أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ الْعَسْكَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ، يُحَدِّثُ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ رَكِبَتِ امْرَأَةٌ الْبَحْرَ فَنَذَرَتْ أَنْ تَصُومَ شَهْرًا فَمَاتَتْ قَبْلَ أَنْ تَصُومَ فَأَتَتْ أُخْتُهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَأَمَرَهَا أَنْ تَصُومَ عَنْهَا .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol dengizga chiqdi va bir oy roʻza tutishni nazr qildi, ammo roʻza tutishdan oldin vafot etdi. Shunda uning singlisi Nabiy ﷺ huzurlariga keldi va buni u zotga aytdi. U zot unga (marhuma) tomonidan roʻza tutishni buyurdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир аёл денгизга чиқди ва бир ой рўза тутишни назр қилди, аммо рўза тутишдан олдин вафот этди. Шунда унинг синглиси Набий ﷺ ҳузурларига келди ва буни у зотга айтди. У зот унга (марҳума) томонидан рўза тутишни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ، اسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ فَقَالَ " اقْضِهِ عَنْهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda Rasululloh ﷺdan onasi zimmasida boʻlgan bir nazr haqida soʻradi. Onasi uni ado etmasidan avval vafot etgan edi. Shunda u zot: «Uni onang oʻrniga ado et», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода Расулуллоҳ ﷺдан онаси зиммасида бўлган бир назр ҳақида сўради. Онаси уни адо этмасидан аввал вафот этган эди. Шунда у зот: «Уни онанг ўрнига адо эт», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ فَتُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْضِهِ عَنْهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda Rasululloh ﷺdan onasi zimmasida boʻlgan bir nazr haqida soʻradi. Onasi uni ado etmasidan avval vafot etgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni onang oʻrniga ado et», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода Расулуллоҳ ﷺдан онаси зиммасида бўлган бир назр ҳақида сўради. Онаси уни адо этмасидан аввал вафот этган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни онанг ўрнига адо эт», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، وَهَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، - وَهُوَ ابْنُ عُرْوَةَ - عَنْ بَكْرِ بْنِ وَائِلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا نَذْرٌ فَلَمْ تَقْضِهِ . قَالَ " اقْضِهِ عَنْهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Onam vafot etdi, uning zimmasida bir nazr bor edi, ammo uni ado etmadi», dedi. U zot: «Uni onang oʻrniga ado et», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Онам вафот этди, унинг зиммасида бир назр бор эди, аммо уни адо этмади», деди. У зот: «Уни онанг ўрнига адо эт», дедилар.
أَخْبَرَنَا حَاجِبُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَنْبِجِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي رَوَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى الثَّعْلَبِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ قَوْمًا، كَانُوا قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا وَانْتَهَكُوا فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا يَا مُحَمَّدُ إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو إِلَيْهِ لَحَسَنٌ لَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَالَّذِينَ لاَ يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ } إِلَى { فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ } قَالَ يُبَدِّلُ اللَّهُ شِرْكَهُمْ إِيمَانًا وَزِنَاهُمْ إِحْصَانًا وَنَزَلَتْ { قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ } الآيَةَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir qavm koʻp odam oʻldirgan, koʻp zino qilgan va koʻp harom ishlarga qoʻl urgan edi. Ular Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Muhammad, sen aytayotgan va daʼvat qilayotgan narsa albatta yaxshi. Qani endi bizga qilgan ishlarimizga kafforat borligini xabar bersang», dedilar. Shunda Alloh azza va jalla {Ular Alloh bilan birga boshqa ilohga iltijo qilmaydilar} oyatidan {Ana oʻshalarning yomonliklarini Alloh yaxshiliklarga aylantiradi} oyatigacha nozil qildi. Ibn Abbos: «Alloh ularning shirkini iymonga, zinolarini poklikka aylantiradi», dedi. Yana {Ayting: ‹Ey oʻz jonlariga isrof qilgan bandalarim!›} degan oyat nozil boʻldi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир қавм кўп одам ўлдирган, кўп зино қилган ва кўп ҳаром ишларга қўл урган эди. Улар Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Муҳаммад, сен айтаётган ва даъват қилаётган нарса албатта яхши. Қани энди бизга қилган ишларимизга каффорат борлигини хабар берсанг», дедилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла {Улар Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳга илтижо қилмайдилар} оятидан {Ана ўшаларнинг ёмонликларини Аллоҳ яхшиликларга айлантиради} оятигача нозил қилди. Ибн Аббос: «Аллоҳ уларнинг ширкини иймонга, зиноларини покликка айлантиради», деди. Яна {Айтинг: ‹Эй ўз жонларига исроф қилган бандаларим!›} деган оят нозил бўлди.