- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “المسلم أخو المسلم لا يخونه ولا يكذبه ولا يخذله، كل المسلم على المسلم حرام عرضه وماله ودمه، التقوى ههنا، بحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم” ((رواه الترمذي وقال :حديث حسن)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon musulmonning birodaridir. Unga xiyonat qilmaydi, yolgʻon gapirmaydi va uni xor qilib qoʻymaydi. Musulmonning musulmonga hamma narsasi — uning obroʻyi, moli va qoni harom. Taqvo mana shu yerda (qalbda). Kishiga yomonlik sifatida birodari boʻlmish musulmonni mensimasligining oʻzi kifoyadir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Bu bobda Ali va Abu Ayyubdan ham (rivoyatlar) bor.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон мусулмоннинг биродаридир. Унга хиёнат қилмайди, ёлғон гапирмайди ва уни хор қилиб қўймайди. Мусулмоннинг мусулмонга ҳамма нарсаси — унинг обрўйи, моли ва қони ҳаром. Тақво мана шу ерда (қалбда). Кишига ёмонлик сифатида биродари бўлмиш мусулмонни менсимаслигининг ўзи кифоядир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Бу бобда Али ва Абу Айюбдан ҳам (ривоятлар) бор.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لا تحاسدوا، ولا تناجشوا، ولا تباغضوا، ولا تدابروا ولا يبع بعضكم على بيع بعض، وكونوا عباد الله إخوانًا. المسلم أخو المسلم: لا يظلمه ولا يحقره، ولا يخذله. التقوى ههنا- ويشير إلى صدره ثلاث مرات- بحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم كل المسلم على المسلم حرام دمه وماله وعرضه” ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-biringizga hasad qilmang, (narxni koʻtarish maqsadida) bir-biringizning savdongizni oshirmang, bir-biringizga adovat saqlamang, bir-biringizga orqa oʻgirmang, biringiz boshqangizning savdosi ustiga savdo qilmang va Allohning bandalari boʻlib, oʻzaro birodar boʻling. Musulmon musulmonning birodaridir: unga zulm qilmaydi, uni (yordamsiz) tashlab qoʻymaydi va uni mensimaslik qilmaydi. Taqvo mana shu yerda», dedilar va koʻkraklariga uch marta ishora qildilar. (Soʻng:) «Birovga oʻz musulmon birodarini hor-mensimaslik qilishining oʻzi yomonlik sifatida yetarlidir. Musulmonning musulmonga hamma narsasi — qoni, moli va obroʻsi haromdir», (dedilar).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирингизга ҳасад қилманг, (нархни кўтариш мақсадида) бир-бирингизнинг савдонгизни оширманг, бир-бирингизга адоват сақламанг, бир-бирингизга орқа ўгирманг, бирингиз бошқангизнинг савдоси устига савдо қилманг ва Аллоҳнинг бандалари бўлиб, ўзаро биродар бўлинг. Мусулмон мусулмоннинг биродаридир: унга зулм қилмайди, уни (ёрдамсиз) ташлаб қўймайди ва уни менсимаслик қилмайди. Тақво мана шу ерда», дедилар ва кўкракларига уч марта ишора қилдилар. (Сўнг:) «Бировга ўз мусулмон биродарини ҳор-менсимаслик қилишининг ўзи ёмонлик сифатида етарлидир. Мусулмоннинг мусулмонга ҳамма нарсаси — қони, моли ва обрўси ҳаромдир», (дедилар).
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "حق المسلم على المسلم خمس: رد السلام، وعيادة المريض، واتباع الجنائز وإجابة الدعوة، وتشميت العاطس" ((متفق عليه)) .
و في رواية لمسلم: "حق المسلم على المسلم ست: اذا لقيته فسلم عليه، و اذا دعاك فأجبه، و اذا استنصحك فانصح له، و اذا عطس فحمد الله فشمته، و اذا مرض فعده، و اذا مات فاتبعه."
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganini eshitdim: «Musulmonning musulmonlar ustidagi haqqi beshta: salomga javob berish, kasalni ziyorat qilish, janozalarga ergashish, taklifni qabul qilish va aksa urgan (kishiga) javob berish».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: «Мусулмоннинг мусулмонлар устидаги ҳаққи бешта: саломга жавоб бериш, касални зиёрат қилиш, жанозаларга эргашиш, таклифни қабул қилиш ва акса урган (кишига) жавоб бериш».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "لا يستر عبد عبدًا في الدنيا إلا ستره الله يوم القيامة" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: U zot: «Bir banda dunyoda boshqa bir bandaning (aybini) yashirsa, albatta Alloh uni Qiyomat kunida (aybini) yashiradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан ривоят қилинади: У зот: «Бир банда дунёда бошқа бир банданинг (айбини) яширса, албатта Аллоҳ уни Қиёмат кунида (айбини) яширади», — дедилар.
- وعنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "كل أمتي معافًى إلا المجاهرين، وإن من المجاهرة أن يعمل الرجل بالليل عملاً، ثم يصبح وقد ستره الله عليه فيقول: يا فلان عملت البارحة كذا وكذا، وقد بات يستره ربه، ويصبح يكشف ستر الله عنه" ((متفق عليه)) .
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning (shunday) deganlarini eshitdim: «Ummatimning hammasi (gunohlari) afv qilinadi, magar (oshkora) gunoh qiluvchilar (mujohirlar) bundan mustasno. Albatta, oshkoralikdan (biri) — kishi kechasi bir (gunoh) ish qilib, soʻng — Alloh uni yopib (yashirib) qoʻygan holda — ertalab: ‹Ey falon, men kecha shunday-shunday (ish) qildim› deyishidir; holbuki u Robbi uni yashirib turgan holda tunab chiqdi, soʻng (oʻzi) Allohning pardasini oʻzidan ochib (oshkor qilib) tongni qarshilaydi».(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг (шундай) деганларини эшитдим: «Умматимнинг ҳаммаси (гуноҳлари) афв қилинади, магар (ошкора) гуноҳ қилувчилар (мужоҳирлар) бундан мустасно. Албатта, ошкораликдан (бири) — киши кечаси бир (гуноҳ) иш қилиб, сўнг — Аллоҳ уни ёпиб (яшириб) қўйган ҳолда — эрталаб: ‹Эй фалон, мен кеча шундай-шундай (иш) қилдим› дейишидир; ҳолбуки у Робби уни яшириб турган ҳолда тунаб чиқди, сўнг (ўзи) Аллоҳнинг пардасини ўзидан очиб (ошкор қилиб) тонгни қаршилайди».
- وعنه النبي صلى الله عليه وسلم قال: "إذا زنت الأمة فتبين زناها فليجلدها الحد، ولا يثرب عليها، ثم إن زنت الثانية فليجلدها الحد ولا يثرب عليها، ثم إن زنت الثالثة فليبعها ولو بحبل من شعر" ((متفق عليه)) . (15)
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ ni shunday deyayotganlarini eshitgan: «Qachon birortangizning choʻrisi zino qilsa va uning zinosi maʼlum boʻlsa, unga had (qamchi) ursin va uni koyimasin. Soʻng yana zino qilsa, unga had ursin va uni koyimasin. Soʻng uchinchi marta zino qilib, zinosi maʼlum boʻlsa, uni — garchi bir tutam soch arqonga boʻlsa ham — sotib yuborsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деяётганларини эшитган: «Қачон бирортангизнинг чўриси зино қилса ва унинг зиноси маълум бўлса, унга ҳад (қамчи) урсин ва уни койимасин. Сўнг яна зино қилса, унга ҳад урсин ва уни койимасин. Сўнг учинчи марта зино қилиб, зиноси маълум бўлса, уни — гарчи бир тутам соч арқонга бўлса ҳам — сотиб юборсин», дедилар.
