حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَوَى أَحَدُكُمْ إِلَى فِرَاشِهِ فَلْيَنْفُضْ فِرَاشَهُ بِدَاخِلَةِ إِزَارِهِ، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي مَا خَلَفَهُ عَلَيْهِ، ثُمَّ يَقُولُ بِاسْمِكَ رَبِّ وَضَعْتُ جَنْبِي، وَبِكَ أَرْفَعُهُ، إِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ ". تَابَعَهُ أَبُو ضَمْرَةَ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ. وَقَالَ يَحْيَى وَبِشْرٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَرَوَاهُ مَالِكٌ وَابْنُ عَجْلاَنَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Birortangiz yotoqqa yotmoqchi boʻlsa, izorining ichki (chekkasi) bilan oʻrnini qoqib (tozalab) olsin — chunki u oʻzidan keyin unda nima qolganini bilmaydi. Soʻng: ‹Bismika Robbiy vazoʼtu janbiy, va bika arfaʼuhu; in amsakta nafsiy farhamha, va in arsaltaha fahfazha bima tahfazu bihi ibadakas-solihiyn› (Robbim, Sening isming bilan yonimni (yerga) qoʻydim va Sening (isming) bilan uni koʻtaraman. Agar jonimni (uyquda) ushlab qolsang, unga rahm qil; agar uni qoʻyib yuborsang, solih bandalaringni asraganing kabi uni asra) desin», dedilar. (Buni Ubaydullohdan Abu Zamra va Ismoil ibn Zakariyo ham mutoba qildilar. Yahyo va Bishr esa Ubaydullohdan, u Saiddan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildilar). Uni Molik va Ibn Ajlon ham Saiddan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Бирортангиз ётоққа ётмоқчи бўлса, изорининг ички (чеккаси) билан ўрнини қоқиб (тозалаб) олсин — чунки у ўзидан кейин унда нима қолганини билмайди. Сўнг: ‹Бисмика Роббий вазўту жанбий, ва бика арфаъуҳу; ин амсакта нафсий фарҳамҳа, ва ин арсалтаҳа фаҳфазҳа бима таҳфазу биҳи ибадакас-солиҳийн› (Роббим, Сенинг исминг билан ёнимни (ерга) қўйдим ва Сенинг (исминг) билан уни кўтараман. Агар жонимни (уйқуда) ушлаб қолсанг, унга раҳм қил; агар уни қўйиб юборсанг, солиҳ бандаларингни асраганинг каби уни асра) десин», дедилар. (Буни Убайдуллоҳдан Абу Замра ва Исмоил ибн Закариё ҳам мутоба қилдилар. Яҳё ва Бишр эса Убайдуллоҳдан, у Саиддан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдилар). Уни Молик ва Ибн Ажлон ҳам Саиддан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилдилар.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَغَرِّ، وَأَبِي، سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَتَنَزَّلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ يَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ، مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ، وَمَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ?"
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Robbimiz — tabaraka va taolo — har kecha, kechaning oxirgi uchdan biri qolganda, dunyo osmoniga tushib (shunday) deydi: ‹Kim Menga duo qilsa, men unga ijobat qilaman; kim Mendan (biror narsa) soʻrasa, men unga beraman; kim Mendan magʻfirat soʻrasa, men uni magʻfirat qilaman›», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Роббимиз — табарака ва таоло — ҳар кеча, кечанинг охирги учдан бири қолганда, дунё осмонига тушиб (шундай) дейди: ‹Ким Менга дуо қилса, мен унга ижобат қиламан; ким Мендан (бирор нарса) сўраса, мен унга бераман; ким Мендан мағфират сўраса, мен уни мағфират қиламан›», дедилар.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ، أَخْبَرَنَا وَرْقَاءُ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ،. قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالدَّرَجَاتِ وَالنَّعِيمِ الْمُقِيمِ. قَالَ " كَيْفَ ذَاكَ ". قَالَ صَلَّوْا كَمَا صَلَّيْنَا، وَجَاهَدُوا كَمَا جَاهَدْنَا، وَأَنْفَقُوا مِنْ فُضُولِ أَمْوَالِهِمْ، وَلَيْسَتْ لَنَا أَمْوَالٌ. قَالَ " أَفَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَمْرٍ تُدْرِكُونَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، وَتَسْبِقُونَ مَنْ جَاءَ بَعْدَكُمْ، وَلاَ يَأْتِي أَحَدٌ بِمِثْلِ مَا جِئْتُمْ، إِلاَّ مَنْ جَاءَ بِمِثْلِهِ، تُسَبِّحُونَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ عَشْرًا، وَتَحْمَدُونَ عَشْرًا، وَتُكَبِّرُونَ عَشْرًا ". تَابَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ سُمَىٍّ وَرَوَاهُ ابْنُ عَجْلاَنَ عَنْ سُمَىٍّ وَرَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ. وَرَوَاهُ جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ. وَرَوَاهُ سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) (Sahobalar): «Yo Rasululloh, mol-davlat egalari (yuqori) darajalar va doimiy neʼmatlarni olib ketishdi-ku!» dedilar. U zot: «Bu qanday (boʻldi)?» dedilar. (Ular): «Ular biz oʻqigandek namoz oʻqiydilar, biz jihod qilgandek jihod qiladilar va ortiqcha mollaridan infoq qiladilar — bizda esa (sadaqa qiladigan) mol yoʻq», dedilar. U zot: «Sizga shunday bir ishni aytaymi: (uni qilsangiz) sizdan oldingilarga yetib olasiz, sizdan keyin keladiganlardan oʻzib ketasiz va siz qilgan (amal) kabisini — uni xuddi shunday qilgan kishidan boshqa — hech kim keltira olmaydi: har namozdan keyin oʻn marta tasbeh (Subhanalloh), oʻn marta hamd (Alhamdulilloh) va oʻn marta takbir (Allohu akbar) ayting», dedilar. (Buni Sumaydan Ubaydulloh ibn Umar ham mutoba qildi. Ibn Ajlon esa uni Sumay va Rajo ibn Hayvadan rivoyat qildi. Jarir uni Abdulaziz ibn Rufayʼdan, u Abu Solihdan, u Abud-Dardodan rivoyat qildi. Suhayl esa uni otasidan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) (Саҳобалар): «Ё Расулуллоҳ, мол-давлат эгалари (юқори) даражалар ва доимий неъматларни олиб кетишди-ку!» дедилар. У зот: «Бу қандай (бўлди)?» дедилар. (Улар): «Улар биз ўқигандек намоз ўқийдилар, биз жиҳод қилгандек жиҳод қиладилар ва ортиқча молларидан инфоқ қиладилар — бизда эса (садақа қиладиган) мол йўқ», дедилар. У зот: «Сизга шундай бир ишни айтайми: (уни қилсангиз) сиздан олдингиларга етиб оласиз, сиздан кейин келадиганлардан ўзиб кетасиз ва сиз қилган (амал) кабисини — уни худди шундай қилган кишидан бошқа — ҳеч ким келтира олмайди: ҳар намоздан кейин ўн марта тасбеҳ (Субҳаналлоҳ), ўн марта ҳамд (Алҳамдулиллоҳ) ва ўн марта такбир (Аллоҳу акбар) айтинг», дедилар. (Буни Сумайдан Убайдуллоҳ ибн Умар ҳам мутоба қилди. Ибн Ажлон эса уни Сумай ва Ражо ибн Ҳайвадан ривоят қилди. Жарир уни Абдулазиз ибн Руфайъдан, у Абу Солиҳдан, у Абуд-Дардодан ривоят қилди. Суҳайл эса уни отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَقُولَنَّ أَحَدُكُمُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي، اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي، إِنْ شِئْتَ. لِيَعْزِمِ الْمَسْأَلَةَ، فَإِنَّهُ لاَ مُكْرِهَ لَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Birortangiz: ‹Allohim, xohlasang meni magʻfirat qil; Allohim, xohlasang menga rahm qil› demasin. (Aksincha,) soʻrovida qatʼiy (azmkor) boʻlsin — chunki Uni majburlaydigan (zot) yoʻq», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангиз: ‹Аллоҳим, хоҳласанг мени мағфират қил; Аллоҳим, хоҳласанг менга раҳм қил› демасин. (Аксинча,) сўровида қатъий (азмкор) бўлсин — чунки Уни мажбурлайдиган (зот) йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُسْتَجَابُ لأَحَدِكُمْ مَا لَمْ يَعْجَلْ يَقُولُ دَعَوْتُ فَلَمْ يُسْتَجَبْ لِي ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Birortangizning (duosi), shoshilmasa — ‹Duo qildim, lekin menga ijobat boʻlmadi› demasa — ijobat qilinadi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизнинг (дуоси), шошилмаса — ‹Дуо қилдим, лекин менга ижобат бўлмади› демаса — ижобат қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنِي سُمَىٌّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَعَوَّذُ مِنْ جَهْدِ الْبَلاَءِ، وَدَرَكِ الشَّقَاءِ، وَسُوءِ الْقَضَاءِ، وَشَمَاتَةِ الأَعْدَاءِ. قَالَ سُفْيَانُ الْحَدِيثُ ثَلاَثٌ زِدْتُ أَنَا وَاحِدَةً، لاَ أَدْرِي أَيَّتُهُنَّ هِيَ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ baloning ogʻirligidan, baxtsizlikka uchrashdan, qazoning yomonidan va dushmanlarning shodlanishidan (Allohga) panoh tilardilar. Sufyon: «Hadis (asli) uchta (panoh) edi, men bittasini qoʻshib qoʻydim — qaysisi (qoʻshilgani) ekanini bilmayman», dedi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ балонинг оғирлигидан, бахцизликка учрашдан, қазонинг ёмонидан ва душманларнинг шодланишидан (Аллоҳга) паноҳ тилардилар. Суфён: «Ҳадис (асли) учта (паноҳ) эди, мен биттасини қўшиб қўйдим — қайсиси (қўшилгани) эканини билмайман», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " اللَّهُمَّ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ فَاجْعَلْ ذَلِكَ لَهُ قُرْبَةً إِلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Allohim, men qaysi bir mominni soʻkkan (ozor bergan) boʻlsam, buni unga Qiyomat kunida Sen tomon yaqinlik (vosita) qilgin.