حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ، بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ نَذْكُرُ إِلاَّ الْحَجَّ حَتَّى جِئْنَا سَرِفَ فَطَمِثْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ " . فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ خَرَجْتُ الْعَامَ قَالَ " مَا لَكِ لَعَلَّكِ نَفِسْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " هَذَا شَىْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي " . قَالَتْ فَلَمَّا قَدِمْتُ مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " اجْعَلُوهَا عُمْرَةً " . فَأَحَلَّ النَّاسُ إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ - قَالَتْ - فَكَانَ الْهَدْىُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَذَوِي الْيَسَارَةِ ثُمَّ أَهَلُّوا حِينَ رَاحُوا - قَالَتْ - فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ طَهَرْتُ فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَفَضْتُ - قَالَتْ - فَأُتِينَا بِلَحْمِ بَقَرٍ . فَقُلْتُ مَا هَذَا فَقَالُوا أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نِسَائِهِ الْبَقَرَ . فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ بِحَجَّةٍ قَالَتْ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْدَفَنِي عَلَى جَمَلِهِ - قَالَتْ - فَإِنِّي لأَذْكُرُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ أَنْعُسُ فَتُصِيبُ وَجْهِي مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ حَتَّى جِئْنَا إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهْلَلْتُ مِنْهَا بِعُمْرَةٍ جَزَاءً بِعُمْرَةِ النَّاسِ الَّتِي اعْتَمَرُوا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, hajdan oʻzgani tilga olmagan holda chiqdik. Sarifga yetib kelganimizda men hayz koʻrdim. Rasululloh ﷺ men yigʻlab oʻtirgan holimda oldimga kirdilar va: ‹Seni nima yigʻlatyapti?› — dedilar. Men: ‹Vallohi, bu yil chiqmagan boʻlsam ekan deb tilab qoldim›, — dedim. (U zot): ‹Senga nima boʻldi? Balki hayz koʻrgandirsan?› — dedilar. Men: ‹Ha›, — dedim. (U zot): ‹Bu Alloh Odam qizlariga yozib qoʻygan narsadir. Sen hojilar qiladigan ishlarni qil, faqat poklanmaguningcha Baytni tavof qilmasang boʻldi›, — dedilar.» (Oisha) dedi: «Makkaga kelganimda Rasululloh ﷺ sahobalariga: ‹Buni (ihromni) umra qilib oling›, — dedilar. Shunda yonida hadyi (qurbonlik mol) boʻlganlardan boshqa odamlar ihromdan chiqdilar.» (Oisha) dedi: «Hadyi Nabiy ﷺ bilan, Abu Bakr bilan, Umar bilan va boy odamlar bilan birga edi. Soʻng ular (Minoga) yurib ketishganda yana ihromga kirdilar.» (Oisha) dedi: «Nahr kuni (qurbonlik kuni) boʻlganda men poklandim. Rasululloh ﷺ menga buyurdilar va men ifoza tavofini qildim.» (Oisha) dedi: «Bizga qoramol goʻshti keltirildi. Men: ‹Bu nima?› — dedim. Ular: ‹Rasululloh ﷺ ayollari nomidan qoramol soʻyib qurbonlik qildilar›, — deyishdi. Hasba kechasi boʻlganda men: ‹Yo Rasululloh! Odamlar bir haj va bir umra bilan qaytadi, men esa bir haj bilan qaytaman›, — dedim.» (Oisha) dedi: «Shunda (u zot) Abdurahmon ibn Abu Bakrga buyurdilar, u meni tuyasining ortiga mindirib oldi.» (Oisha) dedi: «Men hali yosh juvon edim, mudrab ketib yuzimga egar (kajavasi)ning orqa tomoni tegib turganini eslayman. Nihoyat Tanʼimga keldik va men u yerdan, odamlar qilgan umra evaziga umraga niyat qilib ihromga kirdim.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, ҳаждан ўзгани тилга олмаган ҳолда чиқдик. Сарифга етиб келганимизда мен ҳайз кўрдим. Расулуллоҳ ﷺ мен йиғлаб ўтирган ҳолимда олдимга кирдилар ва: ‹Сени нима йиғлатяпти?› — дедилар. Мен: ‹Валлоҳи, бу йил чиқмаган бўлсам экан деб тилаб қолдим›, — дедим. (У зот): ‹Сенга нима бўлди? Балки ҳайз кўргандирсан?› — дедилар. Мен: ‹Ҳа›, — дедим. (У зот): ‹Бу Аллоҳ Одам қизларига ёзиб қўйган нарсадир. Сен ҳожилар қиладиган ишларни қил, фақат покланмагунингча Байтни тавоф қилмасанг бўлди›, — дедилар.» (Оиша) деди: «Маккага келганимда Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига: ‹Буни (иҳромни) умра қилиб олинг›, — дедилар. Шунда ёнида ҳадйи (қурбонлик мол) бўлганлардан бошқа одамлар иҳромдан чиқдилар.» (Оиша) деди: «Ҳадйи Набий ﷺ билан, Абу Бакр билан, Умар билан ва бой одамлар билан бирга эди. Сўнг улар (Минога) юриб кетишганда яна иҳромга кирдилар.» (Оиша) деди: «Наҳр куни (қурбонлик куни) бўлганда мен покландим. Расулуллоҳ ﷺ менга буюрдилар ва мен ифоза тавофини қилдим.» (Оиша) деди: «Бизга қорамол гўшти келтирилди. Мен: ‹Бу нима?› — дедим. Улар: ‹Расулуллоҳ ﷺ аёллари номидан қорамол сўйиб қурбонлик қилдилар›, — дейишди. Ҳасба кечаси бўлганда мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Одамлар бир ҳаж ва бир умра билан қайтади, мен эса бир ҳаж билан қайтаман›, — дедим.» (Оиша) деди: «Шунда (у зот) Абдураҳмон ибн Абу Бакрга буюрдилар, у мени туясининг ортига миндириб олди.» (Оиша) деди: «Мен ҳали ёш жувон эдим, мудраб кетиб юзимга эгар (кажаваси)нинг орқа томони тегиб турганини эслайман. Ниҳоят Танъимга келдик ва мен у ердан, одамлар қилган умра эвазига умрага ният қилиб иҳромга кирдим.»
وَحَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ لَبَّيْنَا بِالْحَجِّ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ الْمَاجِشُونِ . غَيْرَ أَنَّ حَمَّادًا لَيْسَ فِي حَدِيثِهِ فَكَانَ الْهَدْىُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَذَوِي الْيَسَارَةِ ثُمَّ أَهَلُّوا حِينَ رَاحُوا وَلاَ قَوْلُهَا وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ أَنْعُسُ فَتُصِيبُ وَجْهِي مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz hajga niyat qilib labbayk aytdik. Sarifga yetganimizda men hayz koʻrdim. Rasululloh ﷺ men yigʻlab oʻtirgan holimda oldimga kirdilar», — deb hadis al-Mojishun hadisiga oʻxshash zikr qilindi. Faqat Hammod hadisida «Hadyi Nabiy ﷺ bilan, Abu Bakr bilan, Umar bilan va boy odamlar bilan birga edi, soʻng ular yurib ketishganda yana ihromga kirdilar» degan soʻzlar, hamda Oishaning «men hali yosh juvon edim, mudrab ketib yuzimga egarning orqa tomoni tegardi» degan soʻzlari yoʻq.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз ҳажга ният қилиб лаббайк айтдик. Сарифга етганимизда мен ҳайз кўрдим. Расулуллоҳ ﷺ мен йиғлаб ўтирган ҳолимда олдимга кирдилар», — деб ҳадис ал-Можишун ҳадисига ўхшаш зикр қилинди. Фақат Ҳаммод ҳадисида «Ҳадйи Набий ﷺ билан, Абу Бакр билан, Умар билан ва бой одамлар билан бирга эди, сўнг улар юриб кетишганда яна иҳромга кирдилар» деган сўзлар, ҳамда Оишанинг «мен ҳали ёш жувон эдим, мудраб кетиб юзимга эгарнинг орқа томони тегарди» деган сўзлари йўқ.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، حَدَّثَنِي خَالِي، مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى، بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَفْرَدَ الْحَجَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajni ifrod qilib (yolgʻiz hajga niyat qilib) ihromga kirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажни ифрод қилиб (ёлғиз ҳажга ният қилиб) иҳромга кирдилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَفْلَحَ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ وَفِي حُرُمِ الْحَجِّ وَلَيَالِي الْحَجِّ حَتَّى نَزَلْنَا بِسَرِفَ فَخَرَجَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ " مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ مِنْكُمْ هَدْىٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلاَ " . فَمِنْهُمُ الآخِذُ بِهَا وَالتَّارِكُ لَهَا مِمَّنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ وَمَعَ رِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِهِ لَهُمْ قُوَّةٌ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ " . قُلْتُ سَمِعْتُ كَلاَمَكَ مَعَ أَصْحَابِكَ فَسَمِعْتُ بِالْعُمْرَةِ فَمُنِعْتُ الْعُمْرَةَ . قَالَ " وَمَا لَكِ " . قُلْتُ لاَ أُصَلِّي . قَالَ " فَلاَ يَضُرُّكِ فَكُونِي فِي حَجِّكِ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَكِيهَا وَإِنَّمَا أَنْتِ مِنْ بَنَاتِ آدَمَ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْكِ مَا كَتَبَ عَلَيْهِنَّ " . قَالَتْ فَخَرَجْتُ فِي حَجَّتِي حَتَّى نَزَلْنَا مِنًى فَتَطَهَّرْتُ ثُمَّ طُفْنَا بِالْبَيْتِ وَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُحَصَّبَ فَدَعَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ " اخْرُجْ بِأُخْتِكَ مِنَ الْحَرَمِ فَلْتُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ لْتَطُفْ بِالْبَيْتِ فَإِنِّي أَنْتَظِرُكُمَا هَا هُنَا " . قَالَتْ فَخَرَجْنَا فَأَهْلَلْتُ ثُمَّ طُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَجِئْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ فِي مَنْزِلِهِ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ فَقَالَ " هَلْ فَرَغْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ . فَآذَنَ فِي أَصْحَابِهِ بِالرَّحِيلِ فَخَرَجَ فَمَرَّ بِالْبَيْتِ فَطَافَ بِهِ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمَدِينَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Oisha) dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, haj oylarida, haj harom (oy)larida va haj kechalarida hajga niyat qilib ihromga kirgan holimizda chiqdik. Nihoyat Sarifga tushdik. (U zot) sahobalari oldiga chiqib: ‹Sizlardan kimning yonida hadyi (qurbonlik mol) boʻlmasa, uni (ihromni) umra qilishni xohlasa, qilaversin; kimning yonida hadyi boʻlsa, qilmasin›, — dedilar. Shunda yonida hadyi boʻlmaganlardan baʼzilari buni (umrani) oldi, baʼzilari esa tark qildi. Rasululloh ﷺ ga kelsak, ularning va sahobalaridan kuch-quvvatli (badavlat) kishilarning yonida hadyi bor edi. Soʻng Rasululloh ﷺ men yigʻlab oʻtirgan holimda oldimga kirdilar va: ‹Seni nima yigʻlatyapti?› — dedilar. Men: ‹Sizning sahobalaringiz bilan suhbatingizni eshitdim, umra haqida eshitdim-u, lekin umradan toʻsildim (chunki hayz koʻrdim)›, — dedim. (U zot): ‹Senga nima boʻldi?› — dedilar. Men: ‹Namoz oʻqimayapman (hayzli boʻlganim uchun)›, — dedim. (U zot): ‹Bu senga zarar qilmaydi. Sen hajingda boʻlaver, shoyad Alloh seni uni (umrani) ham nasib etsa. Sen Odam qizlaridansan, Alloh ularga yozgan narsani senga ham yozdi›, — dedilar.» (Oisha) dedi: «Shunda men hajimda davom etdim. Nihoyat Minoga tushdik va men poklandim. Soʻng biz Baytni tavof qildik. Rasululloh ﷺ Muhassabga tushdilar va Abdurahmon ibn Abu Bakrni chaqirib: ‹Singlingni Haramdan tashqariga olib chiq, u umraga niyat qilib ihromga kirsin, soʻng Baytni tavof qilsin. Men sizlarni shu yerda kutaman›, — dedilar.» (Oisha) dedi: «Biz chiqdik, men ihromga kirdim, soʻng Baytni, Safo va Marvani tavof qildim. Soʻng Rasululloh ﷺ huzurlariga keldik, u zot kechaning yarmida (oʻrtasida) manzilgohlarida edilar. (U zot): ‹Tugatdingmi?› — dedilar. Men: ‹Ha›, — dedim. Shunda (u zot) sahobalariga koʻchish (yoʻlga chiqish) haqida eʼlon qildilar. Chiqdilar va Bayt yonidan oʻtib, bomdod namozidan oldin uni tavof qildilar, soʻng Madinaga qarab yoʻl oldilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Оиша) деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, ҳаж ойларида, ҳаж ҳаром (ой)ларида ва ҳаж кечаларида ҳажга ният қилиб иҳромга кирган ҳолимизда чиқдик. Ниҳоят Сарифга тушдик. (У зот) саҳобалари олдига чиқиб: ‹Сизлардан кимнинг ёнида ҳадйи (қурбонлик мол) бўлмаса, уни (иҳромни) умра қилишни хоҳласа, қилаверсин; кимнинг ёнида ҳадйи бўлса, қилмасин›, — дедилар. Шунда ёнида ҳадйи бўлмаганлардан баъзилари буни (умрани) олди, баъзилари эса тарк қилди. Расулуллоҳ ﷺ га келсак, уларнинг ва саҳобаларидан куч-қувватли (бадавлат) кишиларнинг ёнида ҳадйи бор эди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ мен йиғлаб ўтирган ҳолимда олдимга кирдилар ва: ‹Сени нима йиғлатяпти?› — дедилар. Мен: ‹Сизнинг саҳобаларингиз билан суҳбатингизни эшитдим, умра ҳақида эшитдим-у, лекин умрадан тўсилдим (чунки ҳайз кўрдим)›, — дедим. (У зот): ‹Сенга нима бўлди?› — дедилар. Мен: ‹Намоз ўқимаяпман (ҳайзли бўлганим учун)›, — дедим. (У зот): ‹Бу сенга зарар қилмайди. Сен ҳажингда бўлавер, шояд Аллоҳ сени уни (умрани) ҳам насиб этса. Сен Одам қизларидансан, Аллоҳ уларга ёзган нарсани сенга ҳам ёзди›, — дедилар.» (Оиша) деди: «Шунда мен ҳажимда давом этдим. Ниҳоят Минога тушдик ва мен покландим. Сўнг биз Байтни тавоф қилдик. Расулуллоҳ ﷺ Муҳассабга тушдилар ва Абдураҳмон ибн Абу Бакрни чақириб: ‹Синглингни Ҳарамдан ташқарига олиб чиқ, у умрага ният қилиб иҳромга кирсин, сўнг Байтни тавоф қилсин. Мен сизларни шу ерда кутаман›, — дедилар.» (Оиша) деди: «Биз чиқдик, мен иҳромга кирдим, сўнг Байтни, Сафо ва Марвани тавоф қилдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдик, у зот кечанинг ярмида (ўртасида) манзилгоҳларида эдилар. (У зот): ‹Тугатдингми?› — дедилар. Мен: ‹Ҳа›, — дедим. Шунда (у зот) саҳобаларига кўчиш (йўлга чиқиш) ҳақида эълон қилдилар. Чиқдилар ва Байт ёнидан ўтиб, бомдод намозидан олдин уни тавоф қилдилар, сўнг Мадинага қараб йўл олдилар.»
