حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ الْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ يَوْمَ عِيدٍ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنْتُ أَطَّلِعُ مِنْ عَاتِقِهِ فَأَنْظُرُ إِلَيْهِمْ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهَا فَإِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَهَذَا عِيدُنَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Habashliklar iyd kuni oʻynayotgan edilar. Rasululloh ﷺ meni chaqirdilar, men u zotning yelkalari ustidan moʻralab, ularga qarab turdim. Shu payt Abu Bakr keldi. Nabiy ﷺ: «Uni qoʻy, albatta har bir qavmning iydi bor, bu esa bizning iydimizdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Ҳабашликлар ийд куни ўйнаётган эдилар. Расулуллоҳ ﷺ мени чақирдилар, мен у зотнинг елкалари устидан мўралаб, уларга қараб турдим. Шу пайт Абу Бакр келди. Набий ﷺ: «Уни қўй, албатта ҳар бир қавмнинг ийди бор, бу эса бизнинг ийдимиздир», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ {وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ} قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ يَا صَفِيَّةُ بِنْتُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا سَلُونِي مِنْ مَالِي مَا شِئْتُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Va eng yaqin qarindoshlaringni ogohlantir} (oyati) nozil boʻlganda, Nabiy ﷺ turib: «Ey Muhammadning qizi Fotima, ey Abdulmuttalibning qizi Safiya, ey Abdulmuttalib oʻgʻillari, men sizlar uchun Allohdan (keladigan) hech narsaga ega emasman. Mening molimdan xohlaganingizni soʻranglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Ва энг яқин қариндошларингни огоҳлантир} (ояти) нозил бўлганда, Набий ﷺ туриб: «Эй Муҳаммаднинг қизи Фотима, эй Абдулмутталибнинг қизи Сафия, эй Абдулмутталиб ўғиллари, мен сизлар учун Аллоҳдан (келадиган) ҳеч нарсага эга эмасман. Менинг молимдан хоҳлаганингизни сўранглар», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ طَلْحَةُ عَنْ عَائِشَةَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي جَارَيْنِ إِلَى أَيِّهِمَا أُهْدِي قَالَ إِلَى أَقْرَبِهِمَا بَابًا مِنْكِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, mening ikkita qoʻshnim bor; ulardan qaysi biriga hadya beray?» dedim. U zot: «Eshigi senga yaqinrogʻiga (ber)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, менинг иккита қўшним бор; улардан қайси бирига ҳадя берай?» дедим. У зот: «Эшиги сенга яқинроғига (бер)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ زُهَيْرٍ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ أَبِي عَمْرٍو وَمَوْلَى الْمُطَّلِبِ عَنِ الْمُطَّلِبِ يَعْنِي ابْنَ حَنْطَبٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ
Oisha (roziyallohu anho)dan Nabiy ﷺ haqida rivoyat qilinadi: U zot: «Albatta, kishi goʻzal xulqi bilan roʻza tutuvchi va (tunda) qoim boʻluvchi kishining darajasiga erishadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Набий ﷺ ҳақида ривоят қилинади: У зот: «Албатта, киши гўзал хулқи билан рўза тутувчи ва (тунда) қоим бўлувчи кишининг даражасига эришади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَلَا شَاةً وَلَا بَعِيرًا قَالَ سُفْيَانُ عُلِمْنَ وَأَشُكُّ فِي الْعَبْدِ وَالْأَمَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ na bir dinor, na bir dirham, na bir qoʻy va na bir tuya qoldirdilar». Sufyon aytdi: (Ular) bilindi; men qul va choʻri haqida shubha qilaman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ на бир динор, на бир дирҳам, на бир қўй ва на бир туя қолдирдилар». Суфён айтди: (Улар) билинди; мен қул ва чўри ҳақида шубҳа қиламан.