- وعنه قال: أتى النبي صلى الله عليه وسلم برجل قد شرب خمرًا قال: "اضربوه" قال أبو هريرة : فمنا الضارب بيده، والضارب بنعله، والضارب بثوبه. فلما انصرف قال بعض القوم: أخزاك الله قال: "لا تقولوا هكذا لا تعينوا عليه الشيطان" ((رواه البخاري)).
(Abu Salama rivoyat qildiki,) Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Paygʻambar ﷺning huzurlariga (xamr) ichgan bir kishi keltirildi. U zot: «Uni uringlar!» dedilar. Abu Hurayra aytdi: Bas, bizdan (baʼzimiz) qoʻli bilan, (baʼzimiz) kovushi bilan, (baʼzimiz) kiyimi bilan uradiganlar boʻldik. (Jazo) tugagach, qavmdan baʼzilari: «Alloh seni rasvo qilsin!» dedi. Shunda U zot: «Bunday demanglar, unga qarshi shaytonga yordam bermanglar», dedilar.(Абу Салама ривоят қилдики,) Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига (хамр) ичган бир киши келтирилди. У зот: «Уни уринглар!» дедилар. Абу Ҳурайра айтди: Бас, биздан (баъзимиз) қўли билан, (баъзимиз) ковуши билан, (баъзимиз) кийими билан урадиганлар бўлдик. (Жазо) тугагач, қавмдан баъзилари: «Аллоҳ сени расво қилсин!» деди. Шунда У зот: «Бундай деманглар, унга қарши шайтонга ёрдам берманглар», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "من نفس عن مؤمن كربة من كرب الدنيا، نفس الله عنه كربة من كرب يوم القيامة، ومن يسر على معسر يسر الله عليه في الدنيا والآخرة، ومن ستر مسلمًا ستره الله في الدنيا والآخرة، والله في عون العبد ما كان العبد في عون أخيه، ومن سلك طريقًا يلتمس فيه علمًا سهل الله له طريقًا إلى الجنة. وما اجتمع قوم في بيت من بيوت الله تعالى، يتلون كتاب الله، ويتدارسونه بينهم إلا نزلت عليهم السكينة، وغشيتهم الرحمة، وحفتهم الملائكة، وذكرهم الله فيمن عنده. ومن بطأ به عمله لم يسرع به نسبه" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir moʻminning dunyo gʻam-tashvishlaridan birini aritsa, Alloh undan qiyomat kuni gʻam-tashvishlaridan birini aritadi. Kim qiyinchilikka tushganga yengillik koʻrsatsa, Alloh unga dunyo va oxiratda yengillik koʻrsatadi. Kim bir musulmonning (aybini) berkitsa, Alloh uning aybini dunyo va oxiratda berkitadi. Banda oʻz birodariga yordamda boʻlar ekan, Alloh ham bandaga yordamda boʻladi. Kim ilm istab bir yoʻlga kirsa, Alloh shu (ilm) sababli unga jannatga olib boruvchi yoʻlni oson qiladi. Qaysi bir qavm Allohning uylaridan bir uyda jamlanib, Allohning Kitobini tilovat qilib, uni oʻzaro oʻrganishsa, ularga albatta sakina (xotirjamlik) nozil boʻladi, ularni rahmat qoplab oladi, farishtalar ularni oʻrab oladi va Alloh ularni Oʻz huzuridagilar (farishtalar) orasida zikr etadi. Kimni ameli orqada qoldirsa, nasabi uni (oldinga) tezlatmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир мўминнинг дунё ғам-ташвишларидан бирини аритса, Аллоҳ ундан қиёмат куни ғам-ташвишларидан бирини аритади. Ким қийинчиликка тушганга енгиллик кўрсатса, Аллоҳ унга дунё ва охиратда енгиллик кўрсатади. Ким бир мусулмоннинг (айбини) беркитса, Аллоҳ унинг айбини дунё ва охиратда беркитади. Банда ўз биродарига ёрдамда бўлар экан, Аллоҳ ҳам бандага ёрдамда бўлади. Ким илм истаб бир йўлга кирса, Аллоҳ шу (илм) сабабли унга жаннатга олиб борувчи йўлни осон қилади. Қайси бир қавм Аллоҳнинг уйларидан бир уйда жамланиб, Аллоҳнинг Китобини тиловат қилиб, уни ўзаро ўрганишса, уларга албатта сакина (хотиржамлик) нозил бўлади, уларни раҳмат қоплаб олади, фаришталар уларни ўраб олади ва Аллоҳ уларни Ўз ҳузуридагилар (фаришталар) орасида зикр этади. Кимни амели орқада қолдирса, насаби уни (олдинга) тезлатмайди», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول صلى الله عليه وسلم: "كل سلامى من الناس عليه صدقة، كل يوم تطلع فيه الشمس: تعدل بين الاثنين صدقة، وتعين الرجل على دابته فتحمله عليها، أو ترفع له عليها متاعه صدقة. والكلمة الطيبة صدقة، وبكل خطوة تمشيها إلى الصلاة صدقة، وتميط الأذى عن الطريق صدقة" ((متفق عليه)). (17)
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Quyosh chiqadigan har bir kunda odamning har bir boʻgʻini uchun sadaqa (berishi) lozimdir», dedilar. «Ikki kishi oʻrtasida adolat qilishing sadaqadir, kishiga ulovida yordam berib, uni ustiga mindirishing yoki yukini ustiga ortib berishing sadaqadir», dedilar. «Yaxshi soʻz sadaqadir, namozga qarab tashlagan har bir qadaming sadaqadir va yoʻldan ozorni (zararli narsani) olib tashlashing sadaqadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш чиқадиган ҳар бир кунда одамнинг ҳар бир бўғини учун садақа (бериши) лозимдир», дедилар. «Икки киши ўртасида адолат қилишинг садақадир, кишига уловида ёрдам бериб, уни устига миндиришинг ёки юкини устига ортиб беришинг садақадир», дедилар. «Яхши сўз садақадир, намозга қараб ташлаган ҳар бир қадаминг садақадир ва йўлдан озорни (зарарли нарсани) олиб ташлашинг садақадир», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " إنه ليأتي الرجل السمين العظيم يوم القيامة لا يزن عند الله جناح بعوضة" ((متفق عليه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Albatta qiyomat kuni katta, semiz bir kishi keladi — (lekin) u Alloh huzurida bir chivinning qanotichalik (ham) tortmaydi (vazni yoʻq)», dedilar va: «Xohlasangiz, ‹Bas, ularga qiyomat kuni hech bir vazn (qadr) bermaymiz› (Kahf surasi, 105) (oyatini) oʻqinglar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Албатта қиёмат куни катта, семиз бир киши келади — (лекин) у Аллоҳ ҳузурида бир чивиннинг қанотичалик (ҳам) тортмайди (вазни йўқ)», дедилар ва: «Хоҳласангиз, ‹Бас, уларга қиёмат куни ҳеч бир вазн (қадр) бермаймиз› (Каҳф сураси, 105) (оятини) ўқинглар», дедилар.
