Oysha bint Abu Bakr as-Siddiq (Ummul-mu'minin)

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ رَبِيعَةَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ: «Valo — ozod qilgan kishiga (tegishli)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Вало — озод қилган кишига (тегишли)дир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَيْتُكِ فِي الْمَنَامِ مَرَّتَيْنِ أَرَى رَجُلًا يَحْمِلُكِ فِي سَرَقَةِ حَرِيرٍ فَيَقُولُ هَذِهِ امْرَأَتُكَ فَأَكْشِفُهَا فَإِذَا هِيَ أَنْتِ فَأَقُولُ إِنْ يَكُ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُمْضِهِ

Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ menga: «Sen menga tushimda ikki marta koʻrsatilding: bir kishi seni ipak (matoga) oʻrab koʻtarib kelar va: ‹Bu — sening xotining›, der edi. Men uni ochsam, birdan u sen boʻlar eding. Shunda men: ‹Agar bu Alloh azza va jalla huzuridan boʻlsa, U uni amalga oshiradi›, der edim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Сен менга тушимда икки марта кўрсатилдинг: бир киши сени ипак (матога) ўраб кўтариб келар ва: ‹Бу — сенинг хотининг›, дер эди. Мен уни очсам, бирдан у сен бўлар эдинг. Шунда мен: ‹Агар бу Аллоҳ азза ва жалла ҳузуридан бўлса, У уни амалга оширади›, дер эдим», дедилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَكَانَ يُوتِرُ بِخَمْسِ سَجَدَاتٍ لَا يَجْلِسُ بَيْنَهُنَّ حَتَّى يَجْلِسَ فِي الْآخِرَةِ ثُمَّ يُسَلِّمَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakaat namoz oʻqir, beshta sajda (rakaat) bilan vitr qilar, ularning orasida oʻtirmas, faqat oxirgisida oʻtirib, soʻng salom berar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракаат намоз ўқир, бешта сажда (ракаат) билан витр қилар, уларнинг орасида ўтирмас, фақат охиргисида ўтириб, сўнг салом берар эдилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَطْيَبِ مَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ ثُمَّ يُحْرِمُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga ihromga kirishlaridan oldin qodir boʻla oladigan eng yaxshi (atir) ila atir surar edim, soʻng u zot ihromga kirar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га иҳромга киришларидан олдин қодир бўла оладиган энг яхши (атир) ила атир сурар эдим, сўнг у зот иҳромга кирар эдилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ أَحَدُهُمَا أَيْسَرُ مِنْ الْآخَرِ إِلَّا اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِذَا كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُحَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ لِي يَعْنِي عُثْمَانَ بْنَ عُرْوَةَ هِشَامٌ يُخْبِرُ بِهِ عَنِّي

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biri ikkinchisidan osonroq boʻlgan ikki ish orasida ixtiyor qilishga qoʻyilsalar, agar gunoh boʻlmasa, albatta ulardan osonrogʻini tanlardilar. Agar (biri) gunoh boʻlsa, odamlar ichida undan eng yiroq turuvchi edilar. Boshqa sanad bilan ham Oishadan shunga oʻxshashi rivoyat qilingan. Sufyon dedi: Menga u — yaʼni Usmon ibn Urva — «Hishom buni mendan rivoyat qiladi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бири иккинчисидан осонроқ бўлган икки иш орасида ихтиёр қилишга қўйилсалар, агар гуноҳ бўлмаса, албатта улардан осонроғини танлардилар. Агар (бири) гуноҳ бўлса, одамлар ичида ундан энг йироқ турувчи эдилар. Бошқа санад билан ҳам Оишадан шунга ўхшаши ривоят қилинган. Суфён деди: Менга у — яъни Усмон ибн Урва — «Ҳишом буни мендан ривоят қилади», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ بَنِي تَيْمٍ يُقَالُ لَهُ طَلْحَةُ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْتَنَاوَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمَةٌ فَقَالَ وَأَنَا صَائِمٌ

Moʻminlar onasi Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ menga (yaqinlik qilmoqchi boʻlib) qoʻl uzatdilar. Men: «Men roʻzadorman», dedim. U zot: «Men ham roʻzadorman», dedilar.Мўминлар онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ менга (яқинлик қилмоқчи бўлиб) қўл узатдилар. Мен: «Мен рўзадорман», дедим. У зот: «Мен ҳам рўзадорман», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ الْأَسَدِيِّ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْتَنِعُ مِنْ شَيْءٍ مِنْ وَجْهِي وَهُوَ صَائِمٌحَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّا عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ ذَرِيحٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ

Moʻminlar onasi Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda yuzimning biror narsasidan tiyilmas edilar. Boshqa sanad bilan ham Oishadan shunga oʻxshashi rivoyat qilingan.Мўминлар онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда юзимнинг бирор нарсасидан тийилмас эдилар. Бошқа санад билан ҳам Оишадан шунга ўхшаши ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا كَانَتْ تَغْسِلُ الْمَنِيَّ مِنْ ثَوْبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ning kiyimlaridan maniyni yuvar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ нинг кийимларидан манийни ювар эди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ يَوْمًا يَصُومُهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تَصُومُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ صَامَهُ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ فَلَمَّا نَزَلَ رَمَضَانُ كَانَ رَمَضَانُ هُوَ الْفَرِيضَةَ وَتَرَكَ عَاشُورَاءَ