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Аллоҳим, мен қайси бир моминни сўккан (озор берган) бўлсам, буни унга Қиёмат кунида Сен томон яқинлик (восита) қилгин.»
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ". فِي الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ مِنْ صَلاَةِ الْعِشَاءِ قَنَتَ " اللَّهُمَّ أَنْجِ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ، اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ، اللَّهُمَّ أَنْجِ سَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ، اللَّهُمَّ أَنْجِ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ، اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ، اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا سِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ xufton namozining oxirgi rakatida ‹Samiallohu liman hamidah› deganlarida, qunut (duosi) qilib (shunday) der edilar: «Allohumma anji Ayyosh ibn Abu Rabia. Allohumma anjil-Validibnal-Valid. Allohumma anji Salama ibn Hishom. Allohumma anjil-mustazʼafiyna minal-mominiyn. Allohumma ushdud vatʼataka ala Muzar. Allohumma ijʼalha siniyna kasiniy Yusuf» (Allohim, Ayyosh ibn Abu Rabiani qutqar; Allohim, Validibnul-Validni qutqar; Allohim, Salama ibn Hishomni qutqar; Allohim, mominlardan boʻlgan ojizlarni (zaif tutilganlarni) qutqar; Allohim, Muzar (qabilasi) ustiga (azob) zarbangni qattiq qil; Allohim, ularga Yusuf (zamonidagi)dek (qahatchilik) yillarini sol).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ хуфтон намозининг охирги ракатида ‹Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деганларида, қунут (дуоси) қилиб (шундай) дер эдилар: «Аллоҳумма анжи Айёш ибн Абу Рабиа. Аллоҳумма анжил-Валидибнал-Валид. Аллоҳумма анжи Салама ибн Ҳишом. Аллоҳумма анжил-мустазъафийна минал-моминийн. Аллоҳумма ушдуд ватъатака ала Музар. Аллоҳумма ижъалҳа синийна касиний Юсуф» (Аллоҳим, Айёш ибн Абу Рабиани қутқар; Аллоҳим, Валидибнул-Валидни қутқар; Аллоҳим, Салама ибн Ҳишомни қутқар; Аллоҳим, моминлардан бўлган ожизларни (заиф тутилганларни) қутқар; Аллоҳим, Музар (қабиласи) устига (азоб) зарбангни қаттиқ қил; Аллоҳим, уларга Юсуф (замонидаги)дек (қаҳатчилик) йилларини сол).
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَدِمَ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ دَوْسًا قَدْ عَصَتْ وَأَبَتْ، فَادْعُ اللَّهَ عَلَيْهَا. فَظَنَّ النَّاسُ أَنَّهُ يَدْعُو عَلَيْهِمْ، فَقَالَ " اللَّهُمَّ اهْدِ دَوْسًا وَأْتِ بِهِمْ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Tufayl ibn Amr Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, Davs (qabilasi) itoatsizlik qildi va (Islomdan) bosh tortdi; ular zarariga Allohga duo qiling», dedi. Odamlar u zot ular zarariga duo qiladilar deb oʻylashdi, ammo u zot: «Allohim, Davsni hidoyat qil va ularni (Islomga) keltir», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Туфайл ибн Амр Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Давс (қабиласи) итоацизлик қилди ва (Исломдан) бош тортди; улар зарарига Аллоҳга дуо қилинг», деди. Одамлар у зот улар зарарига дуо қиладилар деб ўйлашди, аммо у зот: «Аллоҳим, Давсни ҳидоят қил ва уларни (Исломга) келтир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم " فِي الْجُمُعَةِ سَاعَةٌ لاَ يُوَافِقُهَا مُسْلِمٌ وَهْوَ قَائِمٌ يُصَلِّي يَسْأَلُ خَيْرًا إِلاَّ أَعْطَاهُ ". وَقَالَ بِيَدِهِ قُلْنَا يُقَلِّلُهَا يُزَهِّدُهَا.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Abul-Qosim ﷺ: «Jumada bir vaqt (soat) borki, qaysi bir musulmon tik turib namoz oʻqiyotgan holda unga toʻgʻri kelib, (Allohdan) bir yaxshilik soʻrasa, Alloh unga albatta beradi», dedilar. U zot qoʻllari bilan (ishora qilib), uning qisqaligini koʻrsatdilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Абул-Қосим ﷺ: «Жумада бир вақт (соат) борки, қайси бир мусулмон тик туриб намоз ўқиётган ҳолда унга тўғри келиб, (Аллоҳдан) бир яхшилик сўраса, Аллоҳ унга албатта беради», дедилар. У зот қўллари билан (ишора қилиб), унинг қисқалигини кўрсатдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنَاهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَمَّنَ الْقَارِئُ فَأَمِّنُوا، فَإِنَّ الْمَلاَئِكَةَ تُؤَمِّنُ، فَمَنْ وَافَقَ تَأْمِينُهُ تَأْمِينَ الْمَلاَئِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Qori (imom) ‹omin› deganda, sizlar ham ‹omin› denglar — chunki farishtalar (ham) ‹omin› deydi; kimning ‹omin›i farishtalarning ‹omin›iga toʻgʻri kelsa, uning oʻtgan gunohlari magʻfirat qilinadi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Қори (имом) ‹омин› деганда, сизлар ҳам ‹омин› денглар — чунки фаришталар (ҳам) ‹омин› дейди; кимнинг ‹омин›и фаришталарнинг ‹омин›ига тўғри келса, унинг ўтган гуноҳлари мағфират қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهْوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ. فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ، كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ، وَكُتِبَ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ، وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ، وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ، حَتَّى يُمْسِيَ، وَلَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلاَّ رَجُلٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta ‹La ilaha illalloh, vahdahu la shariyka lah, lahul-mulku va lahul-hamd, va huva ala kulli shayʼin qodiyr› (Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yagona, sherigi yoʻq; mulk Unikidir, hamd Unikidir, U har narsaga qodir) desa, bu unga oʻnta qul ozod qilgancha (savob) boʻladi; unga yuzta yaxshilik yoziladi, undan yuzta yomonlik oʻchiriladi; bu — oʻsha kuni kechgacha — uning uchun shaytondan (saqlovchi) panoh boʻladi; va hech kim u keltirgandan koʻra afzalroq (amal) keltira olmaydi — magar undan koʻproq (shu zikrni) qilgan kishi (boʻlsa)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кунда юз марта ‹Ла илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ла шарийка лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд, ва ҳува ала кулли шайъин қодийр› (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ягона, шериги йўқ; мулк Уникидир, ҳамд Уникидир, У ҳар нарсага қодир) деса, бу унга ўнта қул озод қилганча (савоб) бўлади; унга юзта яхшилик ёзилади, ундан юзта ёмонлик ўчирилади; бу — ўша куни кечгача — унинг учун шайтондан (сақловчи) паноҳ бўлади; ва ҳеч ким у келтиргандан кўра афзалроқ (амал) келтира