимни олиб бер», деб айтардилар.

حَدَّثَنَا مُطَرِّفُ بْنُ عَبْدِ اللهِ أَبُو الْمُصْعَبِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الْمَوَالِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعَلِّمُنَا الِاسْتِخَارَةَ فِي الأُمُورِ كَالسُّورَةِ مِنَ الْقُرْآنِ‏:‏ إِذَا هَمَّ بِالأَمْرِ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَقُولُ‏:‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ‏.‏ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي، وَمَعَاشِي، وَعَاقِبَةِ أمري، أَوْ قَالَ‏:‏ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ، فَاقْدُرْهُ لِي، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي، وَمَعَاشِي، وَعَاقِبَةِ، أَوْ قَالَ‏:‏ عَاجِلِ، أَمْرِي وَآجِلِهِ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِيَ الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ، ثُمَّ رَضِّنِي، وَيُسَمِّي حَاجَتَهُ‏.‏

(Jobir (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ bizga barcha ishlarda istixora (qilish)ni — xuddi Qurʼondan bir surani (oʻrgatgandek) — oʻrgatardilar: «Birortangiz bir ishni qilmoqchi boʻlsa, farzdan boshqa ikki rakat namoz oʻqisin, soʻng (shunday) desin: ‹Allohumma inniy astaxiyruka biilmik, va astaqdiruka biqudratik, va asʼaluka min fazlikal-aziym, fa innaka taqdiru va la aqdir, va taʼlamu va la aʼlam, va anta allamul-gʻuyub. Allohumma in kunta taʼlamu anna hazal-amra xayrun liy fiy diyniy va maoshiy va oqibati amriy — yoki: ojili amriy va ojilihi — faqdurhu liy, va in kunta taʼlamu anna hazal-amra sharrun liy fiy diyniy va maoshiy va oqibati amriy — yoki: fiy ojili amriy va ojilihi — fasrifhu anniy vasrifniy anhu, vaqdur liyal-xayra haysu kana, summa razziniy bih› (Allohim, men Sening ilming bilan Sendan yaxshilik (tanlovi)ni soʻrayman, Sening qudrating bilan menga qudrat tilayman va Sening ulugʻ fazlingdan soʻrayman; chunki Sen qodirsan, men qodir emasman; Sen bilasan, men bilmayman; Sen gʻayblarni juda yaxshi biluvchisan. Allohim, agar Sen bu ishni dinim, hayotim va ishimning oqibati uchun — yoki: ishimning hozir va kelajagida — yaxshi deb bilsang, uni menga muyassar et; agar bu ishni dinim, hayotim va ishimning oqibati uchun — yoki: ishimning hozir va kelajagida — yomon deb bilsang, uni mendan, meni undan burib yubor; va qayerda boʻlsa ham, men uchun yaxshilikni muyassar et, soʻng meni unga rozi qil) — va u (kishi) oʻz hojatini (nomini) aytsin», dedilar.(Жобир (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ бизга барча ишларда истихора (қилиш)ни — худди Қуръондан бир сурани (ўргатгандек) — ўргатардилар: «Бирортангиз бир ишни қилмоқчи бўлса, фарздан бошқа икки ракат намоз ўқисин, сўнг (шундай) десин: ‹Аллоҳумма инний астахийрука биилмик, ва астақдирука биқудратик, ва асъалука мин фазликал-азийм, фа иннака тақдиру ва ла ақдир, ва таъламу ва ла аълам, ва анта алламул-ғуюб. Аллоҳумма ин кунта таъламу анна ҳазал-амра хайрун лий фий дийний ва маоший ва оқибати амрий — ёки: ожили амрий ва ожилиҳи — фақдурҳу лий, ва ин кунта таъламу анна ҳазал-амра шаррун лий фий дийний ва маоший ва оқибати амрий — ёки: фий ожили амрий ва ожилиҳи — фасрифҳу анний васрифний анҳу, вақдур лиял-хайра ҳайсу кана, сумма раззиний