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ مُوَرِّثُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jabroil menga qoʻshni haqida shu qadar (koʻp) vasiyat qilaverdiki, men: ‹U (qoʻshnini) merosxoʻr qilib qoʻysa kerak› deb oʻylab qoldim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаброил менга қўшни ҳақида шу қадар (кўп) васият қилавердики, мен: ‹У (қўшнини) меросхўр қилиб қўйса керак› деб ўйлаб қолдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ لَهَا أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ لُحُومِ الْأَضَاحِيِّ بَعْدَ ثَلَاثٍ فَقَالَتْ نَعَمْ أَصَابَ النَّاسَ شِدَّةٌ فَأَحَبَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُطْعِمَ الْغَنِيُّ الْفَقِيرَ ثُمَّ لَقَدْ رَأَيْتُ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُونَ الْكُرَاعَ بَعْدَ خَمْسَ عَشْرَةَ فَقُلْتُ لَهَا مِمَّ ذَاكَ قَالَ فَضَحِكَتْ وَقَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ خُبْزٍ مَأْدُومٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ حَتَّى لَحِقَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Obis der edi:) Men Oishaning oldiga kirib: «Rasululloh ﷺ qurbonlik goʻshtlarini uch kundan keyin yeyishdan qaytarganmidilar?» dedim. U: «Ha. Odamlarga ochlik yetgan edi, shuning uchun Rasululloh ﷺ boyning kambagʻalni taomlantirishini istadilar», dedi. Soʻng: «Men Muhammad ﷺ oilasi tuyoq goʻshtini oʻn besh kundan keyin ham yeganini koʻrardim», dedi. Men: «Bu nima sababdan?» dedim. U kulib: «Muhammad ﷺ oilasi vafot etib Aziz va Jalil boʻlgan Allohga qovushgunlaricha, uch kun ketma-ket qatiq qoʻshilgan nondan toʻymadilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Обис дер эди:) Мен Оишанинг олдига кириб: «Расулуллоҳ ﷺ қурбонлик гўштларини уч кундан кейин ейишдан қайтарганмидилар?» дедим. У: «Ҳа. Одамларга очлик етган эди, шунинг учун Расулуллоҳ ﷺ бойнинг камбағални таомлантиришини истадилар», деди. Сўнг: «Мен Муҳаммад ﷺ оиласи туёқ гўштини ўн беш кундан кейин ҳам еганини кўрардим», деди. Мен: «Бу нима сабабдан?» дедим. У кулиб: «Муҳаммад ﷺ оиласи вафот этиб Азиз ва Жалил бўлган Аллоҳга қовушгунларича, уч кун кетма-кет қатиқ қўшилган нондан тўймадилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ وَزَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ أَخْبَرَنِي إِسْرَائِيلُ الْمَعْنَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَبْنِي لَكَ بِمِنًى بَيْتًا أَوْ بِنَاءً يُظِلُّكَ مِنْ الشَّمْسِ فَقَالَ لَا إِنَّمَا هُوَ مُنَاخُ مَنْ سَبَقَ إِلَيْهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, sizga Minoda quyoshdan soya qiladigan bir uy yoki bino qurib bermaylikmi?» dedim. U zot ﷺ: «Yoʻq, u (Mino) faqat unga oldin yetib kelgan kishining qoʻnaloq joyidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, сизга Минода қуёшдан соя қиладиган бир уй ёки бино қуриб бермайликми?» дедим. У зот ﷺ: «Йўқ, у (Мино) фақат унга олдин етиб келган кишининг қўналоқ жойидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ بَابَنُوسَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَشَّحُنِي وَيَنَالُ مِنْ رَأْسِي وَأَنَا حَائِضٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ men hayzli holimda meni oʻzlariga tortib quchoqlar va boshimdan bahra olar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ мен ҳайзли ҳолимда мени ўзларига тортиб қучоқлар ва бошимдан баҳра олар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ لَيْثٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ وَكَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ وَتَطْهُرُ فَلَا يَأْمُرُنَا بِقَضَاءٍ وَلَا نَقْضِيهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Biz Rasululloh bilan birga edik, bizdan biri hayz koʻrar va poklanar edi; u zot bizni (namozni) qazo qilishga buyurmas edilar, biz ham uni qazo qilmas edik.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Биз Расулуллоҳ билан бирга эдик, биздан бири ҳайз кўрар ва покланар эди; у зот бизни (намозни) қазо қилишга буюрмас эдилар, биз ҳам уни қазо қилмас эдик.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ قَالَ أَبُو كَامِلٍ أُمُّ حَبِيبٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَتْ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ فَاشْتَكَتْ ذَلِكَ إِلَيْهِ وَاسْتَفْتَتْهُ فِيهِ فَقَالَ لَيْسَ هَذَا بِالْحَيْضَةِ وَلَكِنَّ هَذَا عِرْقٌ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّي وَكَانَتْ تَجْلِسُ فِي مِرْكَنٍ فَتَعْلُو حُمْرَةُ الدَّمِ الْمَاءَ ثُمَّ تُصَلِّي
