Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ عَسْبِ الْفَحْلِ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ erkak (nasldor) hayvonni qochirish haqini olishdan qaytardilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эркак (наслдор) ҳайвонни қочириш ҳақини олишдан қайтардилар».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ بَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلْبَائِعِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَهُ الْمُبْتَاعُ وَمَنْ بَاعَ نَخْلاً مُؤَبَّرًا فَالثَّمَرَةُ لِلْبَائِعِ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) otasidan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi. U zot ﷺ shunday dedilar: «Kim moli boʻlgan bir qulni sotsa, uning moli sotuvchiga tegishlidir, magar xaridor uni (oʻziga) shart qilib qoʻysa, (boshqa gap). Kim changlatilgan (urugʻlantirilgan) xurmoni sotsa, uning mevasi sotuvchiga tegishlidir, magar xaridor uni shart qilib qoʻysa, (boshqa gap).»Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) отасидан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади. У зот ﷺ шундай дедилар: «Ким моли бўлган бир қулни сотса, унинг моли сотувчига тегишлидир, магар харидор уни (ўзига) шарт қилиб қўйса, (бошқа гап). Ким чанглатилган (уруғлантирилган) хурмони сотса, унинг меваси сотувчига тегишлидир, магар харидор уни шарт қилиб қўйса, (бошқа гап).»

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلاَ تَلَقَّوُا السِّلَعَ حَتَّى يُهْبَطَ بِهَا الأَسْوَاقَ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Baʼzingiz baʼzingizning savdosi ustiga savdo qilmasin. Mollarni (savdogarlardan) bozorga tushirilgunicha qarshi olib (ularni shahar tashqarisida sotib olmang).»Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Баъзингиз баъзингизнинг савдоси устига савдо қилмасин. Молларни (савдогарлардан) бозорга туширилгунича қарши олиб (уларни шаҳар ташқарисида сотиб олманг).»

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ جُمَيْعِ بْنِ عُمَيْرٍ التَّيْمِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنِ ابْتَاعَ مُحَفَّلَةً فَهُوَ بِالْخِيَارِ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ رَدَّهَا رَدَّ مَعَهَا مِثْلَ أَوْ مِثْلَىْ لَبَنِهَا قَمْحًا ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kimki yelini boylab (suti yigʻib) qoʻyilgan qoʻyni sotib olsa, uch kun ixtiyorlidir. Agar uni qaytarsa, u bilan birga sutining miqdoricha yoki ikki barobaricha bugʻdoy qaytarsin».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кимки елини бойлаб (сути йиғиб) қўйилган қўйни сотиб олса, уч кун ихтиёрлидир. Агар уни қайтарса, у билан бирга сутининг миқдорича ёки икки баробарича буғдой қайтарсин».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْمُتَبَايِعَانِ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِالْخِيَارِ عَلَى صَاحِبِهِ مَا لَمْ يَفْتَرِقَا إِلاَّ بَيْعَ الْخِيَارِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Oldi-sotdi qiluvchi ikki kishidan har biri, toki ular ajralib ketmagunlaricha, bir-birining (ustidan savdoni bekor qilishda) ixtiyorlidir, magar (oldindan) ixtiyor sharti qoʻyilgan savdo boʻlmasa».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Олди-сотди қилувчи икки кишидан ҳар бири, токи улар ажралиб кетмагунларича, бир-бирининг (устидан савдони бекор қилишда) ихтиёрлидир, магар (олдиндан) ихтиёр шарти қўйилган савдо бўлмаса».

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ قَالَ ‏"‏ أَوْ يَقُولُ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اخْتَرْ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺ orqali yuqoridagining maʼnosida rivoyat qilingan boʻlib, unda: «Yoki ulardan biri sherigiga: ‹Tanla (ixtiyor qil)›, desa (ham shudir)», deb (qoʻshilgan).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺ орқали юқоридагининг маъносида ривоят қилинган бўлиб, унда: «Ёки улардан бири шеригига: ‹Танла (ихтиёр қил)›, деса (ҳам шудир)», деб (қўшилган).

