نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , وَمُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , قَالا : نَا بِشْرُ بْنُ مَطَرٍ , نَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عُمَرَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَقَدْ كَانَ مَلَكَ مِائَةَ سَهْمٍ مِنْ خَيْبَرَ ، وَاشْتَرَاهَا حَتَّى اسْتَجْمَعَهَا , فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَقَالَ : " إِنِّي قَدْ أَصَبْتُ مَالا لَمْ أُصِبْ مِثْلَهُ ، وَقَدْ أَرَدْتُ أَنْ أَتَقَرَّبَ بِهِ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى , فَقَالَ : احْبِسِ الأَصْلَ وَسَبِّلِ الثَّمَرَ " ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَكَرِيَّا , نَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ . ح وَنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَرْزُوقٍ ، قَالا : نَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ أَبُو عُبَيْدِ اللَّهِ , نَا سُفْيَانُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ عُمَر ُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , مثل قَوْلِ الزُّبَيْرِ بْنِ بَكَّارٍ سَوَاءً
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Nabiy ﷺ huzurlariga keldi; u Xaybardan yuz ulushga ega boʻlgan va (qolganini) sotib olib, ularni bir joyga jamlagan edi. U Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Men shunday molga ega boʻldimki, uning mislini hech qachon topmaganman va u bilan Alloh taologa yaqinlashmoqchiman», dedi. U zot: «Aslini ushlab qol, mevasini sadaqaga chiqar», dedilar. Ibn Umar aytadi: Umar (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺga Zubayr ibn Bakkorning soʻzi bilan aynan bir xil (soʻz) aytdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Набий ﷺ ҳузурларига келди; у Хайбардан юз улушга эга бўлган ва (қолганини) сотиб олиб, уларни бир жойга жамлаган эди. У Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен шундай молга эга бўлдимки, унинг мислини ҳеч қачон топмаганман ва у билан Аллоҳ таолога яқинлашмоқчиман», деди. У зот: «Аслини ушлаб қол, мевасини садақага чиқар», дедилар. Ибн Умар айтади: Умар (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺга Зубайр ибн Баккорнинг сўзи билан айнан бир хил (сўз) айтди.
نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَكَرِيَّا ، نَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ , نَا سُفْيَانُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : جَاءَ عُمَرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، " إِنِّي أَصَبْتُ مَالا لَمْ أُصِبْ مِثْلَهُ قَطُّ ، وَكَانَ لَهُ مِائَةُ رَأْسٍ فَاشْتَرَيْتُ بِهَا مِائَةَ سَهْمٍ مِنْ خَيْبَرَ مِنْ أَهْلِهَا ، وَإِنِّي قَدْ أَرَدْتُ أَنْ أَتَقَرَّبَ بِهَا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ , قَالَ : فَاحْبِسْ أَصْلَهَا وَسَبِّلِ الثَّمَرَ " ، وَرَوَاهُ غَيْرُ شَيْخِنَا ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Umar Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men shunday molga ega boʻldimki, hech qachon uning mislini topmaganman. Menda yuzta bosh mol bor edi, shu bilan Xaybar ahlidan yuz ulush sotib oldim; men u bilan Alloh azza va jallaga yaqinlashmoqchiman», dedi. U zot: «Uning aslini ushlab qol va mevasini sadaqaga chiqar», dedilar. Buni shayximizdan boshqalar ham Abu Abdurrahmondan rivoyat qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Умар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен шундай молга эга бўлдимки, ҳеч қачон унинг мислини топмаганман. Менда юзта бош мол бор эди, шу билан Хайбар аҳлидан юз улуш сотиб олдим; мен у билан Аллоҳ азза ва жаллага яқинлашмоқчиман», деди. У зот: «Унинг аслини ушлаб қол ва мевасини садақага чиқар», дедилар. Буни шайхимиздан бошқалар ҳам Абу Абдурраҳмондан ривоят қилдилар.
نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ الرَّمَادِيُّ , حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْبَزَّازُ أَبُو جَعْفَرٍ الْكُوفِيُّ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعُمَرِيُّ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ عُمَرُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " إِنَّ لِي مَالا بِثَمْغٍ أَكْرَهُ أَنْ يُبَاعَ بَعْدِي , قَالَ : فَاحْبِسْهُ وَسَبِّلْ ثَمَرَهُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Umar: «Yo Rasululloh, Samgʻda mening bir molim bor, mendan keyin sotilishini yoqtirmayman», dedi. U zot: «Uni ushlab qol va mevasini sadaqaga chiqar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Умар: «Ё Расулуллоҳ, Самғда менинг бир молим бор, мендан кейин сотилишини ёқтирмайман», деди. У зот: «Уни ушлаб қол ва мевасини садақага чиқар», дедилар.
نَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْوَاسِطِيُّ , نَا مُوسَى بْنُ هَارُونَ , نَا أَبُو بَكْرٍ الأَثْرَمُ ، نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ دُبَيْسٍ الْكِنْدِيُّ , نَا صَالِحُ بْنُ عُمَرَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ، أَصَابَ أَرْضًا بِخَيْبَرَ ، فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ مَا أَصَبْتُ مَالا هُوَ أَنْفَسُ عِنْدِي مِنْهُ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا ، وَتَصَدَّقْتَ بِهَا , فَقَالَ : فَحَبَسَ عُمَرُ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقَ بِهَا ، لا تُبَاعُ ، وَلا تُوهَبُ ، وَلا تُورَثُ , فِي الْفُقَرَاءِ ، وَذَوِي الْقُرْبَى ، وَالرِّقَابِ ، وَالضَّيْفِ ، وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ ، وَابْنِ السَّبِيلِ , وَلا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ بِالْمَعْرُوفِ وَيُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ مِنْهُ مَالا " ، قَالَ الأَثْرَمُ : أَفَادَنا ابْنُ نُمَيْرٍ هَذَا الشَّيْخَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob Xaybarda bir yerga ega boʻldi va Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Men Xaybarda bir yerga ega boʻldim, undan koʻra qadrliroq molga ega boʻlmaganman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Istasang, uning aslini ushlab qolib, uni sadaqa qil», dedilar. Shunda Umar uning aslini ushlab qolib, uni sadaqa qildi: u sotilmaydi, hadya qilinmaydi va meros qilinmaydi — faqirlarga, yaqin qarindoshlarga, qul ozod qilishga, mehmonga, Alloh yoʻlida va yoʻlovchiga. Uni boshqargan kishi maʼrufga muvofiq yesa va undan mol orttirmagan holda doʻstini ovqatlantirsa, gunoh emas. Asram aytdi: Bu shayxni bizga Ibn Numayr (koʻrsatib) foyda berdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб Хайбарда бир ерга эга бўлди ва Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен Хайбарда бир ерга эга бўлдим, ундан кўра қадрлироқ молга эга бўлмаганман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Истасанг, унинг аслини ушлаб қолиб, уни садақа қил», дедилар. Шунда Умар унинг аслини ушлаб қолиб, уни садақа қилди: у сотилмайди, ҳадя қилинмайди ва мерос қилинмайди — фақирларга, яқин қариндошларга, қул озод қилишга, меҳмонга, Аллоҳ йўлида ва йўловчига. Уни бошқарган киши маъруфга мувофиқ еса ва ундан мол орттирмаган ҳолда дўстини овқатлантирса, гуноҳ эмас. Асрам айтди: Бу шайхни бизга Ибн Нумайр (кўрсатиб) фойда берди.
نَا أَبُو سَهْلِ بْنُ زِيَادٍ ، نَا مُعَاذُ بْنُ الْمُثَنَّى , نَا أَبُو مُسْلِمٍ الْمُسْتَمْلِي . ح وَنا أَبُو سَهْلِ بْنُ زِيَادٍ , نَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْمَعْمَرِيُّ , قَالَ : سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الصَّبَّاحِ , قَالا : نَا سُفْيَانُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عُمَرَ ، أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَقَدْ كَانَ مَلَكَ مِائَةَ سَهْمٍ مِنْ خَيْبَرَ فَاشْتَرَاهَا حَتَّى اسْتَخْلَصَهَا فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " قَدْ أَصَبْتُ شَيْئًا لَمْ أُصِبْ مِثْلَهُ ، وَقَدْ أَرَدْتُ أَنْ أَتَقَرَّبَ بِهِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ , قَالَ : فَاحْتَبِسِ الأَصْلَ وَسَبِّلِ الثَّمَرَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Nabiy ﷺ huzurlariga keldi; u Xaybardan yuz ulushga ega boʻlgan va (qolganini) sotib olib, ularni oʻziga xolis qilib olgan edi. U Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Men shunday narsaga ega boʻldimki, uning mislini hech qachon topmaganman va u bilan Alloh azza va jallaga yaqinlashmoqchiman», dedi. U zot: «Aslini ushlab qol va mevasini sadaqaga chiqar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Набий ﷺ ҳузурларига келди; у Хайбардан юз улушга эга бўлган ва (қолганини) сотиб олиб, уларни ўзига холис қилиб олган эди. У Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен шундай нарсага эга бўлдимки, унинг мислини ҳеч қачон топмаганман ва у билан Аллоҳ азза ва жаллага яқинлашмоқчиман», деди. У зот: «Аслини ушлаб қол ва мевасини садақага чиқар», дедилар.
نَا أَبُو هُرَيْرَةَ الأَنْطَاكِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حَمْزَةَ بْنِ صَالِحٍ ، نَا يَزِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَسْرُوقٍ , عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ الْفُرَاتِ , عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " رَدَّ الْيَمِينَ عَلَى طَالِبِ الْحَقِّ "
Ibn Umardan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ qasamni haq talab qiluvchiga qaytardilar.Ибн Умардан ривоят қилинадики, Набий ﷺ қасамни ҳақ талаб қилувчига қайтардилар.
نَا ابْنُ صَاعِدٍ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ هَيَّاجٍ , نَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَرْحَبِيُّ , حَدَّثَنِي عُبَيْدَةُ بْنُ الأَسْوَدِ , ثنا الْقَاسِمُ بْنُ الْوَلِيدِ , عَنْ سِنَانِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ مُصَرِّفٍ , عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " الْمُدَّعَى عَلَيْهِ أَوْلَى بِالْيَمِينِ ، إِلا أَنْ تَقُومَ بَيِّنَةٌ "
Ibn Umardan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Daʼvo qilingan kishi qasamga haqliroqdir, magar bayyina turmasa», dedilar.Ибн Умардан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Даъво қилинган киши қасамга ҳақлироқдир, магар баййина турмаса», дедилар.
نَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ الْمُقْرِئُ ، نَا عِيسَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى الْمَرْوَزِيُّ , نَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ , نَا أَبِي , نَا عِيسَى بْنُ مُوسَى , نَا أَبُو حَمْزَةَ ، عَنْ جَابِرٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا مَاتَ الرَّجُلُ ، وَعَلَيْهِ دَيْنٌ إِلَى أَجَلٍ ، وَلَهُ دَيْنٌ إِلَى أَجَلٍ فَالَّذِي عَلَيْهِ حَالٌّ ، وَالَّذِي لَهُ إِلَى أَجَلِهِ "
Ibn Umardan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kishi vafot etsa-yu, zimmasida muddatli qarz boʻlsa va oʻzining ham muddatli haqi boʻlsa, zimmasidagisi darhol ado etiladigan boʻladi, oʻzinikisi esa oʻz muddatigacha (qoladi)».Ибн Умардан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Киши вафот этса-ю, зиммасида муддатли қарз бўлса ва ўзининг ҳам муддатли ҳақи бўлса, зиммасидагиси дарҳол адо этиладиган бўлади, ўзиникиси эса ўз муддатигача (қолади)».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , نَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ خَلَفٍ الدِّمَشْقِيُّ , نَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , نَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ , نَا الزُّهْرِيُّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ , فَقَالَ : " أَلا لا تَجُوزُ شَهَادَةُ الْخَائِنِ وَلا الْخَائِنَةِ ، وَلا ذِي غِمْرٍ عَلَى أَخِيهِ ، وَلا الْمَوْقُوفِ عَلَى حَدٍّ " ، يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مَتْرُوكٌ , وَعَبْدُ الأَعْلَى ، ضَعِيفٌ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xutba qildilar-da: «Ogoh boʻlinglar! Xiyonatchi erkakning ham, xiyonatchi ayolning ham, oʻz birodariga adovati boʻlgan kishining ham, hadd (jazosi) uchun ushlab turilganning ham guvohligi joiz emas», dedilar. Yahyo ibn Saʼid — matruk, Abdulaʼlo esa zaifdir.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хутба қилдилар-да: «Огоҳ бўлинглар! Хиёнатчи эркакнинг ҳам, хиёнатчи аёлнинг ҳам, ўз биродарига адовати бўлган кишининг ҳам, ҳадд (жазоси) учун ушлаб турилганнинг ҳам гувоҳлиги жоиз эмас», дедилар. Яҳё ибн Саъид — матрук, Абдулаъло эса заифдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا الْمُحَارِبِيُّ بِالْكُوفَةِ , نَا أَبُو كُرَيْبٍ ، نَا ابْنُ إِدْرِيسَ , عَنْ زَكَرِيَّا , وَأَبِي حَيَّانَ , عَنِ الشَّعْبِيِّ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : سَمِعْتُ عُمَرَ , يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَمَّا بَعْدُ ، فَإِنَّ الْخَمْرَ نزل تَحْرِيمُهَا وَهِيَ مِنْ خَمْسَةٍ : مِنَ الْعِنَبِ ، وَالْحِنْطَةِ ، وَالشَّعِيرِ وَالتَّمْرِ ، وَالْعَسَلِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Umarning Rasululloh ﷺning minbarlarida turib: «Ammo baʼd, xamrni harom qilish (hukmi) u besh narsadan: uzum, bugʻdoy, arpa, xurmo va asaldan (tayyorlanayotgan) paytda nozil boʻldi», deganlarini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Умарнинг Расулуллоҳ ﷺнинг минбарларида туриб: «Аммо баъд, хамрни ҳаром қилиш (ҳукми) у беш нарсадан: узум, буғдой, арпа, хурмо ва асалдан (тайёрланаётган) пайтда нозил бўлди», деганларини эшитдим.
نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ , نَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ حَمَّادٌ : " وَلا أَعْلَمُهُ إِلا رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ , وَمَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا فَمَاتَ وَهُوَ يُدْمِنُهَا ، لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الآخِرَةِ " ، نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ , نَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ , نَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ , وَلَمْ يَشُكَّ . نَا الْمَحَامِلِيُّ , نَا ابْنُ مَحْشَرٍ , نَا ابْنُ الْمُبَارَكِ , عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ ، مَرْفُوعًا , وَكَذَلِكَ رَوَاهُ يُونُسُ الْمُؤَدِّبُ , عَنْ حَمَّادٍ , كَذَلِكَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، بِغَيْرِ شَكٍّ , وَقَالَ لُوَيْنٌ , عَنْ حَمَّادٍ : رَفَعَهُ وَلَمْ يَشُكَّ , وَرَوَاهُ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو النُّعْمَانِ الْبَصْرِيُّ , عَنْ شُعْبَةَ , عَنْ أَيُّوبَ , كَذَلِكَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِغَيْرِ شَكٍّ . وَنا دَعْلَجُ بْنُ أَحْمَدَ , نَا مُوسَى بْنُ هَارُونَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَالِكٍ الْبَصْرِيُّ جَارُ ابْنِ حَسَنَاتٍ عَنْهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi — Hammod: «Men uni faqat Nabiy ﷺga koʻtarilgan deb bilaman», dedi —: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir, har bir mast qiluvchi narsa xamrdir. Kim dunyoda xamr ichsa va unga ruju qoʻygan holda oʻlsa, oxiratda uni ichmaydi». Uni Abu Rabiʼ az-Zahroniy ham Hammod ibn Zayddan, u Ayyubdan, u Nofeʼdan, u Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash — shubhasiz — rivoyat qildi. Uni Ibn al-Muborak ham Hammod ibn Zayddan marfuʼ qilib rivoyat qildi. Shuningdek, Yunus al-Muaddib ham Hammoddan Nabiy ﷺdan shubhasiz rivoyat qilgan. Luvayn Hammoddan: «Uni marfuʼ qildi va shubha qilmadi», dedi. Uni Hakam ibn Abdulloh Abu Nuʼmon al-Basriy ham Shuʼbadan, u Ayyubdan Nabiy ﷺdan shubhasiz rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади — Ҳаммод: «Мен уни фақат Набий ﷺга кўтарилган деб биламан», деди —: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир, ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир. Ким дунёда хамр ичса ва унга ружу қўйган ҳолда ўлса, охиратда уни ичмайди». Уни Абу Рабиъ аз-Заҳроний ҳам Ҳаммод ибн Зайддан, у Айюбдан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш — шубҳасиз — ривоят қилди. Уни Ибн ал-Муборак ҳам Ҳаммод ибн Зайддан марфуъ қилиб ривоят қилди. Шунингдек, Юнус ал-Муаддиб ҳам Ҳаммоддан Набий ﷺдан шубҳасиз ривоят қилган. Лувайн Ҳаммоддан: «Уни марфуъ қилди ва шубҳа қилмади», деди. Уни Ҳакам ибн Абдуллоҳ Абу Нуъмон ал-Басрий ҳам Шуъбадан, у Айюбдан Набий ﷺдан шубҳасиз ривоят қилган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ نُوحٍ ، نَا إِسْحَاقُ بْنُ الضَّيْفِ ، نَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا ابْنُ جُرَيْجٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدِ بْنِ حَفْصٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ زَاجٌ , نَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ , نَا أَبُو حَمْزَةَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ الصَّائِغِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
نَا عُمَرُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَلِيٍّ الْجَوْهَرِيُّ الْمَرْوَزِيُّ , نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ هِلالِ بْنِ عُمَرَ الْمَرْوَزِيُّ , نَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ , نَا أَبُو حَمْزَةَ السُّكَّرِيُّ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ الصَّائِغِ , وَالأَجْلَحِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
نَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَيَّاشٍ ، أنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُجَشِّرٍ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلانَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir va har bir mast qiluvchi narsa xamrdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир», дедилар.
نَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَبُو الأَشْعَثِ ، نَا مُعْتَمِرٌ , عَنْ لَيْثٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ , وَكُلُّ خَمْرٍ حَرَامٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir va har bir xamr haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир ва ҳар бир хамр ҳаромдир», дедилар.
نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , نَا رِزْقُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى , نَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ , نَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : لا أَعْلَمُهُ إِلا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. (Roviy) dedi: Men uni faqat Nabiy ﷺdan (kelgan) deb bilaman: U zot: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. (Ровий) деди: Мен уни фақат Набий ﷺдан (келган) деб биламан: У зот: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
نَا دَعْلَجُ بْنُ أَحْمَدَ ، نَا مُوسَى بْنُ هَارُونَ , نَا مُحَمَّدٌ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنِ ابْنِ عُلاثَةَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ , وَكُلُّ خَمْرٍ حَرَامٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir xamr haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир хамр ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا قُرَادٌ , نَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ , نَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ ، عَنِ الشَّعْبِيِّ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , قَالَ : سَمِعْتُ عُمَرَ عَلَيْهِ السَّلامُ , عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا النَّاسُ ، فَإِنَّهُ نزل تَحْرِيمُ الْخَمْرِ وَهِيَ مِنْ خَمْسَةٍ : مِنَ الْعِنَبِ ، وَالْعَسَلِ ، وَالتَّمْرِ ، وَالْحِنْطَةِ ، وَالشَّعِيرِ , وَالْخَمْرُ مَا خَامَرَ الْعَقْلَ , وَثَلاثٌ أَيُّهَا النَّاسُ وَدِدْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهِدَ إِلَيْنَا فِيهِنَّ عَهْدًا نَنْتَهِي إِلَيْهِ : الْحَدُّ , وَالْكَلالَةُ , وَأَبْوَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الرِّبَا "
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Umarning Rasululloh ﷺning minbarlarida turib shunday deganlarini eshitdim: «Ammo baʼd, ey odamlar! Xamrni harom qilish (hukmi) nozil boʻldi; u besh narsadan: uzum, asal, xurmo, bugʻdoy va arpadan (tayyorlanar) edi. Xamr esa aqlni toʻsib qoʻyadigan narsadir. Ey odamlar, uch narsa borki, koshki Rasululloh ﷺ ular haqida biz toʻxtaydigan bir ahd qilib ketganlarida edi: hadd, kalola va ribo eshiklaridan baʼzi eshiklar».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Умарнинг Расулуллоҳ ﷺнинг минбарларида туриб шундай деганларини эшитдим: «Аммо баъд, эй одамлар! Хамрни ҳаром қилиш (ҳукми) нозил бўлди; у беш нарсадан: узум, асал, хурмо, буғдой ва арпадан (тайёрланар) эди. Хамр эса ақлни тўсиб қўядиган нарсадир. Эй одамлар, уч нарса борки, кошки Расулуллоҳ ﷺ улар ҳақида биз тўхтайдиган бир аҳд қилиб кетганларида эди: ҳадд, калола ва рибо эшикларидан баъзи эшиклар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا ، نَا أَبُو كُرَيْبٍ ، نَا ابْنُ إِدْرِيسَ , عَنْ زَكَرِيَّا , وَأَبِي حَيَّانَ , عَنِ الشَّعْبِيِّ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : سَمِعْتُ عُمَرَ , يَقُولُ : عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَمَّا بَعْدُ ، فَإِنَّ الْخَمْرَ نزل تَحْرِيمُهَا وَهِيَ مِنْ خَمْسٍ : مِنَ الْعِنَبِ ، وَالْحِنْطَةِ ، وَالشَّعِيرِ وَالتَّمْرِ ، وَالْعَسَلِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Umarning Rasululloh ﷺning minbarlarida turib: «Ammo baʼd, xamrni harom qilish (hukmi) u besh narsadan: uzum, bugʻdoy, arpa, xurmo va asaldan (tayyorlanayotgan) paytda nozil boʻldi», deganlarini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Умарнинг Расулуллоҳ ﷺнинг минбарларида туриб: «Аммо баъд, хамрни ҳаром қилиш (ҳукми) у беш нарсадан: узум, буғдой, арпа, хурмо ва асалдан (тайёрланаётган) пайтда нозил бўлди», деганларини эшитдим.