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي يَعْلَى، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ نَاسًا، مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ أَتَوْا مُحَمَّدًا فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو إِلَيْهِ لَحَسَنٌ لَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً . فَنَزَلَتْ { وَالَّذِينَ لاَ يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ } وَنَزَلَتْ { قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ } .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Mushriklardan bir necha kishi Muhammad ﷺning huzurlariga kelib: «Sen aytayotgan va daʼvat qilayotgan narsa albatta yaxshi. Qani endi bizga qilgan ishlarimizga kafforat borligini xabar bersang», dedilar. Shunda {Ular Alloh bilan birga boshqa ilohga iltijo qilmaydilar} oyati nozil boʻldi va {Ayting: ‹Ey oʻz jonlariga isrof qilgan bandalarim!›} oyati nozil boʻldi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мушриклардан бир неча киши Муҳаммад ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Сен айтаётган ва даъват қилаётган нарса албатта яхши. Қани энди бизга қилган ишларимизга каффорат борлигини хабар берсанг», дедилар. Шунда {Улар Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳга илтижо қилмайдилар} ояти нозил бўлди ва {Айтинг: ‹Эй ўз жонларига исроф қилган бандаларим!›} ояти нозил бўлди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي وَرْقَاءُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَجِيءُ الْمَقْتُولُ بِالْقَاتِلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ نَاصِيَتُهُ وَرَأْسُهُ فِي يَدِهِ وَأَوْدَاجُهُ تَشْخُبُ دَمًا يَقُولُ يَا رَبِّ قَتَلَنِي حَتَّى يُدْنِيَهُ مِنَ الْعَرْشِ " . قَالَ فَذَكَرُوا لاِبْنِ عَبَّاسٍ التَّوْبَةَ فَتَلاَ هَذِهِ الآيَةَ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا } قَالَ مَا نُسِخَتْ مُنْذُ نَزَلَتْ وَأَنَّى لَهُ التَّوْبَةُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qiyomat kuni oʻldirilgan kishi qotilni yetaklab keladi, uning peshona sochi va boshi qoʻlida, tomirlaridan qon otilib turadi, u: ‹Ey Robbim, bu meni oʻldirdi›, deydi va Arshga yaqinlashtiriladi», dedilar. Ibn Abbosning oldida tavbani eslashganda, u mana bu oyatni tilovat qildi: {Kim bir muminni qasddan oʻldirsa, uning jazosi jahannamdir}. Soʻng: «Bu oyat nozil boʻlganidan beri bekor qilinmagan, unga qayerdan tavba boʻlsin?!» dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қиёмат куни ўлдирилган киши қотилни етаклаб келади, унинг пешона сочи ва боши қўлида, томирларидан қон отилиб туради, у: ‹Эй Роббим, бу мени ўлдирди›, дейди ва Аршга яқинлаштирилади», дедилар. Ибн Аббоснинг олдида тавбани эслашганда, у мана бу оятни тиловат қилди: {Ким бир муминни қасддан ўлдирса, унинг жазоси жаҳаннамдир}. Сўнг: «Бу оят нозил бўлганидан бери бекор қилинмаган, унга қаердан тавба бўлсин?!» деди.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنِي عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ النَّحْوِيُّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ تَعَالَى { إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ } الآيَةَ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي الْمُشْرِكِينَ فَمَنْ تَابَ مِنْهُمْ قَبْلَ أَنْ يُقْدَرَ عَلَيْهِ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ سَبِيلٌ وَلَيْسَتْ هَذِهِ الآيَةُ لِلرَّجُلِ الْمُسْلِمِ فَمَنْ قَتَلَ وَأَفْسَدَ فِي الأَرْضِ وَحَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ثُمَّ لَحِقَ بِالْكُفَّارِ قَبْلَ أَنْ يُقْدَرَ عَلَيْهِ لَمْ يَمْنَعْهُ ذَلِكَ أَنْ يُقَامَ فِيهِ الْحَدُّ الَّذِي أَصَابَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan Alloh taoloning {Alloh va Uning Rasuliga qarshi urush qiladiganlarning jazosi} degan oyati haqida rivoyat qilinadi. U dedi: Bu oyat mushriklar haqida nozil boʻldi. Ulardan kim tutilishidan oldin tavba qilsa, unga qarshi yoʻl yoʻqdir. Bu oyat musulmon kishi haqida emas. Kimki oʻldirsa, yer yuzida fasod qilsa, Alloh va Uning Rasuliga qarshi urush qilsa, soʻng tutilishidan oldin kofirlarga qoʻshilib ketsa, bu narsa uni qilgan gunohi uchun unga had jazosi qoʻllanishidan saqlab qololmaydi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан Аллоҳ таолонинг {Аллоҳ ва Унинг Расулига қарши уруш қиладиганларнинг жазоси} деган ояти ҳақида ривоят қилинади. У деди: Бу оят мушриклар ҳақида нозил бўлди. Улардан ким тутилишидан олдин тавба қилса, унга қарши йўл йўқдир. Бу оят мусулмон киши ҳақида эмас. Кимки ўлдирса, ер юзида фасод қилса, Аллоҳ ва Унинг Расулига қарши уруш қилса, сўнг тутилишидан олдин кофирларга қўшилиб кетса, бу нарса уни қилган гуноҳи учун унга ҳад жазоси қўлланишидан сақлаб қололмайди.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dinini oʻzgartirsa, uni oʻldiringlar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким динини ўзгартирса, уни ўлдиринглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dinini oʻzgartirsa, uni oʻldiringlar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким динини ўзгартирса, уни ўлдиринглар», дедилар.