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، ح وَحَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ التِّنِّيسِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى الْبُرُلُّسِيُّ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، عَنْ إِسْحَاقَ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، - قَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْخُرَاسَانِيِّ، - أَنَّ عَطَاءً الْخُرَاسَانِيَّ، حَدَّثَهُ أَنَّ نَافِعًا حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِذَا تَبَايَعْتُمْ بِالْعِينَةِ وَأَخَذْتُمْ أَذْنَابَ الْبَقَرِ وَرَضِيتُمْ بِالزَّرْعِ وَتَرَكْتُمُ الْجِهَادَ سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ ذُلاًّ لاَ يَنْزِعُهُ حَتَّى تَرْجِعُوا إِلَى دِينِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ الإِخْبَارُ لِجَعْفَرٍ وَهَذَا لَفْظُهُ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Qachonki siz iyna savdosini qilsangiz, hoʻkizlarning dumlaridan ushlasangiz, ekinchilik bilan kifoyalanib (rozi boʻlib), jihodni tark etsangiz, Alloh sizning ustingizga shunday bir xorlikni hukmron qilurki, toki diningizga qaytmaguningizcha uni sizdan koʻtarmas.» Abu Dovud aytdi: (Hadisni) eshittirish Jaʼfarga tegishlidir va bu uning lafzidir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Қачонки сиз ийна савдосини қилсангиз, ҳўкизларнинг думларидан ушласангиз, экинчилик билан кифояланиб (рози бўлиб), жиҳодни тарк этсангиз, Аллоҳ сизнинг устингизга шундай бир хорликни ҳукмрон қилурки, токи динингизга қайтмагунингизча уни сиздан кўтармас.» Абу Довуд айтди: (Ҳадисни) эшиттириш Жаъфарга тегишлидир ва бу унинг лафзидир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ رَجُلٍ، نَجْرَانِيٍّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، أَسْلَفَ رَجُلاً فِي نَخْلٍ فَلَمْ تُخْرِجْ تِلْكَ السَّنَةَ شَيْئًا فَاخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ بِمَ تَسْتَحِلُّ مَالَهُ ارْدُدْ عَلَيْهِ مَالَهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لاَ تُسْلِفُوا فِي النَّخْلِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi boshqa bir kishiga xurmo (hosili) uchun oldindan (haq toʻlab) salaf qildi. Ammo oʻsha yili u (xurmolar) hech narsa bermadi. Shunda ular Nabiy ﷺ huzurida daʼvolashdilar. U zot ﷺ: «Sen uning molini nima evaziga oʻzingga halol qilyapsan? Uning molini oʻziga qaytarib ber», dedilar. Soʻng: «Toki uning yaxshilanishi (pishishi) maʼlum boʻlmaguncha, xurmoga oldindan (haq toʻlab) salaf qilmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши бошқа бир кишига хурмо (ҳосили) учун олдиндан (ҳақ тўлаб) салаф қилди. Аммо ўша йили у (хурмолар) ҳеч нарса бермади. Шунда улар Набий ﷺ ҳузурида даъволашдилар. У зот ﷺ: «Сен унинг молини нима эвазига ўзингга ҳалол қиляпсан? Унинг молини ўзига қайтариб бер», дедилар. Сўнг: «Токи унинг яхшиланиши (пишиши) маълум бўлмагунча, хурмога олдиндан (ҳақ тўлаб) салаф қилманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلاَ يَبِعْهُ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim taom (gʻalla) sotib olsa, uni toʻliq oʻlchab olib (qabz qilib) bermaguncha sotmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким таом (ғалла) сотиб олса, уни тўлиқ ўлчаб олиб (қабз қилиб) бермагунча сотмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ كُنَّا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَبْتَاعُ الطَّعَامَ فَيَبْعَثُ عَلَيْنَا مَنْ يَأْمُرُنَا بِانْتِقَالِهِ مِنَ الْمَكَانِ الَّذِي ابْتَعْنَاهُ فِيهِ إِلَى مَكَانٍ سِوَاهُ قَبْلَ أَنْ نَبِيعَهُ - يَعْنِي - جُزَافًا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida taom (gʻalla) sotib olar edik. Shunda u zot bizga, sotib olgan joyimizdan boshqa joyga koʻchirib olishimizni buyuradigan kishini yuborar edilar — yaʼni biz uni oʻlchamasdan, choptirib (gʻuncha) sotishimizdan oldin.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида таом (ғалла) сотиб олар эдик. Шунда у зот бизга, сотиб олган жойимиздан бошқа жойга кўчириб олишимизни буюрадиган кишини юборар эдилар — яъни биз уни ўлчамасдан, чоптириб (ғунча) сотишимиздан олдин.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانُوا يَتَبَايَعُونَ الطَّعَامَ جُزَافًا بِأَعْلَى السُّوقِ فَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَبِيعُوهُ حَتَّى يَنْقُلُوهُ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Odamlar bozorning yuqori (qismi)da taomni oʻlchamasdan choptirib (gʻuncha) sotib-olar edilar. Shunda Rasululloh ﷺ uni (oʻsha joyidan) koʻchirib olmaguncha sotishlarini taqiqladilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Одамлар бозорнинг юқори (қисми)да таомни ўлчамасдан чоптириб (ғунча) сотиб-олар эдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни (ўша жойидан) кўчириб олмагунча сотишларини тақиқладилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ عُبَيْدٍ الْمَدِينِيِّ، أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يَبِيعَ أَحَدٌ طَعَامًا اشْتَرَاهُ بِكَيْلٍ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, Rasululloh ﷺ birorta kishining oʻlchov bilan sotib olgan taomini toʻliq oʻlchab olib (qabz qilib) bermaguncha sotishini taqiqladilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ ﷺ бирорта кишининг ўлчов билан сотиб олган таомини тўлиқ ўлчаб олиб (қабз қилиб) бермагунча сотишини тақиқладилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ الْوَهْبِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ ابْتَعْتُ زَيْتًا فِي السُّوقِ فَلَمَّا اسْتَوْجَبْتُهُ لِنَفْسِي لَقِيَنِي رَجُلٌ فَأَعْطَانِي بِهِ رِبْحًا حَسَنًا فَأَرَدْتُ أَنْ أَضْرِبَ عَلَى يَدِهِ فَأَخَذَ رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي بِذِرَاعِي فَالْتَفَتُّ فَإِذَا زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَقَالَ لاَ تَبِعْهُ حَيْثُ ابْتَعْتَهُ حَتَّى تَحُوزَهُ إِلَى رَحْلِكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ تُبَاعَ السِّلَعُ حَيْثُ تُبْتَاعُ حَتَّى يَحُوزَهَا التُّجَّارُ إِلَى رِحَالِهِمْ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men bozorda zaytun yogʻi sotib oldim. Uni oʻzimga (qatʼiy) sotib olib boʻlganimdan keyin, bir kishi menga roʻbaroʻ kelib, uning evaziga yaxshigina foyda berdi. Men u bilan savdoni (qoʻl urishib) qoʻyib yubormoqchi boʻldim. Shunda bir kishi orqamdan bilagimni ushlab oldi. Men oʻgirilsam, u Zayd ibn Sobit ekan. U: «Uni oʻzing sotib olgan joyingda, manzilingga olib bormaguningcha sotma. Chunki Rasululloh ﷺ savdogarlar mollarini oʻz manzillariga olib bormagunlaricha, sotib olingan joyida sotilishini taqiqladilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен бозорда зайтун ёғи сотиб олдим. Уни ўзимга (қатъий) сотиб олиб бўлганимдан кейин, бир киши менга рўбарў келиб, унинг эвазига яхшигина фойда берди. Мен у билан савдони (қўл уришиб) қўйиб юбормоқчи бўлдим. Шунда бир киши орқамдан билагимни ушлаб олди. Мен ўгирилсам, у Зайд ибн Собит экан. У: «Уни ўзинг сотиб олган жойингда, манзилингга олиб бормагунингча сотма. Чунки Расулуллоҳ ﷺ савдогарлар молларини ўз манзилларига олиб бормагунларича, сотиб олинган жойида сотилишини тақиқладилар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، ذَكَرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ يُخْدَعُ فِي الْبَيْعِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لاَ خِلاَبَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا بَايَعَ يَقُولُ لاَ خِلاَبَةَ ‏.‏