олмайди — магар ундан кўпроқ (шу зикрни) қилган киши (бўлса)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ. فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ، وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta ‹Subhanallohi va bihamdih› (Allohni hamdi bilan poklayman) desa, gunohlari — garchi dengiz koʻpigicha boʻlsa ham — toʻkiladi (kechiriladi)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кунда юз марта ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳ› (Аллоҳни ҳамди билан поклайман) деса, гуноҳлари — гарчи денгиз кўпигича бўлса ҳам — тўкилади (кечирилади)», дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ، ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ، حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ، سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ، سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Ikki (xil) soʻz borki, tilga yengil, mezonda ogʻir, Rahmonga (juda) suyukli: ‹Subhanallohil-Aziym› (Ulugʻ Allohni poklayman) va ‹Subhanallohi va bihamdih› (Allohni hamdi bilan poklayman)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Икки (хил) сўз борки, тилга енгил, мезонда оғир, Раҳмонга (жуда) суюкли: ‹Субҳаналлоҳил-Азийм› (Улуғ Аллоҳни поклайман) ва ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳ› (Аллоҳни ҳамди билан поклайман)», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لِلَّهِ مَلاَئِكَةً يَطُوفُونَ فِي الطُّرُقِ، يَلْتَمِسُونَ أَهْلَ الذِّكْرِ، فَإِذَا وَجَدُوا قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ تَنَادَوْا هَلُمُّوا إِلَى حَاجَتِكُمْ. قَالَ فَيَحُفُّونَهُمْ بِأَجْنِحَتِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا. قَالَ فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ وَهْوَ أَعْلَمُ مِنْهُمْ مَا يَقُولُ عِبَادِي قَالُوا يَقُولُونَ يُسَبِّحُونَكَ، وَيُكَبِّرُونَكَ، وَيَحْمَدُونَكَ وَيُمَجِّدُونَكَ. قَالَ فَيَقُولُ هَلْ رَأَوْنِي قَالَ فَيَقُولُونَ لاَ وَاللَّهِ مَا رَأَوْكَ. قَالَ فَيَقُولُ وَكَيْفَ لَوْ رَأَوْنِي قَالَ يَقُولُونَ لَوْ رَأَوْكَ كَانُوا أَشَدَّ لَكَ عِبَادَةً، وَأَشَدَّ لَكَ تَمْجِيدًا، وَأَكْثَرَ لَكَ تَسْبِيحًا. قَالَ يَقُولُ فَمَا يَسْأَلُونِي قَالَ يَسْأَلُونَكَ الْجَنَّةَ. قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا. قَالَ يَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ أَنَّهُمْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ عَلَيْهَا حِرْصًا، وَأَشَدَّ لَهَا طَلَبًا، وَأَعْظَمَ فِيهَا رَغْبَةً. قَالَ فَمِمَّ يَتَعَوَّذُونَ قَالَ يَقُولُونَ مِنَ النَّارِ. قَالَ يَقُولُ وَهَلْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لاَ وَاللَّهِ مَا رَأَوْهَا. قَالَ يَقُولُ فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا قَالَ يَقُولُونَ لَوْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ مِنْهَا فِرَارًا، وَأَشَدَّ لَهَا مَخَافَةً. قَالَ فَيَقُولُ فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ. قَالَ يَقُولُ مَلَكٌ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ فِيهِمْ فُلاَنٌ لَيْسَ مِنْهُمْ إِنَّمَا جَاءَ لِحَاجَةٍ. قَالَ هُمُ الْجُلَسَاءُ لاَ يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ ". رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنِ الأَعْمَشِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ. وَرَوَاهُ سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta Allohning yoʻllarda aylanib, zikr ahlini izlaydigan farishtalari bor. Ular Allohni zikr qilayotgan bir qavmni topsalar, ‹Hojatingiz (izlaganingiz) sari kelinglar!› deb bir-birlarini chaqiradilar va ularni qanotlari bilan dunyo osmonigacha oʻrab oladilar. Soʻng Robbilari — ulardan yaxshiroq bilsa-da — ulardan: ‹Bandalarim nima deyapti?› deb soʻraydi. Ular: ‹Seni tasbeh aytyaptilar, takbir aytyaptilar, hamd aytyaptilar va Seni ulugʻlayaptilar›, deydi. (Alloh): ‹Ular Meni koʻrishganmi?› deydi. Ular: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, ular Seni koʻrishmagan›, deydi. (Alloh): ‹Agar Meni koʻrsalar, qanday boʻlardi?› deydi. Ular: ‹Agar Seni koʻrsalar, Senga yanada qattiqroq ibodat qilar, Seni yanada koʻproq ulugʻlar va koʻproq tasbeh aytardilar›, deydi. (Alloh): ‹Ular Mendan nima soʻrayapti?› deydi. Ular: ‹Sendan jannatni soʻrayaptilar›, deydi. (Alloh): ‹Ular uni koʻrishganmi?› deydi. Ular: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, ey Robbim, ular uni koʻrishmagan›, deydi. (Alloh): ‹Agar uni koʻrsalar, qanday boʻlardi?› deydi. Ular: ‹Agar uni koʻrsalar, unga nisbatan yanada koʻproq hirs qoʻyar, uni yanada qattiqroq talab qilar va unga boʻlgan ragʻbatlari ulkanroq boʻlardi›, deydi. (Alloh): ‹Ular nimadan panoh tilayapti?› deydi. Ular: ‹Doʻzaxdan›, deydi. (Alloh): ‹Ular uni koʻrishganmi?› deydi. Ular: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, ular uni koʻrishmagan›, deydi. (Alloh): ‹Agar uni koʻrsalar, qanday boʻlardi?› deydi. Ular: ‹Agar uni koʻrsalar, undan yanada qattiqroq qochar va undan koʻproq qoʻrqardilar›, deydi. Shunda (Alloh): ‹Men sizni guvoh qilamanki, Men ularni magʻfirat qildim›, deydi. Farishtalardan biri: ‹Ular ichida falonchi (kishi) bor — u ulardan emas; u faqat bir hojat uchun kelgan edi›, deydi. (Alloh): ‹Ular shunday hamsuhbatlardirki, ularning hamsuhbati (ham) baxtsiz boʻlmaydi›, deydi.» (Buni Shuʼba Aʼmashdan rivoyat qildi, lekin uni marfuʼ qilmadi. Uni Suhayl otasidan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта Аллоҳнинг йўлларда айланиб, зикр аҳлини излайдиган фаришталари бор. Улар Аллоҳни зикр қилаётган бир қавмни топсалар, ‹Ҳожатингиз (излаганингиз) сари келинглар!› деб бир-бирларини чақирадилар ва уларни қанотлари билан дунё осмонигача ўраб оладилар. Сўнг Роббилари — улардан яхшироқ билса-да — улардан: ‹Бандаларим нима деяпти?› деб сўрайди. Улар: ‹Сени тасбеҳ айтяптилар, такбир айтяптилар, ҳамд айтяптилар ва Сени улуғлаяптилар›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар Мени кўришганми?› дейди. Улар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, улар Сени кўришмаган›, дейди. (Аллоҳ): ‹Агар Мени кўрсалар, қандай бўларди?› дейди. Улар: ‹Агар Сени кўрсалар, Сенга янада қаттиқроқ ибодат қилар, Сени янада кўпроқ улуғлар ва кўпроқ тасбеҳ айтардилар›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар Мендан нима сўраяпти?› дейди. Улар: ‹Сендан жаннатни сўраяптилар›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар уни кўришганми?› дейди. Улар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, эй Роббим, улар уни кўришмаган›, дейди. (Аллоҳ): ‹Агар уни кўрсалар, қандай бўларди?› дейди. Улар: ‹Агар уни кўрсалар, унга нисбатан янада кўпроқ ҳирс қўяр, уни янада қаттиқроқ талаб қилар ва унга бўлган рағбатлари улканроқ бўларди›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар нимадан паноҳ тилаяпти?› дейди. Улар: ‹Дўзахдан›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар уни кўришганми?› дейди. Улар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, улар уни кўришмаган›, дейди. (Аллоҳ): ‹Агар уни кўрсалар, қандай бўларди?› дейди. Улар: ‹Агар уни кўрсалар, ундан янада қаттиқроқ қочар ва ундан кўпроқ қўрқардилар›, дейди. Шунда (Аллоҳ): ‹Мен сизни гувоҳ қиламанки, Мен уларни мағфират қилдим›, дейди. Фаришталардан бири: ‹Улар ичида фалончи (киши) бор — у улардан эмас; у фақат бир ҳожат учун келган эди›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар шундай ҳамсуҳбатлардирки, уларнинг ҳамсуҳбати (ҳам) бахциз бўлмайди›, дейди.» (Буни Шуъба Аъмашдан ривоят қилди, лекин уни марфуъ қилмади. Уни Суҳайл отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди.)