نَا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ الزَّيَّاتُ , نَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نَا جَرِيرٌ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيِّ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ الْقَعْقَاعِ , قَالَ : سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ " عَنِ النَّبِيذِ الشَّدِيدِ , فَقَالَ : جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ فَوَجَدَ مِنْ رَجُلٍ رِيحَ نَبِيذٍ , فَقَالَ : مَا هَذِهِ الرِّيحُ ؟ ، قَالَ : رِيحُ نَبِيذٍ , قَالَ : فَأَرْسَلَ فَلْيُؤْتَ مِنْهُ , فَأَرْسَلَ فَأُتِيَ بِهِ فَوَضَعَ فِيهِ رَأْسَهُ ، فَشَمَّهُ ، ثُمَّ رَجَعَ فَرَدَّهُ ، حَتَّى إِذَا قَطَعَ الرَّجُلُ الْبَطْحَاءَ رَجَعَ , فَقَالَ : أَحَرَامٌ أَمْ حَلالٌ ؟ قَالَ : فَوَضَعَ رَأْسَهُ فِيهِ فَوَجَدَهُ شَدِيدًا فَصَبَّ عَلَيْهِ الْمَاءَ ، ثُمَّ شَرِبَ , فَقَالَ : إِذَا اغْتَلَمَتْ أَسْقِيَتُكُمْ فَأَكْسِرُوهَا بِالْمَاءِ " ، كَذَا قَالَ مَالِكُ بْنُ الْقَعْقَاعِ , وَقَالَ غَيْرُهُ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ نَافِعِ بْنِ أَخِي الْقَعْقَاعِ ، وَهُوَ رَجُلٌ مَجْهُولٌ ضَعِيفٌ , وَالصَّحِيحُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ " , وَقَدْ تَقَدَّمَ ذِكْرُهُ
Molik ibn al-Qaʼqoʼ aytdi: Men Ibn Umardan qattiq nabiz haqida soʻradim. U dedi: «Rasululloh ﷺ bir majlisda oʻtirdilar va bir kishidan nabiz hidini sezib: ‹Bu qanday hid?› dedilar. U: ‹Nabiz hidi›, dedi. U zot: ‹Odam yuborsin, undan keltirilsin›, dedilar. U yubordi va u keltirildi. U zot boshlarini unga tiqib, uni hidladilar, soʻng qaytarib berdilar. Haligi kishi Bathoni kesib oʻtgach qaytib kelib: ‹Harommi yo halolmi?› dedi. Shunda u zot boshlarini unga tiqdilar va uni kuchli deb topib, ustiga suv quydilar, soʻng ichdilar va: ‹Meshlaringizdagi (ichimlik) kuchayib ketsa, uni suv bilan sindiringlar›, dedilar». Molik ibn al-Qaʼqoʼ shunday dedi. Boshqasi esa uni al-Qaʼqoʼning jiyani Abdulmalik ibn Nofeʼdan (rivoyat qilgan), u esa majhul, zaif kishidir. Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan (rivoyat qilgan) sahih (hadis) esa: «Koʻpi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir», deganidir; u yuqorida zikr qilingan.Молик ибн ал-Қаъқў айтди: Мен Ибн Умардан қаттиқ набиз ҳақида сўрадим. У деди: «Расулуллоҳ ﷺ бир мажлисда ўтирдилар ва бир кишидан набиз ҳидини сезиб: ‹Бу қандай ҳид?› дедилар. У: ‹Набиз ҳиди›, деди. У зот: ‹Одам юборсин, ундан келтирилсин›, дедилар. У юборди ва у келтирилди. У зот бошларини унга тиқиб, уни ҳидладилар, сўнг қайтариб бердилар. Ҳалиги киши Батҳони кесиб ўтгач қайтиб келиб: ‹Ҳаромми ё ҳалолми?› деди. Шунда у зот бошларини унга тиқдилар ва уни кучли деб топиб, устига сув қуйдилар, сўнг ичдилар ва: ‹Мешларингиздаги (ичимлик) кучайиб кетса, уни сув билан синдиринглар›, дедилар». Молик ибн ал-Қаъқў шундай деди. Бошқаси эса уни ал-Қаъқўнинг жияни Абдулмалик ибн Нофеъдан (ривоят қилган), у эса мажҳул, заиф кишидир. Ибн Умардан, у Набий ﷺдан (ривоят қилган) саҳиҳ (ҳадис) эса: «Кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир», деганидир; у юқорида зикр қилинган.
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ الصَّنْدَلِيُّ , نَا عَلِيُّ بْنُ حَرْبٍ , نَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ دَاوُدَ , عَنْ خَالِدِ بْنِ دِينَارٍ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَن النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ سَكِرَ مِنْ نَبِيذِ تَمْرٍ , فَجَلَدَهُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qildi: U zotning huzurlariga xurmo nabizidan mast boʻlgan bir kishi keltirildi va u zot uni darraladilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилди: У зотнинг ҳузурларига хурмо набизидан маст бўлган бир киши келтирилди ва у зот уни дарраладилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الْبُسْرِيُّ , نَا أَبُو عَاصِمٍ ، نَا أَبُو الْعَوَّامِ الْقَطَّانُ ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، " أُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ سَكِرَ مِنْ نَبِيذٍ , فَجَلَدَهُ " ، كَذَا قَالَ الْبُسْرِيُّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ huzurlariga nabizdan mast boʻlgan bir kishi keltirildi va u zot uni darraladilar. Al-Busriy shunday dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига набиздан маст бўлган бир киши келтирилди ва у зот уни дарраладилар. Ал-Бусрий шундай деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَهْبٍ , نَا عَمِّي , نَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ , أَنَّ نَافِعًا ، حَدَّثَهُ , أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ، قَالَ : " غَزَوْنَا فَجُعْنَا حَتَّى إِنَّا نَقْسِمُ التَّمْرَةَ وَالتَّمْرَتَيْنِ ، فَبَيْنَمَا نَحْنُ عَلَى شَطِّ الْبَحْرِ إِذْ رَمَى الْبَحْرُ بِحُوتٍ مَيِّتَةٍ ، فَأَقْطَعَ النَّاسُ مِنْهُ مَا شَاءُوا مِنْ شَحْمٍ وَلَحْمٍ ، وَهُوَ مثل الضَّرْبِ , فَبَلَغَنِي أَنَّ النَّاسَ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرُوهُ , فَقَالَ لَهُمْ : أَمَعَكُمْ مِنْهُ شَيْءٌ ؟ " ، قَالَ : وَأَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ نَافِعٍ , قَالَ : لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرُوهُ , فَقَالَ : " هَلْ مَعَكُمْ مِنْهُ شَيْءٌ ؟ " ، فَقَالُوا : نَعَمْ , فَأَعْطُوهُ مِنْهُ فَأَكَلَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Biz gʻazotga chiqdik va shu qadar ochlik chekdikki, hatto bir-ikkita xurmoni boʻlishib yer edik. Biz dengiz sohilida turganimizda, dengiz oʻlik bir baliqni uloqtirdi. Odamlar undan xohlaganicha yogʻ va goʻsht kesib olishdi; u esa tepalikdek edi. Menga xabar yetdiki, odamlar Rasululloh ﷺ huzurlariga kelganlarida u zotga bu haqda xabar berishdi. U zot ularga: ‹Sizlarda undan biror narsa bormi?