Abdulloh ibn Maslama bizga Molikdan, u Abdulloh ibn Dinordan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi: Bir kishi Rasululloh ﷺga oldi-sotdida aldanib qolayotganini aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Savdo qilganingda: ‹Aldash yoʻq› deb ayt», dedilar. Soʻng u kishi savdo qiladigan boʻlsa: «Aldash yoʻq», der edi.Абдуллоҳ ибн Маслама бизга Моликдан, у Абдуллоҳ ибн Динордан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺга олди-сотдида алданиб қолаётганини айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Савдо қилганингда: ‹Алдаш йўқ› деб айт», дедилар. Сўнг у киши савдо қиладиган бўлса: «Алдаш йўқ», дер эди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، وَابْنِ، عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً أَوْ يَهَبَ هِبَةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلاَّ الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَمَثَلُ الَّذِي يُعْطِي الْعَطِيَّةَ ثُمَّ يَرْجِعُ فِيهَا كَمَثَلِ الْكَلْبِ يَأْكُلُ فَإِذَا شَبِعَ قَاءَ ثُمَّ عَادَ فِي قَيْئِهِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kishiga biror ato qilib yoki hadya berib, soʻng uni qaytarib olishi halol emas, faqat ota oʻz farzandiga bergan narsasi bundan mustasno. Ato qilib bergan, soʻng uni qaytarib olgan kishining misoli xuddi yeb, toʻygach qusgan, soʻng oʻz qusugʻiga qaytgan it kabidir», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Кишига бирор ато қилиб ёки ҳадя бериб, сўнг уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота ўз фарзандига берган нарсаси бундан мустасно. Ато қилиб берган, сўнг уни қайтариб олган кишининг мисоли худди еб, тўйгач қусган, сўнг ўз қусуғига қайтган ит кабидир», — дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ، مَوْلاَهُمْ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْغَافِقِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَعَنَ اللَّهُ الْخَمْرَ وَشَارِبَهَا وَسَاقِيَهَا وَبَائِعَهَا وَمُبْتَاعَهَا وَعَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَحَامِلَهَا وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh xamrni, uni ichuvchini, uni quyib beruvchini, uni sotuvchini, uni sotib oluvchini, uni siquvchini, uni (oʻzgalar uchun) siqib beruvchini, uni tashib eltuvchini va u eltib berilgan kishini laʼnatladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ хамрни, уни ичувчини, уни қуйиб берувчини, уни сотувчини, уни сотиб олувчини, уни сиқувчини, уни (ўзгалар учун) сиқиб берувчини, уни ташиб элтувчини ва у элтиб берилган кишини лаънатлади».

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَمَنْ مَاتَ وَهُوَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ يُدْمِنُهَا لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir. Kim xamrni ichib, unga berilib (odat qilib) yurgan holida vafot etsa, oxiratda uni ichmaydi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир. Ким хамрни ичиб, унга берилиб (одат қилиб) юрган ҳолида вафот этса, охиратда уни ичмайди».