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ummu Habiba bint Jahsh — Abu Komil «Ummu Habib» dedi — Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi; u yetti yil istihoza koʻrgan edi. U buni u zotga shikoyat qilib, bu haqda fatvo soʻradi. U zot: «Bu hayz emas, balki bu bir tomirdir. Gʻusl qil va namoz oʻqi», dedilar. Shundan keyin u har namoz uchun gʻusl qilib, namoz oʻqir edi. U togʻorada oʻtirar, qonning qizilligi suv yuzasiga chiqar, soʻng u namoz oʻqir edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш — Абу Комил «Умму Ҳабиб» деди — Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди; у етти йил истиҳоза кўрган эди. У буни у зотга шикоят қилиб, бу ҳақда фатво сўради. У зот: «Бу ҳайз эмас, балки бу бир томирдир. Ғусл қил ва намоз ўқи», дедилар. Шундан кейин у ҳар намоз учун ғусл қилиб, намоз ўқир эди. У тоғорада ўтирар, қоннинг қизиллиги сув юзасига чиқар, сўнг у намоз ўқир эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي شَأْنِهِ كُلِّهِ فِي تَرَجُّلِهِ وَفِي طُهُورِهِ وَفِي نَعْلِهِقَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَوْ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ مَا اسْتَطَاعَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺga har bir ishida — sochlarini tarashda, tahoratida va kovushini kiyishda — oʻngdan boshlash yoqar edi. Shuʼba aytdi: Soʻng men undan bundan keyin (yana) soʻradim, u: «Nabiy ﷺ imkoni boricha oʻngdan boshlashni yaxshi koʻrar edilar» yoki «bu u zotga yoqar edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺга ҳар бир ишида — сочларини тарашда, таҳоратида ва ковушини кийишда — ўнгдан бошлаш ёқар эди. Шуъба айтди: Сўнг мен ундан бундан кейин (яна) сўрадим, у: «Набий ﷺ имкони борича ўнгдан бошлашни яхши кўрар эдилар» ёки «бу у зотга ёқар эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَشُغِلَ عَنْهُمَا حَتَّى صَلَّى الْعَصْرَ فَلَمَّا فَرَغَ رَكَعَهُمَا فِي بَيْتِي فَمَا تَرَكَهُمَا حَتَّى مَاتَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَيْسٍ فَسَأَلْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ عَنْهُ قَالَ قَدْ كُنَّا نَفْعَلُهُ ثُمَّ تَرَكْنَاهُ
Abdulloh ibn Abu Qays aytdi: Men Oishadan asrdan keyingi ikki rakaat haqida soʻradim. U: «Nabiy ﷺ peshindan keyin ikki rakaat oʻqir edilar. (Bir kuni) ulardan mashgʻul boʻlib qoldilar, hatto asrni oʻqidilar. Boʻshaganlaridan keyin ularni mening uyimda oʻqidilar va vafot etgunlaricha ularni tark etmadilar», dedi. Abdulloh ibn Abu Qays aytdi: Men bu haqda Abu Hurayradan soʻradim, u: «Biz ham shunday qilar edik, soʻng uni tark etdik», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтди: Мен Оишадан асрдан кейинги икки ракаат ҳақида сўрадим. У: «Набий ﷺ пешиндан кейин икки ракаат ўқир эдилар. (Бир куни) улардан машғул бўлиб қолдилар, ҳатто асрни ўқидилар. Бўшаганларидан кейин уларни менинг уйимда ўқидилар ва вафот этгунларича уларни тарк этмадилар», деди. Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтди: Мен бу ҳақда Абу Ҳурайрадан сўрадим, у: «Биз ҳам шундай қилар эдик, сўнг уни тарк этдик», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ قَالَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقَالَتْ هَلْ تَقْرَأُ سُورَةَ الْمَائِدَةِ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَتْ فَإِنَّهَا آخِرُ سُورَةٍ نَزَلَتْ فَمَا وَجَدْتُمْ فِيهَا مِنْ حَلَالٍ فَاسْتَحِلُّوهُ وَمَا وَجَدْتُمْ فِيهَا مِنْ حَرَامٍ فَحَرِّمُوهُ وَسَأَلْتُهَا عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ الْقُرْآنُ