Oisha (roziyallohu anho) dedi: Ashuro kuni Rasululloh ﷺ johiliyatda roʻza tutadigan kun edi, Quraysh ham johiliyatda uni roʻza tutar edi. Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida uni roʻza tutdilar va uni tutishga buyurdilar. Ramazon nozil boʻlgach esa, farz Ramazon boʻldi va Ashuro (roʻzasi) tark etildi.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Ашуро куни Расулуллоҳ ﷺ жоҳилиятда рўза тутадиган кун эди, Қурайш ҳам жоҳилиятда уни рўза тутар эди. Набий ﷺ Мадинага келганларида уни рўза тутдилар ва уни тутишга буюрдилар. Рамазон нозил бўлгач эса, фарз Рамазон бўлди ва Ашуро (рўзаси) тарк этилди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ غَدَاةٍ وَعَلَيْهِ مِرْطٌ مُرَجَّلٌ مِنْ شَعَرٍ أَسْوَدَ

Oisha (roziyallohu anho) dedi: Nabiy ﷺ bir kuni ertalab chiqdilar, ul zotning ustlarida qora junli naqshli mirt (kiyim) bor edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Набий ﷺ бир куни эрталаб чиқдилар, ул зотнинг устларида қора жунли нақшли мирт (кийим) бор эди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ عَمَّتِهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلْتُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ وَإِنَّ أَوْلَادَكُمْ مِنْ كَسْبِكُمْ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, yeganlaringizning eng pokizasi oʻz kasbingizdandir, va albatta, bolalaringiz ham oʻz kasbingizdandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, еганларингизнинг энг покизаси ўз касбингиздандир, ва албатта, болаларингиз ҳам ўз касбингиздандир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ امْرَأَةٌ مَخْزُومِيَّةٌ تَسْتَعِيرُ الْمَتَاعَ وَتَجْحَدُهُ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَطْعِ يَدِهَا فَأَتَى أَهْلُهَا أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَكَلَّمُوهُ فَكَلَّمَ أُسَامَةُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُسَامَةُ لَا أَرَاكَ تُكَلِّمُنِي فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمْ الضَّعِيفُ قَطَعُوهُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ لَقَطَعْتُ يَدَهَا فَقَطَعَ يَدَ الْمَخْزُومِيَّةِ

Oisha (roziyallohu anho) dedi: Maxzumiy bir ayol narsalarni ariyat (vaqtincha) olib, soʻng uni inkor qilar edi. Shunda Nabiy ﷺ uning qoʻlini kesishga buyurdilar. Uning ahli Usoma ibn Zayd huzuriga kelib, u bilan gaplashdilar; Usoma esa Nabiy ﷺ bilan gaplashdi. Nabiy ﷺ unga: «Ey Usoma, seni Alloh azza va jallaning hadlaridan bir had haqida men bilan gaplashayotgan holda koʻrmay», dedilar. Soʻng Nabiy ﷺ xutba qilib turdilar-da: «Sizlardan oldingilar shu sababdan halok boʻlganlar: ular orasida sharafli kishi oʻgʻirlik qilsa, uni qoʻyib yuborardilar; ojiz kishi oʻgʻirlik qilsa, uning (qoʻlini) kesardilar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar Muhammadning qizi Fotima (oʻgʻirlik qilgan) boʻlsa ham, albatta uning qoʻlini kesardim», dedilar. Bas, oʻsha maxzumiy ayolning qoʻlini kesdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Махзумий бир аёл нарсаларни арият (вақтинча) олиб, сўнг уни инкор қилар эди. Шунда Набий ﷺ унинг қўлини кесишга буюрдилар. Унинг аҳли Усома ибн Зайд ҳузурига келиб, у билан гаплашдилар; Усома эса Набий ﷺ билан гаплашди. Набий ﷺ унга: «Эй Усома, сени Аллоҳ азза ва жалланинг ҳадларидан бир ҳад ҳақида мен билан гаплашаётган ҳолда кўрмай», дедилар. Сўнг Набий ﷺ хутба қилиб турдилар-да: «Сизлардан олдингилар шу сабабдан ҳалок бўлганлар: улар орасида шарафли киши ўғирлик қилса, уни қўйиб юборардилар; ожиз киши ўғирлик қилса, унинг (қўлини) кесардилар. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима (ўғирлик қилган) бўлса ҳам, албатта унинг қўлини кесардим», дедилар. Бас, ўша махзумий аёлнинг қўлини кесдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَفِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ} قَالَتْ كَانَ رِجَالٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِمَّنْ يُهِلُّ لِمَنَاةَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنَاةُ صَنَمٌ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا نَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ تَعْظِيمًا لِمَنَاةَ فَهَلْ عَلَيْنَا مِنْ حَرَجٍ أَنْ نَطُوفَ بِهِمَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوْ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا}