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا دُرُسْتُ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ طَارِقٍ، عَنْ طَارِقٍ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ دُعِيَ فَلَمْ يُجِبْ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ دَخَلَ عَلَى غَيْرِ دَعْوَةٍ دَخَلَ سَارِقًا وَخَرَجَ مُغِيرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبَانُ بْنُ طَارِقٍ مَجْهُولٌ ‏.‏

Musaddad Durust ibn Ziyoddan, u Abon ibn Toriqdan, u Toriqdan, u Nofeʼdan rivoyat qiladiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedilar: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim taklif qilinib, (taklifni) qabul qilmasa, u Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻlibdi. Kim taklifsiz (birovning uyiga) kirsa, oʻgʻri boʻlib kiribdi va talonchi boʻlib chiqibdi». Abu Dovud aytdi: Abon ibn Toriq — majhul (notanish) roviydir.Мусаддад Дуруст ибн Зиёддан, у Абон ибн Ториқдан, у Ториқдан, у Нофеъдан ривоят қиладики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) дедилар: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким таклиф қилиниб, (таклифни) қабул қилмаса, у Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлибди. Ким таклифсиз (бировнинг уйига) кирса, ўғри бўлиб кирибди ва талончи бўлиб чиқибди». Абу Довуд айтди: Абон ибн Ториқ — мажҳул (нотаниш) ровийдир.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ الطُّوسِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ أَبِي فِي زَمَانِ ابْنِ الزُّبَيْرِ إِلَى جَنْبِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَقَالَ عَبَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ إِنَّا سَمِعْنَا أَنَّهُ، يُبْدَأُ بِالْعَشَاءِ قَبْلَ الصَّلاَةِ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَيْحَكَ مَا كَانَ عَشَاؤُهُمْ أَتُرَاهُ كَانَ مِثْلَ عَشَاءِ أَبِيكَ ‏.‏

Ali ibn Muslim at-Tusiy rivoyat qiladi. Bizga Abu Bakr al-Hanafiy, unga Zahhok ibn Usmon Abdulloh ibn Ubayd ibn Umayrdan rivoyat qildi. U dedi: Men Ibn Zubayr zamonida otam bilan birga Abdulloh ibn Umarning yonida edim. Shunda Abbod ibn Abdulloh ibn az-Zubayr: «Biz: ‹Namozdan oldin kechki taomdan boshlanadi›, deb eshitdik», dedi. Shunda Abdulloh ibn Umar: «Senga voy boʻlsin! Ularning kechki taomi qanaqa edi? Uni otangning kechki taomiga oʻxshash deb oʻylaysanmi?» dedi.Али ибн Муслим ат-Тусий ривоят қилади. Бизга Абу Бакр ал-Ҳанафий, унга Заҳҳок ибн Усмон Абдуллоҳ ибн Убайд ибн Умайрдан ривоят қилди. У деди: Мен Ибн Зубайр замонида отам билан бирга Абдуллоҳ ибн Умарнинг ёнида эдим. Шунда Аббод ибн Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр: «Биз: ‹Намоздан олдин кечки таомдан бошланади›, деб эшитдик», деди. Шунда Абдуллоҳ ибн Умар: «Сенга вой бўлсин! Уларнинг кечки таоми қанақа эди? Уни отангнинг кечки таомига ўхшаш деб ўйлайсанми?» деди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ مَطْعَمَيْنِ عَنِ الْجُلُوسِ عَلَى مَائِدَةٍ يُشْرَبُ عَلَيْهَا الْخَمْرُ وَأَنْ يَأْكُلَ الرَّجُلُ وَهُوَ مُنْبَطِحٌ عَلَى بَطْنِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا الْحَدِيثُ لَمْ يَسْمَعْهُ جَعْفَرٌ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَهُوَ مُنْكَرٌ ‏.‏

Solim otasidan rivoyat qiladi. U (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)) aytadi: Rasululloh ﷺ ikki xil yeyishdan qaytardilar: ustida xamr ichiladigan dasturxonga oʻtirishdan va kishining qorni bilan yotgan holda yeyishidan. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni Jaʼfar Zuhriydan eshitmagan va u munkardir.Солим отасидан ривоят қилади. У (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)) айтади: Расулуллоҳ ﷺ икки хил ейишдан қайтардилар: устида хамр ичиладиган дастурхонга ўтиришдан ва кишининг қорни билан ётган ҳолда ейишидан. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни Жаъфар Зуҳрийдан эшитмаган ва у мункардир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ جَدِّهِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَأْكُلْ بِيَمِينِهِ وَإِذَا شَرِبَ فَلْيَشْرَبْ بِيَمِينِهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ وَيَشْرَبُ بِشِمَالِهِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Biror odam yeganida oʻng qoʻli bilan yesin, ichganida ham oʻng qoʻli bilan ichsin. Chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va chap qoʻli bilan ichadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Бирор одам еганида ўнг қўли билан есин, ичганида ҳам ўнг қўли билан ичсин. Чунки шайтон чап қўли билан ейди ва чап қўли билан ичади», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَكْلِ الْجَلاَّلَةِ وَأَلْبَانِهَا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ jalloladan (najosat yeb ozuqalanadigan hayvondan) va uning sutidan yeyish hamda ichishni qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ жаллоладан (нажосат еб озуқаланадиган ҳайвондан) ва унинг сутидан ейиш ҳамда ичишни қайтардилар», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَهْمٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَلاَّلَةِ فِي الإِبِلِ أَنْ يُرْكَبَ عَلَيْهَا أَوْ يُشْرَبَ مِنْ أَلْبَانِهَا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ najosat yeb ozuqalanadigan tuyalarni minishdan va ularning sutidan ichishdan qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ нажосат еб озуқаланадиган туяларни минишдан ва уларнинг сутидан ичишдан қайтардилар», деди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ الْكَلْبِيُّ أَبُو ثَوْرٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ نُمَيْلَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عُمَرَ فَسُئِلَ عَنْ أَكْلِ الْقُنْفُذِ، فَتَلاَ ‏{‏ قُلْ لاَ أَجِدُ فِيمَا أُوحِيَ إِلَىَّ مُحَرَّمًا ‏}‏ الآيَةَ قَالَ قَالَ شَيْخٌ عِنْدَهُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ خَبِيثَةٌ مِنَ الْخَبَائِثِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنْ كَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا فَهُوَ كَمَا قَالَ مَا لَمْ نَدْرِ ‏.‏

