حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي حَبِيبَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْتُلُوا الْفَاعِلَ وَالْمَفْعُولَ بِهِ فِي عَمَلِ قَوْمِ لُوطٍ وَالْبَهِيمَةَ وَالْوَاقِعَ عَلَى الْبَهِيمَةِ وَمَنْ وَقَعَ عَلَى ذَاتِ مَحْرَمٍ فَاقْتُلُوهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Lut qavmining ishida qiluvchini ham, oʻziga qilingan kishini ham oʻldiringlar; hayvonni ham, hayvon bilan qoʻshilgan kishini ham (oʻldiringlar). Kim mahrami boʻlgan ayol bilan qoʻshilsa, uni ham oʻldiringlar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Лут қавмининг ишида қилувчини ҳам, ўзига қилинган кишини ҳам ўлдиринглар; ҳайвонни ҳам, ҳайвон билан қўшилган кишини ҳам (ўлдиринглар). Ким маҳрами бўлган аёл билан қўшилса, уни ҳам ўлдиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي حَبِيبَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَعَثَ جُيُوشَهُ قَالَ اخْرُجُوا بِسْمِ اللَّهِ تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ لَا تَغْدِرُوا وَلَا تَغُلُّوا وَلَا تُمَثِّلُوا وَلَا تَقْتُلُوا الْوِلْدَانَ وَلَا أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻshinlarini joʻnatganlarida shunday der edilar: «Alloh nomi bilan chiqinglar; Allohga kufr keltirganlarga qarshi Alloh yoʻlida jang qilasizlar. Ahdga xiyonat qilmanglar, gʻanimatdan oʻgʻirlamanglar, (jasadlarni) buzib tashlamanglar, bolalarni ham, ibodatxona ahlini ham oʻldirmanglar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўшинларини жўнатганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳ номи билан чиқинглар; Аллоҳга куфр келтирганларга қарши Аллоҳ йўлида жанг қиласизлар. Аҳдга хиёнат қилманглар, ғаниматдан ўғирламанглар, (жасадларни) бузиб ташламанглар, болаларни ҳам, ибодатхона аҳлини ҳам ўлдирманглар».
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي حَبِيبَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا مِنْ الْحُمَّى وَالْأَوْجَاعِ بِسْمِ اللَّهِ الْكَبِيرِ أَعُوذُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ مِنْ شَرِّ عِرْقٍ نَعَّارٍ وَمِنْ شَرِّ حَرِّ النَّارِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytadi: Rasululloh ﷺ bizga isitma va ogʻriqlardan shuni oʻrgatar edilar: «Bismillahil-Kabir. Otilib chiqadigan tomirning yomonligidan va olov haroratining yomonligidan Ulugʻ Allohga panoh soʻrayman».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ бизга иситма ва оғриқлардан шуни ўргатар эдилар: «Бисмиллаҳил-Кабир. Отилиб чиқадиган томирнинг ёмонлигидан ва олов ҳароратининг ёмонлигидан Улуғ Аллоҳга паноҳ сўрайман».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِقَصْعَةٍ مِنْ ثَرِيدٍ فَقَالَ كُلُوا مِنْ حَوْلِهَا وَلَا تَأْكُلُوا مِنْ وَسَطِهَا فَإِنَّ الْبَرَكَةَ تَنْزِلُ فِي وَسَطِهَا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga sarid solingan bir katta tovoq keltirildi. Shunda u zot: «Uning chetlaridan yenglar, oʻrtasidan yemanglar; chunki baraka uning oʻrtasiga tushadi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга сарид солинган бир катта товоқ келтирилди. Шунда у зот: «Унинг четларидан енглар, ўртасидан еманглар; чунки барака унинг ўртасига тушади», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ يَوْمَ النَّحْرِ عَنْ رَجُلٍ حَلَقَ قَبْلَ أَنْ يَرْمِيَ أَوْ نَحَرَ أَوْ ذَبَحَ وَأَشْبَاهِ هَذَا فِي التَّقْدِيمِ وَالتَّأْخِيرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَرَجَ لَا حَرَجَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan nahr kunida tosh otishdan oldin sochini oldirgan yoki (qurbonlikni) soʻygan kishi haqida va shunga oʻxshash oldin-keyin qilishlar haqida soʻraldi. Rasululloh ﷺ: «Zarari yoʻq, zarari yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан наҳр кунида тош отишдан олдин сочини олдирган ёки (қурбонликни) сўйган киши ҳақида ва шунга ўхшаш олдин-кейин қилишлар ҳақида сўралди. Расулуллоҳ ﷺ: «Зарари йўқ, зарари йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ وَجَدْتُمُوهُ يَعْمَلُ عَمَلَ قَوْمِ لُوطٍ فَاقْتُلُوا الْفَاعِلَ وَالْمَفْعُولَ بِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ: ‹Kimni Lut qavmining ishini qilayotganini topsangiz, qiluvchini ham, oʻziga qilingan kishini ham oʻldiringlar›, dedilar», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Кимни Лут қавмининг ишини қилаётганини топсангиз, қилувчини ҳам, ўзига қилинган кишини ҳам ўлдиринглар›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ قَالَ فِي الَّذِي يَأْتِي الْبَهِيمَةَ اقْتُلُوا الْفَاعِلَ وَالْمَفْعُولَ بِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) hayvonga yaqinlik qilgan kishi haqida: «Qiluvchini ham, oʻziga qilingan (hayvon)ni ham oʻldiringlar», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ҳайвонга яқинлик қилган киши ҳақида: «Қилувчини ҳам, ўзига қилинган (ҳайвон)ни ҳам ўлдиринглар», деди.