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، عَائِشَةَ - رضى الله عنها - قَالَتْ مِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ مُفْرِدًا وَمِنَّا مَنْ قَرَنَ وَمِنَّا مَنْ تَمَتَّعَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Bizdan baʼzilarimiz hajni ifrod qilib (yolgʻiz hajga) niyat qildik, baʼzilarimiz qiron qildik (haj bilan umrani birga qildik), baʼzilarimiz tamattuʼ qildik (avval umra, soʻng haj qildik).»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биздан баъзиларимиз ҳажни ифрод қилиб (ёлғиз ҳажга) ният қилдик, баъзиларимиз қирон қилдик (ҳаж билан умрани бирга қилдик), баъзиларимиз таматтуъ қилдик (аввал умра, сўнг ҳаж қилдик).»
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا وَقَالَ، إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نَرَى إِلاَّ أَنَّهُ الْحَجُّ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ تَطَوَّفْنَا بِالْبَيْتِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ أَنْ يَحِلَّ - قَالَتْ - فَحَلَّ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ وَنِسَاؤُهُ لَمْ يَسُقْنَ الْهَدْىَ فَأَحْلَلْنَ . قَالَتْ عَائِشَةُ فَحِضْتُ فَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ - قَالَتْ - قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ قَالَ " أَوَمَا كُنْتِ طُفْتِ لَيَالِيَ قَدِمْنَا مَكَّةَ " . قَالَتْ قُلْتُ لاَ . قَالَ " فَاذْهَبِي مَعَ أَخِيكِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهِلِّي بِعُمْرَةٍ ثُمَّ مَوْعِدُكِ مَكَانَ كَذَا وَكَذَا " . قَالَتْ صَفِيَّةُ مَا أُرَانِي إِلاَّ حَابِسَتَكُمْ قَالَ " عَقْرَى حَلْقَى أَوَمَا كُنْتِ طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ " . قَالَتْ بَلَى . قَالَ " لاَ بَأْسَ انْفِرِي " . قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُصْعِدٌ مِنْ مَكَّةَ وَأَنَا مُنْهَبِطَةٌ عَلَيْهَا أَوْ أَنَا مُصْعِدَةٌ وَهُوَ مُنْهَبِطٌ مِنْهَا . وَقَالَ إِسْحَاقُ مُتَهَبِّطَةٌ وَمُتَهَبِّطٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Oisha) dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, faqat hajni koʻzlagan holda chiqdik. Makkaga kelganimizda Baytni tavof qildik. Rasululloh ﷺ yonida hadyi (qurbonlik mol) boʻlmaganlarga ihromdan chiqishni buyurdilar.» (Oisha) dedi: «Shunda yonida hadyi boʻlmaganlar ihromdan chiqdilar, u zotning ayollari ham hadyi olib kelmagan edilar, ular ham ihromdan chiqdilar.» Oisha dedi: «Men hayz koʻrgan edim, shu sababli Baytni tavof qilmadim. Hasba kechasi boʻlganda» — (Oisha) dedi — «men: ‹Yo Rasululloh! Odamlar bir umra va bir haj bilan qaytadi, men esa bir haj bilan qaytaman›, — dedim. (U zot): ‹Makkaga kelgan kechalarimizda tavof qilmaganmiding?› — dedilar.» (Oisha) dedi: «Men: ‹Yoʻq›, — dedim. (U zot): ‹Akang bilan Tanʼimga bor, umraga niyat qilib ihromga kir, soʻng vaʼda joying falon-falon yerda boʻlsin›, — dedilar.» Safiyya: «Men sizlarni faqat ushlab qoladiganga oʻxshayman (hayz koʻrganim uchun)», — dedi. (U zot): «Sharmandang qursin (boshing ozorlansin)! Nahr kuni tavof qilmaganmiding?» — dedilar. (Safiyya): «Aksincha (qilganman)», — dedi. (U zot): «Zarari yoʻq, yoʻlga chiq», — dedilar. Oisha dedi: «Rasululloh ﷺ Makkadan yuqoriga koʻtarilayotgan paytlarida menga roʻbaroʻ keldilar, men esa unga (yoʻlga) pastga tushib kelayotgan edim; yoki men yuqoriga koʻtarilayotgan edim, u zot esa pastga tushayotgan edilar.» Isʼhoq esa: «pastga tushuvchi» (deb soʻzlarini boshqacha) dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Оиша) деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, фақат ҳажни кўзлаган ҳолда чиқдик. Маккага келганимизда Байтни тавоф қилдик. Расулуллоҳ ﷺ ёнида ҳадйи (қурбонлик мол) бўлмаганларга иҳромдан чиқишни буюрдилар.» (Оиша) деди: «Шунда ёнида ҳадйи бўлмаганлар иҳромдан чиқдилар, у зотнинг аёллари ҳам ҳадйи олиб келмаган эдилар, улар ҳам иҳромдан чиқдилар.» Оиша деди: «Мен ҳайз кўрган эдим, шу сабабли Байтни тавоф қилмадим. Ҳасба кечаси бўлганда» — (Оиша) деди — «мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Одамлар бир умра ва бир ҳаж билан қайтади, мен эса бир ҳаж билан қайтаман›, — дедим. (У зот): ‹Маккага келган кечаларимизда тавоф қилмаганмидинг?› — дедилар.» (Оиша) деди: «Мен: ‹Йўқ›, — дедим. (У зот): ‹Аканг билан Танъимга бор, умрага ният қилиб иҳромга кир, сўнг ваъда жойинг фалон-фалон ерда бўлсин›, — дедилар.» Сафийя: «Мен сизларни фақат ушлаб қоладиганга ўхшайман (ҳайз кўрганим учун)», — деди. (У зот): «Шарманданг қурсин (бошинг озорлансин)! Наҳр куни тавоф қилмаганмидинг?» — дедилар. (Сафийя): «Аксинча (қилганман)», — деди. (У зот): «Зарари йўқ, йўлга чиқ», — дедилар. Оиша деди: «Расулуллоҳ ﷺ Маккадан юқорига кўтарилаётган пайтларида менга рўбарў келдилар, мен эса унга (йўлга) пастга тушиб келаётган эдим; ёки мен юқорига кўтарилаётган эдим, у зот эса пастга тушаётган эдилар.» Исъҳоқ эса: «пастга тушувчи» (деб сўзларини бошқача) деди.
وَحَدَّثَنَاهُ سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُلَبِّي لاَ نَذْكُرُ حَجًّا وَلاَ عُمْرَةً . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ مَنْصُورٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, hajni ham, umrani ham tilga olmay, labbayk aytib chiqdik», — deb hadis Mansur hadisining maʼnosiga oʻxshash zikr qilindi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, ҳажни ҳам, умрани ҳам тилга олмай, лаббайк айтиб чиқдик», — деб ҳадис Мансур ҳадисининг маъносига ўхшаш зикр қилинди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ غُنْدَرٍ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ ذَكْوَانَ، مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَرْبَعٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ أَوْ خَمْسٍ فَدَخَلَ عَلَىَّ وَهُوَ غَضْبَانُ فَقُلْتُ مَنْ أَغْضَبَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَ . قَالَ " أَوَمَا شَعَرْتِ أَنِّي أَمَرْتُ النَّاسَ بِأَمْرٍ فَإِذَا هُمْ يَتَرَدَّدُونَ قَالَ الْحَكَمُ كَأَنَّهُمْ يَتَرَدَّدُونَ أَحْسِبُ - وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا سُقْتُ الْهَدْىَ مَعِي حَتَّى أَشْتَرِيَهُ ثُمَّ أَحِلُّ كَمَا حَلُّوا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Oisha) dedi: «Rasululloh ﷺ zulhijja oyidan toʻrt yoki besh (kun) oʻtganda keldilar. Gʻazablangan holda oldimga kirdilar. Men: ‹Yo Rasululloh! Sizni kim gʻazablantirdi? Alloh uni doʻzaxga kiritsin!› — dedim. (U zot): ‹Bilmaysanmi, men odamlarga bir ishni buyurgan edim, ular esa ikkilanib turibdilar› — al-Hakam: ‹Ular ikkilanayotgandek› dedi — ‹oʻylaymanki, agar men oldindan boshlaganimda ortda qoldirgan ishimni (qaytadan koʻrsam, yaʼni vaziyatni avval bilganimda), yonimga hadyi (qurbonlik mol) olib kelmagan boʻlardim, balki uni (Makkadan) sotib olar, soʻng ular ihromdan chiqqanidek men ham chiqar edim›, — dedilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Оиша) деди: «Расулуллоҳ ﷺ зулҳижжа ойидан тўрт ёки беш (кун) ўтганда келдилар. Ғазабланган ҳолда олдимга кирдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Сизни ким ғазаблантирди? Аллоҳ уни дўзахга киритсин!› — дедим. (У зот): ‹Билмайсанми, мен одамларга бир ишни буюрган эдим, улар эса иккиланиб турибдилар› — ал-Ҳакам: ‹Улар иккиланаётгандек› деди — ‹ўйлайманки, агар мен олдиндан бошлаганимда ортда қолдирган ишимни (қайтадан кўрсам, яъни вазиятни аввал билганимда), ёнимга ҳадйи (қурбонлик мол) олиб келмаган бўлардим, балки уни (Маккадан) сотиб олар, сўнг улар иҳромдан чиққанидек мен ҳам чиқар эдим›, — дедилар.»
وَحَدَّثَنَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ، الْحُسَيْنِ عَنْ ذَكْوَانَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَرْبَعٍ أَوْ خَمْسٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ . بِمِثْلِ حَدِيثِ غُنْدَرٍ وَلَمْ يَذْكُرِ الشَّكَّ مِنَ الْحَكَمِ فِي قَوْلِهِ يَتَرَدَّدُونَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Oisha dedi: «Nabiy ﷺ Zulhijjadan toʻrt yoki besh kun oʻtgach (Makkaga) keldilar», deb Gʻundar hadisi kabi rivoyat qilindi. Ammo (u) al-Hakamning «ular ikkilanardilar» degan soʻzidagi shubhasini zikr qilmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Оиша деди: «Набий ﷺ Зулҳижжадан тўрт ёки беш кун ўтгач (Маккага) келдилар», деб Ғундар ҳадиси каби ривоят қилинди. Аммо (у) ал-Ҳакамнинг «улар иккиланардилар» деган сўзидаги шубҳасини зикр қилмади.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا أَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ فَقَدِمَتْ وَلَمْ تَطُفْ بِالْبَيْتِ حَتَّى حَاضَتْ فَنَسَكَتِ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا . وَقَدْ أَهَلَّتْ بِالْحَجِّ . فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّفْرِ " يَسَعُكِ طَوَافُكِ لِحَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ " . فَأَبَتْ فَبَعَثَ بِهَا مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرَتْ بَعْدَ الْحَجِّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u (Oisha) umraga ehrom bogʻladi va (Makkaga) kelib, hayz koʻrgani sababli Baytni tavof qilmadi, soʻng (hajga ham ehrom bogʻlab) barcha manosiklarni ado etdi. U hajga (ham) ehrom bogʻlagan edi. Shunda Nabiy ﷺ unga (Minodan) qaytish kuni: «Tavofing hajing va umrang uchun kifoya qiladi», dedilar. Ammo u (Oisha) koʻnmadi. Shunda (Nabiy ﷺ) uni Abdurahmon bilan Tanʼimga joʻnatdilar va u hajdan keyin umra qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у (Оиша) умрага эҳром боғлади ва (Маккага) келиб, ҳайз кўргани сабабли Байтни тавоф қилмади, сўнг (ҳажга ҳам эҳром боғлаб) барча маносикларни адо этди. У ҳажга (ҳам) эҳром боғлаган эди. Шунда Набий ﷺ унга (Минодан) қайтиш куни: «Тавофинг ҳажинг ва умранг учун кифоя қилади», дедилар. Аммо у (Оиша) кўнмади. Шунда (Набий ﷺ) уни Абдураҳмон билан Танъимга жўнатдилар ва у ҳаждан кейин умра қилди.
وَحَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا حَاضَتْ بِسَرِفَ فَتَطَهَّرَتْ بِعَرَفَةَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُجْزِئُ عَنْكِ طَوَافُكِ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَنْ حَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u (Oisha) Sarifda hayz koʻrdi va Arafotda (poklanib) gʻusl qildi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Safo va Marva orasidagi tavofing hajing va umrang uchun yetarli boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у (Оиша) Сарифда ҳайз кўрди ва Арафотда (покланиб) ғусл қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сафо ва Марва орасидаги тавофинг ҳажинг ва умранг учун етарли бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ كَانَ قُرَيْشٌ وَمَنْ دَانَ دِينَهَا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَكَانُوا يُسَمَّوْنَ الْحُمْسَ وَكَانَ سَائِرُ الْعَرَبِ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَأْتِيَ عَرَفَاتٍ فَيَقِفَ بِهَا ثُمَّ يُفِيضَ مِنْهَا فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Quraysh va ularning diniga ergashganlar Muzdalifada toʻxtar edilar va oʻzlarini Hums deb atar edilar; qolgan arablar esa Arafada toʻxtar edilar. Islom kelganida, Alloh azza va jalla oʻz Nabiysiga ﷺ Arafotga kelib, unda toʻxtashni, soʻng undan (Muzdalifaga) qaytishni buyurdi. Mana shu — Alloh azza va jallaning: {Soʻng odamlar qaytgan joydan qaytinglar} degan soʻzidir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Қурайш ва уларнинг динига эргашганлар Муздалифада тўхтар эдилар ва ўзларини Ҳумс деб атар эдилар; қолган араблар эса Арафада тўхтар эдилар. Ислом келганида, Аллоҳ азза ва жалла ўз Набийсига ﷺ Арафотга келиб, унда тўхташни, сўнг ундан (Муздалифага) қайтишни буюрди. Мана шу — Аллоҳ азза ва жалланинг: {Сўнг одамлар қайтган жойдан қайтинглар} деган сўзидир.
وَحَدَّثَنِيهِ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي تَمَتُّعِهِ بِالْحَجِّ إِلَى الْعُمْرَةِ وَتَمَتُّعِ النَّاسِ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ - رضى الله عنه - عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Nabiy ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺ ning umradan hajjga (oʻtib) tamattuʼ qilganlari va odamlarning u zot bilan birga tamattuʼ qilganlari haqida — Solim ibn Abdulloh Abdullohdan, u Rasululloh ﷺ dan xabar bergan misli — rivoyat qilinadi.Набий ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺ нинг умрадан ҳажжга (ўтиб) таматтуъ қилганлари ва одамларнинг у зот билан бирга таматтуъ қилганлари ҳақида — Солим ибн Абдуллоҳ Абдуллоҳдан, у Расулуллоҳ ﷺ дан хабар берган мисли — ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا جَاءَ إِلَى مَكَّةَ دَخَلَهَا مِنْ أَعْلاَهَا وَخَرَجَ مِنْ أَسْفَلِهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Makkaga kelganlarida uning yuqori tomonidan kirib, quyi tomonidan chiqdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Маккага келганларида унинг юқори томонидан кириб, қуйи томонидан чиқдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءٍ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ . قَالَ هِشَامٌ فَكَانَ أَبِي يَدْخُلُ مِنْهُمَا كِلَيْهِمَا وَكَانَ أَبِي أَكْثَرَ مَا يَدْخُلُ مِنْ كَدَاءٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath yili Makkaning yuqori tomonidagi Kadodan kirdilar. Hishom dedi: Otam ikkala (tomon)dan ham kirar edi, lekin otam koʻproq Kadodan kirardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йили Макканинг юқори томонидаги Кадодан кирдилар. Ҳишом деди: Отам иккала (томон)дан ҳам кирар эди, лекин отам кўпроқ Кадодан кирарди.