Numayla (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi, u aytdi: «Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning huzurida edim. Undan kirpi yeyish haqida soʻraldi. Shunda u: {Ayt: ‹Menga vahy qilingan narsada harom qilingan narsani topmadim›} ojatini tilovat qildi. Uning huzurida bir shayx (chol) bor edi, u: ‹Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: ‹U (kirpi) Nabiy ﷺning huzurida tilga olindi, shunda u zot: «U xabislardan biridir», dedilar›››, dedi. Ibn Umar: ‹Agar Rasululloh ﷺ buni aytgan boʻlsalar, demak u (kirpi) u zot aytganlaridek, biz bilmagan narsadir›, dedi».Нумайла (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади, у айтди: «Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ҳузурида эдим. Ундан кирпи ейиш ҳақида сўралди. Шунда у: {Айт: ‹Менга ваҳй қилинган нарсада ҳаром қилинган нарсани топмадим›} ожатини тиловат қилди. Унинг ҳузурида бир шайх (чол) бор эди, у: ‹Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: ‹У (кирпи) Набий ﷺнинг ҳузурида тилга олинди, шунда у зот: «У хабислардан биридир», дедилар›››, деди. Ибн Умар: ‹Агар Расулуллоҳ ﷺ буни айтган бўлсалар, демак у (кирпи) у зот айтганларидек, биз билмаган нарсадир›, деди».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رِزْمَةَ، أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْتُ أَنَّ عِنْدِي خُبْزَةً بَيْضَاءَ مِنْ بُرَّةٍ سَمْرَاءَ مُلَبَّقَةً بِسَمْنٍ وَلَبَنٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَاتَّخَذَهُ فَجَاءَ بِهِ فَقَالَ ‏"‏ فِي أَىِّ شَىْءٍ كَانَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فِي عُكَّةِ ضَبٍّ قَالَ ‏"‏ ارْفَعْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَأَيُّوبُ لَيْسَ هُوَ السَّخْتِيَانِيَّ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ: ‹Qani edi, oldimda sariyogʻ va sut bilan yumshatilgan, qoramtir bugʻdoydan tayyorlangan oppoq non boʻlsa›, dedilar. Shunda qavmdan bir kishi oʻrnidan turib, uni tayyorladi va olib keldi. U zot: ‹Bu nimaning ichida (saqlangan) edi?› dedilar. U: ‹Kaltakesak terisidan qilingan idishda›, dedi. U zot: ‹Uni olib ket›, dedilar». Abu Dovud aytadi: bu munkar (rad qilingan) hadisdir. Abu Dovud aytadi: (sanaddagi) Ayyub — as-Saxtiyoniy emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қани эди, олдимда сариёғ ва сут билан юмшатилган, қорамтир буғдойдан тайёрланган оппоқ нон бўлса›, дедилар. Шунда қавмдан бир киши ўрнидан туриб, уни тайёрлади ва олиб келди. У зот: ‹Бу ниманинг ичида (сақланган) эди?› дедилар. У: ‹Калтакесак терисидан қилинган идишда›, деди. У зот: ‹Уни олиб кет›, дедилар». Абу Довуд айтади: бу мункар (рад қилинган) ҳадисдир. Абу Довуд айтади: (санаддаги) Айюб — ас-Сахтиёний эмас.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِجُبْنَةٍ فِي تَبُوكَ فَدَعَا بِسِكِّينٍ فَسَمَّى وَقَطَعَ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺga Tabukda bir parcha pishloq keltirildi. U zot pichoq soʻrab oldilar-da, Allohning nomini (bismillohni) aytib, uni kesdilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺга Табукда бир парча пишлоқ келтирилди. У зот пичоқ сўраб олдилар-да, Аллоҳнинг номини (бисмиллоҳни) айтиб, уни кесдилар».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلاَ يَقْرَبَنَّ الْمَسَاجِدَ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, Nabiy ﷺ: «Kim mana bu oʻsimlikdan yegan boʻlsa, masjidlarga aslo yaqinlashmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, Набий ﷺ: «Ким мана бу ўсимликдан еган бўлса, масжидларга асло яқинлашмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الإِقْرَانِ إِلاَّ أَنْ تَسْتَأْذِنَ أَصْحَابَكَ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ hamrohlaringizdan ruxsat soʻramaguningizcha (xurmoni) ikkitalab qoʻshib olishdan qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳамроҳларингиздан рухсат сўрамагунингизча (хурмони) иккиталаб қўшиб олишдан қайтардилар», деди.