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَفِظْنَاهُ مِنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رِوَايَةً قَالَ " لِلَّهِ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ اسْمًا، مِائَةٌ إِلاَّ وَاحِدًا، لاَ يَحْفَظُهَا أَحَدٌ إِلاَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ، وَهْوَ وَتْرٌ يُحِبُّ الْوَتْرَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat tariqasida (marfuʼ) aytdi:) «Allohning toʻqson toʻqqizta — bir kam yuzta — ismi bor; kim ularni (yodlab) saqlasa (va mazmuniga amal qilsa), jannatga kiradi. Alloh toq (Vitr)dir, toqni (ham) sevadi.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят тариқасида (марфуъ) айтди:) «Аллоҳнинг тўқсон тўққизта — бир кам юзта — исми бор; ким уларни (ёдлаб) сақласа (ва мазмунига амал қилса), жаннатга киради. Аллоҳ тоқ (Витр)дир, тоқни (ҳам) севади.»
حَدَّثَنِي عَبْدُ السَّلاَمِ بْنُ مُطَهَّرٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ مَعْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْغِفَارِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَعْذَرَ اللَّهُ إِلَى امْرِئٍ أَخَّرَ أَجَلَهُ حَتَّى بَلَّغَهُ سِتِّينَ سَنَةً ". تَابَعَهُ أَبُو حَازِمٍ وَابْنُ عَجْلاَنَ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Alloh ajalini oltmish yoshga yetkazgan kishiga (endi) uzr (bahona) qoldirmadi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Аллоҳ ажалини олтмиш ёшга етказган кишига (энди) узр (баҳона) қолдирмади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَزَالُ قَلْبُ الْكَبِيرِ شَابًّا فِي اثْنَتَيْنِ فِي حُبِّ الدُّنْيَا، وَطُولِ الأَمَلِ ". قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ وَابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ وَأَبُو سَلَمَةَ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Keksa (kishi)ning qalbi ikki narsada — dunyoni sevishda va uzoq orzuda — yosh (yigit kabi) boʻlib qolaveradi».(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Кекса (киши)нинг қалби икки нарсада — дунёни севишда ва узоқ орзуда — ёш (йигит каби) бўлиб қолаверади».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى مَا لِعَبْدِي الْمُؤْمِنِ عِنْدِي جَزَاءٌ، إِذَا قَبَضْتُ صَفِيَّهُ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا، ثُمَّ احْتَسَبَهُ إِلاَّ الْجَنَّةُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo (shunday) deydi: ‹Men dunyo ahlidan boʻlgan suyuklisini (yaqinini) olganimda (vafot ettirganimda), u esa (savobini) Mendan kutib sabr qilsa, bunday momin bandam uchun Mening huzurimda jannatdan boshqa mukofot yoʻq›», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло (шундай) дейди: ‹Мен дунё аҳлидан бўлган суюклисини (яқинини) олганимда (вафот эттирганимда), у эса (савобини) Мендан кутиб сабр қилса, бундай момин бандам учун Менинг ҳузуримда жаннатдан бошқа мукофот йўқ›», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَعِسَ عَبْدُ الدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ وَالْقَطِيفَةِ وَالْخَمِيصَةِ، إِنْ أُعْطِيَ رَضِيَ، وَإِنْ لَمْ يُعْطَ لَمْ يَرْضَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Dinor, dirham, qatifa (qalin mato) va xamisa (chiroyli kiyim)ning quli halok boʻlsin (ziyon koʻrsin)! Unga berilsa, rozi boʻladi; berilmasa, rozi boʻlmaydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Динор, дирҳам, қатифа (қалин мато) ва хамиса (чиройли кийим)нинг қули ҳалок бўлсин (зиён кўрсин)! Унга берилса, рози бўлади; берилмаса, рози бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ يُونُسَ،. وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ كَانَ لِي مِثْلُ أُحُدٍ ذَهَبًا لَسَرَّنِي أَنْ لاَ تَمُرَّ عَلَىَّ ثَلاَثُ لَيَالٍ وَعِنْدِي مِنْهُ شَىْءٌ، إِلاَّ شَيْئًا أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Agar menda Uhuddek oltin boʻlsa, uning hech narsasi mening oldimda uch kechadan ortiq qolmasligi meni xursand qilardi — qarz uchun ajratib qoʻyadiganimdan boshqa(si)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Агар менда Уҳуддек олтин бўлса, унинг ҳеч нарсаси менинг олдимда уч кечадан ортиқ қолмаслиги мени хурсанд қиларди — қарз учун ажратиб қўядиганимдан бошқа(си)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ الْغِنَى عَنْ كَثْرَةِ الْعَرَضِ، وَلَكِنَّ الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Boylik mol-mulkning koʻpligida emas; balki (haqiqiy) boylik — koʻngil (nafs) boyligidir», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Бойлик мол-мулкнинг кўплигида эмас; балки (ҳақиқий) бойлик — кўнгил (нафс) бойлигидир», дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو نُعَيْمٍ، بِنَحْوٍ مِنْ نِصْفِ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ، حَدَّثَنَا مُجَاهِدٌ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يَقُولُ آللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ إِنْ كُنْتُ لأَعْتَمِدُ بِكَبِدِي عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْجُوعِ، وَإِنْ كُنْتُ لأَشُدُّ الْحَجَرَ عَلَى بَطْنِي مِنَ الْجُوعِ، وَلَقَدْ قَعَدْتُ يَوْمًا عَلَى طَرِيقِهِمُ الَّذِي يَخْرُجُونَ مِنْهُ، فَمَرَّ أَبُو بَكْرٍ، فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ، مَا سَأَلْتُهُ إِلاَّ لِيُشْبِعَنِي، فَمَرَّ وَلَمْ يَفْعَلْ، ثُمَّ مَرَّ بِي عُمَرُ فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ، مَا سَأَلْتُهُ إِلاَّ لِيُشْبِعَنِي، فَمَرَّ فَلَمْ يَفْعَلْ، ثُمَّ مَرَّ بِي أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم فَتَبَسَّمَ حِينَ رَآنِي وَعَرَفَ، مَا فِي نَفْسِي وَمَا فِي وَجْهِي ثُمَّ قَالَ " أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " الْحَقْ ". وَمَضَى فَتَبِعْتُهُ، فَدَخَلَ فَاسْتَأْذَنَ، فَأَذِنَ لِي، فَدَخَلَ فَوَجَدَ لَبَنًا فِي قَدَحٍ فَقَالَ " مِنْ أَيْنَ هَذَا اللَّبَنُ ". قَالُوا أَهْدَاهُ لَكَ فُلاَنٌ أَوْ فُلاَنَةُ. قَالَ " أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " الْحَقْ إِلَى أَهْلِ الصُّفَّةِ فَادْعُهُمْ لِي ". قَالَ وَأَهْلُ الصُّفَّةِ أَضْيَافُ الإِسْلاَمِ، لاَ يَأْوُونَ إِلَى أَهْلٍ وَلاَ مَالٍ، وَلاَ عَلَى أَحَدٍ، إِذَا أَتَتْهُ صَدَقَةٌ بَعَثَ بِهَا إِلَيْهِمْ، وَلَمْ يَتَنَاوَلْ مِنْهَا شَيْئًا، وَإِذَا أَتَتْهُ هَدِيَّةٌ أَرْسَلَ إِلَيْهِمْ، وَأَصَابَ مِنْهَا وَأَشْرَكَهُمْ فِيهَا، فَسَاءَنِي ذَلِكَ فَقُلْتُ وَمَا هَذَا اللَّبَنُ فِي أَهْلِ الصُّفَّةِ كُنْتُ أَحَقُّ أَنَا أَنْ أُصِيبَ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ شَرْبَةً أَتَقَوَّى بِهَا، فَإِذَا جَاءَ أَمَرَنِي فَكُنْتُ أَنَا أُعْطِيهِمْ، وَمَا عَسَى أَنْ يَبْلُغَنِي مِنْ هَذَا اللَّبَنِ، وَلَمْ يَكُنْ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ وَطَاعَةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم بُدٌّ، فَأَتَيْتُهُمْ فَدَعَوْتُهُمْ فَأَقْبَلُوا، فَاسْتَأْذَنُوا فَأَذِنَ لَهُمْ، وَأَخَذُوا مَجَالِسَهُمْ مِنَ الْبَيْتِ قَالَ " يَا أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " خُذْ فَأَعْطِهِمْ ". قَالَ فَأَخَذْتُ الْقَدَحَ فَجَعَلْتُ أُعْطِيهِ الرَّجُلَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ، فَأُعْطِيهِ الرَّجُلَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ فَيَشْرَبُ حَتَّى يَرْوَى، ثُمَّ يَرُدُّ عَلَىَّ الْقَدَحَ، حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ رَوِيَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ، فَأَخَذَ الْقَدَحَ فَوَضَعَهُ عَلَى يَدِهِ فَنَظَرَ إِلَىَّ فَتَبَسَّمَ فَقَالَ " أَبَا هِرٍّ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " بَقِيتُ أَنَا وَأَنْتَ ". قُلْتُ صَدَقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " اقْعُدْ فَاشْرَبْ ". فَقَعَدْتُ فَشَرِبْتُ. فَقَالَ " اشْرَبْ ". فَشَرِبْتُ، فَمَا زَالَ يَقُولُ " اشْرَبْ ". حَتَّى قُلْتُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، مَا أَجِدُ لَهُ مَسْلَكًا. قَالَ " فَأَرِنِي ". فَأَعْطَيْتُهُ الْقَدَحَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَسَمَّى، وَشَرِبَ الْفَضْلَةَ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday der edi:) Oʻzidan oʻzga iloh boʻlmagan Alloh bilan qasamki, men ochlikdan jigarimni (qornimni) yerga bosib yotardim; ochlikdan qornimga tosh bogʻlardim. Bir kuni men ularning (sahobalarning) chiqadigan yoʻliga oʻtirdim. Abu Bakr oʻtdi; men undan Allohning Kitobidan bir oyatni soʻradim — uni faqat meni (taomga chaqirib) toʻydirsin deb soʻragandim, lekin u (shunchaki) oʻtib ketdi va (shunday) qilmadi. Soʻng Umar oldimdan oʻtdi; men undan ham Allohning Kitobidan bir oyatni soʻradim — uni faqat meni toʻydirsin deb soʻragandim, lekin u ham oʻtib ketdi va qilmadi. Soʻng Abul-Qosim ﷺ oldimdan oʻtdilar; meni koʻrib jilmaydilar — qalbimdagi va yuzimdagi (holatni) bildilar — va: «Ey Abu Hirr!» dedilar. Men: «Labbay, yo Rasululloh», dedim. U zot: «(Ortimdan) yur», dedilar va (ketdilar); men ergashdim. U zot (uyga) kirib, izn soʻradilar, menga izn berdilar; men kirdim. U zot bir qadahda sut topdilar va: «Bu sut qayerdan (keldi)?» dedilar. (Uydagilar): «Uni sizga falonchi yoki falonchi (ayol) hadya qildi», dedilar. U zot: «Ey Abu Hirr!» dedilar. Men: «Labbay, yo Rasululloh», dedim. U zot: «Suffa ahliga borib, ularni mening oldimga chaqir», dedilar. (Abu Hurayra) aytdi: Suffa ahli Islomning mehmonlari boʻlib, ularning na oilasi, na moli, na suyanadigan biror kishisi bor edi. U zotga sadaqa kelsa, uni ularga yuborar, oʻzi undan hech narsa olmas edi; hadya kelsa, ularga (ham) yuborar, oʻzi (ham) undan olib, ularni (unga) sherik qilardi. Bu (chaqiriq) meni xafa qildi; men oʻzimga: ‹Bu (ozgina) sut Suffa ahliga (qayoqdan yetadi)? Men bu sutdan bir hoʻplam ichib, undan quvvat olishga haqliroq edim-ku. Endi u (zot) kelsa, menga buyuradi, men ularga beraman — bu sutdan menga nima ham yetardi?› dedim. Lekin Allohga va Uning Rasuli ﷺga itoatdan oʻzga chora yoʻq edi. Men ularning oldiga borib, ularni chaqirdim; ular keldilar, (kirishga) izn soʻradilar, u zot izn berdilar va ular uydan oʻz joylarini olib (oʻtirdilar). U zot: «Ey Abu Hirr!» dedilar. Men: «Labbay, yo Rasululloh», dedim. U zot: «(Qadahni) ol va ularga ber», dedilar. Men qadahni olib, bir kishiga bera boshladim; u toʻyguncha ichib, qadahni menga qaytarardi, men (boshqa) kishiga berardim, u toʻyguncha ichib, qadahni menga qaytarardi — toki men Paygʻambar ﷺning oldilariga yetdim, butun qavm toʻygan edi. U zot qadahni olib, (sutni) qoʻllariga qoʻyib, menga qarab jilmaydilar va: «Ey Abu Hirr!» dedilar. Men: «Labbay, yo Rasululloh», dedim. U zot: «Men bilan sen qoldik», dedilar. Men: «Rost aytdingiz, yo Rasululloh», dedim. U zot: «Oʻtir, ich», dedilar. Men oʻtirib ichdim. U zot: «Ich», dedilar; men ichdim. U zot: «Ich», deyaverdilar — toki men: «Yoʻq, sizni haq (din) bilan yuborgan Zot bilan qasamki, menda unga (boʻsh) joy topolmayapman», dedim. U zot: «Unday boʻlsa, menga ber», dedilar. Men qadahni berdim; u zot Allohga hamd aytib, (bismillah deb) nomladilar va qoldigʻini ichdilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди:) Ўзидан ўзга илоҳ бўлмаган Аллоҳ билан қасамки, мен очликдан жигаримни (қорнимни) ерга босиб ётардим; очликдан қорнимга тош боғлардим. Бир куни мен уларнинг (саҳобаларнинг) чиқадиган йўлига ўтирдим. Абу Бакр ўтди; мен ундан Аллоҳнинг Китобидан бир оятни