биҳ› (Аллоҳим, мен Сенинг илминг билан Сендан яхшилик (танлови)ни сўрайман, Сенинг қудратинг билан менга қудрат тилайман ва Сенинг улуғ фазлингдан сўрайман; чунки Сен қодирсан, мен қодир эмасман; Сен биласан, мен билмайман; Сен ғайбларни жуда яхши билувчисан. Аллоҳим, агар Сен бу ишни диним, ҳаётим ва ишимнинг оқибати учун — ёки: ишимнинг ҳозир ва келажагида — яхши деб билсанг, уни менга муяссар эт; агар бу ишни диним, ҳаётим ва ишимнинг оқибати учун — ёки: ишимнинг ҳозир ва келажагида — ёмон деб билсанг, уни мендан, мени ундан буриб юбор; ва қаерда бўлса ҳам, мен учун яхшиликни муяссар эт, сўнг мени унга рози қил) — ва у (киши) ўз ҳожатини (номини) айцин», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبٍ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللهِ يَقُولُ‏:‏ دَعَا رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَسْجِدِ، مَسْجِدِ الْفَتْحِ، يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمَ الثُّلاَثَاءِ وَيَوْمَ الأَرْبِعَاءِ، فَاسْتُجِيبَ لَهُ بَيْنَ الصَّلاَتَيْنِ مِنْ يَوْمِ الأَرْبِعَاءِ قَالَ جَابِرٌ‏:‏ وَلَمْ يَنْزِلْ بِي أَمْرٌ مُهِمٌّ غائِظٌ إِلاَّ تَوَخَّيْتُ تِلْكَ السَّاعَةَ، فَدَعَوْتُ اللَّهَ فِيهِ بَيْنَ الصَّلاَتَيْنِ يَوْمَ الأَرْبِعَاءِ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ، إِلا عَرَفْتُ الإجَابَةَ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mana shu masjidda, Fath masjidida dushanba, seshanba va chorshanba kunlari duo qildilar. Chorshanba kuni ikki namoz orasida u zotning duolari ijobat boʻldi. Jobir aytdi: Menga qandaydir muhim va ogʻir ish tushsa, men oʻsha soatni tanlab, chorshanba kuni ikki namoz orasida oʻsha soatda Allohga duo qilardim va albatta ijobat boʻlganini bilardim.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мана шу масжидда, Фатҳ масжидида душанба, сешанба ва чоршанба кунлари дуо қилдилар. Чоршанба куни икки намоз орасида у зотнинг дуолари ижобат бўлди. Жобир айтди: Менга қандайдир муҳим ва оғир иш тушса, мен ўша соатни танлаб, чоршанба куни икки намоз орасида ўша соатда Аллоҳга дуо қилардим ва албатта ижобат бўлганини билардим.

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ وَاصِلٍ مَوْلَى أَبِي عُيَيْنَةَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ عُرْفُطَةَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَ‏:‏ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم وَارْتَفَعَتْ رِيحٌ خَبِيثَةٌ مُنْتِنَةٌ، فَقَالَ‏:‏ أَتَدْرُونَ مَا هَذِهِ‏؟‏ هَذِهِ رِيحُ الَّذِينَ يَغْتَابُونَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏

(Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi:) Biz Rasululloh ﷺ bilan (birga) edik; bas, biz haj (niyati) bilan talbiya aytdik va Zul-hijjaning toʻrtinchi kuni (oʻtganida) Makkaga yetib keldik. Paygʻambar ﷺ bizga: Baytni (Kaʼbani) va Safo bilan Marvani tavof qilishni, soʻng uni (hajni) umra qilib (oʻzgartirib), (ihromdan) chiqishni buyurdilar — faqat oʻzi bilan hadyi (qurbonlik tuyasi) boʻlgan kishidan boshqasi. (Jobir) aytdi: Bizdan hech kimning yonida hadyi yoʻq edi — Paygʻambar ﷺ va Talhadan boshqa. Ali esa Yamandan — oʻzi bilan hadyi (boʻlgan) holda — keldi-da: «Men Rasululloh ﷺ niyat qilgan (ihrom) bilan niyat qildim», dedi. (Sahobalardan baʼzilari:) «Biz Minoga — (ihromdan endigina chiqib,) birortamizning zakari (suv) tomib turgan holda — boramizmi?!» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Albatta, men ishimning oldini, keyin bilgan narsamcha, (oldindan) bilganimda edi, men hadyi keltirmas edim; va agar yonimda hadyi boʻlmaganida, men ham (ihromdan) chiqar edim», dedilar. (Jobir) aytdi: Suroqa U zotni — U zot Aqaba jamrasini (toshini) otayotganlarida — uchratib: «Yo Rasululloh, bu (umra hajga qoʻshilishi) bizga xosmi (faqat shu yilgami)?» dedi. U zot: «Yoʻq, balki abadiy(dir)», dedilar. (Jobir) aytdi: Oisha Makkaga hayzli holda kelgan edi; bas, Paygʻambar ﷺ unga — toki u poklanguncha tavof qilmasligi va namoz oʻqimasligidan boshqa — barcha manosik (haj amallari)ni bajarishni buyurdilar. Ular Bathoga tushganlarida, Oisha: «Yo Rasululloh, sizlar haj va umra bilan (qaytib) ketasizlar-u, men (faqat) haj bilan ketamanmi?» dedi. (Jobir) aytdi: Soʻng U zot Abdurahmon ibn Abu Bakr Siddiqqa — u bilan (birga) Tanʼimga borishni buyurdilar; bas, u (Oisha) haj kunlaridan keyin, Zul-hijjada bir umra qildi.(Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Биз Расулуллоҳ ﷺ билан (бирга) эдик; бас, биз ҳаж (нияти) билан талбия айтдик ва Зул-ҳижжанинг тўртинчи куни (ўтганида) Маккага етиб келдик. Пайғамбар ﷺ бизга: Байтни (Каъбани) ва Сафо билан Марвани тавоф қилишни, сўнг уни (ҳажни) умра қилиб (ўзгартириб), (иҳромдан) чиқишни буюрдилар — фақат ўзи билан ҳадйи (қурбонлик туяси) бўлган кишидан бошқаси. (Жобир) айтди: Биздан ҳеч кимнинг ёнида ҳадйи йўқ эди — Пайғамбар ﷺ ва Талҳадан бошқа. Али эса Ямандан — ўзи билан ҳадйи (бўлган) ҳолда — келди-да: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ният қилган (иҳром) билан ният қилдим», деди. (Саҳобалардан баъзилари:) «Биз Минога — (иҳромдан эндигина чиқиб,) бирортамизнинг закари (сув) томиб турган ҳолда — борамизми?!» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мен ишимнинг олдини, кейин билган нарсамча, (олдиндан) билганимда эди, мен ҳадйи келтирмас эдим; ва агар ёнимда ҳадйи бўлмаганида, мен ҳам (иҳромдан) чиқар эдим», дедилар. (Жобир) айтди: Суроқа У зотни — У зот Ақаба жамрасини (тошини) отаётганларида — учратиб: «Ё Расулуллоҳ, бу (умра ҳажга қўшилиши) бизга хосми (фақат шу йилгами)?» деди. У зот: «Йўқ, балки абадий(дир)», дедилар. (Жобир) айтди: Оиша Маккага ҳайзли ҳолда келган эди; бас, Пайғамбар ﷺ унга — токи у поклангунча тавоф қилмаслиги ва намоз ўқимаслигидан бошқа — барча маносик (ҳаж амаллари)ни бажаришни буюрдилар. Улар Батҳога тушганларида, Оиша: «Ё Расулуллоҳ, сизлар ҳаж ва умра билан (қайтиб) кетасизлар-у, мен (фақат) ҳаж билан кетаманми?» деди. (Жобир) айтди: Сўнг У зот Абдураҳмон ибн Абу Бакр Сиддиққа — у билан (бирга) Танъимга боришни буюрдилар; бас, у (Оиша) ҳаж кунларидан кейин, Зул-ҳижжада бир умра қилди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ هَاجَتْ رِيحٌ مُنْتِنَةٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنَّ نَاسًا مِنَ الْمُنَافِقِينَ اغْتَابُوا أُنَاسًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ، فَبُعِثَتْ هَذِهِ الرِّيحُ لِذَلِكَ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida oy yorildi (ikkiga boʻlindi). Shunda Rasululloh ﷺ: «Guvoh boʻlinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud, Anas va Jubayr ibn Mutʼimdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида ой ёрилди (иккига бўлинди). Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Гувоҳ бўлинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Масъуд, Анас ва Жубайр ибн Мутъимдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو رَافِعٍ إِسْمَاعِيلُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ قَالَ رَجُلٌ‏:‏ يَا رَسُولَ اللهِ، عِنْدِي دِينَارٌ‏؟‏ قَالَ‏:‏ أَنْفِقْهُ عَلَى نَفْسِكَ، قَالَ‏:‏ عِنْدِي آخَرُ، فَقَالَ‏:‏ أَنْفِقْهُ عَلَى خَادِمِكَ، أَوْ قَالَ‏:‏ عَلَى وَلَدِكَ، قَالَ‏:‏ عِنْدِي آخَرُ، قَالَ‏:‏ ضَعْهُ فِي سَبِيلِ اللهِ، وَهُوَ أَخَسُّهَا‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, menda bir dinor bor», dedi. U zot ﷺ: «Uni oʻzingga sarfla», dedilar. U: «Menda yana bittasi bor», dedi. U zot ﷺ: «Uni xizmatkoringga (yoki: bolangga) sarfla», dedilar. U: «Menda yana bittasi bor», dedi. U zot ﷺ: «Uni Alloh yoʻlida sarfla, bu esa ularning eng past(darajali)sidir», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, менда бир динор бор», деди. У зот ﷺ: «Уни ўзингга сарфла», дедилар. У: «Менда яна биттаси бор», деди. У зот ﷺ: «Уни хизматкорингга (ёки: болангга) сарфла», дедилар. У: «Менда яна биттаси бор», деди. У зот ﷺ: «Уни Аллоҳ йўлида сарфла, бу эса уларнинг энг паст(даражали)сидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ قَالَ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ بِالْجِعْرَانَةِ، وَالتِّبْرُ فِي حِجْرِ بِلاَلٍ، وَهُوَ يَقْسِمُ، فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ‏:‏ اعْدِلْ، فَإِنَّكَ لاَ تَعْدِلُ، فَقَالَ‏:‏ وَيْلَكَ، فَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلُ‏؟‏ قَالَ عُمَرُ‏:‏ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللهِ، أَضْرِبُ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ، فَقَالَ‏:‏ إِنَّ هَذَا مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ، أَوْ‏:‏ فِي أَصْحَابٍ لَهُ، يَقْرَؤُونَ الْقُرْآنَ، لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hunayn kuni Jironada edilar, oltin (tibr) Bilolning etagida edi va u zot uni taqsimlab turardilar. Shunda bir kishi kelib: «Adolat qil, sen adolat qilmayapsan!» dedi. U zot: «Voy senga, agar men adolat qilmasam, kim adolat qiladi?» dedilar. Umar: «Yo Rasululloh, meni qoʻying, bu munofiqning boʻynini uray», dedi. U zot: «Bu (kishi) oʻz sheriklari bilan (birga)dir, ular Qurʼon oʻqiydilar, (lekin u) boʻgʻizlaridan oshib oʻtmaydi. Ular oʻq nishonni teshib oʻtganidek, dindan chiqib ketadilar», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн куни Жиронада эдилар, олтин (тибр) Билолнинг этагида эди ва у зот уни тақсимлаб турардилар. Шунда бир киши келиб: «Адолат қил, сен адолат қилмаяпсан!» деди. У зот: «Вой сенга, агар мен адолат қилмасам, ким адолат қилади?» дедилар. Умар: «Ё Расулуллоҳ, мени қўйинг, бу мунофиқнинг бўйнини урай», деди. У зот: «Бу (киши) ўз шериклари билан (бирга)дир, улар Қуръон ўқийдилар, (лекин у) бўғизларидан ошиб ўтмайди. Улар ўқ нишонни тешиб ўтганидек, диндан чиқиб кетадилар», дедилар.