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حَمْزَةَ، وَسَالِمِ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا شَاهِدٌ أَخْبَرَكَ ابْنُ الْقَاسِمِ قَالَ سُئِلَ مَالِكٌ عَنِ الشُّؤْمِ فِي الْفَرَسِ وَالدَّارِ قَالَ كَمْ مِنْ دَارٍ سَكَنَهَا نَاسٌ فَهَلَكُوا ثُمَّ سَكَنَهَا آخَرُونَ فَهَلَكُوا فَهَذَا تَفْسِيرُهُ فِيمَا نَرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ عُمَرُ رضى الله عنه حَصِيرٌ فِي الْبَيْتِ خَيْرٌ مِنَ امْرَأَةٍ لاَ تَلِدُ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Shumlik uch narsada — uyda, ayolda va otda boʻladi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Horis ibn Miskinga (hadis) oʻqib berildi, men esa shohid edim. Ibn Qosim sizga xabar bergan deyildi. U aytdi: Molikdan ot va uydagi shumlik haqida soʻralganda, u: «Qanchadan-qancha uy borki, unda odamlar yashab halok boʻlishgan, soʻng boshqalar yashab, ular ham halok boʻlishgan. Bizning fikrimizcha, uning tafsiri shudir. Alloh eng yaxshi biluvchidir», dedi. Abu Dovud aytdi: Umar (roziyallohu anhu): «Uydagi boʻyra tugʻmaydigan ayoldan koʻra yaxshiroqdir», degan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Шумлик уч нарсада — уйда, аёлда ва отда бўлади», дедилар. Абу Довуд айтди: Ҳорис ибн Мискинга (ҳадис) ўқиб берилди, мен эса шоҳид эдим. Ибн Қосим сизга хабар берган дейилди. У айтди: Моликдан от ва уйдаги шумлик ҳақида сўралганда, у: «Қанчадан-қанча уй борки, унда одамлар яшаб ҳалок бўлишган, сўнг бошқалар яшаб, улар ҳам ҳалок бўлишган. Бизнинг фикримизча, унинг тафсири шудир. Аллоҳ энг яхши билувчидир», деди. Абу Довуд айтди: Умар (розияллоҳу анҳу): «Уйдаги бўйра туғмайдиган аёлдан кўра яхшироқдир», деган.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ، وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَعْتَقَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُ الْعَبْدِ لَهُ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَهُ السَّيِّدُ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadilar: Rasululloh ﷺ: «Kim moli bor bir qulni ozod qilsa, qulning moli oʻzinikidir, faqat xoʻjayin uni (oʻziga) shart qilib qoʻygan boʻlsagina (boshqacha)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким моли бор бир қулни озод қилса, қулнинг моли ўзиникидир, фақат хўжайин уни (ўзига) шарт қилиб қўйган бўлсагина (бошқача)», дедилар.

