حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَيَقُولُونَ الْكَرْمُ، إِنَّمَا الْكَرْمُ قَلْبُ الْمُؤْمِنِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Ular (uzumni) ‹karm (olijanoblik)› deydilar; holbuki ‹karm› (haqiqiy olijanoblik) — moʻminning qalbidir» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Улар (узумни) ‹карм (олижаноблик)› дейдилар; ҳолбуки ‹карм› (ҳақиқий олижаноблик) — мўминнинг қалбидир» дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم " سَمُّوا بِاسْمِي، وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Abulqosim ﷺ: «Mening ismim bilan atalinglar, ammo mening kunyam bilan kunyalanmanglar» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Абулқосим ﷺ: «Менинг исмим билан аталинглар, аммо менинг куням билан куняланманглар» дедилар.
حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ زَيْنَبَ، كَانَ اسْمُهَا بَرَّةَ، فَقِيلَ تُزَكِّي نَفْسَهَا. فَسَمَّاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qilishicha,) Zaynabning ismi (avval) Barra (taqvodor) edi. (Odamlar:) «(Bu ism bilan) u oʻzini pok (deb) maqtayapti» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ uni Zaynab deb atadilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишича,) Зайнабнинг исми (аввал) Барра (тақводор) эди. (Одамлар:) «(Бу исм билан) у ўзини пок (деб) мақтаяпти» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни Зайнаб деб атадилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " سَمُّوا بِاسْمِي وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي، وَمَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لاَ يَتَمَثَّلُ صُورَتِي، وَمَنْ كَذَبَ عَلَىَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Mening ismim bilan atalinglar, ammo mening kunyam bilan kunyalanmanglar. Kim meni tushida koʻrsa, (haqiqatan) meni koʻribdi; chunki shayton mening suratimga (qiyofamga) kira olmaydi. Kim men haqimda atayin yolgʻon (gap) aytsa, doʻzaxdan oʻz oʻrnini (egallashga) tayyorlansin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Менинг исмим билан аталинглар, аммо менинг куням билан куняланманглар. Ким мени тушида кўрса, (ҳақиқатан) мени кўрибди; чунки шайтон менинг суратимга (қиёфамга) кира олмайди. Ким мен ҳақимда атайин ёлғон (гап) айца, дўзахдан ўз ўрнини (эгаллашга) тайёрлансин» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا رَفَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَأْسَهُ مِنَ الرَّكْعَةِ قَالَ " اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ، وَسَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ، وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ، وَالْمُسْتَضْعَفِينَ بِمَكَّةَ، اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ، اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ سِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ ruku(dan) boshlarini koʻtarganlarida: «Ey Bor Xudoyo, Validni — Valid ibn Validni — va Salama ibn Hishom, Ayyosh ibn Abu Rabiʼa hamda Makkadagi (zulm ostida) zaiflarni qutqar. Ey Bor Xudoyo, Muzar (qabilasi) ustiga (azob) qadamingni qattiq qil; ey Bor Xudoyo, uni (qahatchilikni) ular ustiga — Yusuf (alayhissalom davridagi) yillar kabi — yillar qil» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ руку(дан) бошларини кўтарганларида: «Эй Бор Худоё, Валидни — Валид ибн Валидни — ва Салама ибн Ҳишом, Айёш ибн Абу Рабиъа ҳамда Маккадаги (зулм остида) заифларни қутқар. Эй Бор Худоё, Музар (қабиласи) устига (азоб) қадамингни қаттиқ қил; эй Бор Худоё, уни (қаҳатчиликни) улар устига — Юсуф (алайҳиссалом давридаги) йиллар каби — йиллар қил» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَخْنَى الأَسْمَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ اللَّهِ رَجُلٌ تَسَمَّى مَلِكَ الأَمْلاَكِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni Alloh huzurida ismlarning eng yomoni — oʻzini ‹malikul-amlok (podshohlar podshosi)› deb atagan kishidir» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни Аллоҳ ҳузурида исмларнинг энг ёмони — ўзини ‹маликул-амлок (подшоҳлар подшоси)› деб атаган кишидир» дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رِوَايَةً قَالَ " أَخْنَعُ اسْمٍ عِنْدَ اللَّهِ ـ وَقَالَ سُفْيَانُ غَيْرَ مَرَّةٍ أَخْنَعُ الأَسْمَاءِ عِنْدَ اللَّهِ ـ رَجُلٌ تَسَمَّى بِمَلِكِ الأَمْلاَكِ ". قَالَ سُفْيَانُ يَقُولُ غَيْرُهُ تَفْسِيرُهُ شَاهَانْ شَاهْ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qilishicha, Paygʻambar ﷺ:) «Alloh huzurida eng yomon ism — (Sufyon bir necha bor: Alloh huzurida ismlarning eng yomoni, dedi) — oʻzini ‹malikul-amlok (podshohlar podshosi)› deb atagan kishidir» (dedilar). Sufyon aytdi: Boshqasi: «Uning maʼnosi (forschada) ‹shohanshoh›dir» deydi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишича, Пайғамбар ﷺ:) «Аллоҳ ҳузурида энг ёмон исм — (Суфён бир неча бор: Аллоҳ ҳузурида исмларнинг энг ёмони, деди) — ўзини ‹маликул-амлок (подшоҳлар подшоси)› деб атаган кишидир» (дедилар). Суфён айтди: Бошқаси: «Унинг маъноси (форсчада) ‹шоҳаншоҳ›дир» дейди.