حَدَّثَنِي حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ وَقَعَ فِي أَبٍ لِلْعَبَّاسِ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَطَمَهُ الْعَبَّاسُ فَجَاءَ قَوْمَهُ فَقَالُوا وَاللَّهِ لَنَلْطِمَنَّهُ كَمَا لَطَمَهُ فَلَبِسُوا السِّلَاحَ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ أَهْلِ الْأَرْضِ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ قَالُوا أَنْتَ قَالَ فَإِنَّ الْعَبَّاسَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ فَلَا تَسُبُّوا مَوْتَانَا فَتُؤْذُوا أَحْيَاءَنَا فَجَاءَ الْقَوْمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِكَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, ansorlardan bir kishi Abbosning johiliyatda (vafot etgan) bir otasini yomonladi, shunda Abbos uni tarsakilab yubordi. Oʻsha kishining qavmi kelib: «Allohga qasamki, u uni qanday tarsakilagan boʻlsa, biz ham uni shunday tarsakilaymiz», deyishdi va qurol koʻtarishdi. Bu xabar Rasululloh ﷺga yetganda, u zot minbarga chiqib: «Ey odamlar, yer yuzi ahlidan qay biri Alloh huzurida eng karamlidir?» dedilar. Ular: «Siz», deyishdi. U zot: «Albatta, Abbos mendan va men undanman. Bizning oʻliklarimizni soʻkmanglar, aks holda tiriklarimizga ozor yetkazasizlar», dedilar. Soʻng oʻsha qavm kelib: «Ey Rasululloh, gʻazabingizdan Allohdan panoh soʻraymiz», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, ансорлардан бир киши Аббоснинг жоҳилиятда (вафот этган) бир отасини ёмонлади, шунда Аббос уни тарсакилаб юборди. Ўша кишининг қавми келиб: «Аллоҳга қасамки, у уни қандай тарсакилаган бўлса, биз ҳам уни шундай тарсакилаймиз», дейишди ва қурол кўтаришди. Бу хабар Расулуллоҳ ﷺга етганда, у зот минбарга чиқиб: «Эй одамлар, ер юзи аҳлидан қай бири Аллоҳ ҳузурида энг карамлидир?» дедилар. Улар: «Сиз», дейишди. У зот: «Албатта, Аббос мендан ва мен унданман. Бизнинг ўликларимизни сўкманглар, акс ҳолда тирикларимизга озор етказасизлар», дедилар. Сўнг ўша қавм келиб: «Эй Расулуллоҳ, ғазабингиздан Аллоҳдан паноҳ сўраймиз», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُجَاهِدٍأَنَّ النَّاسَ كَانُوا يَطُوفُونَ بِالْبَيْتِ وَابْنُ عَبَّاسٍ جَالِسٌ مَعَهُ مِحْجَنٌ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} وَلَوْ أَنَّ قَطْرَةً مِنْ الزَّقُّومِ قُطِرَتْ لَأَمَرَّتْ عَلَى أَهْلِ الْأَرْضِ عَيْشَهُمْ فَكَيْفَ مَنْ لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا الزَّقُّومُ
Mujohid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Odamlar Baytni tavof qilib turishardi, Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) esa yonida (uchi egik) tayogʻi bilan oʻtirgan edi. U dedi: Rasululloh ﷺ {Ey iymon keltirganlar! Allohdan qanday qoʻrqmoq lozim boʻlsa, shunday qoʻrqinglar va faqat musulmon holingizdagina oʻlinglar} (oyatini oʻqib): «Agar zaqqumdan bir tomchi tomizilsa, yer ahlining tirikchiligini achchiq qilib yuborardi. Bas, zaqqumdan boshqa taomi yoʻq kishining holi qanday boʻlar ekan?!» dedilar.Мужоҳид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Одамлар Байтни тавоф қилиб туришарди, Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) эса ёнида (учи эгик) таёғи билан ўтирган эди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ {Эй иймон келтирганлар! Аллоҳдан қандай қўрқмоқ лозим бўлса, шундай қўрқинглар ва фақат мусулмон ҳолингиздагина ўлинглар} (оятини ўқиб): «Агар заққумдан бир томчи томизилса, ер аҳлининг тирикчилигини аччиқ қилиб юборарди. Бас, заққумдан бошқа таоми йўқ кишининг ҳоли қандай бўлар экан?!» дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ إِلَّا وَقَدْ أَخْطَأَ أَوْ هَمَّ بِخَطِيئَةٍ لَيْسَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Odamlardan hech kim yoʻqki, xato qilmagan yoki xatoni koʻngliga keltirmagan boʻlsin — Yahyo ibn Zakariyodan boshqa», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлардан ҳеч ким йўқки, хато қилмаган ёки хатони кўнглига келтирмаган бўлсин — Яҳё ибн Закариёдан бошқа», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَوَاللَّهِ مَا صَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا كَامِلًا قَطُّ غَيْرَ رَمَضَانَ وَكَانَ إِذَا صَامَ صَامَ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ وَاللَّهِ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى إِذَا أَفْطَرَ يَقُولُ الْقَائِلُ وَاللَّهِ لَا يَصُومُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ Ramazondan boshqa biror oyni hech qachon toʻla roʻza tutmaganlar. U zot roʻza tutganlarida shunchalik tutar edilarki, aytuvchi: ‹Allohga qasamki, roʻzani ochmaydilar›, der edi; roʻza ochganlarida esa shunchalik ochar edilarki, aytuvchi: ‹Allohga qasamki, roʻza tutmaydilar›, der edi».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ Рамазондан бошқа бирор ойни ҳеч қачон тўла рўза тутмаганлар. У зот рўза тутганларида шунчалик тутар эдиларки, айтувчи: ‹Аллоҳга қасамки, рўзани очмайдилар›, дер эди; рўза очганларида эса шунчалик очар эдиларки, айтувчи: ‹Аллоҳга қасамки, рўза тутмайдилар›, дер эди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُصُّ شَارِبَهُ وَكَانَ أَبُوكُمْ إِبْرَاهِيمُ مِنْ قَبْلِهِ يَقُصُّ شَارِبَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ moʻylovlarini qirqar edilar; u zotdan oldin otangiz Ibrohim ham moʻylovini qirqar edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мўйловларини қирқар эдилар; у зотдан олдин отангиз Иброҳим ҳам мўйловини қирқар эди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي الدَّسْتُوَائِيَّ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَفْتَخِرُوا بِآبَائِكُمْ الَّذِينَ مَاتُوا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَمَا يُدَهْدِهُ الْجُعَلُ بِمَنْخَرَيْهِ خَيْرٌ مِنْ آبَائِكُمْ الَّذِينَ مَاتُوا فِي الْجَاهِلِيَّةِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Johiliyatda oʻlgan otalaringiz bilan faxrlanmanglar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, gʻoʻng qoʻngʻizi burni bilan dumalatib yuradigan narsa johiliyatda oʻlgan otalaringizdan yaxshiroqdir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Жоҳилиятда ўлган оталарингиз билан фахрланманглар. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, ғўнг қўнғизи бурни билан думалатиб юрадиган нарса жоҳилиятда ўлган оталарингиздан яхшироқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّهْشَلِيُّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوتِرُ بِثَلَاثٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uch (rakaat) bilan vitr qilar edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уч (ракаат) билан витр қилар эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْحَجُّ كُلَّ عَامٍ فَقَالَ بَلْ حَجَّةٌ عَلَى كُلِّ إِنْسَانٍ وَلَوْ قُلْتُ نَعَمْ كُلَّ عَامٍ لَكَانَ كُلَّ عَامٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Ey Rasululloh, haj har yilimi?» dedi. U zot: «Yoʻq, har bir insonga bir marta hajdir. Agar ‹ha, har yili›, desam, har yili boʻlib qolardi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Эй Расулуллоҳ, ҳаж ҳар йилими?» деди. У зот: «Йўқ, ҳар бир инсонга бир марта ҳаждир. Агар ‹ҳа, ҳар йили›, десам, ҳар йили бўлиб қоларди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُعْطِيتُ خَمْسًا لَمْ يُعْطَهُنَّ نَبِيٌّ قَبْلِي وَلَا أَقُولُهُنَّ فَخْرًا بُعِثْتُ إِلَى النَّاسِ كَافَّةً الْأَحْمَرِ وَالْأَسْوَدِ وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ وَأُحِلَّتْ لِي الْغَنَائِمُ وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي وَجُعِلَتْ لِي الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا وَأُعْطِيتُ الشَّفَاعَةَ فَأَخَّرْتُهَا لِأُمَّتِي فَهِيَ لِمَنْ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Menga mendan oldingi hech bir paygʻambarga berilmagan beshta (narsa) berildi — buni faxrlanish uchun aytmayman: men odamlarning barchasiga — qizilu qorasiga yuborildim; bir oylik yoʻl (masofasidan) qoʻrquv bilan nusrat berildim; menga gʻanimatlar halol qilindi, holbuki mendan oldin hech kimga halol boʻlmagan edi; menga yer masjid va poklovchi qilindi; menga shafoat berildi va men uni ummatim uchun kechiktirdim — u Allohga hech narsani sherik qilmagan kishi uchundir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Менга мендан олдинги ҳеч бир пайғамбарга берилмаган бешта (нарса) берилди — буни фахрланиш учун айтмайман: мен одамларнинг барчасига — қизилу қорасига юборилдим; бир ойлик йўл (масофасидан) қўрқув билан нусрат берилдим; менга ғаниматлар ҳалол қилинди, ҳолбуки мендан олдин ҳеч кимга ҳалол бўлмаган эди; менга ер масжид ва покловчи қилинди; менга шафоат берилди ва мен уни умматим учун кечиктирдим — у Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган киши учундир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا هِلَالٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَظَرَ إِلَى أُحُدٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا يَسُرُّنِي أَنَّ أُحُدًا لِآلِ مُحَمَّدٍ ذَهَبًا أُنْفِقُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمُوتُ يَوْمَ أَمُوتُ وَعِنْدِي مِنْهُ دِينَارَانِ إِلَّا أَنْ أُعِدَّهُمَا لِدَيْنٍ قَالَ فَمَاتَ وَمَا تَرَكَ دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَلَا عَبْدًا وَلَا وَلِيدَةً وَتَرَكَ دِرْعَهُ رَهْنًا عِنْدَ يَهُودِيٍّ عَلَى ثَلَاثِينَ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Uhudga qarab: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, Uhud Muhammadning oilasi uchun oltin boʻlishi va uni Alloh yoʻlida infoq qilishim, oʻladigan kunimda esa undan yonimda ikki dinor qolishi meni xursand qilmaydi; magar ularni qarz uchun tayyorlab qoʻygan boʻlsam, (boshqa)», dedilar. (Rovi) aytdi: U zot vafot etdilar va bir dinor ham, bir dirham ham, bir qul ham, bir joriya ham qoldirmadilar; sovutlarini esa oʻttiz soʻ arpaga bir yahudiyning huzurida garovda qoldirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Уҳудга қараб: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, Уҳуд Муҳаммаднинг оиласи учун олтин бўлиши ва уни Аллоҳ йўлида инфоқ қилишим, ўладиган кунимда эса ундан ёнимда икки динор қолиши мени хурсанд қилмайди; магар уларни қарз учун тайёрлаб қўйган бўлсам, (бошқа)», дедилар. (Рови) айтди: У зот вафот этдилар ва бир динор ҳам, бир дирҳам ҳам, бир қул ҳам, бир жория ҳам қолдирмадилар; совутларини эса ўттиз сў арпага бир яҳудийнинг ҳузурида гаровда қолдирдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَأَبُو سَعِيدٍ وَعَفَّانُ قَالُوا حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا هِلَالٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهِ عُمَرُ وَهُوَ عَلَى حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ لَوْ اتَّخَذْتَ فِرَاشًا أَوْثَرَ مِنْ هَذَا فَقَالَ مَا لِي وَلِلدُّنْيَا مَا مَثَلِي وَمَثَلُ الدُّنْيَا إِلَّا كَرَاكِبٍ سَارَ فِي يَوْمٍ صَائِفٍ فَاسْتَظَلَّ تَحْتَ شَجَرَةٍ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ثُمَّ رَاحَ وَتَرَكَهَا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdi — u zot boʻyra ustida edilar va (boʻyra) yonlarida iz qoldirgan edi. Shunda u: «Ey Allohning Nabiysi, shundan koʻra yumshoqroq toʻshak olsangiz edi», dedi. U zot: «Menga dunyoning nima keragi bor?! Mening dunyo bilan misolim — issiq kunda yoʻlga chiqib, kunduzning bir soatida daraxt tagida soyalangan, soʻng uni tashlab ketgan otliqning misoliga oʻxshaydi, xolos», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирди — у зот бўйра устида эдилар ва (бўйра) ёнларида из қолдирган эди. Шунда у: «Эй Аллоҳнинг Набийси, шундан кўра юмшоқроқ тўшак олсангиз эди», деди. У зот: «Менга дунёнинг нима кераги бор?! Менинг дунё билан мисолим — иссиқ кунда йўлга чиқиб, кундузнинг бир соатида дарахт тагида сояланган, сўнг уни ташлаб кетган отлиқнинг мисолига ўхшайди, холос», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا هِلَالٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَاتَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَدُوًّا فَلَمْ يَفْرُغْ مِنْهُمْ حَتَّى أَخَّرَ الْعَصْرَ عَنْ وَقْتِهَا فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ قَالَ اللَّهُمَّ مَنْ حَبَسَنَا عَنْ الصَّلَاةِ الْوُسْطَى فَامْلَأْ بُيُوتَهُمْ نَارًا وَامْلَأْ قُبُورَهُمْ نَارًا وَنَحْوَ ذَلِكَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir dushmanga qarshi jang qildilar va ulardan qutulmaguncha asrni oʻz vaqtidan kechiktirdilar. Buni koʻrganlarida: «Allohim, kim bizni oʻrtadagi namozdan toʻsgan boʻlsa, ularning uylarini oʻtga toʻldir, qabrlarini ham oʻtga toʻldir», deb shunga oʻxshash (soʻzlarni) aytdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир душманга қарши жанг қилдилар ва улардан қутулмагунча асрни ўз вақтидан кечиктирдилар. Буни кўрганларида: «Аллоҳим, ким бизни ўртадаги намоздан тўсган бўлса, уларнинг уйларини ўтга тўлдир, қабрларини ҳам ўтга тўлдир», деб шунга ўхшаш (сўзларни) айтдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ هِلَالٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا مُتَتَابِعًا فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ وَالصُّبْحِ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ مِنْ الرَّكْعَةِ الْأَخِيرَةِ يَدْعُو عَلَيْهِمْ عَلَى حَيٍّ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَيُؤَمِّنُ مَنْ خَلْفَهُ أَرْسَلَ إِلَيْهِمْ يَدْعُوهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ فَقَتَلُوهُمْ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ وَقَالَ عِكْرِمَةُ هَذَا كَانَ مِفْتَاحَ الْقُنُوتِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ bir oy ketma-ket peshin, asr, shom, xufton va bomdod namozlarida — har namozning oxirida, oxirgi rakaatda «Samiʼallohu liman hamidah» deganlarida — qunut oʻqidilar; Banu Sulaymdan boʻlgan bir qabilaga — Riʼl, Zakvon va Usayyaga qarshi duo qilar, orqalaridagilar esa omin der edilar. U zot ularni Islomga daʼvat qilib, (elchilar) yuborgan edilar, ular esa oʻshalarni oʻldirdilar. Ikrima aytdi: Bu qunutning kaliti edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир ой кетма-кет пешин, аср, шом, хуфтон ва бомдод намозларида — ҳар намознинг охирида, охирги ракаатда «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деганларида — қунут ўқидилар; Бану Сулаймдан бўлган бир қабилага — Риъл, Заквон ва Усайяга қарши дуо қилар, орқаларидагилар эса омин дер эдилар. У зот уларни Исломга даъват қилиб, (элчилар) юборган эдилар, улар эса ўшаларни ўлдирдилар. Икрима айтди: Бу қунутнинг калити эди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ وَأَبُو بِشْرٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنْ السِّبَاعِ وَكُلِّ ذِي مِخْلَبٍ مِنْ الطَّيْرِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yirtqichlardan boʻlgan har bir oziq tishli (hayvon)ni va parrandalardan changalli har birini (yeyishni) man qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ йиртқичлардан бўлган ҳар бир озиқ тишли (ҳайвон)ни ва паррандалардан чангалли ҳар бирини (ейишни) ман қилдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ وَبِكَ خَاصَمْتُ أَعُوذُ بِعِزَّتِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَنْ تُضِلَّنِي أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لَا تَمُوتُ وَالْجِنُّ وَالْإِنْسُ يَمُوتُونَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Allohim, Senga taslim boʻldim, Senga iymon keltirdim, Senga tavakkul qildim, Senga qaytdim (tavba qildim) va Sen (bergan dalil) bilan (xusumat qilganlarga) qarshi kurashdim. Izzating bilan panoh soʻrayman — Sendan oʻzga iloh yoʻq — meni adashtirib qoʻyishingdan. Sen oʻlmaydigan Tirik (Zot)san, jin va inson esa oʻladi.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, Сенга таслим бўлдим, Сенга иймон келтирдим, Сенга таваккул қилдим, Сенга қайтдим (тавба қилдим) ва Сен (берган далил) билан (хусумат қилганларга) қарши курашдим. Иззатинг билан паноҳ сўрайман — Сендан ўзга илоҳ йўқ — мени адаштириб қўйишингдан. Сен ўлмайдиган Тирик (Зот)сан, жин ва инсон эса ўлади.»