أَخْبَرَنِي هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَارَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dinini oʻzgartirsa, uni oʻldiringlar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким динини ўзгартирса, уни ўлдиринглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ أَنْبَأَنَا دَاوُدُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَسْلَمَ ثُمَّ ارْتَدَّ وَلَحِقَ بِالشِّرْكِ ثُمَّ تَنَدَّمَ فَأَرْسَلَ إِلَى قَوْمِهِ سَلُوا لِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَلْ لِي مِنْ تَوْبَةٍ فَجَاءَ قَوْمُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا إِنَّ فُلاَنًا قَدْ نَدِمَ وَإِنَّهُ أَمَرَنَا أَنْ نَسْأَلَكَ هَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَنَزَلَتْ { كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ } إِلَى قَوْلِهِ { غَفُورٌ رَحِيمٌ } " . فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَأَسْلَمَ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir kishi musulmon boʻlgan, soʻng murtad boʻlib shirkka qoʻshilgan, keyin bunga pushaymon boʻlgan edi. U oʻz qavmiga: «Rasululloh ﷺ dan mening uchun tavba bor-yoʻqligini soʻranglar», deb xabar yubordi. Uning qavmi Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Falonchi pushaymon boʻldi va u bizga sizdan uning uchun tavba bor-yoʻqligini soʻrashimizni buyurdi», dedi. Shunda {Iymon keltirganlaridan keyin kufr keltirgan qavmni Alloh qanday hidoyat qilsin} degan oyat {gʻofur va rohiym} degan soʻzigacha nozil boʻldi. So u kishiga xabar yuborildi va u musulmon boʻldi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир киши мусулмон бўлган, сўнг муртад бўлиб ширкка қўшилган, кейин бунга пушаймон бўлган эди. У ўз қавмига: «Расулуллоҳ ﷺ дан менинг учун тавба бор-йўқлигини сўранглар», деб хабар юборди. Унинг қавми Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Фалончи пушаймон бўлди ва у бизга сиздан унинг учун тавба бор-йўқлигини сўрашимизни буюрди», деди. Шунда {Иймон келтирганларидан кейин куфр келтирган қавмни Аллоҳ қандай ҳидоят қилсин} деган оят {ғофур ва роҳийм} деган сўзигача нозил бўлди. Со у кишига хабар юборилди ва у мусулмон бўлди.
أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ فِي سُورَةِ النَّحْلِ { مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلاَّ مَنْ أُكْرِهَ } إِلَى قَوْلِهِ { لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ } فَنُسِخَ وَاسْتَثْنَى مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ { ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا فُتِنُوا ثُمَّ جَاهَدُوا وَصَبَرُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ } وَهُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ الَّذِي كَانَ عَلَى مِصْرَ كَانَ يَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَزَلَّهُ الشَّيْطَانُ فَلَحِقَ بِالْكُفَّارِ فَأَمَرَ بِهِ أَنْ يُقْتَلَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَاسْتَجَارَ لَهُ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَأَجَارَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Nahl surasi haqida shunday dedi: {Kim iymon keltirganidan soʻng Allohga kufr keltirsa, magar majbur qilingan kishi bundan mustasno} degan oyat {ularga ulkan azob bor} degan soʻzigacha keldi. Soʻng bu nasx qilindi va undan istisno etilib: {Soʻng, albatta, Robbing sinovga solinganlaridan keyin hijrat qilgan, soʻng jihod qilib sabr etgan kishilar uchun — albatta, Robbing shundan keyin gʻofur va rohiymdir} dedi. Bu Misr voliysi boʻlgan Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarh edi, u Rasululloh ﷺ ga vahiy bitib turardi. Shayton uni toydirdi va u kofirlarga qoʻshildi. Rasululloh ﷺ fath kuni uning oʻldirilishini buyurdilar. Usmon ibn Affon uning uchun omonlik soʻradi va Rasululloh ﷺ unga omonlik berdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Наҳл сураси ҳақида шундай деди: {Ким иймон келтирганидан сўнг Аллоҳга куфр келтирса, магар мажбур қилинган киши бундан мустасно} деган оят {уларга улкан азоб бор} деган сўзигача келди. Сўнг бу насх қилинди ва ундан истисно этилиб: {Сўнг, албатта, Роббинг синовга солинганларидан кейин ҳижрат қилган, сўнг жиҳод қилиб сабр этган кишилар учун — албатта, Роббинг шундан кейин ғофур ва роҳиймдир} деди. Бу Миср волийси бўлган Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Абу Сарҳ эди, у Расулуллоҳ ﷺ га ваҳий битиб турарди. Шайтон уни тойдирди ва у кофирларга қўшилди. Расулуллоҳ ﷺ фатҳ куни унинг ўлдирилишини буюрдилар. Усмон ибн Аффон унинг учун омонлик сўради ва Расулуллоҳ ﷺ унга омонлик бердилар.
أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي إِسْرَائِيلُ، عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ، قَالَ كُنْتُ أَقُودُ رَجُلاً أَعْمَى فَانْتَهَيْتُ إِلَى عِكْرِمَةَ فَأَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ أَعْمَى كَانَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ لَهُ أُمُّ وَلَدٍ وَكَانَ لَهُ مِنْهَا ابْنَانِ وَكَانَتْ تُكْثِرُ الْوَقِيعَةَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَسُبُّهُ فَيَزْجُرُهَا فَلاَ تَنْزَجِرُ وَيَنْهَاهَا فَلاَ تَنْتَهِي فَلَمَّا كَانَ ذَاتَ لَيْلَةٍ ذَكَرْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَوَقَعَتْ فِيهِ فَلَمْ أَصْبِرْ أَنْ قُمْتُ إِلَى الْمِغْوَلِ فَوَضَعْتُهُ فِي بَطْنِهَا فَاتَّكَأْتُ عَلَيْهِ فَقَتَلْتُهَا فَأَصْبَحَتْ قَتِيلاً فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَمَعَ النَّاسَ وَقَالَ " أَنْشُدُ اللَّهَ رَجُلاً لِي عَلَيْهِ حَقٌّ فَعَلَ مَا فَعَلَ إِلاَّ قَامَ " . فَأَقْبَلَ الأَعْمَى يَتَدَلْدَلُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا صَاحِبُهَا كَانَتْ أُمَّ وَلَدِي وَكَانَتْ بِي لَطِيفَةً رَفِيقَةً وَلِي مِنْهَا ابْنَانِ مِثْلُ اللُّؤْلُؤَتَيْنِ وَلَكِنَّهَا كَانَتْ تُكْثِرُ الْوَقِيعَةَ فِيكَ وَتَشْتُمُكَ فَأَنْهَاهَا فَلاَ تَنْتَهِي وَأَزْجُرُهَا فَلاَ تَنْزَجِرُ فَلَمَّا كَانَتِ الْبَارِحَةَ ذَكَرْتُكَ فَوَقَعَتْ فِيكَ فَقُمْتُ إِلَى الْمِغْوَلِ فَوَضَعْتُهُ فِي بَطْنِهَا فَاتَّكَأْتُ عَلَيْهَا حَتَّى قَتَلْتُهَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ اشْهَدُوا أَنَّ دَمَهَا هَدَرٌ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir koʻzi ojiz kishi bor edi, uning bir umm valadi (kanizagi) bor edi va undan uning ikki oʻgʻli bor edi. Bu ayol Rasululloh ﷺ ni koʻp taʼna qilib soʻkar edi. U kishi uni qaytarar edi, lekin u qaytmasdi, taqiqlar edi, lekin u toʻxtamasdi. Bir kechasi u Nabiy ﷺ ni tilga oldi va u zotni yomonladi. Men sabr qila olmay, bigʻizga oʻrnimdan turdim va uni ayolning qorniga tiqib, ustidan bosdim, so uni oʻldirdim. Ertalab u oʻlgan holda topildi. Bu Nabiy ﷺ ga zikr qilindi, u zot odamlarni yigʻib: «Bu ishni qilgan, mening unda haqqim bor kishini Alloh nomi bilan qasam ichib chaqiraman, oʻrnidan tursin», dedilar. Shunda haligi koʻzi ojiz kishi qaltirab kelib: «Ey Rasululloh, men uning egasiman. U mening umm valadim edi, menga mehribon va yumshoq edi, undan menda ikkita dur kabi oʻgʻlim bor. Lekin u sizni koʻp taʼna qilib soʻkardi. Men uni qaytarardim, u toʻxtamasdi, taqiqlardim, u tiyilmasdi. Kecha men sizni tilga oldim, u sizni yomonladi. So men bigʻizga turdim va uni ayolning qorniga tiqib, ustidan bosib, uni oʻldirdim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ogoh boʻlinglar, guvoh boʻlinglarki, uning qoni behuda ketdi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир кўзи ожиз киши бор эди, унинг бир умм валади (канизаги) бор эди ва ундан унинг икки ўғли бор эди. Бу аёл Расулуллоҳ ﷺ ни кўп таъна қилиб сўкар эди. У киши уни қайтарар эди, лекин у қайтмасди, тақиқлар эди, лекин у тўхтамасди. Бир кечаси у Набий ﷺ ни тилга олди ва у зотни ёмонлади. Мен сабр қила олмай, биғизга ўрнимдан турдим ва уни аёлнинг қорнига тиқиб, устидан босдим, со уни ўлдирдим. Эрталаб у ўлган ҳолда топилди. Бу Набий ﷺ га зикр қилинди, у зот одамларни йиғиб: «Бу ишни қилган, менинг унда ҳаққим бор кишини Аллоҳ номи билан қасам ичиб чақираман, ўрнидан турсин», дедилар. Шунда ҳалиги кўзи ожиз киши қалтираб келиб: «Эй Расулуллоҳ, мен унинг эгасиман. У менинг умм валадим эди, менга меҳрибон ва юмшоқ эди, ундан менда иккита дур каби ўғлим бор. Лекин у сизни кўп таъна қилиб сўкарди. Мен уни қайтарардим, у тўхтамасди, тақиқлардим, у тийилмасди. Кеча мен сизни тилга олдим, у сизни ёмонлади. Со мен биғизга турдим ва уни аёлнинг қорнига тиқиб, устидан босиб, уни ўлдирдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Огоҳ бўлинглар, гувоҳ бўлингларки, унинг қони беҳуда кетди», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ " لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ فَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath kuni: «Hijrat yoʻq, lekin jihod va niyat bordir. Bas, jangga chorlansangiz, otlaninglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ куни: «Ҳижрат йўқ, лекин жиҳод ва ният бордир. Бас, жангга чорлансангиз, отланинглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تَذَاكَرَ عَلِيٌّ وَالْمِقْدَادُ وَعَمَّارٌ فَقَالَ عَلِيٌّ إِنِّي امْرَؤٌ مَذَّاءٌ وَإِنِّي أَسْتَحِي أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَكَانِ ابْنَتِهِ مِنِّي فَيَسْأَلُهُ أَحَدُكُمَا فَذَكَرَ لِي أَنَّ أَحَدَهُمَا وَنَسِيتُهُ سَأَلَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ذَاكَ الْمَذْىُ إِذَا وَجَدَهُ أَحَدُكُمْ فَلْيَغْسِلْ ذَلِكَ مِنْهُ وَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ أَوْ كَوُضُوءِ الصَّلاَةِ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ali, Miqdod va Ammor suhbatlashib turishdi. Ali: «Men maziy koʻp keladigan kishiman, ammo qizi mening yonimda boʻlgani uchun Rasululloh ﷺdan buni soʻrashga uyalaman, birortangiz u zotdan soʻrab bering», dedi. Menga aytilishicha, ulardan biri — men uni unutdim — u zotdan soʻradi. Shunda Nabiy ﷺ: «U mazidir. Biringiz uni sezsa, oʻsha joyni yuvsin va namoz uchun qiladigan taharatiday yoki namoz taharatiday taharat qilsin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Али, Миқдод ва Аммор суҳбатлашиб туришди. Али: «Мен мазий кўп келадиган кишиман, аммо қизи менинг ёнимда бўлгани учун Расулуллоҳ ﷺдан буни сўрашга уяламан, бирортангиз у зотдан сўраб беринг», деди. Менга айтилишича, улардан бири — мен уни унутдим — у зотдан сўради. Шунда Набий ﷺ: «У мазидир. Бирингиз уни сезса, ўша жойни ювсин ва намоз учун қиладиган таҳаратидай ёки намоз таҳаратидай таҳарат қилсин», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّى ثُمَّ اضْطَجَعَ وَرَقَدَ فَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ مُخْتَصَرٌ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Nabiy ﷺ bilan namoz oʻqidim va u zotning chap tomonlarida turdim. U zot meni oʻng tomonlariga oʻtkazdilar va namoz oʻqidilar. Soʻng yonboshlab uxladilar. Keyin muazzin keldi, u zot namoz oʻqidilar va taharat qilmadilar. Muxtasar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир кеча Набий ﷺ билан намоз ўқидим ва у зотнинг чап томонларида турдим. У зот мени ўнг томонларига ўтказдилар ва намоз ўқидилар. Сўнг ёнбошлаб ухладилар. Кейин муаззин келди, у зот намоз ўқидилар ва таҳарат қилмадилар. Мухтасар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، - هُوَ ابْنُ طَهْمَانَ - عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ الْحَجَّاجِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ عَقَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ رضى الله عنهما بِكَبْشَيْنِ كَبْشَيْنِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hasan va Husayn (roziyallohu anhumo) uchun har biriga ikkitadan qoʻchqor soʻyib aqiqa qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳасан ва Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) учун ҳар бирига иккитадан қўчқор сўйиб ақиқа қилдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ عَلَى شَاةٍ مَيِّتَةٍ مُلْقَاةٍ فَقَالَ " لِمَنْ هَذِهِ " . فَقَالُوا لِمَيْمُونَةَ . فَقَالَ " مَا عَلَيْهَا لَوِ انْتَفَعَتْ بِإِهَابِهَا " . قَالُوا إِنَّهَا مَيْتَةٌ . فَقَالَ " إِنَّمَا حَرَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَكْلَهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ tashlab qoʻyilgan bir oʻlik qoʻyning yonidan oʻtdilar va: «Bu kimniki?» deb soʻradilar. «Maymunaniki», deyishdi. U zot: «Uning terisidan foydalansa, unga nima zarari bor edi?» dedilar. «U oʻlimtikdir», deyishdi. Shunda u zot: «Aziz va Jalil Alloh faqat uni yeyishni harom qilgan», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади: Набий ﷺ ташлаб қўйилган бир ўлик қўйнинг ёнидан ўтдилар ва: «Бу