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ، وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ، فَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اللَّهَ، فَحَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ سَمِعَهُ أَنْ يُشَمِّتَهُ، وَأَمَّا التَّثَاوُبُ فَإِنَّمَا هُوَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ، فَإِذَا قَالَ هَا. ضَحِكَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilishicha, u zot):) «Albatta, Alloh aksani (oʻksirishni) yaxshi koʻradi va esnashni yomon koʻradi. Bas, kim aksa urib, Allohga hamd aytsa, uni eshitgan har bir musulmonga unga tashmit qilish (yarhamukalloh deyish) haqdir (vojibdir). Esnash esa — faqat shaytondandir; bas, (kishi) imkon qadar uni qaytarsin; chunki (kishi esnab) ‹ha› degan paytda, shayton undan kuladi».(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилишича, у зот):) «Албатта, Аллоҳ аксани (ўксиришни) яхши кўради ва эснашни ёмон кўради. Бас, ким акса уриб, Аллоҳга ҳамд айца, уни эшитган ҳар бир мусулмонга унга ташмит қилиш (ярҳамукаллоҳ дейиш) ҳақдир (вожибдир). Эснаш эса — фақат шайтондандир; бас, (киши) имкон қадар уни қайтарсин; чунки (киши эснаб) ‹ҳа› деган пайтда, шайтон ундан кулади».
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ. وَلْيَقُلْ لَهُ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ. فَإِذَا قَالَ لَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ. فَلْيَقُلْ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilishicha, u zot):) «Biringiz aksa ursa, ‹Alhamdulillah› desin; birodari yoki sherigi unga ‹Yarhamukalloh (Alloh senga rahm qilsin)› desin; (sherigi) unga ‹Yarhamukalloh› deganda, u (aksa urgan kishi): ‹Yahdikumullohu va yuslihu bolakum (Alloh sizlarni hidoyat qilsin va ahvolingizni isloh qilsin)› desin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилишича, у зот):) «Бирингиз акса урса, ‹Алҳамдулиллаҳ› десин; биродари ёки шериги унга ‹Ярҳамукаллоҳ (Аллоҳ сенга раҳм қилсин)› десин; (шериги) унга ‹Ярҳамукаллоҳ› деганда, у (акса урган киши): ‹Яҳдикумуллоҳу ва юслиҳу болакум (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва аҳволингизни ислоҳ қилсин)› десин» дедилар.
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ، فَإِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ وَحَمِدَ اللَّهَ كَانَ حَقًّا عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ سَمِعَهُ أَنْ يَقُولَ لَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ. وَأَمَّا التَّثَاؤُبُ فَإِنَّمَا هُوَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا تَثَاوَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا تَثَاءَبَ ضَحِكَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilishicha, u zot):) «Albatta, Alloh aksani yaxshi koʻradi va esnashni yomon koʻradi. Bas, biringiz aksa urib, Allohga hamd aytsa, uni eshitgan har bir musulmonga unga ‹Yarhamukalloh› deyish haqdir (vojibdir). Esnash esa — faqat shaytondandir; bas, biringiz esnasa, imkon qadar uni qaytarsin; chunki biringiz esnaganda, shayton undan kuladi» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилишича, у зот):) «Албатта, Аллоҳ аксани яхши кўради ва эснашни ёмон кўради. Бас, бирингиз акса уриб, Аллоҳга ҳамд айца, уни эшитган ҳар бир мусулмонга унга ‹Ярҳамукаллоҳ› дейиш ҳақдир (вожибдир). Эснаш эса — фақат шайтондандир; бас, бирингиз эснаса, имкон қадар уни қайтарсин; чунки бирингиз эснаганда, шайтон ундан кулади» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ عَلَى صُورَتِهِ، طُولُهُ سِتُّونَ ذِرَاعًا، فَلَمَّا خَلَقَهُ قَالَ اذْهَبْ فَسَلِّمْ عَلَى أُولَئِكَ النَّفَرِ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ جُلُوسٌ، فَاسْتَمِعْ مَا يُحَيُّونَكَ، فَإِنَّهَا تَحِيَّتُكَ وَتَحِيَّةُ ذُرِّيَّتِكَ. فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ. فَقَالُوا السَّلاَمُ عَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ. فَزَادُوهُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ، فَكُلُّ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ آدَمَ، فَلَمْ يَزَلِ الْخَلْقُ يَنْقُصُ بَعْدُ حَتَّى الآنَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilishicha, u zot):) «Alloh Odamni Oʻz surati (qiyofasi)da yaratdi, uning boʻyi oltmish ziro (gaz) edi. Uni yaratgach, (Alloh): ‹Bor va anavi — oʻtirgan farishtalar guruhiga — salom ber, ular senga qanday alik olishlarini eshit; chunki u — sening va naslingning (doimiy) salomingdir› dedi. (Odam:) ‹Assalomu alaykum› dedi. Ular: ‹Assalomu alayka va rahmatulloh› dedilar — ‹va rahmatulloh›ni (orttirib) qoʻshdilar. Bas, jannatga kiradigan har bir (kishi) Odam surati (boʻyi)da (boʻladi); maxluqot esa shundan keyin — toki hozirgacha — (boʻyi) kichrayib boraverdi» (dedilar).