Oisha (roziyallohu anho)dan Alloh azza va jallaning: {Albatta, Safo va Marva Allohning shiorlaridandir} degan soʻzi haqida rivoyat qilinadi. U dedi: Ansorlardan baʼzi kishilar johiliyatda Manotga (atab) ehrom bogʻlar edilar — Manot Makka bilan Madina orasidagi bir but edi. Ular: «Yo Nabiyalloh, biz Manotni ulugʻlab, Safo bilan Marva orasida tavof qilar edik; ularning orasida tavof qilishimizda bizga gunoh boʻladimi?» dedilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Albatta, Safo va Marva Allohning shiorlaridandir; bas, kim Baytni haj qilsa yoki umra qilsa, ularning orasida tavof qilishida unga gunoh yoʻqdir} (oyatini) nozil qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Аллоҳ азза ва жалланинг: {Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳнинг шиорларидандир} деган сўзи ҳақида ривоят қилинади. У деди: Ансорлардан баъзи кишилар жоҳилиятда Манотга (атаб) эҳром боғлар эдилар — Манот Макка билан Мадина орасидаги бир бут эди. Улар: «Ё Набияллоҳ, биз Манотни улуғлаб, Сафо билан Марва орасида тавоф қилар эдик; уларнинг орасида тавоф қилишимизда бизга гуноҳ бўладими?» дедилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳнинг шиорларидандир; бас, ким Байтни ҳаж қилса ёки умра қилса, уларнинг орасида тавоф қилишида унга гуноҳ йўқдир} (оятини) нозил қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ {إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ} دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ بِي فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ قَدْ عَلِمَ وَاللَّهِ لَمْ يَكُونَا لِيَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ قَالَتْ فَقَرَأَ عَلَيَّ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا} فَقُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Agar sizlar Alloh va Uning Rasulini istasangiz} degan (oyat) nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ huzurimga kirib, mendan boshladilar-da: «Ey Oisha, men senga bir narsani aytaman, ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha shoshilmasang, senga zarari yoʻq», dedilar. (Oisha) dedi: «Allohga qasamki, u zot ota-onam meni u zotdan ajralishga buyurmasliklarini bilardilar». Soʻng menga: {Ey Nabiy! Xotinlaringga ayt: agar sizlar dunyo hayotini va uning zebu ziynatini istasangiz} (oyatini) oʻqib berdilar. Shunda men: «Shu haqda ota-onam bilan maslahatlashamanmi? Men Alloh azza va jallani, Uning Rasulini va oxirat diyorini istayman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Агар сизлар Аллоҳ ва Унинг Расулини истасангиз} деган (оят) нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб, мендан бошладилар-да: «Эй Оиша, мен сенга бир нарсани айтаман, ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча шошилмасанг, сенга зарари йўқ», дедилар. (Оиша) деди: «Аллоҳга қасамки, у зот ота-онам мени у зотдан ажралишга буюрмасликларини билардилар». Сўнг менга: {Эй Набий! Хотинларингга айт: агар сизлар дунё ҳаётини ва унинг зебу зийнатини истасангиз} (оятини) ўқиб бердилар. Шунда мен: «Шу ҳақда ота-онам билан маслаҳатлашаманми? Мен Аллоҳ азза ва жаллани, Унинг Расулини ва охират диёрини истайман», дедим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْتَحِنُ الْمُؤْمِنَاتِ إِلَّا بِالْآيَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ} وَلَا وَلَا

Oisha (roziyallohu anho) dedi: Nabiy ﷺ moʻmina ayollarni faqat Alloh azza va jalla aytgan oyat bilan sinar edilar: {Agar moʻmina ayollar senga Allohga hech narsani sherik qilmasliklari ustiga bayʼat qilgani kelsalar} — va na, va na (deb davom etadi).Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Набий ﷺ мўмина аёлларни фақат Аллоҳ азза ва жалла айтган оят билан синар эдилар: {Агар мўмина аёллар сенга Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмасликлари устига байъат қилгани келсалар} — ва на, ва на (деб давом этади).

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْفَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَدَأَ بِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا وَإِنَّكَ قَدْ دَخَلْتَ مِنْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ أَعُدُّهُنَّ فَقَالَ إِنَّ الشَّهْرَ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ ثُمَّ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلَا عَلَيْكِ أَنْ لَا تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيَّ الْآيَةَ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ حَتَّى بَلَغَ أَجْرًا عَظِيمًا} قَالَتْ عَائِشَةُ قَدْ عَلِمَ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا يَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ قَالَتْ فَقُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ

Oisha (roziyallohu anho) dedi: Yigirma toʻqqiz kecha oʻtgach, Rasululloh ﷺ mening oldimga kirdilar; u mendan boshladilar. Men: «Yo Rasululloh, siz bir oy oldimizga kirmaslikka qasam ichgan edingiz, holbuki yigirma toʻqqiz (kun)dayoq kirdingiz, men ularni sanab turibman», dedim. U zot: «Albatta, oy yigirma toʻqqiz (kun ham) boʻladi», dedilar. Soʻng: «Ey Oisha, men senga bir ishni aytmoqchiman, sen unda ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha shoshilmasang ham boʻladi», dedilar. Soʻng menga ushbu oyatni: {Ey Nabiy! Xotinlaringga aytgin} (dan) {ulkan ajr} (gacha) oʻqib berdilar. Oisha dedi: U zot ota-onam meni u zotdan ajralishga buyurmasliklarini bilardilar. Men: «Shu narsada ota-onam bilan maslahatlashamanmi?! Men Allohni, Uning Rasulini va oxirat diyorini istayman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Йигирма тўққиз кеча ўтгач, Расулуллоҳ ﷺ менинг олдимга кирдилар; у мендан бошладилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, сиз бир ой олдимизга кирмасликка қасам ичган эдингиз, ҳолбуки йигирма тўққиз (кун)даёқ кирдингиз, мен уларни санаб турибман», дедим. У зот: «Албатта, ой йигирма тўққиз (кун ҳам) бўлади», дедилар. Сўнг: «Эй Оиша, мен сенга бир ишни айтмоқчиман, сен унда ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча шошилмасанг ҳам бўлади», дедилар. Сўнг менга ушбу оятни: {Эй Набий! Хотинларингга айтгин} (дан) {улкан ажр} (гача) ўқиб бердилар. Оиша деди: У зот ота-онам мени у зотдан ажралишга буюрмасликларини билардилар. Мен: «Шу нарсада ота-онам билан маслаҳатлашаманми?! Мен Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират диёрини истайман», дедим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَخْبِرِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ

Saʼd ibn Hishom aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Menga Rasululloh ﷺning axloqi haqida xabar bering», deb soʻradim. U: «U zotning axloqi Qurʼon edi», dedi.Саъд ибн Ҳишом айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Менга Расулуллоҳ ﷺнинг ахлоқи ҳақида хабар беринг», деб сўрадим. У: «У зотнинг ахлоқи Қуръон эди», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ يَأْتِينِي أَحْيَانًا لَهُ صَلْصَلَةٌ كَصَلْصَلَةِ الْجَرَسِ فَيَنْفَصِمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ وَذَلِكَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ وَيَأْتِينِي أَحْيَانًا فِي صُورَةِ الرَّجُلِ أَوْ قَالَ الْمَلَكِ فَيُخْبِرُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan soʻrab: «Yo Nabiyalloh, sizga vahiy qanday keladi?» dedi. U zot: «Baʼzan menga qoʻngʻiroq jarangiga oʻxshash jarang bilan keladi, soʻng u mendan uzilib ketadi va men (aytilganni) yodlab olgan boʻlaman; menga eng ogʻiri ana shudir. Baʼzan esa menga kishi suratida — yoki farishta suratida, dedilar — keladi va menga xabar beradi, men esa u aytgan narsani yodlab olaman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан сўраб: «Ё Набияллоҳ, сизга ваҳий қандай келади?» деди. У зот: «Баъзан менга қўнғироқ жарангига ўхшаш жаранг билан келади, сўнг у мендан узилиб кетади ва мен (айтилганни) ёдлаб олган бўламан; менга энг оғири ана шудир. Баъзан эса менга киши суратида — ёки фаришта суратида, дедилар — келади ва менга хабар беради, мен эса у айтган нарсани ёдлаб оламан», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُقْطَعُ يَدُ السَّارِقِ فِي رُبُعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Oʻgʻrining qoʻli chorak dinor va undan koʻp (qiymatdagi narsa) uchun kesiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ўғрининг қўли чорак динор ва ундан кўп (қийматдаги нарса) учун кесилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أُخْبِرْتُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا قَالَتْ وَهِيَ تَذْكُرُ شَأْنَ خَيْبَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْعَثُ ابْنَ رَوَاحَةَ إِلَى الْيَهُودِ فَيَخْرُصُ عَلَيْهِمْ النَّخْلَ حِينَ يَطِيبُ قَبْلَ أَنْ يُؤْكَلَ مِنْهُ ثُمَّ يُخَيِّرُونَ يَهُودَ أَيَأْخُذُونَهُ بِذَلِكَ الْخَرْصِ أَمْ يَدْفَعُونَهُ إِلَيْهِمْ بِذَلِكَ وَإِنَّمَا كَانَ أَمْرُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْخَرْصِ لِكَيْ يُحْصِيَ الزَّكَاةَ قَبْلَ أَنْ تُؤْكَلَ الثَّمَرَةُ وَيُفَرَّقَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ بَلَغَهُ عَنْهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ وَهِيَ تَذْكُرُ شَأْنَ خَيْبَرَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ حِينَ يَطِيبُ أَوَّلُ التَّمْرِ وَقَالَ قَبْلَ أَنْ تُؤْكَلَ الثِّمَارُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Xaybar ishini zikr qilib aytdi: «Nabiy ﷺ Ibn Ravohani yahudiylarga joʻnatar edilar, u esa xurmo pishgan chogʻda, undan yeyilishidan oldin ularning xurmosini chamalar edi. Soʻng yahudiylarni ixtiyorli qilar edilar: uni oʻsha chama boʻyicha olsinlarmi yoki shu (chama) bilan ularga topshirsinlarmi. Nabiy ﷺ chamalashga buyurganlari — meva yeyilib, tarqatilishidan oldin zakot hisoblab olinishi uchun edi». Boshqa bir rivoyatda u Xaybar ishini zikr qilib, hadisni zikr qildi; faqat unda: «xurmoning avvali pishgan chogʻda» va: «mevalar yeyilishidan oldin» deyilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Хайбар ишини зикр қилиб айтди: «Набий ﷺ Ибн Равоҳани яҳудийларга жўнатар эдилар, у эса хурмо пишган чоғда, ундан ейилишидан олдин уларнинг хурмосини чамалар эди. Сўнг яҳудийларни ихтиёрли қилар эдилар: уни ўша чама бўйича олсинларми ёки шу (чама) билан уларга топширсинларми. Набий ﷺ чамалашга буюрганлари — мева ейилиб, тарқатилишидан олдин закот ҳисоблаб олиниши учун эди». Бошқа бир ривоятда у Хайбар ишини зикр қилиб, ҳадисни зикр қилди; фақат унда: «хурмонинг аввали пишган чоғда» ва: «мевалар ейилишидан олдин» дейилган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ أَكُنْ سُقْتُ الْهَدْيَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ عُمْرَتِهِ ثُمَّ لَا يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا فَحِضْتُ فَلَمَّا دَخَلَتْ لَيْلَةُ عَرَفَةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ أَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَكَيْفَ أَصْنَعُ بِحَجَّتِي قَالَ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَمْسِكِي عَنْ الْعُمْرَةِ وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ فَلَمَّا قَضَيْتُ حَجَّتِي أَمْرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَعْمَرَنِي مِنْ التَّنْعِيمِ مَكَانَ عُمْرَتِي الَّتِي نَسَكْتُ عَنْهَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Vidoʼ haji yilida chiqdik va men umraga ehrom bogʻladim, qurbonlik haydab kelmagan edim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimda qurbonlik boʻlsa, umrasi bilan birga hajga ham ehrom bogʻlasin, soʻng ikkovidan ham toʻla chiqquncha ehromdan chiqmasin», dedilar. Men hayz koʻrdim. Arafa kechasi kirganda: «Yo Rasululloh! Men umraga ehrom bogʻlagan edim, endi hajimni qanday qilay?» dedim. U zot: «Sochingni yech, taran, umradan toʻxta va hajga ehrom bogʻla», dedilar. Men hajimni ado etganimda, u zot Abdurahmon ibn Abu Bakrga buyurdilar, u esa men toʻxtab qolgan oʻsha umram oʻrniga menga Tanʼimdan umra qildirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Видў ҳажи йилида чиқдик ва мен умрага эҳром боғладим, қурбонлик ҳайдаб келмаган эдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимда қурбонлик бўлса, умраси билан бирга ҳажга ҳам эҳром боғласин, сўнг икковидан ҳам тўла чиққунча эҳромдан чиқмасин», дедилар. Мен ҳайз кўрдим. Арафа кечаси кирганда: «Ё Расулуллоҳ! Мен умрага эҳром боғлаган эдим, энди ҳажимни қандай қилай?» дедим. У зот: «Сочингни еч, таран, умрадан тўхта ва ҳажга эҳром боғла», дедилар. Мен ҳажимни адо этганимда, у зот Абдураҳмон ибн Абу Бакрга буюрдилар, у эса мен тўхтаб қолган ўша умрам ўрнига менга Танъимдан умра