Jubayr ibn Nufayr aytdi: Men Oishaning oldiga kirdim. U: «Moida surasini oʻqiysanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Albatta, u eng oxirgi nozil boʻlgan suradir. Unda halol deb topganingizni halol bilinglar, unda harom deb topganingizni harom bilinglar», dedi. Men undan Rasululloh ﷺning xulqlari haqida soʻradim. U: «Qurʼon», dedi.Жубайр ибн Нуфайр айтди: Мен Оишанинг олдига кирдим. У: «Моида сурасини ўқийсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Албатта, у энг охирги нозил бўлган сурадир. Унда ҳалол деб топганингизни ҳалол билинглар, унда ҳаром деб топганингизни ҳаром билинглар», деди. Мен ундан Расулуллоҳ ﷺнинг хулқлари ҳақида сўрадим. У: «Қуръон», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَ أَحَبُّ الشُّهُورِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَصُومَهُ شَعْبَانَ ثُمَّ يَصِلَهُ بِرَمَضَانَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺga roʻza tutish uchun oylarning eng suyuklisi Shaʼbon edi, soʻng uni Ramazonga ulardilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺга рўза тутиш учун ойларнинг энг суюклиси Шаъбон эди, сўнг уни Рамазонга улардилар».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي الرِّجَالِ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ بَيْتٌ لَيْسَ فِيهِ تَمْرٌ جِيَاعٌ أَهْلُهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ey Oisha, ichida xurmo boʻlmagan uyning ahli ochdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Оиша, ичида хурмо бўлмаган уйнинг аҳли очдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ الَّذِينَ إِذَا أَحْسَنُوا اسْتَبْشَرُوا وَإِذَا أَسَاءُوا اسْتَغْفَرُوا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma-jʼalniy minallaziyna izo ahsanu-stabsharu va izo asau-stagʻfaru (Ey Alloh, meni yaxshilik qilsalar shodlanadigan, yomonlik qilsalar magʻfirat soʻraydigan kishilardan qilgin)», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма-жъалний миналлазийна изо аҳсану-стабшару ва изо асау-стағфару (Эй Аллоҳ, мени яхшилик қилсалар шодланадиган, ёмонлик қилсалар мағфират сўрайдиган кишилардан қилгин)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْذُكِرَتْ نِسَاءُ الْأَنْصَارِ فَأَثْنَتْ عَلَيْهِنَّ وَقَالَتْ لَهُنَّ مَعْرُوفًا وَقَالَتْ لَمَّا نَزَلَتْ سُورَةُ النُّورِ عَمَدْنَ إِلَى حُجَزِ أَوْ حُجُوزِ مَنَاطِقِهِنَّ فَشَقَقْنَهُ ثُمَّ اتَّخَذْنَ مِنْهُ خُمُرًا وَأَنَّهَا دَخَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الطُّهُورِ مِنْ الْمَحِيضِ فَقَالَ نَعَمْ لِتَأْخُذْ إِحْدَاكُنَّ مَاءَهَا وَسِدْرَتَهَا فَلْتَطَّهَّرْ ثُمَّ لِتُحْسِنْ الطُّهُورَ ثُمَّ تَصُبَّ عَلَى رَأْسِهَا ثُمَّ لِتُلْزِقْ بِشُؤُونِ رَأْسِهَا ثُمَّ تَدْلُكْهُ فَإِنَّ ذَلِكَ طُهُورٌ ثُمَّ تَصُبَّ عَلَيْهَا مِنْ الْمَاءِ ثُمَّ تَأْخُذْ فِرْصَةً مُمَسَّكَةً فَلْتَطَّهَّرْ بِهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ بِهَا فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْنِي عَنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ تَتْبَعُ بِهَا أَثَرَ الدَّمِ قَالَ عَفَّانُ ثُمَّ لِتَصُبَّ عَلَى رَأْسِهَا مِنْ الْمَاءِ وَلْتُلْصِقْ شُؤُونَ رَأْسِهَا فَلْتَدْلُكْهُ قَالَ عَفَّانُ إِلَى حُجَزٍ أَوْ حُجُوزٍ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ansor ayollari zikr qilindi; u ularni maqtadi va ular haqida yaxshi soʻz aytdi. Soʻng dedi: «Nur surasi nozil boʻlganda, ular belbogʻlarining chetlariga qoʻl urib, ularni yirtdilar va undan roʻmollar qildilar». Yana (shuni zikr qildiki,) ulardan bir ayol Rasululloh ﷺning huzurlariga kirib: «Yo Rasululloh, menga hayzdan poklanish haqida xabar bering», dedi. U zot: «Ha, biringiz suvini va sidrini olib poklansin, soʻng