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилишича, у зот):) «Аллоҳ Одамни Ўз сурати (қиёфаси)да яратди, унинг бўйи олтмиш зиро (газ) эди. Уни яратгач, (Аллоҳ): ‹Бор ва анави — ўтирган фаришталар гуруҳига — салом бер, улар сенга қандай алик олишларини эшит; чунки у — сенинг ва наслингнинг (доимий) саломингдир› деди. (Одам:) ‹Ассалому алайкум› деди. Улар: ‹Ассалому алайка ва раҳматуллоҳ› дедилар — ‹ва раҳматуллоҳ›ни (орттириб) қўшдилар. Бас, жаннатга кирадиган ҳар бир (киши) Одам сурати (бўйи)да (бўлади); махлуқот эса шундан кейин — токи ҳозиргача — (бўйи) кичрайиб бораверди» (дедилар).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الْكَبِيرِ، وَالْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qilishicha, u zot):) «Kichik (yoshli) kattaga, oʻtgan (yoʻlovchi) oʻtirganga va oz (sonli)lar koʻp (sonli)larga salom bersin» (dedilar).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилишича, у зот):) «Кичик (ёшли) каттага, ўтган (йўловчи) ўтирганга ва оз (сонли)лар кўп (сонли)ларга салом берсин» (дедилар).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ، أَنَّهُ سَمِعَ ثَابِتًا، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي، وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Ulovli (kishi) piyodaga, piyoda oʻtirganga va oz (sonli)lar koʻp (sonli)larga salom bersin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Уловли (киши) пиёдага, пиёда ўтирганга ва оз (сонли)лар кўп (сонли)ларга салом берсин» дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ، أَنَّ ثَابِتًا، أَخْبَرَهُ ـ وَهْوَ، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan (rivoyat qilishicha, u zot):) «Ulovli (kishi) piyodaga, piyoda oʻtirganga va oz (sonli)lar koʻp (sonli)larga salom bersin» (dedilar).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан (ривоят қилишича, у зот):) «Уловли (киши) пиёдага, пиёда ўтирганга ва оз (сонли)лар кўп (сонли)ларга салом берсин» (дедилар).
وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الْكَبِيرِ، وَالْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Kichik (yoshli) kattaga, oʻtgan (yoʻlovchi) oʻtirganga va oz (sonli)lar koʻp (sonli)larga salom bersin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Кичик (ёшли) каттага, ўтган (йўловчи) ўтирганга ва оз (сонли)лар кўп (сонли)ларга салом берсин» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ،. وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ، أَخْبَرَنَا مُجَاهِدٌ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ لَبَنًا فِي قَدَحٍ فَقَالَ " أَبَا هِرٍّ الْحَقْ أَهْلَ الصُّفَّةِ فَادْعُهُمْ إِلَىَّ ". قَالَ فَأَتَيْتُهُمْ فَدَعَوْتُهُمْ، فَأَقْبَلُوا فَاسْتَأْذَنُوا فَأُذِنَ لَهُمْ، فَدَخَلُوا.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺ bilan (birga) kirdim, (u zot) bir qadah (idish)da sut topdilar va: «Ey Abu Hirr (Abu Hurayra), Suffa ahliga yetib bor (boribor) va ularni mening oldimga chaqir» dedilar. (Abu Hurayra:) Men ularning oldiga borib, ularni chaqirdim; ular keldilar va (kirishga) izn soʻradilar, ularga izn berildi, ular kirdilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺ билан (бирга) кирдим, (у зот) бир қадаҳ (идиш)да сут топдилар ва: «Эй Абу Ҳирр (Абу Ҳурайра), Суффа аҳлига етиб бор (борибор) ва уларни менинг олдимга чақир» дедилар. (Абу Ҳурайра:) Мен уларнинг олдига бориб, уларни чақирдим; улар келдилар ва (киришга) изн сўрадилар, уларга изн берилди, улар кирдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَجُلاً، دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ فَصَلَّى، ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ". فَرَجَعَ فَصَلَّى، ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ. فَقَالَ " وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ فَارْجِعْ فَصَلِّ، فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ". فَقَالَ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الَّتِي بَعْدَهَا عَلِّمْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ " إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلاَةِ فَأَسْبِغِ الْوُضُوءَ، ثُمَّ اسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ فَكَبِّرْ، ثُمَّ اقْرَأْ بِمَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ، ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَسْتَوِيَ قَائِمًا، ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا، ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا، ثُمَّ افْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلاَتِكَ كُلِّهَا ". وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ فِي الأَخِيرِ " حَتَّى تَسْتَوِيَ قَائِمًا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qilishicha,) bir kishi masjidga kirdi, Rasululloh ﷺ esa masjidning bir burchagida oʻtirgan edilar; (u kishi) namoz oʻqidi, soʻng kelib, u zotga salom berdi. Rasululloh ﷺ unga: «Va alaykas-salom. Qaytib (namoz) oʻqi; chunki sen namoz oʻqimading» dedilar. (U) qaytib namoz oʻqidi, soʻng kelib salom berdi. (U zot:) «Va alaykas-salom; qaytib namoz oʻqi; chunki sen namoz oʻqimading» dedilar. (U) ikkinchi marta — yoki undan keyingisida —: «Menga (namozni) oʻrgating, yo Rasululloh» dedi. (U zot:) «Namozga turganingda, tahoratni mukammal (toʻkis) qil; soʻng qiblaga yuzlanib, takbir ayt; soʻng Qurʼondan oʻzingga oson boʻlganini oʻqi; soʻng rukuga bor — toki rukuda qaror topguningcha (xotirjam boʻlguningcha); soʻng (boshingni) koʻtarib, tik turguningcha (rost) tur; soʻng sajdaga bor — toki sajdada qaror topguningcha; soʻng (boshingni) koʻtarib, oʻtirgan holda qaror topguningcha (oʻtir); soʻng sajda qil — toki sajdada qaror topguningcha; soʻng (boshingni) koʻtarib, oʻtirgan holda qaror topguningcha (oʻtir); soʻng buni butun namozingda (shunday) qil» dedilar. Abu Usoma oxirgisida: «toki tik turguningcha» dedi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишича,) бир киши масжидга кирди, Расулуллоҳ ﷺ эса масжиднинг бир бурчагида ўтирган эдилар; (у киши) намоз ўқиди, сўнг келиб, у зотга салом берди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ва алайкас-салом. Қайтиб (намоз) ўқи; чунки сен намоз ўқимадинг» дедилар. (У) қайтиб намоз ўқиди, сўнг келиб салом берди. (У зот:) «Ва алайкас-салом; қайтиб намоз ўқи; чунки сен намоз ўқимадинг» дедилар. (У) иккинчи марта — ёки ундан кейингисида —: «Менга (намозни) ўргатинг, ё Расулуллоҳ» деди. (У зот:) «Намозга турганингда, таҳоратни мукаммал (тўкис) қил; сўнг қиблага юзланиб, такбир айт; сўнг Қуръондан ўзингга осон бўлганини ўқи; сўнг рукуга бор — токи рукуда қарор топгунингча (хотиржам бўлгунингча); сўнг (бошингни) кўтариб, тик тургунингча (рост) тур; сўнг саждага бор — токи саждада қарор топгунингча; сўнг (бошингни) кўтариб, ўтирган ҳолда қарор топгунингча (ўтир); сўнг сажда қил — токи саждада қарор топгунингча; сўнг (бошингни) кўтариб, ўтирган ҳолда қарор топгунингча (ўтир); сўнг буни бутун намозингда (шундай) қил» дедилар. Абу Усома охиргисида: «токи тик тургунингча» деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Soʻng (boshingni) koʻtarib, oʻtirgan holda qaror topguningcha (oʻtir)» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Сўнг (бошингни) кўтариб, ўтирган ҳолда қарор топгунингча (ўтир)» дедилар.
وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ذَكَرَ رَجُلاً مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَخَذَ خَشَبَةً فَنَقَرَهَا، فَأَدْخَلَ فِيهَا أَلْفَ دِينَارٍ وَصَحِيفَةً مِنْهُ إِلَى صَاحِبِهِ. وَقَالَ عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " نَجَرَ خَشَبَةً، فَجَعَلَ الْمَالَ فِي جَوْفِهَا، وَكَتَبَ إِلَيْهِ صَحِيفَةً مِنْ فُلاَنٍ إِلَى فُلاَنٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan (rivoyat qilishicha,) u zot Bani Isroildan bir kishini zikr qildilar: u bir yogʻoch olib, uni (ichini) oʻyib (kovlab), uning ichiga ming dinor va oʻzidan sherigiga (qarz beruvchiga yozgan) bir xat (sahifa) soldi. (Umar ibn Abu Salama otasidan, u Abu Hurayradan eshitib (rivoyat qildi): Paygʻambar ﷺ:) «U bir yogʻochni yoʻnib, molni uning ichiga soldi va unga ‹falondan falonga› (deb) bir xat yozdi» (dedilar).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан (ривоят қилишича,) у зот Бани Исроилдан бир кишини зикр қилдилар: у бир ёғоч олиб, уни (ичини) ўйиб (ковлаб), унинг ичига минг динор ва ўзидан шеригига (қарз берувчига ёзган) бир хат (саҳифа) солди. (Умар ибн Абу Салама отасидан, у Абу Ҳурайрадан эшитиб (ривоят қилди): Пайғамбар ﷺ:) «У бир ёғочни йўниб, молни унинг ичига солди ва унга ‹фалондан фалонга› (деб) бир хат ёзди» (дедилар).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قُزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْفِطْرَةُ خَمْسٌ الْخِتَانُ، وَالاِسْتِحْدَادُ، وَنَتْفُ الإِبْطِ، وَقَصُّ الشَّارِبِ، وَتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Fitrat (tabiiy odat) beshtadir: xatna qilish, (qov) tukini olish, qoʻltiq tukini yulish, moʻylovni qisqartirish va tirnoqlarni olish», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Фитрат (табиий одат) бештадир: хатна қилиш, (қов) тукини олиш, қўлтиқ тукини юлиш, мўйловни қисқартириш ва тирноқларни олиш», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اخْتَتَنَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَ ثَمَانِينَ سَنَةً، وَاخْتَتَنَ بِالْقَدُومِ ". مُخَفَّفَةً. حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ وَقَالَ "بِالْقَدُّومِ" وَهُوَ مَوْضِعٌ مُشَدَّدٌ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Ibrohim (alayhissalom) sakson yoshdan keyin xatna qildi; u ‹qadum› (tesha) bilan xatna qildi», dedilar — (dol harfi) yengil (talaffuz bilan). (Boshqa tariqda esa ‹qaddum› — shaddali talaffuzda — deyilgan boʻlib, u bir joy nomidir.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Иброҳим (алайҳиссалом) саксон ёшдан кейин хатна қилди; у ‹қадум› (теша) билан хатна қилди», дедилар — (дол ҳарфи) енгил (талаффуз билан). (Бошқа тариқда эса ‹қаддум› — шаддали талаффузда — дейилган бўлиб, у бир жой номидир.)