- وعنه أن امرأة سوداء كانت تقم المسجد، أو شابا، ففقدها، رسول الله صلى الله عليه وسلم، فسأل عنها أو عنه، فقالوا: مات. قال: " أفلا كنتم آذنتموني" فكأنهم صغروا أمرها، أو أمره، فقال: " دلوني على قبره" فدلوه فصلى عليه، ثم قال: " إن هذه القبور مملوءة ظلمة على أهلها، وإن الله تعالى ينورها لهم بصلاتي عليهم" ((متفق عليه)). (23)
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir qora ayol — yoki yigit — masjidni supurar edi. Rasululloh ﷺ uni topa olmay qoldilar va u haqida — yoki u (yigit) haqida — soʻradilar. (Odamlar): «Vafot etdi», — dedilar. (U zot): «Nega menga xabar bermadingiz?» — dedilar. (Rovi) dedi: Ular uning ishini — yoki uning (yigitning) ishini — kichik (ahamiyatsiz) sanagandek edilar. Shunda (u zot): «Meni uning qabriga boshlanglar», — dedilar. Ular u zotni (qabrga) boshladilar va u zot unga (janoza) namozini oʻqidilar. Soʻng: «Albatta, bu qabrlar ahliga zulmat bilan toʻladir va albatta, aziz va ulugʻ Alloh men ularga (janoza) namozini oʻqishim sababli ularga uni nurafshon qiladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир қора аёл — ёки йигит — масжидни супурар эди. Расулуллоҳ ﷺ уни топа олмай қолдилар ва у ҳақида — ёки у (йигит) ҳақида — сўрадилар. (Одамлар): «Вафот этди», — дедилар. (У зот): «Нега менга хабар бермадингиз?» — дедилар. (Рови) деди: Улар унинг ишини — ёки унинг (йигитнинг) ишини — кичик (аҳамиятсиз) санагандек эдилар. Шунда (у зот): «Мени унинг қабрига бошланглар», — дедилар. Улар у зотни (қабрга) бошладилар ва у зот унга (жаноза) намозини ўқидилар. Сўнг: «Албатта, бу қабрлар аҳлига зулмат билан тўладир ва албатта, азиз ва улуғ Аллоҳ мен уларга (жаноза) намозини ўқишим сабабли уларга уни нурафшон қилади», — дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "رب أشعث أغبر مدفوع بالأبواب لو أقسم على الله لأبره " ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sochlari toʻzigan, changga belangan, eshiklardan (haydab) quvilgan qancha kishi borki, agar Alloh nomiga qasam ichsa (biror narsa boʻlishini soʻrasa), Alloh uning qasamini albatta rost chiqaradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сочлари тўзиган, чангга беланган, эшиклардан (ҳайдаб) қувилган қанча киши борки, агар Аллоҳ номига қасам ичса (бирор нарса бўлишини сўраса), Аллоҳ унинг қасамини албатта рост чиқаради», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: “ لم يتكلم في المهد إلا ثلاثة: عيسى ابن مريم، وصاحب جريج، وكان جريج رجلا عابدًا، فاتخذ صومعة فكان فيها، فأتته أمه وهو يصلي فقالت: يا جريج، فأتته أمه وهو يصلي فقالت: يا جريج، فقال: يا رب أمي وصلاتي فأقبل على صلاته فانصرفت. فلما كان من الغد أتته وهو يصلي، فقالت: يا جريج، فقال: أي رب أمي وصلاتي، فأقبل على صلاته، فقالت: اللهم لاتمته حتى ينظر إلى وجوه المومسات. فتذاكر بنو إسرائيل جريجًا وعبادته، وكانت امرأة بغي يتمثل بحسنها، فقالت: إن شئتم لأفتننه، فتعرضت له، فلم يلتفت إليها، فأتت راعيًا كان يأوي إلى صومعته، فأمكنته من نفسها فوقع عليها. فحملت، وجعلوا يضربونه، فقال: ما شأنكم؟ قالوا: زنيت بهذه البغي فولدت منك. قال: أين الصبي؟ فجاءوا به فقال: دعوني حتى أصلي، فصلى، فلما انصرف أتى الصبي فطعن في بطنه وقال: ياغلام من أبوك؟ قال: فلان الراعي، فأقبلوا على جريج يقبلونه ويتمسحون به وقالوا: نبني لك صومعتك من ذهب، قال: لا، أعيدوها من طين كما كانت، ففعلوا. وبينا صبي يرضع من أمه، فمر رجل راكب على دابة فارهة وشارة حسنة، فقالت: “ اللهم اجعل ابني مثل هذا، فترك الثدي وأقبل إليه فنظر إليه فقال: اللهم لا تجعلني مثله، ثم أقبل على ثديه فجعل يرتضع" فكأني أنظر إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم وهو يحكي ارتضاعه بأصبعه السبابة في فيه، فجعل يمصها، قال: "ومروا بجارية وهم يضربونها، ويقولون: زنيت سرقت، وهي تقول: حسبي الله ونعم الوكيل. فقالت أمه: اللهم لا تجعل ابني مثلها، فترك الرضاع ونظر إليها فقال: اللهم اجعلني مثلها، فهناك تراجعا الحديث فقالت: مر رجل حسن الهيئة فقلت: اللهم اجعل ابني مثله فقلت: اللهم لا تجعلني مثله، ومروا بهذه الأمة وهم يضربونها ويقولون: زنيت سرقت، فقلت: اللهم لا تجعل ابني مثلها فقلت: اللهم اجعلني مثلها؟! قال: إن ذلك الرجل كان جبارًا فقلت: اللهم لا تجعلني مثله، وإن هذه يقولون لها زنيت، ولم تزن وسرقت، ولم تسرق، فقلت: اللهم اجعلني مثلها" ((متفق عليه)). (25)
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. (Nabiy ﷺ) dedilar: «Beshikda faqat uch (kishi) gapirgan: Iso ibn Maryam, Jurayjning sohibi (haligi bola). Jurayj obid kishi edi. U bir ibodatxona qurib, oʻsha yerda turardi. Bir kuni u namoz oʻqiyotganida onasi keldi-da: ‹Ey Jurayj!› dedi. (Jurayj): ‹Yo Robbim! Onammi yoki namozim?› dedi-da, namoziga yuzlandi. Shunda onasi qaytib ketdi. Ertasi kuni u namoz oʻqiyotganida (onasi) yana kelib: ‹Ey Jurayj!› dedi. (Jurayj): ‹Yo Robbim! Onammi yoki namozim?› dedi-da, namoziga yuzlandi. Shunda onasi qaytib ketdi. Ertasi kuni u namoz oʻqiyotganida (onasi) yana kelib: ‹Ey Jurayj!› dedi. (Jurayj): ‹Ey Robbim! Onammi yoki namozim?› dedi-da, namoziga yuzlandi. Shunda onasi: ‹Yo Robbim! Uni fohishalarning yuziga qaramaguncha jonini olma!› dedi. Bani Isroil Jurayjni va uning ibodatini oʻzaro tilga olib yurardi. Goʻzalligi bilan misol keltiriladigan bir fohisha ayol bor edi. U: ‹Agar xohlasangiz, men uni sizlar uchun fitnaga solaman›, dedi. Soʻng u Jurayjga oʻzini koʻrsatdi, ammo u unga qaramadi. Shunda u (ayol) Jurayjning ibodatxonasiga panoh topib turadigan bir choʻpon oldiga keldi-da, oʻzini unga taslim qildi, choʻpon u bilan zino qildi, shunda u homilador boʻldi. Tugʻib boʻlgach: ‹Bu Jurayjdandir›, dedi. Shunda ular uning oldiga kelib, uni (ibodatxonadan) tushirishdi, ibodatxonasini buzishdi va uni ura boshlashdi. (Jurayj): ‹Sizlarga nima boʻldi?› dedi. Ular: ‹Sen mana bu fohisha bilan zino qilibsan, u sendan tugʻibdi›, deyishdi. (Jurayj): ‹Bola qani?