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى الْقَنْطَرِيُّ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حَوْلَ الْكَعْبَةِ عَلَى بَعِيرِهِ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ كَرَاهِيَةَ أَنْ يُضْرَبَ عَنْهُ النَّاسُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Vidoʼ hajjida Kaʼba atrofini tuyasi ustida tavof qilib, odamlar u zotdan uzoqlashtirilishini yoqtirmaganliklari uchun (Hajarul-asvad) rukniga istilom qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Видў ҳажжида Каъба атрофини туяси устида тавоф қилиб, одамлар у зотдан узоқлаштирилишини ёқтирмаганликлари учун (Ҳажарул-асвад) рукнига истилом қилар эдилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، - يَعْنِي ابْنَ حُمَيْدٍ - عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتِ اسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ تَدْفَعُ قَبْلَهُ وَقَبْلَ حَطْمَةِ النَّاسِ وَكَانَتِ امْرَأَةً ثَبِطَةً - يَقُولُ الْقَاسِمُ وَالثَّبِطَةُ الثَّقِيلَةُ - قَالَ فَأَذِنَ لَهَا فَخَرَجَتْ قَبْلَ دَفْعِهِ وَحَبَسَنَا حَتَّى أَصْبَحْنَا فَدَفَعْنَا بِدَفْعِهِ وَلأَنْ أَكُونَ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ فَأَكُونَ أَدْفَعُ بِإِذْنِهِ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ مَفْرُوحٍ بِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Savda Muzdalifa kechasida Rasululloh ﷺ dan, u zot (jaʼnatdan joʻnashlari)dan oldin va odamlar tigʻiz boʻlmasidan oldin (Minoga) yoʻlga chiqishga ruxsat soʻradi. U semiz, ogʻir harakatlanadigan ayol edi — al-Qosim: ‹Sabita ogʻir (vaznli) degani›, deydi —. U zot unga ruxsat berdilar, u (Savda) u zot joʻnashlaridan oldin chiqib ketdi. Bizni esa tongga qadar (oʻzlari bilan) ushlab turdilar, soʻng u zot joʻnaganlarida biz ham joʻnadik. Men ham Savda ruxsat soʻraganidek Rasululloh ﷺ dan ruxsat soʻragan boʻlib, u zotning ruxsatlari bilan joʻnaganimda edi, bu men uchun har qanday quvonchli narsadan koʻra suyukliroq boʻlardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Савда Муздалифа кечасида Расулуллоҳ ﷺ дан, у зот (жаънатдан жўнашлари)дан олдин ва одамлар тиғиз бўлмасидан олдин (Минога) йўлга чиқишга рухсат сўради. У семиз, оғир ҳаракатланадиган аёл эди — ал-Қосим: ‹Сабита оғир (вазнли) дегани›, дейди —. У зот унга рухсат бердилар, у (Савда) у зот жўнашларидан олдин чиқиб кетди. Бизни эса тонгга қадар (ўзлари билан) ушлаб турдилар, сўнг у зот жўнаганларида биз ҳам жўнадик. Мен ҳам Савда рухсат сўраганидек Расулуллоҳ ﷺ дан рухсат сўраган бўлиб, у зотнинг рухсатлари билан жўнаганимда эди, бу мен учун ҳар қандай қувончли нарсадан кўра суюклироқ бўларди».
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، جَمِيعًا عَنِ الثَّقَفِيِّ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ سَوْدَةُ امْرَأَةً ضَخْمَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُفِيضَ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ فَأَذِنَ لَهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَلَيْتَنِي كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ لاَ تُفِيضُ إِلاَّ مَعَ الإِمَامِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Savda toʻla, ogʻir-vazmin (sekin yuradigan) ayol edi. U Rasululloh ﷺ dan Jamʼdan (Muzdalifadan) kechasi (Minoga) qaytib ketishga izn soʻradi, u zot ham unga izn berdilar. Oisha dedi: «Qaniydi, men ham Savda izn soʻraganidek Rasululloh ﷺ dan izn soʻraganimda edi!» Oisha esa faqat imom bilan birga qaytar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Савда тўла, оғир-вазмин (секин юрадиган) аёл эди. У Расулуллоҳ ﷺ дан Жамъдан (Муздалифадан) кечаси (Минога) қайтиб кетишга изн сўради, у зот ҳам унга изн бердилар. Оиша деди: «Қанийди, мен ҳам Савда изн сўраганидек Расулуллоҳ ﷺ дан изн сўраганимда эди!» Оиша эса фақат имом билан бирга қайтар эди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ وَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ فَأُصَلِّي الصُّبْحَ بِمِنًى فَأَرْمِي الْجَمْرَةَ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ النَّاسُ . فَقِيلَ لِعَائِشَةَ فَكَانَتْ سَوْدَةُ اسْتَأْذَنَتْهُ قَالَتْ نَعَمْ إِنَّهَا كَانَتِ امْرَأَةً ثَقِيلَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنَ لَهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Qaniydi, men ham Savda izn soʻraganidek Rasululloh ﷺ dan izn soʻrab, Minoda subh namozini oʻqib, odamlar kelmasdan oldin jamraga tosh otsam edi!» Oishaga: «Savda undan izn soʻraganmidi?» deyildi. U: «Ha, u ogʻir-vazmin, sekin yuradigan ayol edi, shuning uchun Rasululloh ﷺ dan izn soʻradi, u zot ham unga izn berdilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Қанийди, мен ҳам Савда изн сўраганидек Расулуллоҳ ﷺ дан изн сўраб, Минода субҳ намозини ўқиб, одамлар келмасдан олдин жамрага тош отсам эди!» Оишага: «Савда ундан изн сўраганмиди?» дейилди. У: «Ҳа, у оғир-вазмин, секин юрадиган аёл эди, шунинг учун Расулуллоҳ ﷺ дан изн сўради, у зот ҳам унга изн бердилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ نُزُولُ الأَبْطَحِ لَيْسَ بِسُنَّةٍ إِنَّمَا نَزَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَنَّهُ كَانَ أَسْمَحَ لِخُرُوجِهِ إِذَا خَرَجَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Abtahda toʻxtash sunnat emas. Rasululloh ﷺ u yerda faqat (Minodan) chiqayotganlarida chiqishlari osonroq boʻlgani uchun toʻxtaganlar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Абтаҳда тўхташ суннат эмас. Расулуллоҳ ﷺ у ерда фақат (Минодан) чиқаётганларида чиқишлари осонроқ бўлгани учун тўхтаганлар».
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهْدِي مِنَ الْمَدِينَةِ فَأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْيِهِ ثُمَّ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُ الْمُحْرِمُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Madinadan (Makkaga) qurbonlik (hadiy) joʻnatardilar. Men u zotning qurbonliklarining (boʻyniga osiladigan) qiloda-belgilarini eshib (tayyorlab) berardim, soʻng u zot ihromdagi kishi tiyiladigan biror narsadan tiyilmas edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинадан (Маккага) қурбонлик (ҳадий) жўнатардилар. Мен у зотнинг қурбонликларининг (бўйнига осиладиган) қилода-белгиларини эшиб (тайёрлаб) берардим, сўнг у зот иҳромдаги киши тийиладиган бирор нарсадан тийилмас эдилар».
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَتَلْتُ قَلاَئِدَ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ ثُمَّ أَشْعَرَهَا وَقَلَّدَهَا ثُمَّ بَعَثَ بِهَا إِلَى الْبَيْتِ وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ فَمَا حَرُمَ عَلَيْهِ شَىْءٌ كَانَ لَهُ حِلاًّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ning qurbonlik tuyalarining qilodalarini oʻz qoʻllarim bilan eshdim, soʻng u zot ularni ishʼor qildilar (belgi qoʻyish uchun terisini tildilar) va qiloda osdilar, soʻng ularni (Makkadagi) Baytga joʻnatdilar va oʻzlari Madinada qoldilar. (Shunda) u zotga avval halol boʻlgan biror narsa harom boʻlmadi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қурбонлик туяларининг қилодаларини ўз қўлларим билан эшдим, сўнг у зот уларни ишъор қилдилар (белги қўйиш учун терисини тилдилар) ва қилода осдилар, сўнг уларни (Маккадаги) Байтга жўнатдилар ва ўзлари Мадинада қолдилар. (Шунда) у зотга аввал ҳалол бўлган бирор нарса ҳаром бўлмади».
وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، قَالَ ابْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ، وَأَبِي، قِلاَبَةَ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَبْعَثُ بِالْهَدْىِ أَفْتِلُ قَلاَئِدَهَا بِيَدَىَّ ثُمَّ لاَ يُمْسِكُ عَنْ شَىْءٍ لاَ يُمْسِكُ عَنْهُ الْحَلاَلُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ qurbonlik (hadiy) joʻnatar edilar, men ularning qilodalarini oʻz qoʻllarim bilan eshardim, soʻng u zot ihromda boʻlmagan kishi tiyilmaydigan biror narsadan tiyilmas edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ қурбонлик (ҳадий) жўнатар эдилар, мен уларнинг қилодаларини ўз қўлларим билан эшардим, сўнг у зот иҳромда бўлмаган киши тийилмайдиган бирор нарсадан тийилмас эдилар».
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي أَفْتِلُ الْقَلاَئِدَ لِهَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْغَنَمِ فَيَبْعَثُ بِهِ ثُمَّ يُقِيمُ فِينَا حَلاَلاً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Darhaqiqat, men Rasululloh ﷺ ning qoʻylardan boʻlgan qurbonligi uchun qilodalarni eshayotganimni koʻrgan edim. Soʻng u zot uni (qurbonlikni) joʻnatardilar, keyin esa oramizda halol (ihromsiz) holatda qolardilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Дарҳақиқат, мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қўйлардан бўлган қурбонлиги учун қилодаларни эшаётганимни кўрган эдим. Сўнг у зот уни (қурбонликни) жўнатардилар, кейин эса орамизда ҳалол (иҳромсиз) ҳолатда қолардилар».
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ رُبَّمَا فَتَلْتُ الْقَلاَئِدَ لِهَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُقَلِّدُ هَدْيَهُ ثُمَّ يَبْعَثُ بِهِ ثُمَّ يُقِيمُ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُ الْمُحْرِمُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Koʻpincha men Rasululloh ﷺ ning qurbonligi uchun qilodalarni eshardim, soʻng u zot qurbonligiga qiloda osardilar, keyin uni joʻnatardilar, soʻngra ihromdagi kishi tiyiladigan biror narsadan tiyilmasdan (oramizda) qolardilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Кўпинча мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қурбонлиги учун қилодаларни эшардим, сўнг у зот қурбонлигига қилода осардилар, кейин уни жўнатардилар, сўнгра иҳромдаги киши тийиладиган бирор нарсадан тийилмасдан (орамизда) қолардилар».
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّةً إِلَى الْبَيْتِ غَنَمًا فَقَلَّدَهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bir marta Baytullohga qoʻylarni qurbonlik (hadiy) qilib yubordilar va ularning boʻyniga (belgi tariqasida) qilada (boʻyinbogʻ) taqdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бир марта Байтуллоҳга қўйларни қурбонлик (ҳадий) қилиб юбордилар ва уларнинг бўйнига (белги тариқасида) қилада (бўйинбоғ) тақдилар».
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّا نُقَلِّدُ الشَّاءَ فَنُرْسِلُ بِهَا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَلاَلٌ لَمْ يَحْرُمْ عَلَيْهِ مِنْهُ شَىْءٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz qoʻylarning boʻyniga qilada (boʻyinbogʻ) taqib (Makkaga) yuborar edik, Rasululloh ﷺ esa (Madinada) ihromsiz (holatda) qolar, undan (ihromda harom boʻlgan) hech narsa unga harom boʻlmas edi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз қўйларнинг бўйнига қилада (бўйинбоғ) тақиб (Маккага) юборар эдик, Расулуллоҳ ﷺ эса (Мадинада) иҳромсиз (ҳолатда) қолар, ундан (иҳромда ҳаром бўлган) ҳеч нарса унга ҳаром бўлмас эди».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَعُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ حَاضَتْ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ بَعْدَ مَا أَفَاضَتْ - قَالَتْ عَائِشَةُ - فَذَكَرْتُ حِيضَتَهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحَابِسَتُنَا هِيَ " . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا قَدْ كَانَتْ أَفَاضَتْ وَطَافَتْ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَاضَتْ بَعْدَ الإِفَاضَةِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَلْتَنْفِرْ" .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Safiyya bint Huyay ifoza (tavofi)ni qilganidan keyin hayz koʻrdi. Men uning hayzini Rasululloh ﷺ ga aytdim. Shunda Rasululloh ﷺ: «U bizni ushlab qoladigan boʻldimi?» dedilar. Men: «Yo Rasululloh! U ifoza (tavofini) qilgan va Baytni tavof qilgan edi, soʻng ifozadan keyin hayz koʻrdi», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unda (Makkadan) chiqib ketaversin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Сафийя бинт Ҳуяй ифоза (тавофи)ни қилганидан кейин ҳайз кўрди. Мен унинг ҳайзини Расулуллоҳ ﷺ га айтдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У бизни ушлаб қоладиган бўлдими?» дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! У ифоза (тавофини) қилган ва Байтни тавоф қилган эди, сўнг ифозадан кейин ҳайз кўрди», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унда (Маккадан) чиқиб кетаверсин», дедилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّا نَتَخَوَّفُ أَنْ تَحِيضَ، صَفِيَّةُ قَبْلَ أَنْ تُفِيضَ - قَالَتْ - فَجَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَحَابِسَتُنَا صَفِيَّةُ " . قُلْنَا قَدْ أَفَاضَتْ . قَالَ " فَلاَ إِذًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Safiyya ifoza (tavofini) qilishidan oldin hayz koʻrishidan qoʻrqar edik. Shunda Rasululloh ﷺ huzurimizga keldilar-da: «Safiyya bizni ushlab qoladigan boʻldimi?» dedilar. Biz: «U ifoza (tavofini) qilgan», dedik. (Rasululloh ﷺ): «Unda yoʻq (ushlab qolmaydi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Сафийя ифоза (тавофини) қилишидан олдин ҳайз кўришидан қўрқар эдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга келдилар-да: «Сафийя бизни ушлаб қоладиган бўлдими?» дедилар. Биз: «У ифоза (тавофини) қилган», дедик. (Расулуллоҳ ﷺ): «Унда йўқ (ушлаб қолмайди)», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ قَدْ حَاضَتْ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَعَلَّهَا تَحْبِسُنَا أَلَمْ تَكُنْ قَدْ طَافَتْ مَعَكُنَّ بِالْبَيْتِ " . قَالُوا بَلَى . قَالَ " فَاخْرُجْنَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ ga: «Yo Rasululloh! Safiyya bint Huyay hayz koʻrdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ehtimol u bizni ushlab qolar. U sizlar bilan birga Baytni tavof qilmaganmidi?» dedilar. Ular: «Ha, (tavof qilgan)», dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Unda chiqib ketaveringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ га: «Ё Расулуллоҳ! Сафийя бинт Ҳуяй ҳайз кўрди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эҳтимол у бизни ушлаб қолар. У сизлар билан бирга Байтни тавоф қилмаганмиди?» дедилар. Улар: «Ҳа, (тавоф қилган)», дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Унда чиқиб кетаверинглар», дедилар.