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَدِمَ ضِمَادٌ الْأَزْدِيُّ مَكَّةَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغِلْمَانٌ يَتْبَعُونَهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي أُعَالِجُ مِنْ الْجُنُونِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَقَالَ رُدَّ عَلَيَّ هَذِهِ الْكَلِمَاتِ قَالَ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ سَمِعْتُ الشِّعْرَ وَالْعِيَافَةَ وَالْكَهَانَةَ فَمَا سَمِعْتُ مِثْلَ هَذِهِ الْكَلِمَاتِ لَقَدْ بَلَغْنَ قَامُوسَ الْبَحْرِ وَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فَأَسْلَمَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَسْلَمَ عَلَيْكَ وَعَلَى قَوْمِكَ قَالَ فَقَالَ نَعَمْ عَلَيَّ وَعَلَى قَوْمِي قَالَ فَمَرَّتْ سَرِيَّةٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِقَوْمِهِ فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ مِنْهُمْ شَيْئًا إِدَاوَةً أَوْ غَيْرَهَا فَقَالُوا هَذِهِ مِنْ قَوْمِ ضِمَادٍ رُدُّوهَا قَالَ فَرَدُّوهَا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Zimod Azdiy Makkaga keldi va Rasululloh ﷺni koʻrdi — bolalar u zotning ortidan ergashib yurishardi. U: «Ey Muhammad, men jinni davolayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, hamd Allohgadir; Undan yordam soʻraymiz va Undan magʻfirat soʻraymiz; nafslarimizning yomonliklaridan Allohga panoh tilaymiz. Alloh kimni hidoyat qilsa, uni adashtiruvchi yoʻq; kimni adashtirsa, uni hidoyat qiluvchi yoʻq. Guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yolgʻizdir, sherigi yoʻq; va guvohlik beramanki, Muhammad Uning bandasi va Rasulidir», dedilar. U: «Bu soʻzlarni menga qaytar», dedi. Soʻng: «Men sheʼrni ham, qushga qarab fol ochishni ham, kohinlikni ham eshitganman, biroq bu soʻzlarga oʻxshashini eshitmaganman; ular dengizning tubiga yetdi. Men guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va guvohlik beramanki, Muhammad Uning bandasi va Rasulidir», dedi va musulmon boʻldi. Islomni qabul qilganda, Rasululloh ﷺ unga: «Oʻzing uchun ham, qavming uchun hammi?» dedilar. U: «Ha, oʻzim uchun ham, qavmim uchun ham», dedi. Shundan keyin Nabiy ﷺning sahobalaridan bir sariya uning qavmi yonidan oʻtdi va ulardan baʼzilari ularning bir narsasini — idish yoki boshqasini — olib qoʻyishdi. Shunda ular: «Bu Zimodning qavmidan, uni qaytaringlar», deyishdi va uni qaytarishdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Зимод Аздий Маккага келди ва Расулуллоҳ ﷺни кўрди — болалар у зотнинг ортидан эргашиб юришарди. У: «Эй Муҳаммад, мен жинни даволайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳамд Аллоҳгадир; Ундан ёрдам сўраймиз ва Ундан мағфират сўраймиз; нафсларимизнинг ёмонликларидан Аллоҳга паноҳ тилаймиз. Аллоҳ кимни ҳидоят қилса, уни адаштирувчи йўқ; кимни адаштирса, уни ҳидоят қилувчи йўқ. Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ёлғиздир, шериги йўқ; ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Унинг бандаси ва Расулидир», дедилар. У: «Бу сўзларни менга қайтар», деди. Сўнг: «Мен шеърни ҳам, қушга қараб фол очишни ҳам, коҳинликни ҳам эшитганман, бироқ бу сўзларга ўхшашини эшитмаганман; улар денгизнинг тубига етди. Мен гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Унинг бандаси ва Расулидир», деди ва мусулмон бўлди. Исломни қабул қилганда, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ўзинг учун ҳам, қавминг учун ҳамми?» дедилар. У: «Ҳа, ўзим учун ҳам, қавмим учун ҳам», деди. Шундан кейин Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир сария унинг қавми ёнидан ўтди ва улардан баъзилари уларнинг бир нарсасини — идиш ёки бошқасини — олиб қўйишди. Шунда улар: «Бу Зимоднинг қавмидан, уни қайтаринглар», дейишди ва уни қайтаришди.
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْمَدَائِنِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَتْ أُمُّ الْفَضْلِ ابْنَةُ الْحَارِثِ بِأُمِّ حَبِيبَةَ بِنْتِ عَبَّاسٍ فَوَضَعَتْهَا فِي حِجْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَالَتْ فَاخْتَلَجَتْهَا أُمُّ الْفَضْلِ ثُمَّ لَكَمَتْ بَيْنَ كَتِفَيْهَا ثُمَّ اخْتَلَجَتْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطِينِي قَدَحًا مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهُ عَلَى مَبَالِهَا ثُمَّ قَالَ اسْلُكُوا الْمَاءَ فِي سَبِيلِ الْبَوْلِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Ummul-Fazl binti Horis Abbosning qizi Ummu Habibani olib keldi va uni Rasululloh ﷺning bagʻirlariga qoʻydi. U (chaqaloq) siyib yubordi. Ummul-Fazl uni tortib oldi, soʻng yelkalari orasiga bir urdi, soʻng yana tortdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Menga bir qadah suv bering», dedilar va uni siyilgan joyga quydilar. Soʻng: «Suvni siydik izi boʻylab yurgizinglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Уммул-Фазл бинти Ҳорис Аббоснинг қизи Умму Ҳабибани олиб келди ва уни Расулуллоҳ ﷺнинг бағирларига қўйди. У (чақалоқ) сийиб юборди. Уммул-Фазл уни тортиб олди, сўнг елкалари орасига бир урди, сўнг яна тортди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Менга бир қадаҳ сув беринг», дедилар ва уни сийилган жойга қуйдилар. Сўнг: «Сувни сийдик изи бўйлаб юргизинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ أَنَّ قَزَعَةَ مَوْلًى لِعَبْدِ الْقَيْسِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍصَلَّيْتُ إِلَى جَنْبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَائِشَةُ خَلْفَنَا تُصَلِّي مَعَنَا وَأَنَا إِلَى جَنْبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُصَلِّي مَعَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytadi: Men Nabiy ﷺning yonlarida namoz oʻqidim, Oisha esa ortimizda biz bilan namoz oʻqirdi; men Nabiy ﷺning yonlarida u zot bilan namoz oʻqirdim.