қилдирди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَهِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ضُبَاعَةَ بِنْتِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَتْ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ وَأَنَا شَاكِيَةٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُجِّي وَاشْتَرِطِي أَنَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zuboʼa binti Zubayr ibn Abdulmuttalibning oldiga kirdilar. Shunda u: «Men haj qilmoqchiman, lekin betobman», dedi. Nabiy ﷺ: «Haj qil va: ‹Meni qayerda toʻxtatsang, ehromdan chiqar joyim oʻsha boʻlsin› — deb shart qilib qoʻy», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зубўа бинти Зубайр ибн Абдулмутталибнинг олдига кирдилар. Шунда у: «Мен ҳаж қилмоқчиман, лекин бетобман», деди. Набий ﷺ: «Ҳаж қил ва: ‹Мени қаерда тўхтатсанг, эҳромдан чиқар жойим ўша бўлсин› — деб шарт қилиб қўй», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَرَادَ أَنْ يَنْفِرَ أُخْبِرَ أَنَّ صَفِيَّةَ حَائِضٌ فَقَالَ أَحَابِسَتُنَا هِيَ فَأُخْبِرَ أَنَّهَا قَدْ أَفَاضَتْ فَأَمَرَهَا بِالْخُرُوجِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (Minodan) qaytmoqchi boʻlganlarida, u zotga Safiyya hayz koʻrgani xabar qilindi. Shunda u zot: «U bizni ushlab qoluvchimi?» dedilar. Soʻng u zotga uning ifoza (tavofini) qilib boʻlgani xabar qilindi. Shunda u zot unga chiqishga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (Минодан) қайтмоқчи бўлганларида, у зотга Сафийя ҳайз кўргани хабар қилинди. Шунда у зот: «У бизни ушлаб қолувчими?» дедилар. Сўнг у зотга унинг ифоза (тавофини) қилиб бўлгани хабар қилинди. Шунда у зот унга чиқишга буюрдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ خَمْسِ فَوَاسِقَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْحِدَأَةِ وَالْعَقْرَبِ وَالْفَأْرَةِ وَالْغُرَابِ وَالْكَلْبِ الْعَقُورِ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ beshta zararli jonivorni haramdan tashqarida ham, haram ichida ham oʻldirishga buyurdilar: kalxat, chayon, sichqon, qargʻa va qopagʻon itni.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бешта зарарли жониворни ҳарамдан ташқарида ҳам, ҳарам ичида ҳам ўлдиришга буюрдилар: калхат, чаён, сичқон, қарға ва қопағон итни.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَمْسٌ مِنْ الدَّوَابِّ كُلُّهُنَّ فَاسِقٌ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْعَقْرَبُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonivorlardan beshtasi bor, ularning barchasi zararlidir, haramdan tashqarida ham, haram ichida ham oʻldiriladi: qopagʻon it, chayon, qargʻa, kalxat va sichqon», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жониворлардан бештаси бор, уларнинг барчаси зарарлидир, ҳарамдан ташқарида ҳам, ҳарам ичида ҳам ўлдирилади: қопағон ит, чаён, қарға, калхат ва сичқон», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَسَفَتْ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ جِدًّا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَإِنَّهُمَا لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَكَبِّرُوا وَادْعُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا وَلَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا أَلَا هَلْ بَلَّغْتُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ zamonida quyosh tutildi. Shunda Rasululloh ﷺ namozga turib, qiyomni juda uzaytirdilar, soʻng rukuʼga egilib, rukuʼni juda uzaytirdilar, soʻng boshlarini koʻtarib, qiyomni juda uzaytirdilar — biroq u birinchi qiyomdan kaltaroq edi; soʻng sajda qildilar. Soʻng turib, qiyomni uzaytirdilar — u birinchi qiyomdan kaltaroq edi; soʻng rukuʼga egilib, rukuʼni uzaytirdilar — u birinchi rukuʼdan kaltaroq edi; soʻng boshlarini koʻtarib turdilar va qiyomni uzaytirdilar — u birinchi qiyomdan kaltaroq edi; soʻng rukuʼga egilib, rukuʼni uzaytirdilar — u birinchi rukuʼdan kaltaroq edi; soʻng sajda qildilar. Soʻng Rasululloh ﷺ namozdan chiqdilar, quyosh esa allaqachon ochilib boʻlgan edi. Shunda u zot odamlarga xutba qildilar, Alloh azza va jallaga hamd va sano aytdilar, soʻng dedilar: ‹Albatta, quyosh va oy Allohning oyatlaridan (alomatlaridan)dir, ular biror kishining oʻlimi yoki hayoti uchun tutilmaydi. Bas, ularni (tutilganini) koʻrsangiz, takbir ayting, Alloh azza va jallaga duo qiling, namoz oʻqing va sadaqa bering. Ey Muhammad ummati! Alloh azza va jalladan koʻra rashkliroq hech kim yoʻqdir — qulining yoki choʻrisining zino qilishidan (rashk qilishda). Ey Muhammad ummati! Alloh nomi bilan qasamki, agar men bilgan narsani bilganingizda edi, koʻp yigʻlab, oz kular edingiz. Ogoh boʻlinglar, men yetkazdimmi?!›»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ замонида қуёш тутилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ намозга туриб, қиёмни жуда узайтирдилар, сўнг рукуъга эгилиб, рукуъни жуда узайтирдилар, сўнг бошларини кўтариб, қиёмни жуда узайтирдилар — бироқ у биринчи қиёмдан калтароқ эди; сўнг сажда қилдилар. Сўнг туриб, қиёмни узайтирдилар — у биринчи қиёмдан калтароқ эди; сўнг рукуъга эгилиб, рукуъни узайтирдилар — у биринчи рукуъдан калтароқ эди; сўнг бошларини кўтариб турдилар ва қиёмни узайтирдилар — у биринчи қиёмдан калтароқ эди; сўнг рукуъга эгилиб, рукуъни узайтирдилар — у биринчи рукуъдан калтароқ эди; сўнг сажда қилдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ намоздан чиқдилар, қуёш эса аллақачон очилиб бўлган эди. Шунда у зот одамларга хутба қилдилар, Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд ва сано айтдилар, сўнг дедилар: ‹Албатта, қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан (аломатларидан)дир, улар бирор кишининг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди. Бас, уларни (тутилганини) кўрсангиз, такбир айтинг, Аллоҳ азза ва жаллага дуо қилинг, намоз ўқинг ва садақа беринг. Эй Муҳаммад уммати! Аллоҳ азза ва жалладан кўра рашклироқ ҳеч ким йўқдир — қулининг ёки чўрисининг зино қилишидан (рашк қилишда). Эй Муҳаммад уммати! Аллоҳ номи билан қасамки, агар мен билган нарсани билганингизда эди, кўп йиғлаб, оз кулар эдингиз. Огоҳ бўлинглар, мен етказдимми?!›»