сўрадим — уни фақат мени (таомга чақириб) тўйдирсин деб сўрагандим, лекин у (шунчаки) ўтиб кетди ва (шундай) қилмади. Сўнг Умар олдимдан ўтди; мен ундан ҳам Аллоҳнинг Китобидан бир оятни сўрадим — уни фақат мени тўйдирсин деб сўрагандим, лекин у ҳам ўтиб кетди ва қилмади. Сўнг Абул-Қосим ﷺ олдимдан ўтдилар; мени кўриб жилмайдилар — қалбимдаги ва юзимдаги (ҳолатни) билдилар — ва: «Эй Абу Ҳирр!» дедилар. Мен: «Лаббай, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «(Ортимдан) юр», дедилар ва (кетдилар); мен эргашдим. У зот (уйга) кириб, изн сўрадилар, менга изн бердилар; мен кирдим. У зот бир қадаҳда сут топдилар ва: «Бу сут қаердан (келди)?» дедилар. (Уйдагилар): «Уни сизга фалончи ёки фалончи (аёл) ҳадя қилди», дедилар. У зот: «Эй Абу Ҳирр!» дедилар. Мен: «Лаббай, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «Суффа аҳлига бориб, уларни менинг олдимга чақир», дедилар. (Абу Ҳурайра) айтди: Суффа аҳли Исломнинг меҳмонлари бўлиб, уларнинг на оиласи, на моли, на суянадиган бирор кишиси бор эди. У зотга садақа келса, уни уларга юборар, ўзи ундан ҳеч нарса олмас эди; ҳадя келса, уларга (ҳам) юборар, ўзи (ҳам) ундан олиб, уларни (унга) шерик қиларди. Бу (чақириқ) мени хафа қилди; мен ўзимга: ‹Бу (озгина) сут Суффа аҳлига (қаёқдан етади)? Мен бу сутдан бир ҳўплам ичиб, ундан қувват олишга ҳақлироқ эдим-ку. Энди у (зот) келса, менга буюради, мен уларга бераман — бу сутдан менга нима ҳам етарди?› дедим. Лекин Аллоҳга ва Унинг Расули ﷺга итоатдан ўзга чора йўқ эди. Мен уларнинг олдига бориб, уларни чақирдим; улар келдилар, (киришга) изн сўрадилар, у зот изн бердилар ва улар уйдан ўз жойларини олиб (ўтирдилар). У зот: «Эй Абу Ҳирр!» дедилар. Мен: «Лаббай, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «(Қадаҳни) ол ва уларга бер», дедилар. Мен қадаҳни олиб, бир кишига бера бошладим; у тўйгунча ичиб, қадаҳни менга қайтарарди, мен (бошқа) кишига берардим, у тўйгунча ичиб, қадаҳни менга қайтарарди — токи мен Пайғамбар ﷺнинг олдиларига етдим, бутун қавм тўйган эди. У зот қадаҳни олиб, (сутни) қўлларига қўйиб, менга қараб жилмайдилар ва: «Эй Абу Ҳирр!» дедилар. Мен: «Лаббай, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «Мен билан сен қолдик», дедилар. Мен: «Рост айтдингиз, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «Ўтир, ич», дедилар. Мен ўтириб ичдим. У зот: «Ич», дедилар; мен ичдим. У зот: «Ич», деявердилар — токи мен: «Йўқ, сизни ҳақ (дин) билан юборган Зот билан қасамки, менда унга (бўш) жой тополмаяпман», дедим. У зот: «Ундай бўлса, менга бер», дедилар. Мен қадаҳни бердим; у зот Аллоҳга ҳамд айтиб, (бисмиллаҳ деб) номладилар ва қолдиғини ичдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ ارْزُقْ آلَ مُحَمَّدٍ قُوتًا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Allohim, Muhammad oilasiga (yetarlicha) rizq (taom) ber», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, Муҳаммад оиласига (етарлича) ризқ (таом) бер», дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَنْ يُنَجِّيَ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ ". قَالُوا وَلاَ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " وَلاَ أَنَا، إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِي اللَّهُ بِرَحْمَةٍ، سَدِّدُوا وَقَارِبُوا، وَاغْدُوا وَرُوحُوا، وَشَىْءٌ مِنَ الدُّلْجَةِ. وَالْقَصْدَ الْقَصْدَ تَبْلُغُوا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Birortangizni (oʻz) amali najot bermaydi», dedilar. Ular: «Sizni (ham)mi, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Meni ham — magar Alloh meni rahmati bilan oʻrab (qoplab) olsa (boshqa gap). (Amalda) toʻgʻri va meʼyorli boʻlinglar; ertalab, kechqurun va kechaning bir qismida (ibodat qilinglar); meʼyorni, meʼyorni (saqlanglar) — (shunda manzilga) yetasiz», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизни (ўз) амали нажот бермайди», дедилар. Улар: «Сизни (ҳам)ми, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Мени ҳам — магар Аллоҳ мени раҳмати билан ўраб (қоплаб) олса (бошқа гап). (Амалда) тўғри ва меъёрли бўлинглар; эрталаб, кечқурун ва кечанинг бир қисмида (ибодат қилинглар); меъёрни, меъёрни (сақланглар) — (шунда манзилга) етасиз», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الرَّحْمَةَ يَوْمَ خَلَقَهَا مِائَةَ رَحْمَةٍ، فَأَمْسَكَ عِنْدَهُ تِسْعًا وَتِسْعِينَ رَحْمَةً، وَأَرْسَلَ فِي خَلْقِهِ كُلِّهِمْ رَحْمَةً وَاحِدَةً، فَلَوْ يَعْلَمُ الْكَافِرُ بِكُلِّ الَّذِي عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الرَّحْمَةِ لَمْ يَيْأَسْ مِنَ الْجَنَّةِ، وَلَوْ يَعْلَمُ الْمُؤْمِنُ بِكُلِّ الَّذِي عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْعَذَابِ لَمْ يَأْمَنْ مِنَ النَّارِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Alloh rahmatni yaratgan kuni uni yuz (boʻlak) rahmat qilib yaratdi; toʻqson toʻqqiz (boʻlagini) Oʻz huzurida ushlab qoldi va butun xalqiga (barcha mavjudotga) bitta rahmatni yubordi. Agar kofir Allohning huzuridagi barcha rahmatni bilsa, jannatdan noumid boʻlmasdi; agar momin Allohning huzuridagi barcha azobni bilsa, oʻzini doʻzaxdan xotirjam (xavfsiz) deb hisoblamasdi».(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳ раҳматни яратган куни уни юз (бўлак) раҳмат қилиб яратди; тўқсон тўққиз (бўлагини) Ўз ҳузурида ушлаб қолди ва бутун халқига (барча мавжудотга) битта раҳматни юборди. Агар кофир Аллоҳнинг ҳузуридаги барча раҳматни билса, жаннатдан ноумид бўлмасди; агар момин Аллоҳнинг ҳузуридаги барча азобни билса, ўзини дўзахдан хотиржам (хавфсиз) деб ҳисобламасди».