› dedi. Uni olib kelishdi. (Jurayj): ‹Meni qoʻyib turinglar, namoz oʻqib olay›, dedi-da, namoz oʻqidi. Namozdan boʻshagach, bola oldiga kelib, qornidan turtdi va: ‹Ey bola! Otang kim?› dedi. (Bola): ‹Falon choʻpon›, dedi. Shunda ular Jurayjga yuzlanib, uni oʻpa boshlashdi va unga (barakat soʻrab) suykalishdi va: ‹Senga ibodatxonangni oltindan qurib beramiz›, deyishdi. (Jurayj): ‹Yoʻq, uni ilgarigidek loydan tiklab beringlar›, dedi. Shunday qilishdi. Bir vaqt bir chaqaloq onasini emayotgan edi. Shu payt bir kishi gʻaroyib (chiroyli) ulov ustida, koʻrkam libosda oʻtib qoldi. (Chaqaloqning) onasi: ‹Yo Robbim! Oʻgʻlimni shunga oʻxshatib qoʻy!› dedi. Shunda (chaqaloq) emishni tashlab, unga yuzlandi-da, unga qaradi va: ‹Yo Robbim! Meni unga oʻxshatma!› dedi. Soʻng yana koʻkrakka yuzlanib, ema boshladi». (Abu Hurayra) dedi: goʻyo men Rasululloh ﷺ ni koʻrayotgandekman, u zot uning (chaqaloqning) emishini koʻrsatib, koʻrsatkich barmoqlarini ogʻizlariga solib, soʻra boshladilar. (Rasululloh ﷺ) dedilar: «Soʻng ular bir choʻri yonidan oʻtishdi, uni urishar va: ‹Sen zino qilding, oʻgʻirlik qilding!› deyishardi. U esa: ‹Menga Alloh kifoyadir, U naqadar yaxshi vakildir!› derdi. Shunda (chaqaloqning) onasi: ‹Yo Robbim! Oʻgʻlimni bunga oʻxshatib qoʻyma!› dedi. Shunda (chaqaloq) emishni tashlab, unga qaradi-da: ‹Yo Robbim! Meni bunga oʻxshat!› dedi. Shu yerda ular ikkovi oʻzaro gaplashishdi. (Onasi): ‹Boshing qirilgur! Koʻrkam holatdagi bir kishi oʻtib qoldi, men: «Yo Robbim! Oʻgʻlimni shunga oʻxshat!» dedim, sen esa: «Yo Robbim! Meni unga oʻxshatma!» deding. Mana bu choʻri yonidan oʻtishdi, uni urishib: «Sen zino qilding, oʻgʻirlik qilding!» deyishardi, men: «Yo Robbim! Oʻgʻlimni bunga oʻxshatma!» dedim, sen esa: «Yo Robbim! Meni bunga oʻxshat!» deding›, dedi. (Chaqaloq): ‹Haqiqatan, ana u kishi zolim edi, shuning uchun men: «Yo Robbim! Meni unga oʻxshatma!» dedim. Mana bunga esa: «Sen zino qilding» deyishadi, holbuki u zino qilmagan, «oʻgʻirlik qilding» deyishadi, holbuki u oʻgʻirlik qilmagan, shuning uchun men: «Yo Robbim! Meni bunga oʻxshat!» dedim›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. (Набий ﷺ) дедилар: «Бешикда фақат уч (киши) гапирган: Исо ибн Марям, Журайжнинг соҳиби (ҳалиги бола). Журайж обид киши эди. У бир ибодатхона қуриб, ўша ерда турарди. Бир куни у намоз ўқиётганида онаси келди-да: ‹Эй Журайж!› деди. (Журайж): ‹Ё Роббим! Онамми ёки намозим?› деди-да, намозига юзланди. Шунда онаси қайтиб кетди. Эртаси куни у намоз ўқиётганида (онаси) яна келиб: ‹Эй Журайж!› деди. (Журайж): ‹Ё Роббим! Онамми ёки намозим?› деди-да, намозига юзланди. Шунда онаси қайтиб кетди. Эртаси куни у намоз ўқиётганида (онаси) яна келиб: ‹Эй Журайж!› деди. (Журайж): ‹Эй Роббим! Онамми ёки намозим?› деди-да, намозига юзланди. Шунда онаси: ‹Ё Роббим! Уни фоҳишаларнинг юзига қарамагунча жонини олма!› деди. Бани Исроил Журайжни ва унинг ибодатини ўзаро тилга олиб юрарди. Гўзаллиги билан мисол келтириладиган бир фоҳиша аёл бор эди. У: ‹Агар хоҳласангиз, мен уни сизлар учун фитнага соламан›, деди. Сўнг у Журайжга ўзини кўрсатди, аммо у унга қарамади. Шунда у (аёл) Журайжнинг ибодатхонасига паноҳ топиб турадиган бир чўпон олдига келди-да, ўзини унга таслим қилди, чўпон у билан зино қилди, шунда у ҳомиладор бўлди. Туғиб бўлгач: ‹Бу Журайждандир›, деди. Шунда улар унинг олдига келиб, уни (ибодатхонадан) туширишди, ибодатхонасини бузишди ва уни ура бошлашди. (Журайж): ‹Сизларга нима бўлди?› деди. Улар: ‹Сен мана бу фоҳиша билан зино қилибсан, у сендан туғибди›, дейишди. (Журайж): ‹Бола қани?› деди. Уни олиб келишди. (Журайж): ‹Мени қўйиб туринглар, намоз ўқиб олай›, деди-да, намоз ўқиди. Намоздан бўшагач, бола олдига келиб, қорнидан туртди ва: ‹Эй бола! Отанг ким?› деди. (Бола): ‹Фалон чўпон›, деди. Шунда улар Журайжга юзланиб, уни ўпа бошлашди ва унга (баракат сўраб) суйкалишди ва: ‹Сенга ибодатхонангни олтиндан қуриб берамиз›, дейишди. (Журайж): ‹Йўқ, уни илгаригидек лойдан тиклаб беринглар›, деди. Шундай қилишди. Бир вақт бир чақалоқ онасини эмаётган эди. Шу пайт бир киши ғаройиб (чиройли) улов устида, кўркам либосда ўтиб қолди. (Чақалоқнинг) онаси: ‹Ё Роббим! Ўғлимни шунга ўхшатиб қўй!› деди. Шунда (чақалоқ) эмишни ташлаб, унга юзланди-да, унга қаради ва: ‹Ё Роббим! Мени унга ўхшатма!› деди. Сўнг яна кўкракка юзланиб, эма бошлади». (Абу Ҳурайра) деди: гўё мен Расулуллоҳ ﷺ ни кўраётгандекман, у зот унинг (чақалоқнинг) эмишини кўрсатиб, кўрсаткич бармоқларини оғизларига солиб, сўра бошладилар. (Расулуллоҳ ﷺ) дедилар: «Сўнг улар бир чўри ёнидан ўтишди, уни уришар ва: ‹Сен зино қилдинг, ўғирлик қилдинг!› дейишарди. У эса: ‹Менга Аллоҳ кифоядир, У нақадар яхши вакилдир!› дерди. Шунда (чақалоқнинг) онаси: ‹Ё Роббим! Ўғлимни бунга ўхшатиб қўйма!› деди. Шунда (чақалоқ) эмишни ташлаб, унга қаради-да: ‹Ё Роббим! Мени бунга ўхшат!› деди. Шу ерда улар иккови ўзаро гаплашишди. (Онаси): ‹Бошинг қирилгур! Кўркам ҳолатдаги бир киши ўтиб қолди, мен: «Ё Роббим! Ўғлимни шунга ўхшат!» дедим, сен эса: «Ё Роббим! Мени унга ўхшатма!» дединг. Мана бу чўри ёнидан ўтишди, уни уришиб: «Сен зино қилдинг, ўғирлик қилдинг!» дейишарди, мен: «Ё Роббим! Ўғлимни бунга ўхшатма!» дедим, сен эса: «Ё Роббим! Мени бунга ўхшат!» дединг›, деди. (Чақалоқ): ‹Ҳақиқатан, ана у киши золим эди, шунинг учун мен: «Ё Роббим! Мени унга ўхшатма!» дедим. Мана бунга эса: «Сен зино қилдинг» дейишади, ҳолбуки у зино қилмаган, «ўғирлик қилдинг» дейишади, ҳолбуки у ўғирлик қилмаган, шунинг учун мен: «Ё Роббим! Мени бунга ўхшат!» дедим›, деди».