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтади: Мен Набий ﷺнинг ёнларида намоз ўқидим, Оиша эса ортимизда биз билан намоз ўқирди; мен Набий ﷺнинг ёнларида у зот билан намоз ўқирдим.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الْغَرَرِقَالَ أَيُّوبُ وَفَسَّرَ يَحْيَى بَيْعَ الْغَرَرِ قَالَ إِنَّ مِنْ الْغَرَرِ ضَرْبَةَ الْغَائِصِ وَبَيْعُ الْغَرَرِ الْعَبْدُ الْآبِقُ وَبَيْعُ الْبَعِيرِ الشَّارِدِ وَبَيْعُ الْغَرَرِ مَا فِي بُطُونِ الْأَنْعَامِ وَبَيْعُ الْغَرَرِ تُرَابُ الْمَعَادِنِ وَبَيْعُ الْغَرَرِ مَا فِي ضُرُوعِ الْأَنْعَامِ إِلَّا بِكَيْلٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ gʻarar savdosidan qaytardilar. Ayyub aytdi: Yahyo gʻarar savdosini shunday tafsir qildi: gʻarardan (biri) gʻavvosning shoʻngʻib chiqaradiganidir; gʻarar savdosi — qochgan qulni sotish, qochoq tuyani sotish, chorvaning qornidagini sotish, kon tuprogʻini sotish va oʻlchovsiz ravishda chorvaning yelinidagini sotishdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ғарар савдосидан қайтардилар. Айюб айтди: Яҳё ғарар савдосини шундай тафсир қилди: ғарардан (бири) ғаввоснинг шўнғиб чиқарадиганидир; ғарар савдоси — қочган қулни сотиш, қочоқ туяни сотиш, чорванинг қорнидагини сотиш, кон тупроғини сотиш ва ўлчовсиз равишда чорванинг елинидагини сотишдир.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ التَّمِيمِيِّ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاجِدًا مُخَوِّيًا حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺni sajdada qoʻllarini yonlaridan uzoq tutgan holda koʻrdim — hatto qoʻltiqlarining oqini koʻrdim.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни саждада қўлларини ёнларидан узоқ тутган ҳолда кўрдим — ҳатто қўлтиқларининг оқини кўрдим.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الضَّحَّاكِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَتْ تَلْبِيَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺning talbiyalari: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak», (degan soʻzlar) edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺнинг талбиялари: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак», (деган сўзлар) эди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجُبْنَةٍ فِي غَزَاةٍ فَقَالَ أَيْنَ صُنِعَتْ هَذِهِ فَقَالُوا بِفَارِسَ وَنَحْنُ نُرَى أَنَّهُ يُجْعَلُ فِيهَا مَيْتَةً فَقَالَ اطْعَنُوا فِيهَا بِالسِّكِّينِ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ وَكُلُواذَكَرَهُ شَرِيكٌ مَرَّةً أُخْرَى فَزَادَ فِيهِ فَجَعَلُوا يَضْرِبُونَهَا بِالْعِصِيِّ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Bir gʻazotda Nabiy ﷺga pishloq keltirildi. U zot: «Bu qayerda tayyorlangan?» dedilar. Ular: «Forsda», deyishdi — biz esa uning ichiga oʻlaksa (moyasi) solinadi, deb hisoblardik. Shunda u zot: «Unga pichoq uringlar, Allohning nomini zikr qilinglar va yenglar», dedilar. Sharik buni boshqa bir marta zikr qilib, unga: «Ular uni tayoqlar bilan ura boshlashdi», deb ziyoda qildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бир ғазотда Набий ﷺга пишлоқ келтирилди. У зот: «Бу қаерда тайёрланган?» дедилар. Улар: «Форсда», дейишди — биз эса унинг ичига ўлакса (мояси) солинади, деб ҳисоблардик. Шунда у зот: «Унга пичоқ уринглар, Аллоҳнинг номини зикр қилинглар ва енглар», дедилар. Шарик буни бошқа бир марта зикр қилиб, унга: «Улар уни таёқлар билан ура бошлашди», деб зиёда қилди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ عُمَرُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيَدْخُلُ عُمَرُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Umar Nabiy ﷺning huzurlariga keldi — u zot oʻzlarining bir boloxonalarida edilar. Shunda u: «Assalomu alayka yo Rasulalloh! Assalomu alayk! Umar kirsinmi?» dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Умар Набий ﷺнинг ҳузурларига келди — у зот ўзларининг бир болохоналарида эдилар. Шунда у: «Ассалому алайка ё Расулаллоҳ! Ассалому алайк! Умар кирсинми?» деди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِي الطَّرِيقِ فَدَعُوا سَبْعَ أَذْرُعٍ ثُمَّ ابْنُوا وَمَنْ سَأَلَهُ جَارُهُ أَنْ يَدْعَمَ عَلَى حَائِطِهِ فَلْيَدَعْهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Yoʻl haqida ixtilof qilsangiz, yetti tirsak (joy) qoldiringlar, soʻng bino qilinglar. Kimning qoʻshnisi undan devoriga (toʻsin) tirash uchun izn soʻrasa, unga izn bersin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Йўл