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا، أَوْ لِيَصْمُتْ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, yaxshi (soʻz) aytsin yoki jim tursin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, qoʻshnisiga ozor bermasin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan boʻlsa, mehmonini hurmat (izzat-ikrom) qilsin», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, яхши (сўз) айцин ёки жим турсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, қўшнисига озор бермасин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, меҳмонини ҳурмат (иззат-икром) қилсин», дедилар.
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ مَا يَتَبَيَّنُ فِيهَا، يَزِلُّ بِهَا فِي النَّارِ أَبْعَدَ مِمَّا بَيْنَ الْمَشْرِقِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Albatta banda (oqibatini) oʻylamasdan bir soʻzni aytib, shu (soʻz) sababli doʻzaxga — mashriq (bilan magʻrib) orasidan ham uzoqroq (masofaga) qulab tushadi.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Албатта банда (оқибатини) ўйламасдан бир сўзни айтиб, шу (сўз) сабабли дўзахга — машриқ (билан мағриб) орасидан ҳам узоқроқ (масофага) қулаб тушади.»
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ ـ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ مِنْ رِضْوَانِ اللَّهِ لاَ يُلْقِي لَهَا بَالاً، يَرْفَعُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَاتٍ، وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ مِنْ سَخَطِ اللَّهِ لاَ يُلْقِي لَهَا بَالاً يَهْوِي بِهَا فِي جَهَنَّمَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Albatta banda Allohning roziligiga (sabab boʻladigan) bir soʻzni — unga (uncha) eʼtibor bermay — aytadi-yu, Alloh shu (soʻz) sababli uni (necha) darajalarga koʻtaradi; va albatta banda Allohning gʻazabiga (sabab boʻladigan) bir soʻzni — unga eʼtibor bermay — aytadi-yu, shu (soʻz) sababli jahannamga qulab tushadi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Албатта банда Аллоҳнинг розилигига (сабаб бўладиган) бир сўзни — унга (унча) эътибор бермай — айтади-ю, Аллоҳ шу (сўз) сабабли уни (неча) даражаларга кўтаради; ва албатта банда Аллоҳнинг ғазабига (сабаб бўладиган) бир сўзни — унга эътибор бермай — айтади-ю, шу (сўз) сабабли жаҳаннамга қулаб тушади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي خُبَيْبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ، رَجُلٌ ذَكَرَ اللَّهَ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Yetti (toifa kishi)ni Alloh (Qiyomat kunida) Oʻz soyasida (panohida) soyalantiradi... (ulardan biri) — Allohni (yolgʻizlikda) zikr qilib, koʻzlari yoshga toʻlgan kishidir», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Етти (тоифа киши)ни Аллоҳ (Қиёмат кунида) Ўз соясида (паноҳида) соялантиради... (улардан бири) — Аллоҳни (ёлғизликда) зикр қилиб, кўзлари ёшга тўлган кишидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ النَّاسِ كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَوْقَدَ نَارًا، فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ جَعَلَ الْفَرَاشُ وَهَذِهِ الدَّوَابُّ الَّتِي تَقَعُ فِي النَّارِ يَقَعْنَ فِيهَا، فَجَعَلَ يَنْزِعُهُنَّ وَيَغْلِبْنَهُ فَيَقْتَحِمْنَ فِيهَا، فَأَنَا آخُذُ بِحُجَزِكُمْ عَنِ النَّارِ، وَأَنْتُمْ تَقْتَحِمُونَ فِيهَا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Mening va odamlarning misoli — olov yoqqan bir kishining misoli kabidir: olov atrofini yoritgach, parvonalar va olovga tushadigan mana shu hasharotlar unga tusha boshladi; u (kishi) ularni (olovdan) tortib qaytarar, ular esa uni yengib, olovga oʻzlarini urardilar. Mana, men (ham) sizning belingizdan (ushlab) doʻzaxdan (tortib qaytarib) turibman, sizlar esa unga oʻzingizni urmoqdasiz.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Менинг ва одамларнинг мисоли — олов ёққан бир кишининг мисоли кабидир: олов атрофини ёритгач, парвоналар ва оловга тушадиган мана шу ҳашаротлар унга туша бошлади; у (киши) уларни (оловдан) тортиб қайтарар, улар эса уни енгиб, оловга ўзларини урардилар. Мана, мен (ҳам) сизнинг белингиздан (ушлаб) дўзахдан (тортиб қайтариб) турибман, сизлар эса унга ўзингизни урмоқдасиз.»
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً، وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Agar siz men bilgan (narsa)ni bilsangiz, oz kular, koʻp yigʻlar edingiz», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Агар сиз мен билган (нарса)ни билсангиз, оз кулар, кўп йиғлар эдингиз», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " حُجِبَتِ النَّارُ بِالشَّهَوَاتِ، وَحُجِبَتِ الْجَنَّةُ بِالْمَكَارِهِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Doʻzax shahvatlar (nafs istaklari) bilan oʻralgan; jannat esa yoqimsiz (mashaqqatli) narsalar bilan oʻralgan», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Дўзах шаҳватлар (нафс истаклари) билан ўралган; жаннат эса ёқимсиз (машаққатли) нарсалар билан ўралган», дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَصْدَقُ بَيْتٍ قَالَهُ الشَّاعِرُ أَلاَ كُلُّ شَىْءٍ مَا خَلاَ اللَّهَ بَاطِلُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Shoir aytgan eng rost (sheʼriy) misra — ‹Ogoh boʻl! Allohdan boshqa har bir narsa botil (oʻtkinchi)dir› (degani)dir», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Шоир айтган энг рост (шеърий) мисра — ‹Огоҳ бўл! Аллоҳдан бошқа ҳар бир нарса ботил (ўткинчи)дир› (дегани)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا نَظَرَ أَحَدُكُمْ إِلَى مَنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ وَالْخَلْقِ، فَلْيَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Birortangiz mol va xilqat (tashqi koʻrinish)da oʻzidan ustun (afzal) qilingan kishiga qarasa, oʻzidan past (kam) boʻlgan kishiga (ham) qarasin», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Бирортангиз мол ва хилқат (ташқи кўриниш)да ўзидан устун (афзал) қилинган кишига қараса, ўзидан паст (кам) бўлган кишига (ҳам) қарасин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هِلاَلُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا ضُيِّعَتِ الأَمَانَةُ فَانْتَظِرِ السَّاعَةَ ". قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِذَا أُسْنِدَ الأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ، فَانْتَظِرِ السَّاعَةَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Omonat zoye qilinganda, (Qiyomat) soatini kut», dedilar. «Uning zoye qilinishi qanday boʻladi, yo Rasululloh?» deyildi. U zot: «Ish (mansab) uning ahli boʻlmagan kishiga topshirilganda, (Qiyomat) soatini kut», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Омонат зое қилинганда, (Қиёмат) соатини кут», дедилар. «Унинг зое қилиниши қандай бўлади, ё Расулуллоҳ?» дейилди. У зот: «Иш (мансаб) унинг аҳли бўлмаган кишига топширилганда, (Қиёмат) соатини кут», дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ قَالَ مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ، وَمَا تَقَرَّبَ إِلَىَّ عَبْدِي بِشَىْءٍ أَحَبَّ إِلَىَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَىَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ، فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطُشُ بِهَا وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا، وَإِنْ سَأَلَنِي لأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنِ اسْتَعَاذَنِي لأُعِيذَنَّهُ، وَمَا تَرَدَّدْتُ عَنْ شَىْءٍ أَنَا فَاعِلُهُ تَرَدُّدِي عَنْ نَفْسِ الْمُؤْمِنِ، يَكْرَهُ الْمَوْتَ وَأَنَا أَكْرَهُ مَسَاءَتَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Alloh (shunday) dedi: ‹Kim Mening valiyimga (doʻstimga) dushmanlik qilsa, Men unga urush eʼlon qilaman. Bandam Menga — Oʻzim unga farz qilgan narsalardan koʻra sevimliroq biror narsa bilan yaqinlashmadi. Bandam Menga nafl (ibodat)lar bilan yaqinlashib boraveradi — toki Men uni sevib qolaman. Men uni sevsam, uning eshitadigan qulogʻi, koʻradigan koʻzi, (narsalarni) ushlaydigan qoʻli va yuradigan oyogʻi boʻlaman. Agar u Mendan soʻrasa, albatta beraman; Mendan panoh tilasa, albatta panoh beraman. Men qiladigan biror ishimda — mominning jonini (olishda) ikkilanganimdek — ikkilanmaganman: u oʻlimni yomon koʻradi, Men esa uni xafa qilishni yomon koʻraman›», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ (шундай) деди: ‹Ким Менинг валийимга (дўстимга) душманлик қилса, Мен унга уруш эълон қиламан. Бандам Менга — Ўзим унга фарз қилган нарсалардан кўра севимлироқ бирор нарса билан яқинлашмади. Бандам Менга нафл (ибодат)лар билан яқинлашиб бораверади — токи Мен уни севиб қоламан. Мен уни севсам, унинг эшитадиган қулоғи, кўрадиган кўзи, (нарсаларни) ушлайдиган қўли ва юрадиган оёғи бўламан. Агар у Мендан сўраса, албатта бераман; Мендан паноҳ тиласа, албатта паноҳ бераман. Мен қиладиган бирор ишимда — моминнинг жонини (олишда) иккиланганимдек — иккиланмаганман: у ўлимни ёмон кўради, Мен эса уни хафа қилишни ёмон кўраман›», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَاتَيْنِ ". يَعْنِي إِصْبَعَيْنِ. تَابَعَهُ إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Men va (Qiyomat) soati mana shu ikki (barmoq)dek yuborildim», dedilar — yaʼni ikki barmoqlarini (koʻrsatib).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Мен ва (Қиёмат) соати мана шу икки (бармоқ)дек юборилдим», дедилар — яъни икки бармоқларини (кўрсатиб).