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " كافل اليتيم له أو لغيره أنا وهو كهاتين في الجنة" وأشار الراوي وهو مالك ابن أنس بالسبابة والوسطى. ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻzining (qarindoshi) yoki boshqaning yetimiga kafillik qiluvchi men bilan jannatda mana shunday boʻladi», dedilar. Molik koʻrsatkich barmogʻi bilan oʻrta barmogʻini (yaqin qoʻyib) ishora qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзининг (қариндоши) ёки бошқанинг етимига кафиллик қилувчи мен билан жаннатда мана шундай бўлади», дедилар. Молик кўрсаткич бармоғи билан ўрта бармоғини (яқин қўйиб) ишора қилди.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " ليس المسكين الذي ترده التمرة والتمرتان، ولا اللقمة واللقمتان إنما المسكين الذي يتعفف" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin — bir-ikki dona xurmo, bir-ikki luqma (berilib) qaytariladigan kishi emas. Balki miskin — odamlardan hech narsa soʻramaydigan va (ahvoli) sezilmaydigan, shu sababli unga (sadaqa) berilmaydigan kishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин — бир-икки дона хурмо, бир-икки луқма (берилиб) қайтариладиган киши эмас. Балки мискин — одамлардан ҳеч нарса сўрамайдиган ва (аҳволи) сезилмайдиган, шу сабабли унга (садақа) берилмайдиган кишидир», дедилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم: " الساعي على الأرملة والمسكين كالمجاهد في سبيل الله" وأحسبه قال: " وكالقائم الذي لا يفتر، وكالصائم الذي لا يفطر" ((متفق عليه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Beva (ayol) va miskin uchun mehnat qiluvchi — Alloh yoʻlidagi mujohid kabidir» dedilar — va menimcha, (u zot:) — (roviy Qaʼnabiy shubha qiladi) — «toʻxtovsiz (namozga) turuvchi kabi va ogʻiz ochmay roʻza tutuvchi kabidir» (dedilar).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Бева (аёл) ва мискин учун меҳнат қилувчи — Аллоҳ йўлидаги мужоҳид кабидир» дедилар — ва менимча, (у зот:) — (ровий Қаънабий шубҳа қилади) — «тўхтовсиз (намозга) турувчи каби ва оғиз очмай рўза тутувчи кабидир» (дедилар).
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " شر الطعام طعام الوليمة، يمنعها من يأتيها، ويدعى إليها من يأباها، ومن لم يجب الدعوة فقد عصى الله ورسوله" ((رواه مسلم)).
وفي رواية في " الصحيحين" عن أبي هريرة من قوله: " بئس الطعام طعام الوليمة يدعى إليها الأغنياء ويترك الفقراء"((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Eng yomon taom valima (toʻy ziyofati) taomidir: unga kelgan (kambagʻal) kishi undan toʻsiladi, undan bosh tortgan (boy) kishi esa unga daʼvat etiladi. Kim daʼvatni qabul qilmasa, u Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻlibdi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Энг ёмон таом валима (тўй зиёфати) таомидир: унга келган (камбағал) киши ундан тўсилади, ундан бош тортган (бой) киши эса унга даъват этилади. Ким даъватни қабул қилмаса, у Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлибди», — дедилар.
- و عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "استوصوا بالنساء خيرًا، فإن المرأة خلقت من ضلع، وإن أعوج ما في الضلع أعلاه، فإن ذهبت تقيمه كسرته، وإن تركته، لم يزل أعوج، فاستوصوا بالنساء" ((متفق عليه)).
وفي رواية في ((الصحيحين)) : "المرأة كالضلع إن أقمتها كسرتها، وإن استمتعت بها، استمتعت وفيها عوج".
وفي رواية لمسلم: "إن المرأة خلقت من ضلع ، لن تستقيم لك على طريقة، فإن استمعت بها وفيها عوج، وإن ذهبت تقيمها كسرتها ، وكسرها طلاقها".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Ayollarga yaxshi muomalada boʻlinglar — chunki ayol — qovurgʻadan yaratilgan va qovurgʻaning eng egri (qiyshiq) qismi — uning yuqori qismidir. Bas, agar siz uni toʻgʻrilamoqchi boʻlsangiz, u sinadi; lekin uni oʻz holiga qoʻysangiz, u egri (qiyshiq) qolaveradi. Bas, ayollarga yaxshi muomalada boʻlinglar», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аёлларга яхши муомалада бўлинглар — чунки аёл — қовурғадан яратилган ва қовурғанинг энг эгри (қийшиқ) қисми — унинг юқори қисмидир. Бас, агар сиз уни тўғриламоқчи бўлсангиз, у синади; лекин уни ўз ҳолига қўйсангиз, у эгри (қийшиқ) қолаверади. Бас, аёлларга яхши муомалада бўлинглар», — деди.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "لا يفرك مؤمن مؤمنة إن كره منها خُلقا رضي منها آخر" أو قال : "غيره" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻmin (erkak) moʻmina (ayol)ni yomon koʻrmasin; agar undagi bir xulqni yoqtirmasa, boshqasini yoqtirar», — yoki: «boshqasidan rozi boʻlar», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўмин (эркак) мўмина (аёл)ни ёмон кўрмасин; агар ундаги бир хулқни ёқтирмаса, бошқасини ёқтирар», — ёки: «бошқасидан рози бўлар», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم "أكمل المؤمنين إيمانا أحسنهم خُلقا، وخياركم خياركم لنسائهم" ((رواه الترمذي وقال : حديث حسن صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarning iymoni eng kamoli — axloqi eng goʻzal boʻlganidir. Sizlarning yaxshilaringiz — ayollariga axloqi jihatidan yaxshi boʻlganlaringizdir», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Oisha va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning bu hadisi hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларнинг иймони энг камоли — ахлоқи энг гўзал бўлганидир. Сизларнинг яхшиларингиз — аёлларига ахлоқи жиҳатидан яхши бўлганларингиздир», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Оиша ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг бу ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم :"إذا دعا الرجل امرأته إلى فراشه فلم تأته فبات غضبان عليها لعنتها الملائكة حتى تصبح" ((متفق عليه)).
وفي رواية لها "إذا باتت المرأة هاجرة فراش زوجها لعنتها الملائكة حتى تصبح".