poklanishni chiroyli qilsin, soʻng boshiga (suv) quysin, soʻng boshining soch tublariga (suvni) yetkazsin, soʻng uni ishqalasin — albatta bu poklanishdir. Soʻng oʻziga suvdan quysin, soʻng mushk surtilgan bir parcha mato olib, u bilan poklansin», dedilar. U: «Yo Rasululloh, u bilan qanday poklanaman?» dedi. Rasululloh ﷺ bundan kinoya bilan (ishora) qilar edilar. Shunda Oisha: «U bilan qon izidan oʻtkazasan», dedi. Affon: «soʻng boshiga suvdan quysin va boshining soch tublariga (suvni) yetkazib, uni ishqalasin», dedi. Affon: «hujaz yoki hujuz», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Ансор аёллари зикр қилинди; у уларни мақтади ва улар ҳақида яхши сўз айтди. Сўнг деди: «Нур сураси нозил бўлганда, улар белбоғларининг четларига қўл уриб, уларни йиртдилар ва ундан рўмоллар қилдилар». Яна (шуни зикр қилдики,) улардан бир аёл Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кириб: «Ё Расулуллоҳ, менга ҳайздан покланиш ҳақида хабар беринг», деди. У зот: «Ҳа, бирингиз сувини ва сидрини олиб поклансин, сўнг покланишни чиройли қилсин, сўнг бошига (сув) қуйсин, сўнг бошининг соч тубларига (сувни) етказсин, сўнг уни ишқаласин — албатта бу покланишдир. Сўнг ўзига сувдан қуйсин, сўнг мушк суртилган бир парча мато олиб, у билан поклансин», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, у билан қандай покланаман?» деди. Расулуллоҳ ﷺ бундан киноя билан (ишора) қилар эдилар. Шунда Оиша: «У билан қон изидан ўтказасан», деди. Аффон: «сўнг бошига сувдан қуйсин ва бошининг соч тубларига (сувни) етказиб, уни ишқаласин», деди. Аффон: «ҳужаз ёки ҳужуз», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ صَدَقَةَ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ قَالَ حَدَّثَنَا جُمَيْعُ بْنُ عُمَيْرٍ أَحَدُ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ ابْنِ ثَعْلَبَةَ قَالَدَخَلْتُ مَعَ أُمِّي وَخَالَتِي عَلَى عَائِشَةَ فَسَأَلَتْ إِحْدَاهُمَا كَيْفَ كُنْتُنَّ تَصْنَعْنَ عِنْدَ الْغُسْلِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى رَأْسِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَنَحْنُ نُفِيضُ عَلَى رُءُوسِنَا خَمْسًا مِنْ أَجْلِ الضَّفْرِ
Jumayʼ ibn Umayr — Banu Taymulloh ibn Saʼlabadan biri — aytdi: Men onam va xolam bilan Oishaning oldiga kirdim; ulardan biri undan: «Gʻusl (qilish) paytida qanday qilar edingizlar?» deb soʻradi. Oisha: «Rasululloh ﷺ namozga (oladigan) tahoratlari(dek) tahorat olar, soʻng boshlariga uch marta (suv) quyar edilar; biz esa, oʻrim (sochlarimiz) sababli, boshlarimizga besh marta (suv) quyamiz», dedi.Жумайъ ибн Умайр — Бану Таймуллоҳ ибн Саълабадан бири — айтди: Мен онам ва холам билан Оишанинг олдига кирдим; улардан бири ундан: «Ғусл (қилиш) пайтида қандай қилар эдингизлар?» деб сўради. Оиша: «Расулуллоҳ ﷺ намозга (оладиган) таҳоратлари(дек) таҳорат олар, сўнг бошларига уч марта (сув) қуяр эдилар; биз эса, ўрим (сочларимиз) сабабли, бошларимизга беш марта (сув) қуямиз», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ بَدَأَ بِالسِّوَاكِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylariga kirganlarida, misvok bilan boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйларига кирганларида, мисвок билан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنِ الْأَسْوَدِ بْنِ شَيْبَانَ عَنْ أَبِي نَوْفَلٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتَسَامَعُ عِنْدَهُ الشِّعْرُ فَقَالَتْ قَدْ كَانَ أَبْغَضَ الْحَدِيثِ إِلَيْهِ
Abu Navfal aytdi: Men Oishadan: «Rasululloh ﷺning huzurlarida sheʼr tinglanar edimi?» deb soʻradim. U: «U (sheʼr) u zotga soʻzlarning eng yomon koʻrilgani edi», dedi.Абу Навфал айтди: Мен Оишадан: «Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида шеър тингланар эдими?» деб сўрадим. У: «У (шеър) у зотга сўзларнинг энг ёмон кўрилгани эди», деди.