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا، فَإِذَا طَلَعَتْ فَرَآهَا النَّاسُ آمَنُوا أَجْمَعُونَ، فَذَلِكَ حِينَ لاَ يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا، لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدْ نَشَرَ الرَّجُلاَنِ ثَوْبَهُمَا بَيْنَهُمَا فَلاَ يَتَبَايَعَانِهِ وَلاَ يَطْوِيَانِهِ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدِ انْصَرَفَ الرَّجُلُ بِلَبَنِ لِقْحَتِهِ فَلاَ يَطْعَمُهُ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَهْوَ يَلِيطُ حَوْضَهُ فَلاَ يَسْقِي فِيهِ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدْ رَفَعَ أُكْلَتَهُ إِلَى فِيهِ فَلاَ يَطْعَمُهَا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Quyosh oʻz magʻribidan (gʻarbdan) chiqmaguncha, (Qiyomat) soati qoyim boʻlmaydi. U chiqib, odamlar uni koʻrganlarida, hammalari iymon keltiradi — ammo bu shunday paytki, oldindan iymon keltirmagan yoki iymonida (hech) yaxshilik kasb etmagan jonga (endi) uning iymoni naf bermaydi. (Qiyomat) soati shu qadar (toʻsatdan) qoyim boʻladiki, ikki kishi (savdo uchun) bir matoni oralariga yoyib, uni na sotib (bitirib) ulguradi, na yigʻishtirib; (Qiyomat) soati qoyim boʻladiki, kishi sigʻirining sutini (sogʻib) ketgan-u, uni icholmaydi; (Qiyomat) soati qoyim boʻladiki, kishi (mol sugʻorish uchun) havzini suvaganda (taʼmirlaganda), unga suv quya olmaydi; (Qiyomat) soati qoyim boʻladiki, kishi luqmasini ogʻziga koʻtargan-u, uni yeya olmaydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш ўз мағрибидан (ғарбдан) чиқмагунча, (Қиёмат) соати қойим бўлмайди. У чиқиб, одамлар уни кўрганларида, ҳаммалари иймон келтиради — аммо бу шундай пайтки, олдиндан иймон келтирмаган ёки иймонида (ҳеч) яхшилик касб этмаган жонга (энди) унинг иймони наф бермайди. (Қиёмат) соати шу қадар (тўсатдан) қойим бўладики, икки киши (савдо учун) бир матони ораларига ёйиб, уни на сотиб (битириб) улгуради, на йиғиштириб; (Қиёмат) соати қойим бўладики, киши сиғирининг сутини (соғиб) кетган-у, уни ичолмайди; (Қиёмат) соати қойим бўладики, киши (мол суғориш учун) ҳавзини суваганда (таъмирлаганда), унга сув қуя олмайди; (Қиёмат) соати қойим бўладики, киши луқмасини оғзига кўтарган-у, уни ея олмайди», дедилар.
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَالأَعْرَجِ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ اسْتَبَّ رَجُلاَنِ، رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَرَجُلٌ مِنَ الْيَهُودِ فَقَالَ الْمُسْلِمُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُحَمَّدًا عَلَى الْعَالَمِينَ. فَقَالَ الْيَهُودِيُّ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْعَالَمِينَ، قَالَ فَغَضِبَ الْمُسْلِمُ عِنْدَ ذَلِكَ، فَلَطَمَ وَجْهَ الْيَهُودِيِّ، فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِمَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ وَأَمْرِ الْمُسْلِمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُخَيِّرُونِي عَلَى مُوسَى، فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَأَكُونُ فِي أَوَّلِ مَنْ يُفِيقُ، فَإِذَا مُوسَى بَاطِشٌ بِجَانِبِ الْعَرْشِ، فَلاَ أَدْرِي أَكَانَ مُوسَى فِيمَنْ صَعِقَ فَأَفَاقَ قَبْلِي، أَوْ كَانَ مِمَّنِ اسْتَثْنَى اللَّهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Ikki kishi — musulmonlardan biri va yahudiylardan biri — bir-birini soʻkdi. Musulmon: «Muhammadni olamlar uzra (afzal) tanlagan Zot bilan qasam!» dedi. Yahudiy esa: «Musoni olamlar uzra (afzal) tanlagan Zot bilan qasam!» dedi. Shunda musulmon gʻazablanib, yahudiyning yuziga shapaloq urdi. Yahudiy Rasululloh ﷺning oldilariga borib, oʻzi bilan musulmon orasida boʻlgan voqeani xabar qildi. Rasululloh ﷺ: «Meni Musodan afzal (ustun) qoʻymanglar; chunki odamlar Qiyomat kunida hushdan ketadilar (behush yiqiladilar), men esa hushiga kelganlarning birinchisi boʻlaman — birdan Muso Arshning bir tomonini ushlab (turgan) boʻladi. Bilmadim, Muso (ham) hushdan ketganlardan boʻlib, mendan oldin oʻ(zi)ga keldimi, yoki u Alloh (behush boʻlishidan) istisno qilganlardan boʻldimi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Икки киши — мусулмонлардан бири ва яҳудийлардан бири — бир-бирини сўкди. Мусулмон: «Муҳаммадни оламлар узра (афзал) танлаган Зот билан қасам!» деди. Яҳудий эса: «Мусони оламлар узра (афзал) танлаган Зот билан қасам!» деди. Шунда мусулмон ғазабланиб, яҳудийнинг юзига шапалоқ урди. Яҳудий Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига бориб, ўзи билан мусулмон орасида бўлган воқеани хабар қилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мени Мусодан афзал (устун) қўйманглар; чунки одамлар Қиёмат кунида ҳушдан кетадилар (беҳуш йиқиладилар), мен эса ҳушига келганларнинг биринчиси бўламан — бирдан Мусо Аршнинг бир томонини ушлаб (турган) бўлади. Билмадим, Мусо (ҳам) ҳушдан кетганлардан бўлиб, мендан олдин ў(зи)га келдими, ёки у Аллоҳ (беҳуш бўлишидан) истисно қилганлардан бўлдими», дедилар.