وفي رواية قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " والذي نفسي بيده ما من رجل يدعو امرأته إلى فراشه فتأبى عليه إلا كان الذي في السماء ساخطًا عليها حتى يرضي عنها".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi xotinini oʻz toʻshagiga chaqirsa-yu, u (xotin) kelmasa, eri unga gʻazablangan holda tunni oʻtkazsa, farishtalar tongga qadar u (ayol)ni laʼnatlaydilar», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши хотинини ўз тўшагига чақирса-ю, у (хотин) келмаса, эри унга ғазабланган ҳолда тунни ўтказса, фаришталар тонгга қадар у (аёл)ни лаънатлайдилар», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أيضًا أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال؛ " لا يحل لامرأة أن تصوم وزوجها شاهد إلا بإذنه، ولا تأذن في بيته إلا بإذنه" ((متفق عليه وهذا لفظ البخاري)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Ayolga — eri (uyda) hozir boʻ lgan paytda — uning iznisiz (nafl) roʻ za tutishi halol emas; va uning (erining) uyiga, uning iznisiz (hech kimni kirishga) izn bermasin; va u (xotin) — erining buyrugʻ isiz biror narsani (sadaqa qilib) sarflasa, uning (savobining) yarmi eriga beriladi», dedilar. (Buni Abu Zinod yana — Musodan, otasidan, Abu Hurayradan — roʻ za (haqi)da rivoyat qildi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлга — эри (уйда) ҳозир бў лган пайтда — унинг изнисиз (нафл) рў за тутиши ҳалол эмас; ва унинг (эрининг) уйига, унинг изнисиз (ҳеч кимни киришга) изн бермасин; ва у (хотин) — эрининг буйруғ исиз бирор нарсани (садақа қилиб) сарфласа, унинг (савобининг) ярми эрига берилади», дедилар. (Буни Абу Зинод яна — Мусодан, отасидан, Абу Ҳурайрадан — рў за (ҳақи)да ривоят қилди.)
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " لو كنت آمرًا أحدًا أن يسجد لأحد لأمرت المرأة أن تسجد لزوجها" ((رواه الترمذي وقال : حديث حسن صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Agar men birovga boshqa birovga sajda qilishni buyuradigan boʻlganimda, ayolga eriga sajda qilishni buyurardim», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Muoz ibn Jabal, Suroqa ibn Molik ibn Juʼshum, Oisha, Ibn Abbos, Abdulloh ibn Abu Avfo, Talq ibn Ali, Ummu Salama, Anas va Ibn Umardan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi bu vajhdan — Muhammad ibn Amrning Abu Salamadan, uning Abu Hurayradan (qilgan rivoyati) yoʻlidan — hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Агар мен бировга бошқа бировга сажда қилишни буюрадиган бўлганимда, аёлга эрига сажда қилишни буюрардим», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Муоз ибн Жабал, Суроқа ибн Молик ибн Жуъшум, Оиша, Ибн Аббос, Абдуллоҳ ибн Абу Авфо, Талқ ибн Али, Умму Салама, Анас ва Ибн Умардан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси бу важҳдан — Муҳаммад ибн Амрнинг Абу Саламадан, унинг Абу Ҳурайрадан (қилган ривояти) йўлидан — ҳасан ғарибдир.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " دينار أنفقته في سبيل الله، ودينار أنفقته في رقبة، ودينار تصدقت به على مسكين، ودينار أنفقته على أهلك، أعظمها أجرًا الذي أنفقته على أهلك" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sen Alloh yoʻlida sarflagan dinor, qul ozod qilishga sarflagan dinor, bir miskinga sadaqa qilgan dinor va ahling (oilang)ga sarflagan dinor — bularning savob jihatidan eng buyugi ahlingga sarflaganingdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сен Аллоҳ йўлида сарфлаган динор, қул озод қилишга сарфлаган динор, бир мискинга садақа қилган динор ва аҳлинг (оиланг)га сарфлаган динор — буларнинг савоб жиҳатидан энг буюги аҳлингга сарфлаганингдир», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " ما من يوم يصبح العباد فيه إلا ملكان ينزلان، فيقول أحدهما: اللهم أعط منفقًا خلفًا، ويقول الآخر: اللهم أعط ممسكًا تلفًا" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Har kuni osmondan ikki farishta tushadi va ulardan biri: ‹Allohim, Sening yoʻlingda (mol) sarflagan har bir kishiga (evaz) ber›, — deydi; boshqasi (ikkinchisi) esa: ‹Allohim, har bir baxilni halok qil›, — deydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳар куни осмондан икки фаришта тушади ва улардан бири: ‹Аллоҳим, Сенинг йўлингда (мол) сарфлаган ҳар бир кишига (эваз) бер›, — дейди; бошқаси (иккинчиси) эса: ‹Аллоҳим, ҳар бир бахилни ҳалок қил›, — дейди», — дедилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " اليد العليا خير من اليد السفلى وابدأ بمن تعول، وخير الصدقة ما كان عن ظهر غنًى، ومن يستعفف، يعفه الله، ومن يستغن، يغنه الله" ((رواه البخاري)).
Hakim ibn Hizom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Yuqori qoʻl — quyi qoʻldan yaxshiroq (yaʼni sadaqa beruvchi — oluvchidan yaxshiroq). (Sadaqani) avval oʻz qaramogʻingdagilardan boshla. Eng yaxshi sadaqa — boy kishi (oʻz ehtiyojidan ortgan moldan) bergan (sadaqa). Kim odamlardan (moliyaviy yordam) soʻrashdan tiyilsa, Alloh unga (rizq) beradi va uni (boshqalardan) soʻrashdan saqlaydi; Alloh uni oʻz-oʻziga yetarli (boy) qiladi», — dedilar.Ҳаким ибн Ҳизом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Юқори қўл — қуйи қўлдан яхшироқ (яъни садақа берувчи — олувчидан яхшироқ). (Садақани) аввал ўз қарамоғингдагилардан бошла. Энг яхши садақа — бой киши (ўз эҳтиёжидан ортган молдан) берган (садақа). Ким одамлардан (молиявий ёрдам) сўрашдан тийилса, Аллоҳ унга (ризқ) беради ва уни (бошқалардан) сўрашдан сақлайди; Аллоҳ уни ўз-ўзига етарли (бой) қилади», — дедилар.
- عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: أخذ الحسن بن على رضي الله عنهما تمرة الصدقة فجعلها في فيه فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " كخ كخ، ارم بها، أما علمت أنَّا لا نأكل الصدقة!؟ ((متفق عليه)).
وفي رواية" أنَّا لا تحل لنا الصدقة" وقوله: " كخٍْ كخٍْ" يقال بإسكان الخاء، ويقال بكسرها مع التنوين، وهي كلمة زجر للصبي عن المستقذرات. وكان الحسن رضي الله عنه صبيًا.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan ibn Ali sadaqa xurmolaridan bitta xurmoni olib, uni ogʻziga soldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kix, kix! Uni tashla! Bilmaysanmi, biz sadaqani yemaymiz-ku!» — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан ибн Али садақа хурмоларидан битта хурмони олиб, уни оғзига солди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ких, ких! Уни ташла! Билмайсанми, биз садақани емаймиз-ку!» — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " والله لا يؤمن، والله لايؤمن، والله لا يؤمن!" قيل: من يا رسول الله؟ قال: " الذي لا يأمن جاره بوائقه ! " ((متفق عليه)).
وفي رواية لمسلم: " لايدخل الجنة من لا يأمن جاره بوائقه".
(Abu Shurayh (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Vallohi, (u) iymon keltirmagan! Vallohi, (u) iymon keltirmagan! Vallohi, (u) iymon keltirmagan!» dedilar. «Kim (u), yo Rasululloh?» deyildi. (U zot:) «Qoʻshnisi uning yomonliklaridan (sharridan) omon boʻlmaydigan kishi» dedilar.(Абу Шурайҳ (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Валлоҳи, (у) иймон келтирмаган! Валлоҳи, (у) иймон келтирмаган! Валлоҳи, (у) иймон келтирмаган!» дедилар. «Ким (у), ё Расулуллоҳ?» дейилди. (У зот:) «Қўшниси унинг ёмонликларидан (шарридан) омон бўлмайдиган киши» дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " يا نساء المسلمات لا تحقرن جارة لجارتها ولو فرسن شاة" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ey musulmon ayollar! Sizlardan hech biringiz — qoʻshni ayoli yuborgan hadyani — u qoʻyning tuyogʻi (goʻshtsiz oyoq qismi) boʻlsa ham — mensimaslik (past koʻrish) qilmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Эй мусулмон аёллар! Сизлардан ҳеч бирингиз — қўшни аёли юборган ҳадяни — у қўйнинг туёғи (гўшциз оёқ қисми) бўлса ҳам — менсимаслик (паст кўриш) қилмасин», — дедилар.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " لا يمنع جار جارة أن يغرز خشبة في جداره" ثم يقول أبو هريرة: ما لي أراكم عنها معرضين! والله لأرمين بها بين أكتافكم. ((متفق عليه)).