› dedilar». (Ibn Vahb) dedi: Menga Maxrama ibn Bukayr otasidan, u Nofeʼdan xabar berdi. U aytdi: Ular Rasululloh ﷺ huzurlariga kelganlarida u zotga xabar berishdi. U zot: «Sizlarda undan biror narsa bormi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar va undan u zotga berishdi, u zot esa uni yedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Биз ғазотга чиқдик ва шу қадар очлик чекдикки, ҳатто бир-иккита хурмони бўлишиб ер эдик. Биз денгиз соҳилида турганимизда, денгиз ўлик бир балиқни улоқтирди. Одамлар ундан хоҳлаганича ёғ ва гўшт кесиб олишди; у эса тепаликдек эди. Менга хабар етдики, одамлар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келганларида у зотга бу ҳақда хабар беришди. У зот уларга: ‹Сизларда ундан бирор нарса борми?› дедилар». (Ибн Ваҳб) деди: Менга Махрама ибн Букайр отасидан, у Нофеъдан хабар берди. У айтди: Улар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келганларида у зотга хабар беришди. У зот: «Сизларда ундан бирор нарса борми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар ва ундан у зотга беришди, у зот эса уни едилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا أَبُو الأَشْعَثِ ، نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ ، قَالَ : " آكُلُ مَا طَفَا عَلَى الْمَاءِ ؟ قَالَ : إِنَّ طَافِيَهُ مَيْتَةٌ , وَقَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنَّ مَاءَهُ طَهُورٌ , وَمِيتَهُ حِلٌّ "
Abdurrahmon ibn Abu Hurayra Ibn Umardan soʻradi va: «Suv yuzasiga qalqib chiqqan narsani yeymanmi?» dedi. U: «Qalqib chiqqani oʻlaksadir», dedi va: Rasululloh ﷺ: «Albatta, uning suvi pok, oʻligi halol», dedilar, dedi.Абдурраҳмон ибн Абу Ҳурайра Ибн Умардан сўради ва: «Сув юзасига қалқиб чиққан нарсани ейманми?» деди. У: «Қалқиб чиққани ўлаксадир», деди ва: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, унинг суви пок, ўлиги ҳалол», дедилар, деди.
حَدَّثَنَا أَبُو نَصْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ حَمْدَوَيْهِ الْمَرْوَزِيُّ , وَعَلِيُّ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ طَاهِرٍ , قَالا : نَا مَعْمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَعْمَرٍ الْبَلْخِيُّ , نَا عِصَامُ بْنُ يُوسُفَ , نَا مُبَارَكُ بْنُ مُجَاهِدٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ " فِي الْجَنِينِ ذَكَاتُهُ ذَكَاةُ أُمِّهِ أَشْعَرَ ، أَوْ لَمْ يُشْعِرْ " ، قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ : وَلَكِنَّهُ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَطْنِ أُمِّهِ يُؤْمَرُ بِذَبْحِهِ حَتَّى يَخْرُجَ الدَّمُ مِنْ جَوْفِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ janin haqida: «Uning zabhi — onasining zabhidir, tuk chiqargan boʻladimi yo chiqarmaganmi», dedilar. Ubaydulloh aytdi: Lekin u onasining qornidan chiqqanida, qornidan qon chiqquncha uni soʻyish buyuriladi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ жанин ҳақида: «Унинг забҳи — онасининг забҳидир, тук чиқарган бўладими ё чиқармаганми», дедилар. Убайдуллоҳ айтди: Лекин у онасининг қорнидан чиққанида, қорнидан қон чиққунча уни сўйиш буюрилади.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . ح وَنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَتِيقُ , نَا مُطَرِّفٌ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " أُحِلَّ لَنَا مِنَ الدَّمِ دَمَانِ ، وَمِنَ الْمَيْتَةِ مَيْتَتَانِ , مِنَ الْمَيْتَةِ الْحُوتُ وَالْجَرَادُ , وَمِنَ الدَّمِ الْكَبِدُ وَالطِّحَالُ " ، لَفْظُ مُطَرِّفٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bizga qondan ikki qon, oʻlaksadan ikki oʻlaksa halol qilindi: oʻlaksadan — baliq va chigirtka, qondan — jigar va taloq», dedilar. Bu Mutarrifning lafzidir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бизга қондан икки қон, ўлаксадан икки ўлакса ҳалол қилинди: ўлаксадан — балиқ ва чигиртка, қондан — жигар ва талоқ», дедилар. Бу Мутаррифнинг лафзидир.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ الْمُهْتَدِي بِاللَّهِ ، نَا بَكْرُ بْنُ سَهْلٍ , نَا شُعَيْبُ بْنُ يَحْيَى , نَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ سَالِمٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَنِ الْفَأْرَةِ تَقَعُ فِي السَّمْنِ وَالْوَدَكِ , قَالَ : اطْرَحُوا مَا حَوْلَهَا إِنْ كَانَ جَامِدًا , وَإِنْ كَانَ مَائِعًا فَانْتَفَعُوا بِهِ ، وَلا تَأْكُلُوا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan sariyogʻ va yogʻga tushgan sichqon haqida soʻraldi. U zot: «Agar u quyuq boʻlsa, atrofidagini tashlanglar; agar suyuq boʻlsa, undan foydalaninglar, lekin yemanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан сариёғ ва ёғга тушган сичқон ҳақида сўралди. У зот: «Агар у қуюқ бўлса, атрофидагини ташланглар; агар суюқ бўлса, ундан фойдаланинглар, лекин еманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ مَخْلَدٍ , نَا حُمَيْدُ بْنُ الرَّبِيعِ , نَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى , عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ , عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا قُطِعَ مِنَ الْبَهِيمَةِ وَهِيَ حَيَّةٌ ، فَهُوَ مَيْتَةٌ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hayvondan u tirik holida kesib olingan narsa — oʻlaksadir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳайвондан у тирик ҳолида кесиб олинган нарса — ўлаксадир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْبَغَوِيُّ , نَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ ، رَحِمَهُ اللَّهُ , نَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ السَّكُونِيُّ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَبَّقَ بَيْنَ الْخَيْلِ ، وَفَضَّلَ الْقُرَّحَ فِي الْغَايَةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar va masofada yoshi toʻlgan otlarni ustun qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар ва масофада ёши тўлган отларни устун қилдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ ، نَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ . ح وَنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْعَنْبَرِيُّ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " ضَمَّرَ الْخَيْلَ وَسَابَقَ بَيْنَهَا " ، وَقَالَ الْمُعْتَمِرُ : كَانَ يُضَمِّرُ وَيُسَابِقُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlarni ozdirdilar va ular orasida poyga oʻtkazdilar. Muʼtamir esa: «U zot ozdirar va poyga oʻtkazar edilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отларни оздирдилар ва улар орасида пойга ўтказдилар. Муътамир эса: «У зот оздирар ва пойга ўтказар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ الْقَطَّانُ , حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ . ح وَنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ , وَيَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْوَهَّابِ , قَالا : نَا حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو . ح وَنا أَبُو بَكْرٍ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , نَا عُمَرُ بْنُ شَبَّةَ , قَالا : نَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , أَخْبَرَنِي نَافِعٌ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَابِقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الْمُضَمَّرَةِ مِنْهَا مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَالَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ozdirilgan otlar orasida Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmaganlari orasida esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha poyga oʻtkazdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ оздирилган отлар орасида Ҳафёдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаганлари орасида эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача пойга ўтказдилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ كَرَامَةَ . ح وَنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ , نَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ , قَالا : نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " ضَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، الْخَيْلَ ، وَكَانَ يُرْسِلُ الَّتِي ضُمِّرَتْ مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ ، وَالَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Rasululloh ﷺ otlarni poygaga tayyorlab, ozdirar edilar. Ozdirilgan otlarni Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmagan otlarni esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha yugurtirar edilar.»Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ отларни пойгага тайёрлаб, оздирар эдилар. Оздирилган отларни Ҳафёдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаган отларни эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача югуртирар эдилар.»
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَاعِدٍ ، نَا أَبُو عُبَيْدٍ الْمَخْزُومِيُّ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْعَدَنِيُّ , عَنِ الثَّوْرِيِّ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ , عَنْ سُفْيَانَ . ح وَنا ابْنُ صَاعِدٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَكِيمٍ , وَأَبُو حُذَيْفَةَ ، قَالا : نَا سُفْيَانُ . ح وَنا أَبُو صَالِحٍ الأَصْبَهَانِيُّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعِيدٍ , نَا أَبُو مَسْعُودٍ ، نَا أَبُو عَامِرٍ ، نَا سُفْيَانُ . ح وَنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُوَيْهِ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ , عَنْ سُفْيَانَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " أَجْرَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُضَمَّرَةَ مِنَ الْخَيْلِ مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَأَجْرَى مَا لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ قَالَ : فَوَثَبَ بِي الْجِدَارَ " ، قَالَ سُفْيَانُ : مَا بَيْنَ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى الْحَفْيَاءِ خَمْسَةُ أَمْيَالٍ أَوْ سِتَّةٌ ، وَمَا بَيْنَ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ مِيلٌ . هَذَا لَفْظُ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْوَلِيدِ الْعَدَنِيِّ , عَنِ الثَّوْرِيِّ . وَقَالَ هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ فِي حَدِيثِهِ : إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ ، وَذَكَرُوا أَنَّهَا سِتَّةُ أَمْيَالٍ , وَقَالَ الرَّمَادِيُّ , عَنْ أَبِي حُذَيْفَةَ : قَالَ سُفْيَانُ : مَا بَيْنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ سِتَّةُ أَمْيَالٍ , وَمَا بَيْنَ مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ مِيلٌ . وَقَالَ أَبُو مَسْعُودٍ فِي حَدِيثِهِ : وَأَجْرَى مَا لَمْ تُضَمَّرْ مِنَ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ , قَالَ ابْنُ عُمَرَ : وَكُنْتُ فِيمَنْ أَجْرَى
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Paygʻambar ﷺ ozdirilgan otlarni Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha yugurtirdilar, ozdirilmaganlarini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha yugurtirdilar. (Ot) men bilan devordan sakrab oʻtdi», dedi. Sufyon aytdi: Saniyyatul-Vidoʻ bilan Hafyo orasi besh yoki olti mil, Saniyyatul-Vidoʻ bilan Banu Zurayq masjidi orasi esa bir mildir. Bu — Abdulloh ibn Valid al-Adaniyning Savriydan (qilgan) hadisining lafzidir. Horun ibn Ishoq oʻz hadisida: «Banu Zurayq masjidigacha», dedi va ular buning olti mil ekanini zikr qildilar. Ramodiy esa Abu Huzayfadan (keltirib): Sufyon aytdi: Hafyo bilan Saniyyatul-Vidoʻ orasi olti mil, Banu Zurayq masjidi bilan Saniyyatul-Vidoʻ orasi esa bir mil, dedi. Abu Masʼud oʻz hadisida: «Ozdirilmaganlarini yuqori Saniyyadan Banu Zurayq masjidigacha yugurtirdilar», dedi. Ibn Umar: «Men ham (ot) yugurtirganlar orasida edim», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Пайғамбар ﷺ оздирилган отларни Ҳафёдан Санийятул-Видўгача югуртирдилар, оздирилмаганларини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача югуртирдилар. (От) мен билан девордан сакраб ўтди», деди. Суфён айтди: Санийятул-Видў билан Ҳафё ораси беш ёки олти мил, Санийятул-Видў билан Бану Зурайқ масжиди ораси эса бир милдир. Бу — Абдуллоҳ ибн Валид ал-Аданийнинг Саврийдан (қилган) ҳадисининг лафзидир. Ҳорун ибн Ишоқ ўз ҳадисида: «Бану Зурайқ масжидигача», деди ва улар бунинг олти мил эканини зикр қилдилар. Рамодий эса Абу Ҳузайфадан (келтириб): Суфён айтди: Ҳафё билан Санийятул-Видў ораси олти мил, Бану Зурайқ масжиди билан Санийятул-Видў ораси эса бир мил, деди. Абу Масъуд ўз ҳадисида: «Оздирилмаганларини юқори Санийядан Бану Зурайқ масжидигача