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَرَى صَفِيَّةَ إِلَّا حَابِسَتُنَا قَالَ أَوَلَمْ تَكُنْ أَفَاضَتْ قَالَتْ بَلَى قَالَ فَلَا حَبْسَ عَلَيْكِ فَنَفَرَ بِهَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Safiyya bizni ushlab qoladiganga oʻxshaydi», dedilar. (Unga:) «U ifoza (tavofini) qilmaganmidi?» deyildi. U: «Ha, qilgan», dedi. Shunda u zot: «Unday boʻlsa, senga ushlanib qolish yoʻq», dedilar va u bilan birga (Minodan) qaytdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафийя бизни ушлаб қоладиганга ўхшайди», дедилар. (Унга:) «У ифоза (тавофини) қилмаганмиди?» дейилди. У: «Ҳа, қилган», деди. Шунда у зот: «Ундай бўлса, сенга ушланиб қолиш йўқ», дедилар ва у билан бирга (Минодан) қайтдилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْلَوَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ فَأُصَلِّي الصُّبْحَ بِمِنًى وَأَرْمِي الْجَمْرَةَ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ النَّاسُ فَقِيلَ لَهَا وَكَانَتْ اسْتَأْذَنَتْهُ قَالَتْ نَعَمْ إِنَّهَا كَانَتْ امْرَأَةً ثَقِيلَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَذِنَ لَهَا