وَقَالَ عَنْ عَائِشَةَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ الْجَوَامِعُ مِنْ الدُّعَاءِ وَيَدَعُ مَا بَيْنَ ذَلِكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ duolarning jomeʼ (qamrovli)larini yaxshi koʻrar, ulardan boshqasini esa tark etar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дуоларнинг жомеъ (қамровли)ларини яхши кўрар, улардан бошқасини эса тарк этар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مَرْوَانَ أَبِي لُبَابَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يُفْطِرَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ وَكَانَ يَقْرَأُ كُلَّ لَيْلَةٍ بِبَنِي إِسْرَائِيلَ وَالزُّمَرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shu qadar roʻza tutar edilarki, biz: «Endi roʻzani qoldirmaydilar», der edik. Yana shu qadar roʻzani qoldirar edilarki, biz: «Endi roʻza tutmaydilar», der edik. U zot har kecha Bani Isroil va Zumar (suralari)ni oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: «Энди рўзани қолдирмайдилар», дер эдик. Яна шу қадар рўзани қолдирар эдиларки, биз: «Энди рўза тутмайдилар», дер эдик. У зот ҳар кеча Бани Исроил ва Зумар (суралари)ни ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ قَطُّ إِلَّا اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا إِلَّا أَنْ يَكُونَ فِيهِ إِثْمٌ فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdilar: Rasululloh ﷺ ikki ish oʻrtasida ixtiyor qoldirilsalar, albatta ularning osonrogʻini olardilar — magar unda gunoh boʻlmasa; agar u gunoh boʻlsa, u zot odamlarning undan eng yiroqlari edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Расулуллоҳ ﷺ икки иш ўртасида ихтиёр қолдирилсалар, албатта уларнинг осонроғини олардилар — магар унда гуноҳ бўлмаса; агар у гуноҳ бўлса, у зот одамларнинг ундан энг йироқлари эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو أَبُو عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَصُومُ مِنْ شَهْرٍ مِنْ السَّنَةِ أَكْثَرَ مِنْ صَوْمِهِ مِنْ شَعْبَانَ فَإِنَّهُ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ وَكَانَ يَقُولُ خُذُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا وَإِنَّهُ كَانَ أَحَبُّ الصَّلَاةِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا دُووِمَ عَلَيْهَا وَكَانَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً دَاوَمَ عَلَيْهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yilning hech bir oyida Shaʼbondagichalik koʻp roʻza tutmas edilar — u zot Shaʼbonning hammasini roʻza tutar edilar. Va: «Amallardan qodir boʻlganingizni olinglar; chunki sizlar zerikmagunlaringizcha, Alloh azza va jalla zerikmaydi», der edilar. Rasululloh ﷺga eng sevimli namoz — muntazam davom ettiriladigani edi; u zot biror namozni oʻqisalar, unga davom qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ йилнинг ҳеч бир ойида Шаъбондагичалик кўп рўза тутмас эдилар — у зот Шаъбоннинг ҳаммасини рўза тутар эдилар. Ва: «Амаллардан қодир бўлганингизни олинглар; чунки сизлар зерикмагунларингизча, Аллоҳ азза ва жалла зерикмайди», дер эдилар. Расулуллоҳ ﷺга энг севимли намоз — мунтазам давом эттириладигани эди; у зот бирор намозни ўқисалар, унга давом қилар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَيَزِيدُ قَالَا أَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّيْلَ قَالَتْ كَانَ يُصَلِّي ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ يُوتِرُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ ثُمَّ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالْإِقَامَةِ مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ
Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺning kechasi oʻqigan namozlari haqida soʻradim. U: «U zot oʻn uch rakʼat oʻqir edilar: sakkiz rakʼat oʻqib, soʻng vitr oʻqirdilar, soʻng oʻtirgan holda ikki rakʼat oʻqirdilar; rukuʼ qilmoqchi boʻlsalar, turib rukuʼ qilardilar. Soʻng bomdod namozining azoni bilan iqomati orasida ikki rakʼat oʻqirdilar», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг кечаси ўқиган намозлари ҳақида сўрадим. У: «У зот ўн уч ракъат ўқир эдилар: саккиз ракъат ўқиб, сўнг витр ўқирдилар, сўнг ўтирган ҳолда икки ракъат ўқирдилар; рукуъ қилмоқчи бўлсалар, туриб рукуъ қилардилар. Сўнг бомдод намозининг азони билан иқомати орасида икки ракъат ўқирдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ يُحَدِّثُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْأَقْمَرِ عَنْ أَبِي حُذَيْفَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ عَبْدِ اللَّهِ وَكَانَ طَلْحَةُ يُحَدِّثُ عَنْهُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْحَكَيْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا فَقَالَ مَا يَسُرُّنِي أَنِّي حَكَيْتُ رَجُلًا وَأَنَّ لِي كَذَا وَكَذَا قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَفِيَّةَ امْرَأَةٌ وَقَالَ بِيَدِهِ كَأَنَّهُ يَعْنِي قَصِيرَةً فَقَالَ لَقَدْ مَزَجْتِ بِكَلِمَةٍ لَوْ مُزِجَ بِهَا مَاءُ الْبَحْرِ مَزَجَتْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men Nabiy ﷺga bir kishini taqlid qilib koʻrsatdim. Shunda u zot: ‹Menga ancha-muncha (mol) berilsa ham, bir kishini taqlid qilib koʻrsatishim meni xursand qilmaydi›, dedilar». (Oisha) aytdi: «Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Safiyya — mana bunday ayol›, dedim va qoʻlim bilan uning pakanaligini bildirdim. Shunda u zot: ‹Sen shunday bir soʻz aytdingki, agar u dengiz suviga aralashtirilsa, uni buzib yuborar edi›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен Набий ﷺга бир кишини тақлид қилиб кўрсатдим. Шунда у зот: ‹Менга анча-мунча (мол) берилса ҳам, бир кишини тақлид қилиб кўрсатишим мени хурсанд қилмайди›, дедилар». (Оиша) айтди: «Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Сафийя — мана бундай аёл›, дедим ва қўлим билан унинг паканалигини билдирдим. Шунда у зот: ‹Сен шундай бир сўз айтдингки, агар у денгиз сувига аралаштирилса, уни бузиб юборар эди›, дедилар».