югуртирдилар», деди. Ибн Умар: «Мен ҳам (от) югуртирганлар орасида эдим», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ , نَا ابْنُ عُلَيَّةَ , نَا أَيُّوبُ , عَنِ ابْنِ نَافِعٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " سَبَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْخَيْلِ , فَأَرْسَلَ مَا ضُمِّرَ مِنْهَا مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَأَرْسَلَ مَا لَمْ يُضَمَّرْ مِنْهَا مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : وَكُنْتُ فَارِسًا يَوْمَئِذٍ فَسَبَقْتُ النَّاسَ ، وَطَفَفَتْ بِي الْفَرَسُ مَسْجِدَ بَنِي زُرَيْقٍ " ، تَفَرَّدَ بِهِ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُلَيَّةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنِ ابْنِ نَافِعٍ , عَنْ أَبِيهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar: ulardan ozdirilganini Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmaganini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha qoʻyib yubordilar», dedi. Abdulloh aytdi: «Oʻsha kuni men chavandoz edim; odamlardan oʻzib ketdim va ot meni Banu Zurayq masjididan sakrab oʻtkazdi». Buni Ismoil ibn Ulayya Ayyubdan, u Ibn Nofeʼdan, u otasidan (rivoyat qilishda) yakka qolgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар: улардан оздирилганини Ҳафёдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаганини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача қўйиб юбордилар», деди. Абдуллоҳ айтди: «Ўша куни мен чавандоз эдим; одамлардан ўзиб кетдим ва от мени Бану Зурайқ масжидидан сакраб ўтказди». Буни Исмоил ибн Улайя Айюбдан, у Ибн Нофеъдан, у отасидан (ривоят қилишда) якка қолган.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نَا أَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْحَسَّانِيُّ , نَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ , نَا أَيُّوبُ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَبَّقَ بَيْنَ الْخَيْلِ فَجَعَلَ غَايَةَ الْمُضَمَّرَةِ مِنْ مَكَانِ كَذَا إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ , وَجَعَلَ غَايَةَ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ " ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : فَجِئْتُ سَابِقًا فَطَفَفَتْ بِي الْمَسْجِدَ وَكَانَ قَصِيرًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar: ozdirilganlarining marrasini falon joydan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmaganlarining marrasini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha qildilar. Abdulloh aytdi: «Men birinchi boʻlib keldim va ot meni masjiddan sakrab oʻtkazdi — u past edi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар: оздирилганларининг маррасини фалон жойдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаганларининг маррасини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача қилдилар. Абдуллоҳ айтди: «Мен биринчи бўлиб келдим ва от мени масжиддан сакраб ўтказди — у паст эди».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ الْهَاشِمِيُّ , نَا أَبُو مُصْعَبٍ ، عَنْ مَالِكٍ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا مَالِكٌ . ح وَنا أَبُو رَوْقٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ خَلادٍ , نَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى , نَا مَالِكٌ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شُعَيْبٍ الْبَزَّازُ , نَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي مَالِكٌ , وَحَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَالِكِيُّ , نَا بُنْدَارٌ , نَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ , نَا مَالِكٌ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ مِنَ الْحَفْيَاءِ ، وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ , وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ مِنَ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ " ، وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فِيمَنْ سَابَقَ بِهَا . أَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ ، إِلا أَنَّ بَشِيرَ بْنَ عُمَرَ قَالَ : سَبَّقَ فِي الْمَوْضِعَيْنِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ozdirilgan otlar orasida Hafyodan poyga oʻtkazdilar, uning marrasi Saniyyatul-Vidoʻ edi. Yana ozdirilmagan otlar orasida Saniyyadan Banu Zurayq masjidigacha poyga oʻtkazdilar. Abdulloh ham shu poygada qatnashganlardan edi. Ularning lafzlari bir-biriga yaqin, faqat Bashir ibn Umar ikkala oʻrinda ham «sabbaqa», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оздирилган отлар орасида Ҳафёдан пойга ўтказдилар, унинг марраси Санийятул-Видў эди. Яна оздирилмаган отлар орасида Санийядан Бану Зурайқ масжидигача пойга ўтказдилар. Абдуллоҳ ҳам шу пойгада қатнашганлардан эди. Уларнинг лафзлари бир-бирига яқин, фақат Башир ибн Умар иккала ўринда ҳам «саббақа», деди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُكُنَّا نُخَابِرُ وَلَا نَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا حَتَّى زَعَمَ رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهُ قَالَ عَمْرٌو ذَكَرْتُهُ لِطَاوُسٍ فَقَالَ طَاوُسٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْنَحُ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ الْأَرْضَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ لَهَا خَرَاجًا مَعْلُومًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz muxobara qilardik va buni ayb deb bilmasdik. Toki Rofeʼ ibn Xadij Rasululloh ﷺ undan qaytarganlarini aytmagunga qadar. Amr aytdi: Buni Tovusga zikr qildim. Tovus dedi: Ibn Abbos aytdi: «Rasululloh ﷺ faqat: ‹Biringizning yerini birodariga berishi, undan maʼlum haq olishidan koʻra unga yaxshiroqdir›, dedilar, xolos».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз мухобара қилардик ва буни айб деб билмасдик. Токи Рофеъ ибн Хадиж Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтарганларини айтмагунга қадар. Амр айтди: Буни Товусга зикр қилдим. Товус деди: Ибн Аббос айтди: «Расулуллоҳ ﷺ фақат: ‹Бирингизнинг ерини биродарига бериши, ундан маълум ҳақ олишидан кўра унга яхшироқдир›, дедилар, холос».