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Qaniydi, men ham Savda izn soʻraganidek Rasululloh ﷺdan izn soʻrasam-u, Minoda bomdodni oʻqib, odamlar kelmasidan oldin jamraga tosh otsam edi!» dedi. Unga: «Savda u zotdan izn soʻraganmidi?» deyildi. U: «Ha, u ogʻir-vazmin, sekin harakat qiladigan ayol edi, shuning uchun Rasululloh ﷺdan izn soʻradi, u zot ham unga izn berdilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Қанийди, мен ҳам Савда изн сўраганидек Расулуллоҳ ﷺдан изн сўрасам-у, Минода бомдодни ўқиб, одамлар келмасидан олдин жамрага тош отсам эди!» деди. Унга: «Савда у зотдан изн сўраганмиди?» дейилди. У: «Ҳа, у оғир-вазмин, секин ҳаракат қиладиган аёл эди, шунинг учун Расулуллоҳ ﷺдан изн сўради, у зот ҳам унга изн бердилар», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ فَيُخَفِّفُهُمَا حَتَّى أَقُولَ هَلْ قَرَأَ فِيهِمَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bomdoddan oldingi ikki rakatni oʻqir va ularni shu qadar yengil qilar edilarki, hatto men: ‹Ularda Qurʼonning onasini (Fotihani) oʻqidilarmikan?› der edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бомдоддан олдинги икки ракатни ўқир ва уларни шу қадар енгил қилар эдиларки, ҳатто мен: ‹Уларда Қуръоннинг онасини (Фотиҳани) ўқидилармикан?› дер эдим», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَرْجِعُ نِسَاؤُكَ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ لَيْسَ مَعَهَا عُمْرَةٌ فَأَقَامَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَالْبَطْحَاءِ وَأَمَرَهَا فَخَرَجَتْ إِلَى التَّنْعِيمِ وَخَرَجَ مَعَهَا أَخُوهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فَأَحْرَمَتْ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ أَتَتْ الْبَيْتَ فَطَافَتْ بِهِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَصَّرَتْ فَذَبَحَ عَنْهَا بَقَرَةً