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، - لَعَلَّهُ قَالَ - عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرَادَ مِنْ صَفِيَّةَ بَعْضَ مَا يُرِيدُ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِهِ . فَقَالُوا إِنَّهَا حَائِضٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " وَإِنَّهَا لَحَابِسَتُنَا " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا قَدْ زَارَتْ يَوْمَ النَّحْرِ . قَالَ " فَلْتَنْفِرْ مَعَكُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Safiyyadan erkak kishi xotinidan istaydigan baʼzi narsani istadilar. Shunda (ayollar): «U hayzli, yo Rasululloh», dedilar. (Rasululloh ﷺ): «U bizni ushlab qoladigan boʻldimi?» dedilar. Ular: «Yo Rasululloh! U Nahr kuni ziyorat (ifoza tavofini) qilgan», dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Unda sizlar bilan birga chiqib ketaversin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Сафийядан эркак киши хотинидан истайдиган баъзи нарсани истадилар. Шунда (аёллар): «У ҳайзли, ё Расулуллоҳ», дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «У бизни ушлаб қоладиган бўлдими?» дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ! У Наҳр куни зиёрат (ифоза тавофини) қилган», дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Унда сизлар билан бирга чиқиб кетаверсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا أَرَادَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَنْفِرَ إِذَا صَفِيَّةُ عَلَى بَابِ خِبَائِهَا كَئِيبَةً حَزِينَةً . فَقَالَ " عَقْرَى حَلْقَى إِنَّكِ لَحَابِسَتُنَا " . ثُمَّ قَالَ لَهَا " أَكُنْتِ أَفَضْتِ يَوْمَ النَّحْرِ " . قَالَتْ نَعَمْ . قَالَ " فَانْفِرِي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (qaytishga) yoʻlga chiqmoqchi boʻlganlarida, Safiyya chodirining eshigi oldida xafa va gʻamgin (turgan) edi. Shunda (Rasululloh ﷺ): «Aqro halqo (qoʻllaring tuproqqa belansin)! Sen bizni ushlab qoladigan boʻlding-ku!» dedilar. Soʻng unga: «Nahr kuni ifoza (tavofini) qilganmiding?» dedilar. (Safiyya): «Ha», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Unda chiqib ketaver», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (қайтишга) йўлга чиқмоқчи бўлганларида, Сафийя чодирининг эшиги олдида хафа ва ғамгин (турган) эди. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ): «Ақро ҳалқо (қўлларинг тупроққа белансин)! Сен бизни ушлаб қоладиган бўлдинг-ку!» дедилар. Сўнг унга: «Наҳр куни ифоза (тавофини) қилганмидинг?» дедилар. (Сафийя): «Ҳа», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Унда чиқиб кетавер», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ حَدَاثَةُ عَهْدِ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَنَقَضْتُ الْكَعْبَةَ وَلَجَعَلْتُهَا عَلَى أَسَاسِ إِبْرَاهِيمَ فَإِنَّ قُرَيْشًا حِينَ بَنَتِ الْبَيْتَ اسْتَقْصَرَتْ وَلَجَعَلْتُ لَهَا خَلْفًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Qavmingning kufrdan (chiqib islomga kirgani) yaqindaligi boʻlmaganida, men albatta Kaʼbani buzib, uni Ibrohim (qoʻygan) poydevor ustiga qurar edim. Chunki Quraysh Baytni qurganlarida uni qisqartirib (kichraytirib) qoʻygan. Yana men unga (orqa tomonidan) bir eshik (chiqish) qilar edim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Қавмингнинг куфрдан (чиқиб исломга киргани) яқиндалиги бўлмаганида, мен албатта Каъбани бузиб, уни Иброҳим (қўйган) пойдевор устига қурар эдим. Чунки Қурайш Байтни қурганларида уни қисқартириб (кичрайтириб) қўйган. Яна мен унга (орқа томонидан) бир эшик (чиқиш) қилар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ، أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ قَوْمَكِ حِينَ بَنَوُا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ " . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَفَعَلْتُ " . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ اسْتِلاَمَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ إِلاَّ أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّمْ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Koʻrmaysanmi, qavming Kaʼbani qurganida Ibrohim (qoʻygan) poydevorlardan qisqartirib qoldirgan». (Oisha) dedi: Men: «Yo Rasululloh! Uni Ibrohim poydevorlari ustiga qaytarmaysizmi?» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Qavmingning kufrdan (chiqqani) yaqindaligi boʻlmaganida, albatta shunday qilar edim», dedilar. Abdulloh ibn Umar dedi: Agar Oisha buni Rasululloh ﷺ dan eshitgan boʻlsa, men Rasululloh ﷺ Hijrga tutash boʻlgan ikki rukn (burchak)ni istilom qilmay (silamay) qoldirganlarining sababi Baytning Ibrohim poydevorlari ustiga toʻla qurib bitkazilmaganidan boshqa narsa deb oʻylamayman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кўрмайсанми, қавминг Каъбани қурганида Иброҳим (қўйган) пойдеворлардан қисқартириб қолдирган». (Оиша) деди: Мен: «Ё Расулуллоҳ! Уни Иброҳим пойдеворлари устига қайтармайсизми?» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қавмингнинг куфрдан (чиққани) яқиндалиги бўлмаганида, албатта шундай қилар эдим», дедилар. Абдуллоҳ ибн Умар деди: Агар Оиша буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бўлса, мен Расулуллоҳ ﷺ Ҳижрга туташ бўлган икки рукн (бурчак)ни истилом қилмай (силамай) қолдирганларининг сабаби Байтнинг Иброҳим пойдеворлари устига тўла қуриб битказилмаганидан бошқа нарса деб ўйламайман.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَدْرِ أَمِنَ الْبَيْتِ هُوَ قَالَ " نَعَمْ " . قُلْتُ فَلِمَ لَمْ يُدْخِلُوهُ فِي الْبَيْتِ قَالَ " إِنَّ قَوْمَكِ قَصَّرَتْ بِهِمُ النَّفَقَةُ " . قُلْتُ فَمَا شَأْنُ بَابِهِ مُرْتَفِعًا قَالَ " فَعَلَ ذَلِكِ قَوْمُكِ لِيُدْخِلُوا مَنْ شَاءُوا وَيَمْنَعُوا مَنْ شَاءُوا وَلَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَخَافَ أَنْ تُنْكِرَ قُلُوبُهُمْ لَنَظَرْتُ أَنْ أُدْخِلَ الْجَدْرَ فِي الْبَيْتِ وَأَنْ أُلْزِقَ بَابَهُ بِالأَرْضِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan devor (Hijr) haqida: «U Baytdanmidi?» deb soʻradim. (U zot): «Ha», dedilar. Men: «Unda nega uni Baytga kiritmaganlar?» dedim. (U zot): «Sening qavmingning mablagʻi yetmagan», dedilar. Men: «Uning eshigi nega koʻtarilgan (baland qilingan)?» dedim. (U zot): «Buni sening qavming oʻzlari xohlagan kishini kiritib, xohlamaganlarini man qilish uchun shunday qilishgan. Agar sening qavming johiliyatga yaqin (yangi musulmon boʻlgan) boʻlmaganida va koʻngillari buni inkor qilishidan qoʻrqmaganimda edi, men devor (Hijr)ni Baytga kiritishni va uning eshigini yerga tegizishni (oʻylab) koʻrgan boʻlardim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан девор (Ҳижр) ҳақида: «У Байтданмиди?» деб сўрадим. (У зот): «Ҳа», дедилар. Мен: «Унда нега уни Байтга киритмаганлар?» дедим. (У зот): «Сенинг қавмингнинг маблағи етмаган», дедилар. Мен: «Унинг эшиги нега кўтарилган (баланд қилинган)?» дедим. (У зот): «Буни сенинг қавминг ўзлари хоҳлаган кишини киритиб, хоҳламаганларини ман қилиш учун шундай қилишган. Агар сенинг қавминг жоҳилиятга яқин (янги мусулмон бўлган) бўлмаганида ва кўнгиллари буни инкор қилишидан қўрқмаганимда эди, мен девор (Ҳижр)ни Байтга киритишни ва унинг эшигини ерга тегизишни (ўйлаб) кўрган бўлардим», дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحِجْرِ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الأَحْوَصِ وَقَالَ فِيهِ فَقُلْتُ فَمَا شَأْنُ بَابِهِ مُرْتَفِعًا لاَ يُصْعَدُ إِلَيْهِ إِلاَّ بِسُلَّمٍ وَقَالَ " مَخَافَةَ أَنْ تَنْفِرَ قُلُوبُهُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan Hijr haqida soʻradim, — va hadisni Abul-Ahvasning hadisi maʼnosida rivoyat qildi. Unda (Oisha) dedi: «Men: ‹Uning eshigi nega koʻtarilgan (baland qilingan), unga faqat zina bilangina chiqiladi?› dedim». (U zot): «Ularning koʻngillari (buni) yoqtirmasligidan qoʻrqib (shunday qoldirdim)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан Ҳижр ҳақида сўрадим, — ва ҳадисни Абул-Аҳваснинг ҳадиси маъносида ривоят қилди. Унда (Оиша) деди: «Мен: ‹Унинг эшиги нега кўтарилган (баланд қилинган), унга фақат зина билангина чиқилади?› дедим». (У зот): «Уларнинг кўнгиллари (буни) ёқтирмаслигидан қўрқиб (шундай қолдирдим)», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ يُونُسَ بْنَ يُوسُفَ، يَقُولُ عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ وَإِنَّهُ لَيَدْنُو ثُمَّ يُبَاهِي بِهِمُ الْمَلاَئِكَةَ فَيَقُولُ مَا أَرَادَ هَؤُلاَءِ ".