قَالَ عَبْد اللَّهِ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ اللَّهِ هَذَا الْحَدِيثَ يَعْنِي حَدِيثَ جَابِرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ تَوَضَّأَ
Abdulloh aytdi: Men bu hadisni otamning kitobida uning oʻz qoʻl yozuvida topdim; Abdulloh bu hadisni — yaʼni Jobirning hadisini — eshitmagan. Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonadan chiqqanlarida tahorat qilar edilar.Абдуллоҳ айтди: Мен бу ҳадисни отамнинг китобида унинг ўз қўл ёзувида топдим; Абдуллоҳ бу ҳадисни — яъни Жобирнинг ҳадисини — эшитмаган. Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонадан чиққанларида таҳорат қилар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخُصُّ مِنْ الْأَيَّامِ شَيْئًا قَالَتْ لَا كَانَ عَمَلُهُ دِيمَةً وَأَيُّكُمْ كَانَ يُطِيقُ مَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطِيقُ
Alqama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ kunlardan biror kunni (ibodat uchun) xoslar midilar?» deb soʻradim. U: «Yoʻq, u zotning amali muntazam (doimiy) edi. Sizlardan qaysi biringiz Nabiy ﷺ chidagan narsaga chiday olardi?» deb javob berdi.Алқама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ кунлардан бирор кунни (ибодат учун) хослар мидилар?» деб сўрадим. У: «Йўқ, у зотнинг амали мунтазам (доимий) эди. Сизлардан қайси бирингиз Набий ﷺ чидаган нарсага чидай оларди?» деб жавоб берди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حِضْتُ يَأْمُرُنِي فَأَتَّزِرُ ثُمَّ يُبَاشِرُنِي وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَغْتَسِلُ أَنَا وَهُوَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ وَنَحْنُ جُنُبَانِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخْرِجُ رَأْسَهُ إِلَيَّ وَهُوَ مُعْتَكِفٌ فَأَغْسِلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men hayz koʻrganimda, Rasululloh ﷺ menga belbogʻ (izor) bogʻlashimni buyurar, soʻngra menga yaqinlik qilar edilar. Men u zot bilan ikkimiz junub holimizda bitta idishdan gʻusl qilardik. Rasululloh ﷺ eʼtikofda boʻlganlarida boshlarini menga chiqarib berar edilar, men hayzli holimda uni yuvar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ҳайз кўрганимда, Расулуллоҳ ﷺ менга белбоғ (изор) боғлашимни буюрар, сўнгра менга яқинлик қилар эдилар. Мен у зот билан иккимиз жунуб ҳолимизда битта идишдан ғусл қилардик. Расулуллоҳ ﷺ эътикофда бўлганларида бошларини менга чиқариб берар эдилар, мен ҳайзли ҳолимда уни ювар эдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَااشْتَرَتْ بَرِيرَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْتَرِي بَرِيرَةَ وَأَشْتَرِطُ لَهُمْ الْوَلَاءَ قَالَ اشْتَرِي فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ وَلِيَ النِّعْمَةَ أَوْ لِمَنْ أَعْتَقَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Barirani sotib olgan. U aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, men Barirani sotib olib, valoʼni ularga shart qilib qoʻyaymi?» dedim. U zot: «Sotib ol, valoʼ faqat neʼmat koʻrsatgan — yaʼni ozod qilgan kishinikidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Барирани сотиб олган. У айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Барирани сотиб олиб, валўни уларга шарт қилиб қўяйми?» дедим. У зот: «Сотиб ол, валў фақат неъмат кўрсатган — яъни озод қилган кишиникидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْتِلُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنَمًا ثُمَّ لَا يُحْرِمُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning qoʻydan boʻlgan hadiylarining marjonlarini eshar edim, soʻng u zot ehromga kirmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг қўйдан бўлган ҳадийларининг маржонларини эшар эдим, сўнг у зот эҳромга кирмас эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَصُمْ الْعَشْرَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَأَسْنَدَهُ أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْأَسْوَدِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (Zulhijjaning) oʻn kunida roʻza tutmaganlar. Abdurrahmon aytdi: Uni Abu Avona al-Asvaddan musnad qilib rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (Зулҳижжанинг) ўн кунида рўза тутмаганлар. Абдурраҳмон айтди: Уни Абу Авона ал-Асваддан муснад қилиб ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ وَوَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ فِي سُجُودِهِ وَرُكُوعِهِ سُبْحَانَكَ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي يَتَأَوَّلُ الْقُرْآنَ قَالَ وَكِيعٌ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ rukuʼ va sajdalarida: «Subhonaka robbano va bihamdik, allohummagʻfir liy (Pokim Sen, ey Robbimiz, va Senga hamd boʻlsin; Allohim, meni magʻfirat qil)», deb koʻp aytar edilar — bu bilan Qurʼonni (yaʼni undagi amrni) taʼvil qilar edilar. Vakiʼ: «Allohumma va bihamdik», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ рукуъ ва саждаларида: «Субҳонака роббано ва биҳамдик, аллоҳуммағфир лий (Поким Сен, эй Роббимиз, ва Сенга ҳамд бўлсин; Аллоҳим, мени мағфират қил)», деб кўп айтар эдилар — бу билан Қуръонни (яъни ундаги амрни) таъвил қилар эдилар. Вакиъ: «Аллоҳумма ва биҳамдик», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ مَوْلًى لِعَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ فَرْجَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning avratlariga hech qachon qaramaganman — yoki koʻrmaganman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг авратларига ҳеч қачон қарамаганман — ёки кўрмаганман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ إِلَى صَلَاةِ الصُّبْحِ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَيُصْبِحُ صَائِمًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ boshlaridan suv tomib turgan holda bomdod namoziga chiqar va roʻzador holda tong ottirar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бошларидан сув томиб турган ҳолда бомдод намозига чиқар ва рўзадор ҳолда тонг оттирар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى نَاشِئًا مِنْ أُفُقٍ مِنْ آفَاقِ السَّمَاءِ تَرَكَ عَمَلَهُ وَإِنْ كَانَ فِي صَلَاتِهِ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهِ فَإِنْ كَشَفَهُ اللَّهُ حَمِدَ اللَّهَ وَإِنْ مَطَرَتْ قَالَ اللَّهُمَّ صَيِّبًا نَافِعًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ osmon ufqlaridan birida (bulut) koʻtarilayotganini koʻrsalar, hatto namozda boʻlsalar ham, ishlarini qoʻyar va: «Allohumma inniy aʼuzu bika min sharri ma fihi (Allohim, men undagi yomonlikdan Senga panoh soʻrayman)», der edilar. Agar Alloh uni tarqatib yuborsa, Allohga hamd aytar edilar; agar yomgʻir yogʻsa: «Allohumma sayyiban nafiʼan (Allohim, uni foydali yomgʻir qil)», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ осмон уфқларидан бирида (булут) кўтарилаётганини кўрсалар, ҳатто намозда бўлсалар ҳам, ишларини қўяр ва: «Аллоҳумма инний аъузу бика мин шарри ма фиҳи (Аллоҳим, мен ундаги ёмонликдан Сенга паноҳ сўрайман)», дер эдилар. Агар Аллоҳ уни тарқатиб юборса, Аллоҳга ҳамд айтар эдилар; агар ёмғир ёғса: «Аллоҳумма саййибан нафиъан (Аллоҳим, уни фойдали ёмғир қил)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عبدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ وَأَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ فِي الرُّقْيَةِ مِنْ كُلِّ ذِي حُمَةٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ har qanday zaharli (jonzot chaqishi)dan ruqya qilishga ruxsat berganlar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳар қандай заҳарли (жонзот чақиши)дан руқя қилишга рухсат берганлар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْبِتْعِ فَقَالَ كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ فَهُوَ حَرَامٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺdan bitʼ (asaldan tayyorlanadigan ichimlik) haqida soʻralganda, u zot: «Mast qiladigan har qanday ichimlik — u haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан битъ (асалдан тайёрланадиган ичимлик) ҳақида сўралганда, у зот: «Маст қиладиган ҳар қандай ичимлик — у ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورِ ابْنِ صَفِيَّةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَضَعُ رَأْسَهُ فِي حِجْرِهَا وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَهِيَ حَائِضٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ u hayzli holida boshlarini uning tizzasiga qoʻyib, Qurʼon oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ у ҳайзли ҳолида бошларини унинг тиззасига қўйиб, Қуръон ўқир эдилар.