ҳақида ихтилоф қилсангиз, етти тирсак (жой) қолдиринглар, сўнг бино қилинглар. Кимнинг қўшниси ундан деворига (тўсин) тираш учун изн сўраса, унга изн берсин», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنِ ابْنِ الْأَصْبَهَانِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَفَتَحَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ أَقَامَ فِيهَا سَبْعَ عَشْرَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ Makkani fath qildilar va u yerda oʻn yetti (kun) turib, ikki rakaatdan namoz oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ Маккани фатҳ қилдилар ва у ерда ўн етти (кун) туриб, икки ракаатдан намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَمَنْ وَلَدَتْ مِنْهُ أَمَتُهُ فَهِيَ مُعْتَقَةٌ عَنْ دُبُرٍ مِنْهُ أَوْ قَالَ بَعْدَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Kimning joriyasi undan farzand tugʻsa, u (joriya) uning oʻlimidan keyin ozod boʻluvchidir — yoki: «undan keyin», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Кимнинг жорияси ундан фарзанд туғса, у (жория) унинг ўлимидан кейин озод бўлувчидир — ёки: «ундан кейин», деди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ حُسَيْنٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُتَوَشِّحًا بِهِ يَتَّقِي بِفُضُولِهِ بَرْدَ الْأَرْضِ وَحَرَّهَا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺni bitta kiyimga oʻralib namoz oʻqiyotganlarini koʻrdim; u zot uning ortiqcha (qismi) bilan yerning sovugʻidan va issigʻidan saqlanar edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺни битта кийимга ўралиб намоз ўқиётганларини кўрдим; у зот унинг ортиқча (қисми) билан ернинг совуғидан ва иссиғидан сақланар эдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ بِكَلَامٍ بَيِّنٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الْبَيَانِ سِحْرًا وَإِنَّ مِنْ الشِّعْرِ حُكْمًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir baduviy Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, ravon soʻz bilan gapirdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Albatta, baʼzi bayonda sehr bor va albatta, baʼzi sheʼrda hikmat bor», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир бадувий Набий ﷺ ҳузурларига келиб, равон сўз билан гапирди. Шунда Набий ﷺ: «Албатта, баъзи баёнда сеҳр бор ва албатта, баъзи шеърда ҳикмат бор», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّ الْمَلَأَ مِنْ قُرَيْشٍ اجْتَمَعُوا فِي الْحِجْرِ فَتَعَاقَدُوا بِاللَّاتِ وَالْعُزَّى وَمَنَاةَ الثَّالِثَةِ الْأُخْرَى وَنَائِلَةَ وَإِسَافٍ لَوْ قَدْ رَأَيْنَا مُحَمَّدًا لَقَدْ قُمْنَا إِلَيْهِ قِيَامَ رَجُلٍ وَاحِدٍ فَلَمْ نُفَارِقْهُ حَتَّى نَقْتُلَهُ فَأَقْبَلَتْ ابْنَتُهُ فَاطِمَةُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا تَبْكِي حَتَّى دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ هَؤُلَاءِ الْمَلَأُ مِنْ قُرَيْشٍ قَدْ تَعَاقَدُوا عَلَيْكَ لَوْ قَدْ رَأَوْكَ لَقَدْ قَامُوا إِلَيْكَ فَقَتَلُوكَ فَلَيْسَ مِنْهُمْ رَجُلٌ إِلَّا قَدْ عَرَفَ نَصِيبَهُ مِنْ دَمِكَ فَقَالَ يَا بُنَيَّةُ أَرِينِي وَضُوءًا فَتَوَضَّأَ ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهِمْ الْمَسْجِدَ فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا هَا هُوَ ذَا وَخَفَضُوا أَبْصَارَهُمْ وَسَقَطَتْ أَذْقَانُهُمْ فِي صُدُورِهِمْ وَعَقِرُوا فِي مَجَالِسِهِمْ فَلَمْ يَرْفَعُوا إِلَيْهِ بَصَرًا وَلَمْ يَقُمْ إِلَيْهِ مِنْهُمْ رَجُلٌ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَامَ عَلَى رُءُوسِهِمْ فَأَخَذَ قَبْضَةً مِنْ التُّرَابِ فَقَالَ شَاهَتْ الْوُجُوهُ ثُمَّ حَصَبَهُمْ بِهَا فَمَا أَصَابَ رَجُلًا مِنْهُمْ مِنْ ذَلِكَ الْحَصَى حَصَاةٌ إِلَّا قُتِلَ يَوْمَ بَدْرٍ كَافِرًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Quraysh kattalari Hijrda toʻplanib, Lot, Uzzo, uchinchi boʻlgan Manot, Noila va Isof bilan ahdlashdilar: «Agar Muhammadni koʻrsak, unga qarshi bir kishidek turamiz va uni oʻldirmagunimizcha undan ajralmaymiz». Shunda u zotning qizlari Fotima (roziyallohu anho) yigʻlagan holda kelib, Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdi va: «Mana bu Quraysh kattalari sizga qarshi ahdlashishibdi: agar sizni koʻrsalar, sizga qarshi turib, sizni oʻldirar ekanlar; ulardan har bir kishi sizning qoningizdan oʻz ulushini bilib olibdi», dedi. U zot: «Ey qizginam, menga tahorat suvini keltir», dedilar va tahorat qildilar. Soʻng ularning oldiga masjidga kirdilar. Ular u zotni koʻrishganda: «Mana u!» deyishdi-da, koʻzlarini pastga tikishdi, iyaklari koʻkraklariga tushdi va oʻrinlarida qotib qolishdi; u zotga koʻz koʻtarib qaray olishmadi va ulardan biror kishi u zotga qarshi turmadi. Rasululloh ﷺ kelib, ularning boshlari uzra turdilar-da, bir hovuch tuproq olib: «Yuzlar xunuk boʻlsin!» dedilar va uni ularga sochdilar. Oʻsha shagʻaldan bir donasi tekkan har bir kishi Badr kuni kofir holida oʻldirildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Қурайш катталари Ҳижрда тўпланиб, Лот, Уззо, учинчи бўлган Манот, Ноила ва Исоф билан аҳдлашдилар: «Агар Муҳаммадни кўрсак, унга қарши бир кишидек турамиз ва уни ўлдирмагунимизча ундан ажралмаймиз». Шунда у зотнинг қизлари Фотима (розияллоҳу