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Arafa kunichalik Alloh banidlarini doʻzaxdan koʻp ozod qiladigan boshqa kun yoʻq. U (Alloh) yaqinlashadi, soʻng ular bilan farishtalarga faxrlanib: ‹Bular nimani istaydilar?› deydi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Арафа куничалик Аллоҳ банидларини дўзахдан кўп озод қиладиган бошқа кун йўқ. У (Аллоҳ) яқинлашади, сўнг улар билан фаришталарга фахрланиб: ‹Булар нимани истайдилар?› дейди», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَهْىَ وَبِيئَةٌ فَاشْتَكَى أَبُو بَكْرٍ وَاشْتَكَى بِلاَلٌ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَكْوَى أَصْحَابِهِ قَالَ " اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَمَا حَبَّبْتَ مَكَّةَ أَوْ أَشَدَّ وَصَحِّحْهَا وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِهَا وَمُدِّهَا وَحَوِّلْ حُمَّاهَا إِلَى الْجُحْفَةِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Madinaga keldik, u (vaqtda) vabo (kasallik) tarqalgan joy edi. Abu Bakr kasal boʻldi, Bilol ham kasal boʻldi. Rasululloh ﷺ sahobalarining kasalligini koʻrgach: «Ey Alloh, Makkani bizga sevdirganing kabi, balki undan ham kuchliroq Madinani bizga sevdir, uni sogʻlom qil, soʼi va muddida bizga baraka ber, vabosini Juhfaga koʻchir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Мадинага келдик, у (вақтда) вабо (касаллик) тарқалган жой эди. Абу Бакр касал бўлди, Билол ҳам касал бўлди. Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларининг касаллигини кўргач: «Эй Аллоҳ, Маккани бизга севдирганинг каби, балки ундан ҳам кучлироқ Мадинани бизга севдир, уни соғлом қил, сўи ва муддида бизга барака бер, вабосини Жуҳфага кўчир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رَافِعٍ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يَقُولُ قَالَ ذَكْوَانُ مَوْلَى عَائِشَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَارِيَةِ يُنْكِحُهَا أَهْلُهَا أَتُسْتَأْمَرُ أَمْ لاَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ تُسْتَأْمَرُ " . فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لَهُ فَإِنَّهَا تَسْتَحْيِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَذَلِكَ إِذْنُهَا إِذَا هِيَ سَكَتَتْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan oilasi (vakili) uni nikohlab beradigan qiz haqida: «Undan maslahat soʻraladimi yoki yoʻqmi?» — deb soʻradim. Rasululloh ﷺ unga: «Ha, undan maslahat soʻraladi», — dedilar. Oisha aytdi: Men u zotga: «U (qiz) hayo qiladi-ku», — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar u sukut qilsa, ana shu uning iznidir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан оиласи (вакили) уни никоҳлаб берадиган қиз ҳақида: «Ундан маслаҳат сўраладими ёки йўқми?» — деб сўрадим. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳа, ундан маслаҳат сўралади», — дедилар. Оиша айтди: Мен у зотга: «У (қиз) ҳаё қилади-ку», — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у сукут қилса, ана шу унинг изнидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي، شَيْبَةَ قَالَ وَجَدْتُ فِي كِتَابِي عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِسِتِّ سِنِينَ وَبَنَى بِي وَأَنَا بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ . قَالَتْ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَوُعِكْتُ شَهْرًا فَوَفَى شَعْرِي جُمَيْمَةً فَأَتَتْنِي أُمُّ رُومَانَ وَأَنَا عَلَى أُرْجُوحَةٍ وَمَعِي صَوَاحِبِي فَصَرَخَتْ بِي فَأَتَيْتُهَا وَمَا أَدْرِي مَا تُرِيدُ بِي فَأَخَذَتْ بِيَدِي فَأَوْقَفَتْنِي عَلَى الْبَابِ . فَقُلْتُ هَهْ هَهْ . حَتَّى ذَهَبَ نَفَسِي فَأَدْخَلَتْنِي بَيْتًا فَإِذَا نِسْوَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقُلْنَ عَلَى الْخَيْرِ وَالْبَرَكَةِ وَعَلَى خَيْرِ طَائِرٍ . فَأَسْلَمَتْنِي إِلَيْهِنَّ فَغَسَلْنَ رَأْسِي وَأَصْلَحْنَنِي فَلَمْ يَرُعْنِي إِلاَّ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضُحًى فَأَسْلَمْنَنِي إِلَيْهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga olti yoshimda uylandilar va men toʻqqiz yoshli qiz boʻlganimda men bilan birga boʻldilar (yaqinlik qildilar). (Oisha) aytdi: Biz Madinaga keldik, men bir oy isitma boʻldim, soch(im toʻkilib, soʻng) yelkagacha yetadigan boʻlib oʻsdi. Men beshikday tebranadigan argʻimchoqda dugonalarim bilan birga turganimda, oldimga Umm Rumon keldi va meni baqirib chaqirdi. Men uning oldiga bordim, lekin u mendan nimani istayotganini bilmas edim. U qoʻlimdan ushlab, meni eshik oldida toʻxtatdi. Men hansirab nafasim chiqib ketguncha: «Ha, ha», — dedim. Soʻng u meni bir uyga kiritdi, qarasam, ansorlardan boʻlgan ayollar (bor edi). Ular: «Yaxshilik va barakaga (kelding), eng yaxshi nasibaga (kelding)», — dedilar. (Umm Rumon) meni ularga topshirdi. Ular boshimni yuvdilar va meni bezadilar. Meni faqat choshgoh vaqtida (kutilmaganda kelgan) Rasululloh ﷺ (koʻrish)gina hayajonga soldi. Soʻng (ayollar) meni u zotga topshirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга олти ёшимда уйландилар ва мен тўққиз ёшли қиз бўлганимда мен билан бирга бўлдилар (яқинлик қилдилар). (Оиша) айтди: Биз Мадинага келдик, мен бир ой иситма бўлдим, соч(им тўкилиб, сўнг) елкагача етадиган бўлиб ўсди. Мен бешикдай тебранадиган арғимчоқда дугоналарим билан бирга турганимда, олдимга Умм Румон келди ва мени бақириб чақирди. Мен унинг олдига бордим, лекин у мендан нимани истаётганини билмас эдим. У қўлимдан ушлаб, мени эшик олдида тўхтатди. Мен ҳансираб нафасим чиқиб кетгунча: «Ҳа, ҳа», — дедим. Сўнг у мени бир уйга киритди, қарасам, ансорлардан бўлган аёллар (бор эди). Улар: «Яхшилик ва баракага (келдинг), энг яхши насибага (келдинг)», — дедилар. (Умм Румон) мени уларга топширди. Улар бошимни ювдилар ва мени безадилар. Мени фақат чошгоҳ вақтида (кутилмаганда келган) Расулуллоҳ ﷺ (кўриш)гина ҳаяжонга солди. Сўнг (аёллар) мени у зотга топширдилар.