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ مِنْكُمْ فَقَالَ فِي حَلِفِهِ بِاللاَّتِ وَالْعُزَّى. فَلْيَقُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. وَمَنْ قَالَ لِصَاحِبِهِ تَعَالَ أُقَامِرْكَ. فَلْيَتَصَدَّقْ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kim qasam ichib, qasamida ‹Lot va Uzzo (nomi) bilan› desa, ‹La ilaha illalloh (Allohdan oʻzga iloh yoʻq)› desin. Kim oʻz oʻrtogʻiga: ‹Kel, sen bilan qimor oʻynayman› desa, sadaqa bersin», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ким қасам ичиб, қасамида ‹Лот ва Уззо (номи) билан› деса, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ)› десин. Ким ўз ўртоғига: ‹Кел, сен билан қимор ўйнайман› деса, садақа берсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ سَائِلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الصَّلاَةِ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَوَلِكُلِّكُمْ ثَوْبَانِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ dan bitta kiyimda namoz oʻqish haqida soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Har biringizda ikkita kiyim bormi?» — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ дан битта кийимда намоз ўқиш ҳақида сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бирингизда иккита кийим борми?» — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يُصَلِّي أَحَدُكُمْ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ، لَيْسَ عَلَى عَاتِقَيْهِ شَىْءٌ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz elkani yopmaydigan bitta kiyimda namoz oʻqimasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз элкани ёпмайдиган битта кийимда намоз ўқимасин», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ سَمِعْتُهُ ـ أَوْ، كُنْتُ سَأَلْتُهُ ـ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ، فَلْيُخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bitta kiyimda namoz oʻqisa, uning uchlarini (elkaga) chalishtirsin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким битта кийимда намоз ўқиса, унинг учларини (элкага) чалиштирсин», — дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَامَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ الصَّلاَةِ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ فَقَالَ " أَوَكُلُّكُمْ يَجِدُ ثَوْبَيْنِ ". ثُمَّ سَأَلَ رَجُلٌ عُمَرَ فَقَالَ إِذَا وَسَّعَ اللَّهُ فَأَوْسِعُوا، جَمَعَ رَجُلٌ عَلَيْهِ ثِيَابَهُ، صَلَّى رَجُلٌ فِي إِزَارٍ وَرِدَاءٍ، فِي إِزَارٍ وَقَمِيصٍ، فِي إِزَارٍ وَقَبَاءٍ، فِي سَرَاوِيلَ وَرِدَاءٍ، فِي سَرَاوِيلَ وَقَمِيصٍ، فِي سَرَاوِيلَ وَقَبَاءٍ، فِي تُبَّانٍ وَقَبَاءٍ، فِي تُبَّانٍ وَقَمِيصٍ ـ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ ـ فِي تُبَّانٍ وَرِدَاءٍ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi turib, Paygʻambar ﷺ dan bitta kiyimda namoz oʻqish haqida soʻradi. Paygʻambar ﷺ: «Har biringizda ikkita kiyim bormi?» — dedilar. Bir kishi Umarga ham shunday savol berdi. U: «Alloh sizni boyroq qilsa, namozda oʻzingni yaxshilab kiyintir. Aks holda, kishi izor va ridoda, izor va koʻylakda, izor va qaboda, ishton va ridoda, ishton va koʻylakda, ishton va qaboda, tubbon va qaboda yoki tubbon va koʻylakda namoz oʻqisa (boʻladi)», — dedi. (Roviy: «Menimcha, u: ‹tubbon va rido (ham)›, — dedi».)Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши туриб, Пайғамбар ﷺ дан битта кийимда намоз ўқиш ҳақида сўради. Пайғамбар ﷺ: «Ҳар бирингизда иккита кийим борми?» — дедилар. Бир киши Умарга ҳам шундай савол берди. У: «Аллоҳ сизни бойроқ қилса, намозда ўзингни яхшилаб кийинтир. Акс ҳолда, киши изор ва ридода, изор ва кўйлакда, изор ва қабода, иштон ва ридода, иштон ва кўйлакда, иштон ва қабода, туббон ва қабода ёки туббон ва кўйлакда намоз ўқиса (бўлади)», — деди. (Ровий: «Менимча, у: ‹туббон ва ридо (ҳам)›, — деди».)
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعَتَيْنِ عَنِ اللِّمَاسِ وَالنِّبَاذِ، وَأَنْ يَشْتَمِلَ الصَّمَّاءَ، وَأَنْ يَحْتَبِيَ الرَّجُلُ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ikki xil savdodan — ‹mulamasa› va ‹munoboza›dan (birinchisi: xaridor narsaga tegsa, (koʻrmay) savdo tugaydigan; ikkinchisi: sotuvchi narsani xaridorga tashlasa, (koʻrib-tekshirishga imkon bermay) savdo tugaydigan tur) — va yana bitta kiyimda ‹ishtimol as-sammoʼ› hamda ‹ihtiboʼ›dan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ икки хил савдодан — ‹муламаса› ва ‹мунобоза›дан (биринчиси: харидор нарсага тегса, (кўрмай) савдо тугайдиган; иккинчиси: сотувчи нарсани харидорга ташласа, (кўриб-текширишга имкон бермай) савдо тугайдиган тур) — ва яна битта кийимда ‹иштимол ас-саммў› ҳамда ‹иҳтибў›дан қайтардилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمِّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَعَثَنِي أَبُو بَكْرٍ فِي تِلْكَ الْحَجَّةِ فِي مُؤَذِّنِينَ يَوْمَ النَّحْرِ نُؤَذِّنُ بِمِنًى أَنْ لاَ يَحُجَّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ، وَلاَ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ. قَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثُمَّ أَرْدَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيًّا، فَأَمَرَهُ أَنْ يُؤَذِّنَ بِبَرَاءَةَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَأَذَّنَ مَعَنَا عَلِيٌّ فِي أَهْلِ مِنًى يَوْمَ النَّحْرِ لاَ يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ، وَلاَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nahr kuni (Zulhijjaning 10-kuni, Paygʻambar ﷺ ning soʻnggi Hajidan oldingi yili, oʻsha Hajda Abu Bakr hojilarga amir edi) Abu Bakr meni boshqa jarchilar bilan Minoga: ‹Bu yildan keyin hech bir mushrik haj qilmasin va hech bir yalangʻoch kishi Kaʼba tavofini qilmasin!› — deb eʼlon qilishga yubordi. Soʻng Rasululloh ﷺ Alini odamlarga Baroa (Tavba) surasini oʻqib berishga yubordilar; u ham biz bilan Nahr kuni Minoda: ‹Bu yildan keyin hech bir mushrik haj qilmasin va hech bir yalangʻoch kishi Kaʼba tavofini qilmasin!› — deb eʼlon qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Наҳр куни (Зулҳижжанинг 10-куни, Пайғамбар ﷺ нинг сўнгги Ҳажидан олдинги йили, ўша Ҳажда Абу Бакр ҳожиларга амир эди) Абу Бакр мени бошқа жарчилар билан Минога: ‹Бу йилдан кейин ҳеч бир мушрик ҳаж қилмасин ва ҳеч бир яланғоч киши Каъба тавофини қилмасин!› — деб эълон қилишга юборди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ Алини одамларга Бароа (Тавба) сурасини ўқиб беришга юбордилар; у ҳам биз билан Наҳр куни Минода: ‹Бу йилдан кейин ҳеч бир мушрик ҳаж қилмасин ва ҳеч бир яланғоч киши Каъба тавофини қилмасин!› — деб эълон қилди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ إِلَى الصَّلاَةِ فَلاَ يَبْصُقْ أَمَامَهُ، فَإِنَّمَا يُنَاجِي اللَّهَ مَا دَامَ فِي مُصَلاَّهُ، وَلاَ عَنْ يَمِينِهِ، فَإِنَّ عَنْ يَمِينِهِ مَلَكًا، وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ، فَيَدْفِنُهَا ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz namozga tursa, oldiga tupurmasin; chunki namozda u Alloh bilan maxfiy soʻzlashadi. Oʻng tomoniga ham tupurmasin — chunki u yerda farishta bor; balki chap tomoniga yoki chap oyoq ostiga tupurib, uni (tupukni) koʻmsin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз намозга турса, олдига тупурмасин; чунки намозда у Аллоҳ билан махфий сўзлашади. Ўнг томонига ҳам тупурмасин — чунки у ерда фаришта бор; балки чап томонига ёки чап оёқ остига тупуриб, уни (тупукни) кўмсин», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " هَلْ تَرَوْنَ قِبْلَتِي هَا هُنَا فَوَاللَّهِ مَا يَخْفَى عَلَىَّ خُشُوعُكُمْ وَلاَ رُكُوعُكُمْ، إِنِّي لأَرَاكُمْ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِي ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yuzim qiblaga (qarab) turibdi deb oʻylayapsizlarmi? Allohga qasamki, sizlarning (namozdagi) xushuʼ (xoksorlik)ingiz ham, rukuʼingiz ham mendan yashirin emas; men sizlarni orqamdan (ham) koʻraman», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Юзим қиблага (қараб) турибди деб ўйлаяпсизларми? Аллоҳга қасамки, сизларнинг (намоздаги) хушуъ (хоксорлик)ингиз ҳам, рукуъингиз ҳам мендан яширин эмас; мен сизларни орқамдан (ҳам) кўраман», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yahudiylarga laʼnat qilsin — chunki ular paygʻambarlarining qabrlarini ibodatxona qildi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ яҳудийларга лаънат қилсин — чунки улар пайғамбарларининг қабрларини ибодатхона қилди», — дедилар.