Aʼraj (Abu Hurayradan) rivoyat qiladi: Abu Hurayra: «Allohning Rasuli ﷺ: ‹Hech kim oʻz qoʻshnini — devoriga bir yogʻoch qoziq qoqishdan — toʻsmasin›, — dedilar», — dedi. Abu Hurayra (sahobalariga): «Nega men sizlarni bundan yuz oʻgirayotgan koʻryapman? Allohga qasamki, men buni sizlarga, albatta, rivoyat qilaman», — dedi.Аъраж (Абу Ҳурайрадан) ривоят қилади: Абу Ҳурайра: «Аллоҳнинг Расули ﷺ: ‹Ҳеч ким ўз қўшнини — деворига бир ёғоч қозиқ қоқишдан — тўсмасин›, — дедилар», — деди. Абу Ҳурайра (саҳобаларига): «Нега мен сизларни бундан юз ўгираётган кўряпман? Аллоҳга қасамки, мен буни сизларга, албатта, ривоят қиламан», — деди.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " من كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فلا يؤذِ جاره، ومن كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فليكرم ضيفه، ومن كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فليقل خيرًا أو ليسكت" ((متفق عليه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, qoʻshnisiga ozor bermasin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, mehmonini izzat qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, yaxshi (soʻz) aytsin yoki jim tursin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, қўшнисига озор бермасин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонини иззат қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, яхши (сўз) айцин ёки жим турсин» дедилар.
- عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ رَسُولُ الله صلى الله عليه وسلم "لاَ يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدًا إِلاَّ أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Farzand otasi (qilgan yaxshilik)ning evazini qaytara olmaydi; magar uni qul holatida topib, sotib olib, soʻng ozod qilsagina (qaytargan boʻladi)». Boshqa rivoyatda esa: «farzand oʻz otasini», (deb keladi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Фарзанд отаси (қилган яхшилик)нинг эвазини қайтара олмайди; магар уни қул ҳолатида топиб, сотиб олиб, сўнг озод қилсагина (қайтарган бўлади)». Бошқа ривоятда эса: «фарзанд ўз отасини», (деб келади).
وعنه أيضاً أن رسول الله قَالَ : « مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ باللهِ وَاليَومِ الآخِرِ ، فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ باللهِ وَاليَومِ الآخِرِ ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَاليَومِ الآخِرِ ، فَلْيَقُلْ خَيْراً أَوْ لِيَصْمُتْ » . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, mehmonini izzat qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, silayi rahm qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, yaxshi (soʻz) aytsin yoki jim tursin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонини иззат қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, силайи раҳм қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, яхши (сўз) айцин ёки жим турсин» дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " إن الله تعالى خلق الخلق حتى إذا فرغ منهم قامت الرحم، فقالت: هذا مقام العائذ بك من القطيعة، قال: نعم أما ترضين أن أصل من وصلك، وأقطع من قطعك؟ قالت: بلى، قال: فذلك لك، ثم قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " اقرءوا إن شئتم: (فهل عسيتم إن توليتم أن تفسدوا في الأرض وتقطعوا أرحامكم. أولئك الذين لعنهم الله فأصمهم وأعمى أبصارهم) [محمد: 22،32 ] ((متفق عليه)). وفي رواية للبخاري: فقال الله تعالى: " من وصلك، وصلته، ومن قطعك، قطعته".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh xaloyiqni yaratdi. Ularni yaratib boʻlgach, qarindoshlik rishtasi (rahm) oʻrnidan turib: ‹Bu (joy) aloqani uzishdan panoh tilovchining oʻrnidir›, dedi. (Alloh): ‹Ha. Seni ulagan kishi bilan ulashimdan va seni uzgan kishi bilan uzishimdan rozi emasmisan?› dedi. (Rahm): ‹Ha (roziman)›, dedi. (Alloh): ‹Bas, bu sen uchundir›, dedi», dedilar. Soʻngra Rasululloh ﷺ: «Istasangiz oʻqing: {Agar (hokimiyatga) yuz tutsangiz, yer yuzida buzgʻunchilik qilib, qarindoshlik rishtalaringizni uzishingiz ehtimoldan xoli emasdir. Ana oʻshalarni Alloh laʼnatlagan va quloqlarini kar, koʻzlarini koʻr qilib qoʻygandir. Ular Qurʼon ustida tafakkur qilmaydilarmi yoki qalblariga qulflar urilganmi?} (Muhammad surasi 22-24)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ халойиқни яратди. Уларни яратиб бўлгач, қариндошлик риштаси (раҳм) ўрнидан туриб: ‹Бу (жой) алоқани узишдан паноҳ тиловчининг ўрнидир›, деди. (Аллоҳ): ‹Ҳа. Сени улаган киши билан улашимдан ва сени узган киши билан узишимдан рози эмасмисан?› деди. (Раҳм): ‹Ҳа (розиман)›, деди. (Аллоҳ): ‹Бас, бу сен учундир›, деди», дедилар. Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ: «Истасангиз ўқинг: {Агар (ҳокимиятга) юз тутсангиз, ер юзида бузғунчилик қилиб, қариндошлик ришталарингизни узишингиз эҳтимолдан холи эмасдир. Ана ўшаларни Аллоҳ лаънатлаган ва қулоқларини кар, кўзларини кўр қилиб қўйгандир. Улар Қуръон устида тафаккур қилмайдиларми ёки қалбларига қулфлар урилганми?} (Муҳаммад сураси 22-24)», дедилар.
- وعنه رضي الله عنه قال: جاء رجل إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: يا رسول الله من أحق الناس بحسن صحابتي؟ قال: " أمك" قال: ثم من؟ قال: " أمك" قال: ثم من؟ قال: "أمك" قال: ثم من؟ قال: " أبوك" ((متفق عليه)).
وفي رواية: يارسول الله من أحق بحسن الصحبة؟ قال: " أمك، ثم أمك، ثم أمك، ثم أباك، ثم أدناك أدناك".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Bir kishi Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, mening yaxshi munosabatimga (xizmatimga) kim eng haqli?» dedi. (U zot:) «Onang» dedilar. (U:) «Soʻng kim?» dedi. (U zot:) «Onang» dedilar. (U:) «Soʻng kim?» dedi. (U zot:) «Onang» dedilar. (U:) «Soʻng kim?» dedi. (U zot:) «Soʻng otang» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, менинг яхши муносабатимга (хизматимга) ким энг ҳақли?» деди. (У зот:) «Онанг» дедилар. (У:) «Сўнг ким?» деди. (У зот:) «Онанг» дедилар. (У:) «Сўнг ким?» деди. (У зот:) «Онанг» дедилар. (У:) «Сўнг ким?» деди. (У зот:) «Сўнг отанг» дедилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " رغم أنف، ثم رغم أنف، ثم رغم أنف من أدرك أبويه عند الكبر، أحدهما أو كليهما، فلم يدخل الجنة" ((رواه مسلم))
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. (Nabiy ﷺ) dedilar: «Burni yerga ishqalansin, soʻng burni yerga ishqalansin, soʻng burni yerga ishqalansin!» «Yo Rasululloh! Kim (u)?» deyildi. (Rasululloh ﷺ): «Ota-onasini, ulardan birini yo ikkovini qarilik chogʻida topib (ularga xizmat qilib), soʻng jannatga kirmagan kishi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. (Набий ﷺ) дедилар: «Бурни ерга ишқалансин, сўнг бурни ерга ишқалансин, сўнг бурни ерга ишқалансин!» «Ё Расулуллоҳ! Ким (у)?» дейилди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ота-онасини, улардан бирини ё икковини қарилик чоғида топиб (уларга хизмат қилиб), сўнг жаннатга кирмаган киши», дедилар.