анҳо) йиғлаган ҳолда келиб, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирди ва: «Мана бу Қурайш катталари сизга қарши аҳдлашишибди: агар сизни кўрсалар, сизга қарши туриб, сизни ўлдирар эканлар; улардан ҳар бир киши сизнинг қонингиздан ўз улушини билиб олибди», деди. У зот: «Эй қизгинам, менга таҳорат сувини келтир», дедилар ва таҳорат қилдилар. Сўнг уларнинг олдига масжидга кирдилар. Улар у зотни кўришганда: «Мана у!» дейишди-да, кўзларини пастга тикишди, ияклари кўкракларига тушди ва ўринларида қотиб қолишди; у зотга кўз кўтариб қарай олишмади ва улардан бирор киши у зотга қарши турмади. Расулуллоҳ ﷺ келиб, уларнинг бошлари узра турдилар-да, бир ҳовуч тупроқ олиб: «Юзлар хунук бўлсин!» дедилар ва уни уларга сочдилар. Ўша шағалдан бир донаси теккан ҳар бир киши Бадр куни кофир ҳолида ўлдирилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ نَافِعِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّ قَيْسَ بْنَ الْحَجَّاجِ حَدَّثَهُ أَنَّ حَنَشًا حَدَّثَهُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ قَالَكُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي يَا غُلَامُ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا احْفَظْ اللَّهَ يَحْفَظْكَ احْفَظْ اللَّهَ تَجِدْهُ تُجَاهَكَ إِذَا سَأَلْتَ فَاسْأَلْ اللَّهَ وَإِذَا اسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ فَقَدْ رُفِعَتْ الْأَقْلَامُ وَجَفَّتْ الْكُتُبُ فَلَوْ جَاءَتْ الْأُمَّةُ يَنْفَعُونَكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَكْتُبْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَكَ لَمَا اسْتَطَاعَتْ وَلَوْ أَرَادَتْ أَنْ تَضُرَّكَ بِشَيْءٍ لَمْ يَكْتُبْهُ اللَّهُ لَكَ مَا اسْتَطَاعَتْ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺning ortlarida mingashib borar edim. U zot menga: «Ey bola, men senga bir soʻzni aytaman: Allohni (huquqlarini) saqla — U seni saqlaydi; Allohni saqla — Uni oldingda topasan. Soʻraganingda Allohdan soʻra, yordam tilaganingda Allohdan yordam tila. Zero, qalamlar koʻtarildi va sahifalar quridi. Agar butun ummat Alloh azza va jalla sen uchun yozmagan bir narsa bilan senga foyda keltirmoqchi boʻlsa, buni qila olmaydi; agar Alloh sen uchun yozmagan bir narsa bilan senga zarar yetkazmoqchi boʻlsa ham, buni qila olmaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺнинг ортларида мингашиб борар эдим. У зот менга: «Эй бола, мен сенга бир сўзни айтаман: Аллоҳни (ҳуқуқларини) сақла — У сени сақлайди; Аллоҳни сақла — Уни олдингда топасан. Сўраганингда Аллоҳдан сўра, ёрдам тилаганингда Аллоҳдан ёрдам тила. Зеро, қаламлар кўтарилди ва саҳифалар қуриди. Агар бутун уммат Аллоҳ азза ва жалла сен учун ёзмаган бир нарса билан сенга фойда келтирмоқчи бўлса, буни қила олмайди; агар Аллоҳ сен учун ёзмаган бир нарса билан сенга зарар етказмоқчи бўлса ҳам, буни қила олмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ وَمُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هُبَيْرَةَ قَالَ يَحْيَى عَنِ الْأَعْرَجِ وَلَمْ يَقُلْ مُوسَى عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ حَنَشٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ فَيُهَرِيقُ الْمَاءَ فَيَتَمَسَّحُ بِالتُّرَابِ فَأَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْمَاءَ مِنْكَ قَرِيبٌ قَالَ مَا أَدْرِي لَعَلِّي لَا أَبْلُغُهُقَالَ قَالَ يَحْيَى مَرَّةً أُخْرَى كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ فَأُهْرَاقَ الْمَاءَ فَتَيَمَّمَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ الْمَاءَ مِنَّا قَرِيبٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ (hojatga) chiqib, suv quyar, soʻng tuproq bilan tayammum qilar edilar. Men: «Ey Rasululloh, suv sizga yaqin-ku», der edim. U zot: «Bilmadim, balki men unga yetmasman», dedilar. Yahyo boshqa bir marta shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga edim; u zot chiqib, suv quydilar, soʻng tayammum qildilar. Shunda u zotga: «Suv bizga yaqin-ku», deyildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ (ҳожатга) чиқиб, сув қуяр, сўнг тупроқ билан таяммум қилар эдилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, сув сизга яқин-ку», дер эдим. У зот: «Билмадим, балки мен унга етмасман», дедилар. Яҳё бошқа бир марта шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдим; у зот чиқиб, сув қуйдилар, сўнг таяммум қилдилар. Шунда у зотга: «Сув бизга яқин-ку», дейилди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو كُدَيْنَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَمْسَ صَلَوَاتٍ بِمِنًى
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Minoda besh vaqt namoz oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Минода беш вақт намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ حَدَّثَنَا هُرَيْمٌ عَنْ لَيْثٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَفَاءَلُ وَلَا يَتَطَيَّرُ وَيُعْجِبُهُ الِاسْمُ الْحَسَنُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (biror narsani) yaxshilikka yoʻyar, badfol qilmas edilar; chiroyli ism u zotga yoqar edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (бирор нарсани) яхшиликка йўяр, бадфол қилмас эдилар; чиройли исм у зотга ёқар эди.