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ رَأَيْتُ سَبْعِينَ مِنْ أَصْحَابِ الصُّفَّةِ، مَا مِنْهُمْ رَجُلٌ عَلَيْهِ رِدَاءٌ، إِمَّا إِزَارٌ وَإِمَّا كِسَاءٌ، قَدْ رَبَطُوا فِي أَعْنَاقِهِمْ، فَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ نِصْفَ السَّاقَيْنِ، وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ الْكَعْبَيْنِ، فَيَجْمَعُهُ بِيَدِهِ، كَرَاهِيَةَ أَنْ تُرَى عَوْرَتُهُ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Suffa ahlidan yetmish (kishi)ni koʻrdim; ularning hech birida rido yoʻq edi. Ularda yo (faqat) izor, yo boʻyinlariga bogʻlagan choyshablar bor edi. Bu choyshablarning baʼzisi oyoq (boldir)ning oʻrtasigacha, baʼzisi tovongacha yetar edi; ular avratlari ochilib qolmasin deb ularni qoʻllari bilan (ushlab) yigʻar edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Суффа аҳлидан етмиш (киши)ни кўрдим; уларнинг ҳеч бирида ридо йўқ эди. Уларда ё (фақат) изор, ё бўйинларига боғлаган чойшаблар бор эди. Бу чойшабларнинг баъзиси оёқ (болдир)нинг ўртасигача, баъзиси товонгача етар эди; улар авратлари очилиб қолмасин деб уларни қўллари билан (ушлаб) йиғар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمَلاَئِكَةُ تُصَلِّي عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِي مُصَلاَّهُ الَّذِي صَلَّى فِيهِ، مَا لَمْ يُحْدِثْ، تَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz joynamozida (oʻtirgan) ekan va hadas (shamol) chiqarmagani muddat, farishtalar unga magʻfirat soʻrab turadi: ‹Allohim, uni magʻfirat qil! Allohim, unga rahm qil!› — deydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жойнамозида (ўтирган) экан ва ҳадас (шамол) чиқармагани муддат, фаришталар унга мағфират сўраб туради: ‹Аллоҳим, уни мағфират қил! Аллоҳим, унга раҳм қил!› — дейди», — дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَجُلاً، أَسْوَدَ ـ أَوِ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ـ كَانَ يَقُمُّ الْمَسْجِدَ، فَمَاتَ، فَسَأَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْهُ فَقَالُوا مَاتَ. قَالَ " أَفَلاَ كُنْتُمْ آذَنْتُمُونِي بِهِ دُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ ". ـ أَوْ قَالَ قَبْرِهَا ـ فَأَتَى قَبْرَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir qora (tanli) erkak yoki qora (tanli) ayol masjidni supurar edi; u (kishi) vafot etdi. Paygʻambar ﷺ u haqda soʻradilar. U zotga uning vafot etgani aytildi. U zot: «Nega menga xabar bermadinglar? Menga uning qabrini koʻrsatinglar», — dedilar. Soʻng u zot uning qabriga borib, unga janoza namozi oʻqidilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир қора (танли) эркак ёки қора (танли) аёл масжидни супурар эди; у (киши) вафот этди. Пайғамбар ﷺ у ҳақда сўрадилар. У зотга унинг вафот этгани айтилди. У зот: «Нега менга хабар бермадинглар? Менга унинг қабрини кўрсатинглар», — дедилар. Сўнг у зот унинг қабрига бориб, унга жаноза намози ўқидилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنَا رَوْحٌ، وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ عِفْرِيتًا مِنَ الْجِنِّ تَفَلَّتَ عَلَىَّ الْبَارِحَةَ ـ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا ـ لِيَقْطَعَ عَلَىَّ الصَّلاَةَ، فَأَمْكَنَنِي اللَّهُ مِنْهُ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَرْبِطَهُ إِلَى سَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ، حَتَّى تُصْبِحُوا وَتَنْظُرُوا إِلَيْهِ كُلُّكُمْ، فَذَكَرْتُ قَوْلَ أَخِي سُلَيْمَانَ رَبِّ هَبْ لِي مُلْكًا لاَ يَنْبَغِي لأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي ". قَالَ رَوْحٌ فَرَدَّهُ خَاسِئًا.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kechasi jinlardan katta bir ifrit (dev) menga kelib, namozimni buzmoqchi boʻldi (yoki shunga oʻxshash narsa dedilar), lekin Alloh meni unga gʻolib qildi. Men uni masjid ustunlaridan biriga bogʻlab qoʻymoqchi edim — ertalab hammangiz uni koʻrsin deb; lekin birodarim Sulaymonning (Qurʼonda zikr qilingan): ‹Robbim, meni magʻfirat qil va menga oʻzimdan keyin hech kimga (nasib) boʻlmaydigan mulk ato et› (Sod, 35) — degan soʻzini esladim», — dedilar. (Roviy Ravh: «U (dev) xor boʻlgan holda haydab yuborildi», — dedi.)Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Кечаси жинлардан катта бир ифрит (дев) менга келиб, намозимни бузмоқчи бўлди (ёки шунга ўхшаш нарса дедилар), лекин Аллоҳ мени унга ғолиб қилди. Мен уни масжид устунларидан бирига боғлаб қўймоқчи эдим — эрталаб ҳаммангиз уни кўрсин деб; лекин биродарим Сулаймоннинг (Қуръонда зикр қилинган): ‹Роббим, мени мағфират қил ва менга ўзимдан кейин ҳеч кимга (насиб) бўлмайдиган мулк ато эт› (Сод, 35) — деган сўзини эсладим», — дедилар. (Ровий Равҳ: «У (дев) хор бўлган ҳолда ҳайдаб юборилди», — деди.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَيْلاً قِبَلَ نَجْدٍ، فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ، فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ، فَخَرَجَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ ". فَانْطَلَقَ إِلَى نَخْلٍ قَرِيبٍ مِنَ الْمَسْجِدِ، فَاغْتَسَلَ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Najdga baʼzi otliqlarni yubordilar; ular Bani Hanifadan Sumoma ibn Usol degan kishini olib keldi va uni masjid ustunlaridan biriga bogʻladi. Paygʻambar ﷺ kelib, uni qoʻyib yuborishni buyurdilar. U masjid yaqinidagi xurmozorga borib, gusl qildi va yana masjidga kirib: «Lo ilaha illalloh, Muhammadun Rasululloh (Allohdan boshqa haq maʼbud yoʻq, Muhammad — Uning Rasuli)», — dedi (yaʼni Islomni qabul qildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Наждга баъзи отлиқларни юбордилар; улар Бани Ҳанифадан Сумома ибн Усол деган кишини олиб келди ва уни масжид устунларидан бирига боғлади. Пайғамбар ﷺ келиб, уни қўйиб юборишни буюрдилар. У масжид яқинидаги хурмозорга бориб, гусл қилди ва яна масжидга кириб: «Ло илаҳа иллаллоҳ, Муҳаммадун Расулуллоҳ (Аллоҳдан бошқа ҳақ маъбуд йўқ, Муҳаммад — Унинг Расули)», — деди (яъни Исломни қабул қилди).