وعنه أن رجلاً قَالَ : يَا رَسُول الله ! إنّ لِي قَرابةً أصِلُهُمْ وَيَقْطَعُوني ، وَأُحْسِنُ إلَيْهِمْ وَيُسِيئُونَ إلَيَّ ، وَأحْلَمُ عَنْهُمْ وَيَجْهَلُونَ عَلَيَّ ، فَقَالَ : " لَئِنْ كُنْتَ كَمَا قُلْتَ ، فَكأنَّمَا تُسِفُّهُمْ الْمَلَّ ، وَلا يَزَالُ مَعَكَ مِنَ اللهِ ظَهِيرٌ عَلَيْهِمْ مَا دُمْتَ عَلَى ذلِكَ ". ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh! Mening qarindoshlarim bor, men ular bilan aloqani ulayman, ular esa meni uzadilar; men ularga yaxshilik qilaman, ular menga yomonlik qiladilar; men ularga halimlik (sabr) qilaman, ular menga nodonlik qiladilar», dedi. Shunda u zot: «Agar sen aytganingdek boʻlsa, sen goʻyo ularning (yuziga) issiq kul yedirayotgandeksan. Sen shu (yaxshi yoʻlda) turar ekansan, Alloh tomonidan sen bilan birga ularga qarshi yordamchi (boʻlib turuvchi farishta) doimo qoladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ! Менинг қариндошларим бор, мен улар билан алоқани улайман, улар эса мени узадилар; мен уларга яхшилик қиламан, улар менга ёмонлик қиладилар; мен уларга ҳалимлик (сабр) қиламан, улар менга нодонлик қиладилар», деди. Шунда у зот: «Агар сен айтганингдек бўлса, сен гўё уларнинг (юзига) иссиқ кул едираётгандексан. Сен шу (яхши йўлда) турар экансан, Аллоҳ томонидан сен билан бирга уларга қарши ёрдамчи (бўлиб турувчи фаришта) доимо қолади», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: لما نزلت هذه الآية: (وأنذر عشيرتك الأقربين) ((الشعراء: 214)) دعا رسول الله صلى الله عليه وسلم قريشًا، فاجتمعوا فعم، وخص وقال: "يا بني عبد شمس، يا بني كعب بن لؤي، أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني مرة بن كعب، أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني عبد مناف، أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني هاشم أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني عبد المطلب أنقذوا أنفسكم من النار، يا فاطمة أنقذي نفسك من النار، فإني لا أملك لكم من الله شيئًا، غير أن لكم رحما سأبلها ببلالها" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mana bu oyat: {Va eng yaqin qarindoshlaringni ogohlantir} nozil boʻlganda, Rasululloh ﷺ Qurayshni chaqirdilar. Bas, ular toʻplandilar. (Paygʻambar) umumiy (xitob) qildilar va xususiy (xitob) qildilar, soʻng: «Ey Kaʼb ibn Luayy oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Murra ibn Kaʼb oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Abdu Shams oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Abdu Manof oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Hoshim oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Abdulmuttalib oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Fotima, oʻzingni doʻzaxdan qutqar! Chunki men sizlar uchun Allohdan (keladigan) hech narsaga ega emasman (sizni Allohdan qutqara olmayman); faqat sizlar bilan (mening) qarobat (qarindoshlik)im borki, men uni oʻz nami (suvi) bilan namlayman (yaʼni silai rahm qilaman)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мана бу оят: {Ва энг яқин қариндошларингни огоҳлантир} нозил бўлганда, Расулуллоҳ ﷺ Қурайшни чақирдилар. Бас, улар тўпландилар. (Пайғамбар) умумий (хитоб) қилдилар ва хусусий (хитоб) қилдилар, сўнг: «Эй Каъб ибн Луайй ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Мурра ибн Каъб ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Абду Шамс ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Абду Маноф ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Ҳошим ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Абдулмутталиб ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Фотима, ўзингни дўзахдан қутқар! Чунки мен сизлар учун Аллоҳдан (келадиган) ҳеч нарсага эга эмасман (сизни Аллоҳдан қутқара олмайман); фақат сизлар билан (менинг) қаробат (қариндошлик)им борки, мен уни ўз нами (суви) билан намлайман (яъни силаи раҳм қиламан)», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم : أن رجلاً زار أخا له في قرية أخرى، فأرصد الله تعالى على مدرجته ملكًا، فلما أتى عليه قال: أين تريد؟ قال: أريد أخًا لي في هذه القرية. قال: هل لك عليه من نعمة تربها عليه؟ قال: لا غير أني أحببت في الله تعالى، قال: فإنى رسول الله إليك بأن الله قد أحبك كما أحببته فيه" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qiladi: «Bir kishi boshqa bir qishloqdagi birodarini ziyorat qildi. Shunda Alloh uning yoʻlida unga (kuzatuvchi qilib) bir farishtani tayinladi. Farishta uning oldiga kelganida: ‹Qayerga bormoqchisan?› dedi. (U): ‹Shu qishloqdagi bir birodarimni (deb bormoqchiman)›, dedi. (Farishta): ‹Uning sendagi (qaytarishni istagan) biror neʼmati bormi?› dedi. (U): ‹Yoʻq, faqat men uni aziz va jalil Alloh (yoʻli) uchun sevaman›, dedi. (Farishta): ‹Men sening oldingga Allohdan elchiman: Alloh sen uni Oʻzi uchun sevganing kabi seni ham sevdi (deb xabar berish uchun keldim)›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилади: «Бир киши бошқа бир қишлоқдаги биродарини зиёрат қилди. Шунда Аллоҳ унинг йўлида унга (кузатувчи қилиб) бир фариштани тайинлади. Фаришта унинг олдига келганида: ‹Қаерга бормоқчисан?› деди. (У): ‹Шу қишлоқдаги бир биродаримни (деб бормоқчиман)›, деди. (Фаришта): ‹Унинг сендаги (қайтаришни истаган) бирор неъмати борми?› деди. (У): ‹Йўқ, фақат мен уни азиз ва жалил Аллоҳ (йўли) учун севаман›, деди. (Фаришта): ‹Мен сенинг олдингга Аллоҳдан элчиман: Аллоҳ сен уни Ўзи учун севганинг каби сени ҳам севди (деб хабар бериш учун келдим)›, деди».
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من عاد مريضًا أو زار أخًا له في الله، ناداه منادٍ، بأن طبت، وطاب ممشاك، وتبوأت من الجنة منزلاً" ((رواه الترمذي وقال : حديث حسن ، وفي بعض النسخ غريب)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir kasalni koʻrgani borsa yoki Alloh yoʻlida bir birodarini ziyorat qilsa, bir nido qiluvchi unga: ‹Pok boʻlding, yurishing pok boʻldi va jannatdan bir manzil tayyorlading›, deb nido qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир касални кўргани борса ёки Аллоҳ йўлида бир биродарини зиёрат қилса, бир нидо қилувчи унга: ‹Пок бўлдинг, юришинг пок бўлди ва жаннатдан бир манзил тайёрладинг›, деб нидо қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.