кимники?» деб сўрадилар. «Маймунаники», дейишди. У зот: «Унинг терисидан фойдаланса, унга нима зарари бор эди?» дедилар. «У ўлимтикдир», дейишди. Шунда у зот: «Азиз ва Жалил Аллоҳ фақат уни ейишни ҳаром қилган», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشَاةٍ مَيِّتَةٍ كَانَ أَعْطَاهَا مَوْلاَةً لِمَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " هَلاَّ انْتَفَعْتُمْ بِجِلْدِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا مَيْتَةٌ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا حُرِّمَ أَكْلُهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Nabiy ﷺning ayollari Maymunaning bir ozod qilingan choʻrisiga berilgan oʻlik qoʻyning yonidan oʻtdilar va: «Nega uning terisidan foydalanmadingizlar?» dedilar. «Ey Allohning Rasuli, u oʻlimtikdir», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Faqat uni yeyish harom qilingan, xolos», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Набий ﷺнинг аёллари Маймунанинг бир озод қилинган чўрисига берилган ўлик қўйнинг ёнидан ўтдилар ва: «Нега унинг терисидан фойдаланмадингизлар?» дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, у ўлимтикдир», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Фақат уни ейиш ҳаром қилинган, холос», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِشَاةٍ لِمَيْمُونَةَ مَيِّتَةٍ فَقَالَ " أَلاَّ أَخَذْتُمْ إِهَابَهَا فَدَبَغْتُمْ فَانْتَفَعْتُمْ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Maymunaning oʻlik qoʻyi yonidan oʻtib: «Uning terisini olib, oshlab, undan foydalansangiz boʻlmasmidi?», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Маймунанинг ўлик қўйи ёнидан ўтиб: «Унинг терисини олиб, ошлаб, ундан фойдалансангиз бўлмасмиди?», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى شَاةٍ مَيِّتَةٍ فَقَالَ " أَلاَّ انْتَفَعْتُمْ بِإِهَابِهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir oʻlik qoʻy yonidan oʻtib: «Uning terisidan foydalansangiz boʻlmasmidi?», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ўлик қўй ёнидан ўтиб: «Унинг терисидан фойдалансангиз бўлмасмиди?», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنِ ابْنِ وَعْلَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا إِهَابٍ دُبِغَ فَقَدْ طَهُرَ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi teri oshlansa, bas, u pok boʻldi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси тери ошланса, бас, у пок бўлди», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ، أَنَّ فَأْرَةً، وَقَعَتْ، فِي سَمْنٍ فَمَاتَتْ فَسُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَلْقُوهَا وَمَا حَوْلَهَا وَكُلُوهُ " .
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir sichqon saryogʻga tushib oʻlib qoldi. Nabiy ﷺdan bu haqda soʻralganida, u zot: «Uni va atrofidagini tashlab yuboringlar-da, qolganini yenglar», dedilar.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир сичқон сарёғга тушиб ўлиб қолди. Набий ﷺдан бу ҳақда сўралганида, у зот: «Уни ва атрофидагини ташлаб юборинглар-да, қолганини енглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ النَّيْسَابُورِيُّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْ فَأْرَةٍ وَقَعَتْ فِي سَمْنٍ جَامِدٍ فَقَالَ " خُذُوهَا وَمَا حَوْلَهَا فَأَلْقُوهُ " .
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan qotib qolgan saryogʻga tushgan sichqon haqida soʻralganida, u zot: «Uni va atrofidagini olib tashlab yuboringlar», dedilar.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺдан қотиб қолган сарёғга тушган сичқон ҳақида сўралганида, у зот: «Уни ва атрофидагини олиб ташлаб юборинглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا خُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بُؤْذُويَةَ، أَنَّ مَعْمَرًا، ذَكَرَهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الْفَأْرَةِ تَقَعُ فِي السَّمْنِ فَقَالَ " إِنْ كَانَ جَامِدًا فَأَلْقُوهَا وَمَا حَوْلَهَا وَإِنْ كَانَ مَائِعًا فَلاَ تَقْرَبُوهُ " .
Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan saryogʻga tushgan sichqon haqida soʻralganida, u zot: «Agar u qotib turgan boʻlsa, uni va atrofidagini tashlab yuboringlar, agar suyuq boʻlsa, unga yaqinlashmanglar», dedilar.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺдан сарёғга тушган сичқон ҳақида сўралганида, у зот: «Агар у қотиб турган бўлса, уни ва атрофидагини ташлаб юборинглар, агар суюқ бўлса, унга яқинлашманглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ سُلَيْمِ بْنِ عُثْمَانَ الْفَوْزِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا جَدِّي الْخَطَّابُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حِمْيَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ عَجْلاَنَ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِعَنْزٍ مَيِّتَةٍ فَقَالَ " مَا كَانَ عَلَى أَهْلِ هَذِهِ الشَّاةِ لَوِ انْتَفَعُوا بِإِهَابِهَا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻlgan bir echkining yonidan oʻtib qolib: «Bu qoʻyning egalari uning terisidan foydalansalar, ularga nima ziyon boʻlardi?» dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўлган бир эчкининг ёнидан ўтиб қолиб: «Бу қўйнинг эгалари унинг терисидан фойдалансалар, уларга нима зиён бўларди?» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، ح وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ سَكَنَ الْبَادِيَةَ جَفَا وَمَنِ اتَّبَعَ الصَّيْدَ غَفُلَ وَمَنِ اتَّبَعَ السُّلْطَانَ افْتُتِنَ " . وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim badavlatlik qilib choʻlda yashasa, dagʻal boʻlib qoladi; kim ov ketidan quvsa, gʻofil boʻlib qoladi; kim sulton eshigiga ergashsa, fitnaga uchraydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бадавлатлик қилиб чўлда яшаса, дағал бўлиб қолади; ким ов кетидан қувса, ғофил бўлиб қолади; ким султон эшигига эргашса, фитнага учрайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ - وَهِيَ خَالَتُهُ - فَقُدِّمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَحْمُ ضَبٍّ - وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَأْكُلُ شَيْئًا حَتَّى يَعْلَمَ مَا هُوَ - فَقَالَ بَعْضُ النِّسْوَةِ أَلاَ تُخْبِرْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَأْكُلُ فَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ لَحْمُ ضَبٍّ فَتَرَكَهُ قَالَ خَالِدٌ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَرَامٌ هُوَ قَالَ " لاَ وَلَكِنَّهُ طَعَامٌ لَيْسَ فِي أَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ " . قَالَ خَالِدٌ فَاجْتَرَرْتُهُ إِلَىَّ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ . وَحَدَّثَهُ ابْنُ الأَصَمِّ عَنْ مَيْمُونَةَ وَكَانَ فِي حَجْرِهَا .
Xolid ibn al-Walid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga oʻzining xolasi Maymuna bint al-Horisning oldiga kirdi. Rasululloh ﷺga kaltakesak (zabb) goʻshti taqdim qilindi. Rasululloh ﷺ biror narsani, u nima ekanini bilmaguncha yemas edilar. Ayollardan biri: «Rasululloh ﷺga u nima yeyayotganlarini xabar bermaysizlarmi?» dedi. Shunda unga bu kaltakesak goʻshti ekanini aytdilar, u zot esa uni tark etdilar. Xolid aytdi: «Men Rasululloh ﷺdan: ‹Bu harommi?› deb soʻradim. U zot: ‹Yoʻq, lekin bu taom mening qavmimning yerida yoʻq, shu sababli oʻzimni undan koʻnglim tortmayotganini his qilyapman›, dedilar. Soʻng men uni oʻzimga tortib, undan yedim, Rasululloh ﷺ esa qarab turardilar.»Холид ибн ал-Wалид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ўзининг холаси Маймуна бинт ал-Ҳориснинг олдига кирди. Расулуллоҳ ﷺга калтакесак (забб) гўшти тақдим қилинди. Расулуллоҳ ﷺ бирор нарсани, у нима эканини билмагунча емас эдилар. Аёллардан бири: «Расулуллоҳ ﷺга у нима еяётганларини хабар бермайсизларми?» деди. Шунда унга бу калтакесак гўшти эканини айтдилар, у зот эса уни тарк этдилар. Холид айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан: ‹Бу ҳаромми?› деб сўрадим. У зот: ‹Йўқ, лекин бу таом менинг қавмимнинг ерида йўқ, шу сабабли ўзимни ундан кўнглим тортмаётганини ҳис қиляпман›, дедилар. Сўнг мен уни ўзимга тортиб, ундан едим, Расулуллоҳ ﷺ эса қараб турардилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَهْدَتْ خَالَتِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقِطًا وَسَمْنًا وَأَضُبًّا فَأَكَلَ مِنَ الأَقِطِ وَالسَّمْنِ وَتَرَكَ الأَضُبَّ تَقَذُّرًا وَأُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَوْ كَانَ حَرَامًا مَا أُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Xolam Rasululloh ﷺga quritilgan qatiq, sariyogʻ va kaltakesaklar (zabb) hadya qildi. U zot qatiq va sariyogʻdan yedilar, kaltakesaklarni esa jirkanib tark etdilar. Ammo ular Rasululloh ﷺning dasturxonlarida yeyildi. Agar ular harom boʻlganda, Rasululloh ﷺning dasturxonlarida yeyilmas edi», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Холам Расулуллоҳ ﷺга қуритилган қатиқ, сариёғ ва калтакесаклар (забб) ҳадя қилди. У зот қатиқ ва сариёғдан едилар, калтакесакларни эса жирканиб тарк этдилар. Аммо улар Расулуллоҳ ﷺнинг дастурхонларида ейилди. Агар улар ҳаром бўлганда, Расулуллоҳ ﷺнинг дастурхонларида ейилмас эди», деди.
أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ أَكْلِ الضِّبَابِ، فَقَالَ أَهْدَتْ أُمُّ حُفَيْدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَمْنًا وَأَقِطًا وَأَضُبًّا فَأَكَلَ مِنَ السَّمْنِ وَالأَقِطِ وَتَرَكَ الضِّبَابَ تَقَذُّرًا لَهُنَّ فَلَوْ كَانَ حَرَامًا مَا أُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ أَمَرَ بِأَكْلِهِنَّ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: undan kaltakesak (dabb) yeyish haqida soʻralganda, u shunday dedi: «Umm Hufayd Rasululloh ﷺga sariyogʻ, quritilgan tvorog (aqit) va kaltakesaklar hadya qildi. U zot sariyogʻ va tvorogdan yedilar, kaltakesaklarni esa jirkanganlari uchun tark qildilar. Agar ular harom boʻlganda, Rasululloh ﷺning dasturxonlarida yeyilmas va u zot ularni yeyishga buyurmas edilar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: ундан калтакесак (дабб) ейиш ҳақида сўралганда, у шундай деди: «Умм Ҳуфайд Расулуллоҳ ﷺга сариёғ, қуритилган творог (ақит) ва калтакесаклар ҳадя қилди. У зот сариёғ ва творогдан едилар, калтакесакларни эса жирканганлари учун тарк қилдилар. Агар улар ҳаром бўлганда, Расулуллоҳ ﷺнинг дастурхонларида ейилмас ва у зот уларни ейишга буюрмас эдилар».
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، عَنْ بِشْرٍ، - هُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى يَوْمَ خَيْبَرَ عَنْ كُلِّ ذِي مِخْلَبٍ مِنَ الطَّيْرِ وَعَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ Xaybar kuni changalli har bir qushni va oziq tishli har bir yirtqichni yeyishdan qaytardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ Хайбар куни чангалли ҳар бир қушни ва озиқ тишли ҳар бир йиртқични ейишдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ غَزْوَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ حُسَيْنٍ، - يَعْنِي ابْنَ وَاقِدٍ - عَنْ عِلْبَاءَ بْنِ أَحْمَرَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَحَضَرَ النَّحْرُ فَاشْتَرَكْنَا فِي الْبَعِيرِ عَنْ عَشْرَةٍ وَالْبَقَرَةِ عَنْ سَبْعَةٍ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz safarda Rasululloh ﷺ bilan birga edik. Qurbonlik kuni yetib keldi. Shunda biz tuyaga oʻn kishi, sigirga esa yetti kishi boʻlib sherik boʻldik.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик. Қурбонлик куни етиб келди. Шунда биз туяга ўн киши, сигирга эса етти киши бўлиб шерик бўлдик.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Joni bor narsani nishon qilib olmanglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жони бор нарсани нишон қилиб олманглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمُجَثَّمَةِ وَلَبَنِ الْجَلاَّلَةِ وَالشُّرْبِ مِنْ فِي السِّقَاءِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ nishonga qoʻyib otib oʻldirilgan hayvondan, jallola (najosat yeydigan hayvon) sutidan va meshning ogʻzidan toʻgʻridan-toʻgʻri suv ichishdan qaytardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нишонга қўйиб отиб ўлдирилган ҳайвондан, жаллола (нажосат ейдиган ҳайвон) сутидан ва мешнинг оғзидан тўғридан-тўғри сув ичишдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قَاسِمٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنِ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلاَ يَبِيعُهُ حَتَّى يَكْتَالَهُ " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim taom sotib olsa, uni oʻlchab olmagunicha sotmasin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким таом сотиб олса, уни ўлчаб олмагунича сотмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ وَالَّذِي قَبْلَهُ حَتَّى يَقْبِضَهُ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺdan avvalgi ikki hadisga oʻxshash, «toki uni qoʻlga olmagunicha» degan mazmundagi soʻzlarni eshitdim.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺдан аввалги икки ҳадисга ўхшаш, «токи уни қўлга олмагунича» деган мазмундаги сўзларни эшитдим.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنِ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلاَ يَبِيعُهُ حَتَّى يَقْبِضَهُ " . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَحْسَبُ أَنَّ كُلَّ شَىْءٍ بِمَنْزِلَةِ الطَّعَامِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim taom sotib olsa, uni qoʻlga olmagunicha sotmasin», dedilar. Ibn Abbos: «Menimcha, har bir narsa taom hukmida», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким таом сотиб олса, уни қўлга олмагунича сотмасин», дедилар. Ибн Аббос: «Менимча, ҳар бир нарса таом ҳукмида», деди.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " السَّلَفُ فِي حَبَلِ الْحَبَلَةِ رِبًا " .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Homilador tuyaning tugʻiladigan bolasining bolasi evaziga oldindan pul berish ribodir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ҳомиладор туянинг туғиладиган боласининг боласи эвазига олдиндан пул бериш рибодир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الْمَغَانِمِ حَتَّى تُقْسَمَ وَعَنِ الْحَبَالَى أَنْ يُوطَأْنَ حَتَّى يَضَعْنَ مَا فِي بُطُونِهِنَّ وَعَنْ لَحْمِ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻljalarni taqsimlanmasidan turib sotishdan, homilador (asir) ayollarga qorinlaridagini tugʻib olmagunlaricha yaqinlik qilishdan va yirtqichlardan boʻlgan har qanday qozeqtishli hayvonning goʻshtidan qaytardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўлжаларни тақсимланмасидан туриб сотишдан, ҳомиладор (асир) аёлларга қоринларидагини туғиб олмагунларича яқинлик қилишдан ва йиртқичлардан бўлган ҳар қандай қозеқтишли ҳайвоннинг гўштидан қайтардилар.