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ، عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ سَعْدٍ الْعَوْفِيِّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ‏{‏ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ‏}‏ فَقَالَ ‏{‏ مِنْ ضُعْفٍ ‏}‏ قَرَأْتُهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا قَرَأْتَهَا عَلَىَّ فَأَخَذَ عَلَىَّ كَمَا أَخَذْتُ عَلَيْكَ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. Atiyya ibn Saʼd al-Avfiy aytdi: «Men Abdulloh ibn Umarga {Sizlarni zaiflikdan (min daʼfin) yaratgan Allohdir} ((Sura) Rum 54) deb oʻqib berdim. U: ‹(min duʼfin deb oʻqi)›, dedi va: ‹Men buni Rasululloh ﷺ ga xuddi sen menga oʻqib berganingdek oʻqib bergan edim, shunda u zot mendan, men sendan tuzatib olganimdek, tuzatib oldilar›, dedi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. Атийя ибн Саъд ал-Авфий айтди: «Мен Абдуллоҳ ибн Умарга {Сизларни заифликдан (мин даъфин) яратган Аллоҳдир} ((Сура) Рум 54) деб ўқиб бердим. У: ‹(мин дуъфин деб ўқи)›, деди ва: ‹Мен буни Расулуллоҳ ﷺ га худди сен менга ўқиб берганингдек ўқиб берган эдим, шунда у зот мендан, мен сендан тузатиб олганимдек, тузатиб олдилар›, деди».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ عِيسَى - عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي زُرْعَةَ، عَنِ الْمُهَاجِرِ الشَّامِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، - قَالَ فِي حَدِيثِ شَرِيكٍ يَرْفَعُهُ - قَالَ ‏"‏ مَنْ لَبِسَ ثَوْبَ شُهْرَةٍ أَلْبَسَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَوْبًا مِثْلَهُ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ ‏"‏ ثُمَّ تُلَهَّبُ فِيهِ النَّارُ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u zot ﷺ shunday dedilar: «Kim shuhrat kiyimini kiysa, Alloh unga qiyomat kunida xuddi shunday kiyimni kiydiradi». Abu Avonadan (kelgan rivoyatda): «Soʻngra unda olov alangalanadi», degan ziyoda bor.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у зот ﷺ шундай дедилар: «Ким шуҳрат кийимини кийса, Аллоҳ унга қиёмат кунида худди шундай кийимни кийдиради». Абу Авонадан (келган ривоятда): «Сўнгра унда олов алангаланади», деган зиёда бор.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتٍ، حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي مُنِيبٍ الْجُرَشِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim bir qavmga oʻxshasa, u oʻshalardandir».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким бир қавмга ўхшаса, у ўшалардандир».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، رَأَى حُلَّةً سِيَرَاءَ عِنْدَ بَابِ الْمَسْجِدِ تُبَاعُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوِ اشْتَرَيْتَ هَذِهِ فَلَبِسْتَهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلِلْوَفْدِ إِذَا قَدِمُوا عَلَيْكَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا يَلْبَسُ هَذِهِ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهَا حُلَلٌ فَأَعْطَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ مِنْهَا حُلَّةً فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَسَوْتَنِيهَا وَقَدْ قُلْتَ فِي حُلَّةِ عُطَارِدٍ مَا قُلْتَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي لَمْ أَكْسُكَهَا لِتَلْبَسَهَا ‏"‏ ‏.‏ فَكَسَاهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَخًا لَهُ مُشْرِكًا بِمَكَّةَ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) masjid eshigi oldida sotilayotgan ipakli yoʻl-yoʻl bir sidra kiyimni koʻrib qoldilar va: «Yo Rasululloh, shuni sotib olib, juma kunlari va sizning huzuringizga elchilar kelganida kiysangiz (yaxshi boʻlmasmidi)», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Buni faqat oxiratda hech qanday nasibasi boʻlmagan kishi kiyadi», dedilar. Soʻngra Rasululloh ﷺga shunday sidra kiyimlardan keldi va u zot Umar ibn al-Xattobga ulardan bir sidra kiyimni berdilar. Umar: «Yo Rasululloh, Utorid sidra kiyimi haqida aytganingizni aytgan eding-ku, endi buni menga kiydirayapsizmi?» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Men buni senga kiyishing uchun bergan emasman», dedilar. Shunda Umar ibn al-Xattob uni Makkadagi mushrik bir qarindoshiga kiydirdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) масжид эшиги олдида сотилаётган ипакли йўл-йўл бир сидра кийимни кўриб қолдилар ва: «Ё Расулуллоҳ, шуни сотиб олиб, жума кунлари ва сизнинг ҳузурингизга элчилар келганида кийсангиз (яхши бўлмасмиди)», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Буни фақат охиратда ҳеч қандай насибаси бўлмаган киши кияди», дедилар. Сўнгра Расулуллоҳ ﷺга шундай сидра кийимлардан келди ва у зот Умар ибн ал-Хаттобга улардан бир сидра кийимни бердилар. Умар: «Ё Расулуллоҳ, Уторид сидра кийими ҳақида айтганингизни айтган эдинг-ку, энди буни менга кийдираяпсизми?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен буни сенга кийишинг учун берган эмасман», дедилар. Шунда Умар ибн ал-Хаттоб уни Маккадаги мушрик бир қариндошига кийдирдилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، وَعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ حُلَّةَ إِسْتَبْرَقٍ ‏.‏ وَقَالَ فِيهِ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهِ بِجُبَّةِ دِيبَاجٍ وَقَالَ ‏"‏ تَبِيعُهَا وَتُصِيبُ بِهَا حَاجَتَكَ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan otasi orqali shu qissa rivoyat qilinadi. U: «istabraq sidra kiyim», dedi. Va unda: «Soʻngra (Rasululloh ﷺ) unga deboj (yoʻgʻon ipak) jubba yubordilar va: ‹Buni sotasan-da, hojatingni qondirasan›, dedilar», deyildi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан отаси орқали шу қисса ривоят қилинади. У: «истабрақ сидра кийим», деди. Ва унда: «Сўнгра (Расулуллоҳ ﷺ) унга дебож (йўғон ипак) жубба юбордилар ва: ‹Буни сотасан-да, ҳожатингни қондирасан›, дедилар», дейилди.

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ أَحَدَ جَانِبَىْ إِزَارِي يَسْتَرْخِي إِنِّي لأَتَعَاهَدُ ذَلِكَ مِنْهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَسْتَ مِمَّنْ يَفْعَلُهُ خُيَلاَءَ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u otasidan rivoyat qilib aytadi: Rasululloh ﷺ: «Kim kiyimini kibr bilan sudrab yursa, Alloh Qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) nazar solmaydi», dedilar. Shunda Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Mening izorimning bir yoni osilib tushadi, men uni doimo poylab, koʻtarib turaman», dedi. U zot: «Sen buni kibr bilan qiladiganlardan emassan», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у отасидан ривоят қилиб айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кийимини кибр билан судраб юрса, Аллоҳ Қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) назар солмайди», дедилар. Шунда Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Менинг изоримнинг бир ёни осилиб тушади, мен уни доимо пойлаб, кўтариб тураман», деди. У зот: «Сен буни кибр билан қиладиганлардан эмассан», дедилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الإِسْبَالُ فِي الإِزَارِ وَالْقَمِيصِ وَالْعِمَامَةِ مَنْ جَرَّ مِنْهَا شَيْئًا خُيَلاَءَ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot shunday dedilar: «Isbol (kiyimni yerga sudralguday tushirish) izorda, koʻylakda va salla(chalma)da boʻladi. Kim ulardan birortasini takabburlik bilan sudrab yursa, Alloh qiyomat kuni unga nazar solmaydi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилади. У зот шундай дедилар: «Исбол (кийимни ерга судралгудай тушириш) изорда, кўйлакда ва салла(чалма)да бўлади. Ким улардан бирортасини такаббурлик билан судраб юрса, Аллоҳ қиёмат куни унга назар солмайди».