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْلاً قِبَلَ نَجْدٍ، فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ، فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Najdga baʼzi otliqlarni yubordilar; ular Bani Hanifadan Sumoma ibn Usol degan kishini olib keldi va uni masjid ustunlaridan biriga bogʻladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Наждга баъзи отлиқларни юбордилар; улар Бани Ҳанифадан Сумома ибн Усол деган кишини олиб келди ва уни масжид устунларидан бирига боғлади.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " صَلاَةُ الْجَمِيعِ تَزِيدُ عَلَى صَلاَتِهِ فِي بَيْتِهِ، وَصَلاَتِهِ فِي سُوقِهِ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ وَأَتَى الْمَسْجِدَ، لاَ يُرِيدُ إِلاَّ الصَّلاَةَ، لَمْ يَخْطُ خُطْوَةً إِلاَّ رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً، وَحَطَّ عَنْهُ خَطِيئَةً، حَتَّى يَدْخُلَ الْمَسْجِدَ، وَإِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ كَانَ فِي صَلاَةٍ مَا كَانَتْ تَحْبِسُهُ، وَتُصَلِّي ـ يَعْنِي عَلَيْهِ ـ الْمَلاَئِكَةُ مَا دَامَ فِي مَجْلِسِهِ الَّذِي يُصَلِّي فِيهِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ، اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ، مَا لَمْ يُحْدِثْ فِيهِ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Jamoat bilan oʻqilgan namoz kishining uyida yoki bozorda yolgʻiz oʻqigan namozidan yigirma besh barobar afzal (savobliroq)dir. Chunki kishi tahorat qilib, uni mukammal qilsa, soʻng faqat namoz niyatida masjidga yoʻl olsa, masjid tomon tashlagan har bir qadami uchun Alloh uni bir daraja koʻtaradi va bir gunohini (oʻchirib) kechiradi — to masjidga kirgunicha. Masjidga kirgach, namozni kutib turgani muddat, u namozda (hisoblanadi); farishtalar unga magʻfirat soʻrab turadi: ‹Allohim, unga rahm qil! Allohim, uni magʻfirat qil!› — deydi — toki u joynamozida oʻtirgan va hadas (shamol) chiqarmagan boʻlsa», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Жамоат билан ўқилган намоз кишининг уйида ёки бозорда ёлғиз ўқиган намозидан йигирма беш баробар афзал (савоблироқ)дир. Чунки киши таҳорат қилиб, уни мукаммал қилса, сўнг фақат намоз ниятида масжидга йўл олса, масжид томон ташлаган ҳар бир қадами учун Аллоҳ уни бир даража кўтаради ва бир гуноҳини (ўчириб) кечиради — то масжидга киргунича. Масжидга киргач, намозни кутиб тургани муддат, у намозда (ҳисобланади); фаришталар унга мағфират сўраб туради: ‹Аллоҳим, унга раҳм қил! Аллоҳим, уни мағфират қил!› — дейди — токи у жойнамозида ўтирган ва ҳадас (шамол) чиқармаган бўлса», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ يَدْعُو بِهَا، وَأُرِيدُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لأُمَّتِي فِي الآخِرَةِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambar uchun ijobat qilinadigan (qabul boʻladigan) bir duo bor — u shu (duo) bilan duo qiladi. Men esa oʻz duomni oxiratda ummatimga shafoat (qilish) uchun saqlab qoʻymoqchiman», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбар учун ижобат қилинадиган (қабул бўладиган) бир дуо бор — у шу (дуо) билан дуо қилади. Мен эса ўз дуомни охиратда умматимга шафоат (қилиш) учун сақлаб қўймоқчиман», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " وَاللَّهِ إِنِّي لأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ فِي الْيَوْمِ أَكْثَرَ مِنْ سَبْعِينَ مَرَّةً ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Allohga qasamki, men bir kunda Allohdan yetmish martadan koʻproq magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳга қасамки, мен бир кунда Аллоҳдан етмиш мартадан кўпроқ мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан.»