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺga: «Sizning ayollaringiz haj va umra bilan qaytadilar-u, men esa umrasiz haj bilan qaytamanmi?» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ uning uchun Bathoda turdilar va unga buyurdilar. U Tanʼimga chiqdi, u bilan birga akasi Abdurahmon ibn Abu Bakr ham chiqdi. U umraga ehrom bogʻladi, soʻng Baytga kelib, uni tavof qildi hamda Safo bilan Marva orasida saʼy qildi va sochini qisqartirdi. U zot esa uning nomidan bir sigir soʻydilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺга: «Сизнинг аёлларингиз ҳаж ва умра билан қайтадилар-у, мен эса умрасиз ҳаж билан қайтаманми?» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг учун Батҳода турдилар ва унга буюрдилар. У Танъимга чиқди, у билан бирга акаси Абдураҳмон ибн Абу Бакр ҳам чиқди. У умрага эҳром боғлади, сўнг Байтга келиб, уни тавоф қилди ҳамда Сафо билан Марва орасида саъй қилди ва сочини қисқартирди. У зот эса унинг номидан бир сигир сўйдилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ

Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Alloh azza va jallaga eng suyukli amal — oz boʻlsa ham, davomlisidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Аллоҳ азза ва жаллага энг суюкли амал — оз бўлса ҳам, давомлисидир», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَقُلْتُ أَيْ أُمَّهْ كَيْفَ كَانَ صِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ وَلَمْ أَرَهُ يَصُومُ مِنْ شَهْرٍ أَكْثَرَ مِنْ صِيَامِهِ مِنْ شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ إِلَّا قَلِيلًا بَلْ كَانَ يَصُومُهُ كُلَّهُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey ona, Rasululloh ﷺning roʻzalari qanday edi?» dedim. U: «U zot roʻza tutar edilar, hatto biz: ‹Endi ochmaydilar›, der edik; roʻzani ochar edilar, hatto biz: ‹Endi tutmaydilar›, der edik. Men u zotni Shaʼbon oyida tutgan roʻzalaridan koʻra koʻproq roʻza tutgan boshqa oyni koʻrmadim: u zot Shaʼbonni oz (kunlar) qoldirib roʻza tutar edilar; balki uni butunlay roʻza tutar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй она, Расулуллоҳ ﷺнинг рўзалари қандай эди?» дедим. У: «У зот рўза тутар эдилар, ҳатто биз: ‹Энди очмайдилар›, дер эдик; рўзани очар эдилар, ҳатто биз: ‹Энди тутмайдилар›, дер эдик. Мен у зотни Шаъбон ойида тутган рўзаларидан кўра кўпроқ рўза тутган бошқа ойни кўрмадим: у зот Шаъбонни оз (кунлар) қолдириб рўза тутар эдилар; балки уни бутунлай рўза тутар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَرَوْحٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ رَوْحٌ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ عَشْرَ رَكَعَاتٍ يُوتِرُ بِسَجْدَةٍ وَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَتِلْكَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning kechadagi namozlari oʻn rakat boʻlar, bir sajda (rakat) bilan vitr qilar va bomdodning ikki rakatini oʻqir edilar — mana shu oʻn uch (rakat) boʻlar edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг кечадаги намозлари ўн ракат бўлар, бир сажда (ракат) билан витр қилар ва бомдоднинг икки ракатини ўқир эдилар — мана шу ўн уч (ракат) бўлар эди», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ عَنِ ابْنِ سَابِطٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَبْطَأْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا حَبَسَكِ يَا عَائِشَةُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فِي الْمَسْجِدِ رَجُلًا مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ قِرَاءَةً مِنْهُ قَالَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ سَالِمٌ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي أُمَّتِي مِثْلَكَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning huzurlariga kechikib bordim. Shunda u zot: «Ey Oisha, seni nima ushlab qoldi?» dedilar. Men: «Yo Rasululloh, masjidda bir kishi bor, men undan koʻra chiroyliroq qiroat qiladigan birovni koʻrmadim», dedim. Rasululloh ﷺ (masjidga) bordilar, qarasalar, u Abu Huzayfaning ozod qilgan quli Solim ekan. Shunda Rasululloh ﷺ: «Mening ummatimda sendek kishini paydo qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларига кечикиб бордим. Шунда у зот: «Эй Оиша, сени нима ушлаб қолди?» дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, масжидда бир киши бор, мен ундан кўра чиройлироқ қироат қиладиган бировни кўрмадим», дедим. Расулуллоҳ ﷺ (масжидга) бордилар, қарасалар, у Абу Ҳузайфанинг озод қилган қули Солим экан. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг умматимда сендек кишини пайдо қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَمِينُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامِهِ وَصَلَاتِهِ وَكَانَتْ شِمَالُهُ لِمَا سِوَى ذَلِكَ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning oʻng qoʻllari taomlari va namozlari uchun, chap qoʻllari esa bulardan boshqasi uchun edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ўнг қўллари таомлари ва намозлари учун, чап қўллари эса булардан бошқаси учун эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ ابْنَةِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى النِّسَاءِ مِنْ جِهَادٍ قَالَ نَعَمْ عَلَيْهِنَّ جِهَادٌ لَا قِتَالَ فِيهِ الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, ayollarga jihod bormi?» dedim. U zot: «Ha, ularga urush boʻlmagan jihod bor — u haj va umradir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, аёлларга жиҳод борми?» дедим. У зот: «Ҳа, уларга уруш бўлмаган жиҳод бор — у ҳаж ва умрадир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُفِّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ سُحُولِيَّةٍ لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلَا عِمَامَةٌ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Suhul matosidan boʻlgan uchta kiyimga kafanlandilar; ularning orasida na koʻylak, na salla bor edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Суҳул матосидан бўлган учта кийимга кафанландилар; уларнинг орасида на кўйлак, на салла бор эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قَالَ ذَكْوَانُ مَوْلَى عَائِشَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجَارِيَةِ يُنْكِحُهَا أَهْلُهَا أَتُسْتَأْمَرُ أَمْ لَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُسْتَأْمَرُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لَهُ فَإِنَّهَا تَسْتَحِي فَتَسْكُتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ إِذْنُهَا إِذَا هِيَ سَكَتَتْ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan oilasi (vakili) uni nikohlab beradigan qiz haqida: «Undan maslahat soʻraladimi yoki yoʻqmi?» — deb soʻradim. Rasululloh ﷺ unga: «Ha, undan maslahat soʻraladi», — dedilar. Oisha aytdi: Men u zotga: «U (qiz) hayo qiladi-ku», — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar u sukut qilsa, ana shu uning iznidir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан оиласи (вакили) уни никоҳлаб берадиган қиз ҳақида: «Ундан маслаҳат сўраладими ёки йўқми?» — деб сўрадим. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳа, ундан маслаҳат сўралади», — дедилар. Оиша айтди: Мен у зотга: «У (қиз) ҳаё қилади-ку», — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у сукут қилса, ана шу унинг изнидир», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتِاسْتَأْذَنَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجِهَادِ فَقَالَ حَسْبُكُنَّ الْحَجُّ أَوْ جِهَادُكُنَّ الْحَجُّ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺdan jihod (ga chiqish) haqida izn soʻradik. Shunda u zot: «Sizlarga haj kifoya», yoki: «Sizlarning jihodingiz — hajdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺдан жиҳод (га чиқиш) ҳақида изн сўрадик. Шунда у зот: «Сизларга ҳаж кифоя», ёки: «Сизларнинг жиҳодингиз — ҳаждир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُرْوَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ أُنْكِحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ ثَلَاثًا وَلَهَا مَهْرُهَا بِمَا أَصَابَ مِنْهَا فَإِنْ اشْتَجَرُوا فَإِنَّ السُّلْطَانَ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qaysi bir ayol egalarining iznisiz nikohlansa, uning nikohi botildir», deb uch marta aytdilar va: «(Eri) undan bahramand boʻlgani evaziga unga mahri (vojib) boʻladi. Agar tortishib qolsalar, valiysi boʻlmagan kishining valiysi sultondir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қайси бир аёл эгаларининг изнисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир», деб уч марта айтдилар ва: «(Эри) ундан баҳраманд бўлгани эвазига унга маҳри (вожиб) бўлади. Агар тортишиб қолсалар, валийси бўлмаган кишининг валийси султондир», дедилар.