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي سُمَيَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الإِزَارِ فَهُوَ فِي الْقَمِيصِ ‏.‏

Yazid ibn Abu Sumayya (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganlarini eshitdim: «Rasululloh ﷺ izor haqida nimaiki aytgan boʻlsalar, u koʻylak haqida ham (oʻrinlidir)».Язид ибн Абу Сумайя (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганларини эшитдим: «Расулуллоҳ ﷺ изор ҳақида нимаики айтган бўлсалар, у кўйлак ҳақида ҳам (ўринлидир)».

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، أَخْبَرَنِي زَيْدٌ الْعَمِّيُّ، عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ النَّاجِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فِي الذَّيْلِ شِبْرًا ثُمَّ اسْتَزَدْنَهُ فَزَادَهُنَّ شِبْرًا فَكُنَّ يُرْسِلْنَ إِلَيْنَا فَنَذْرَعُ لَهُنَّ ذِرَاعًا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadilar: Rasululloh ﷺ moʼminlarning onalariga (Paygʻambar ﷺning ayollariga) etaklarini bir qarich osiltirishga ruxsat berdilar. Soʼng ular ziyoda qilishni soʼrashganida, ularga yana bir qarich qoʼshib berdilar. Shunda ular bizga (matoni) yuborar edilar, biz esa ularga bir tirsak oʼlchab berar edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ мўминларнинг оналарига (Пайғамбар ﷺнинг аёлларига) этакларини бир қарич осилтиришга рухсат бердилар. Сўнг улар зиёда қилишни сўрашганида, уларга яна бир қарич қўшиб бердилар. Шунда улар бизга (матони) юборар эдилар, биз эса уларга бир тирсак ўлчаб берар эдик.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَى فَاطِمَةَ رضى الله عنها فَوَجَدَ عَلَى بَابِهَا سِتْرًا فَلَمْ يَدْخُلْ قَالَ وَقَلَّمَا كَانَ يَدْخُلُ إِلاَّ بَدَأَ بِهَا فَجَاءَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَرَآهَا مُهْتَمَّةً فَقَالَ مَا لَكِ قَالَتْ جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَىَّ فَلَمْ يَدْخُلْ فَأَتَاهُ عَلِيٌّ رضى الله عنه فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَاطِمَةَ اشْتَدَّ عَلَيْهَا أَنَّكَ جِئْتَهَا فَلَمْ تَدْخُلْ عَلَيْهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا أَنَا وَالدُّنْيَا وَمَا أَنَا وَالرَّقْمَ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ إِلَى فَاطِمَةَ فَأَخْبَرَهَا بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ قُلْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَأْمُرُنِي بِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلْ لَهَا فَلْتُرْسِلْ بِهِ إِلَى بَنِي فُلاَنٍ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Fotima (roziyallohu anho)nikiga keldilar va uning eshigida osigʻliq parda koʻrdilar-da, kirmadilar. (Roviy) aytadi: U zot kamdan-kam hollardagina avval undan boshlamasdan (boshqa joyga) kirar edilar. Soʻng Ali (roziyallohu anhu) keldi va uni gʻamgin holda koʻrib: «Senga nima boʻldi?» dedi. U: «Nabiy ﷺ menikiga keldilar-u, kirmadilar», dedi. Shunda Ali (roziyallohu anhu) u zotning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, sizning Fotimanikiga kelib, uning oldiga kirmaganingiz unga ogʻir botdi», dedi. U zot: «Mening dunyo bilan nima ishim bor, mening naqshu-nigor bilan nima ishim bor?» dedilar. Shunda (Ali) Fotimaning oldiga borib, unga Rasululloh ﷺning soʻzlarini yetkazdi. U: «Rasululloh ﷺga ayting, menga nima qilishni buyuradilar?» dedi. U zot: «Unga ayt, uni falon (qabila) odamlariga yuborsin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Фотима (розияллоҳу анҳо)никига келдилар ва унинг эшигида осиғлиқ парда кўрдилар-да, кирмадилар. (Ровий) айтади: У зот камдан-кам ҳоллардагина аввал ундан бошламасдан (бошқа жойга) кирар эдилар. Сўнг Али (розияллоҳу анҳу) келди ва уни ғамгин ҳолда кўриб: «Сенга нима бўлди?» деди. У: «Набий ﷺ меникига келдилар-у, кирмадилар», деди. Шунда Али (розияллоҳу анҳу) у зотнинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, сизнинг Фотиманикига келиб, унинг олдига кирмаганингиз унга оғир ботди», деди. У зот: «Менинг дунё билан нима ишим бор, менинг нақшу-нигор билан нима ишим бор?» дедилар. Шунда (Али) Фотиманинг олдига бориб, унга Расулуллоҳ ﷺнинг сўзларини етказди. У: «Расулуллоҳ ﷺга айтинг, менга нима қилишни буюрадилар?» деди. У зот: «Унга айт, уни фалон (қабила) одамларига юборсин», дедилар.