Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يُجَاوِزُ شَعَرُهُ أُذُنَيْهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning sochlari quloqlaridan oshib ketmas edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг сочлари қулоқларидан ошиб кетмас эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَنَمْ حَتَّى يَعْلَمَ مَا يَقُولُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namoz oʻqiyotganida mudrab qolsa, (namozdan) chiqsin va nima deyayotganini biladigan holga kelguncha uxlasin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намоз ўқиётганида мудраб қолса, (намоздан) чиқсин ва нима деяётганини биладиган ҳолга келгунча ухласин», дедилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ قَدِمُوا مَكَّةَ وَقَدْ لَبَّوْا بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَمَا طَافُوا بِالْبَيْتِ وَسَعَوْا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً وَأَنْ يُحِلُّوا وَكَانَ الْقَوْمُ هَابُوا ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنِّي سُقْتُ هَدْيًا لَأَحْلَلْتُ فَأَحَلَّ الْقَوْمُ وَتَمَتَّعُوا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ va sahobalari haj hamda umraga talbiya aytgan holda Makkaga keldilar. Ular Baytni tavof qilib, Safo bilan Marva orasida saʼy qilganlaridan soʻng, Rasululloh ﷺ ularga buni umra qilishlarini va ihromdan chiqishlarini buyurdilar. Qavm buni ogʻir koʻrdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar men hadiy (qurbonlik) haydab kelmaganimda edim, albatta ihromdan chiqqan boʻlar edim», dedilar. Bas, qavm ihromdan chiqib, tamattuʼ qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари ҳаж ҳамда умрага талбия айтган ҳолда Маккага келдилар. Улар Байтни тавоф қилиб, Сафо билан Марва орасида саъй қилганларидан сўнг, Расулуллоҳ ﷺ уларга буни умра қилишларини ва иҳромдан чиқишларини буюрдилар. Қавм буни оғир кўрди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар мен ҳадий (қурбонлик) ҳайдаб келмаганимда эдим, албатта иҳромдан чиққан бўлар эдим», дедилар. Бас, қавм иҳромдан чиқиб, таматтуъ қилдилар.

حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِي قُدَامَةَ الْحَنَفِيِّ قَالَقُلْتُ لِأَنَسٍ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ قَالَ سَمِعْتُهُ سَبْعَ مِرَارٍ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ

Abu Qudoma al-Hanafiy aytdi: Men Anasga: «Rasululloh ﷺ nima bilan talbiya aytar edilar?» dedim. U: «Men u zotning yetti marta ‹umra va haj bilan, umra va haj bilan› deganlarini eshitdim», dedi.Абу Қудома ал-Ҳанафий айтди: Мен Анасга: «Расулуллоҳ ﷺ нима билан талбия айтар эдилар?» дедим. У: «Мен у зотнинг етти марта ‹умра ва ҳаж билан, умра ва ҳаж билан› деганларини эшитдим», деди.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدًا الطَّوِيلَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرُّطَبِ وَالْخِرْبِزِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni yangi xurmo bilan tarvuzni qoʻshib (yeganlarini) koʻrdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни янги хурмо билан тарвузни қўшиб (еганларини) кўрдим.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ سِيرِينَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ قَذَفَ امْرَأَتَهُ بِشَرِيكِ ابْنِ سَحْمَاءَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْظُرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ جَعْدًا أَكْحَلَ حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِشَرِيكِ ابْنِ سَحْمَاءَ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَبْيَضَ سَبْطًا قَضِيءَ الْعَيْنَيْنِ فَهُوَ لِهِلَالِ بْنِ أُمَيَّةَ فَجَاءَتْ بِهِ جَعْدًا أَكْحَلَ حَمْشَ السَّاقَيْنِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hilol ibn Umayya oʻz xotinini Sharik ibn Sahmoʼ bilan (zinoda) aybladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga qarab turinglar; agar u jingalak sochli, koʻzlari surmalidek qora, boldirlari ingichka bola tugʻsa, u Sharik ibn Sahmoʼniki; agar oq tanli, silliq sochli, koʻzlari kasalmand bola tugʻsa, u Hilol ibn Umayyaniki», dedilar. U (ayol) jingalak sochli, koʻzlari surmalidek qora, boldirlari ingichka bola tugʻdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳилол ибн Умайя ўз хотинини Шарик ибн Саҳмў билан (зинода) айблади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга қараб туринглар; агар у жингалак сочли, кўзлари сурмалидек қора, болдирлари ингичка бола туғса, у Шарик ибн Саҳмўники; агар оқ танли, силлиқ сочли, кўзлари касалманд бола туғса, у Ҳилол ибн Умайяники», дедилар. У (аёл) жингалак сочли, кўзлари сурмалидек қора, болдирлари ингичка бола туғди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا مَيْمُونٌ الْمَرَائِيُّ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ سِيَاهٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ الْتَقَيَا فَأَخَذَ أَحَدُهُمَا بِيَدِ صَاحِبِهِ إِلَّا كَانَ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ يَحْضُرَ دُعَاءَهُمَا وَلَا يُفَرِّقَ بَيْنَ أَيْدِيهِمَا حَتَّى يَغْفِرَ لَهُمَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki musulmon uchrashib, biri sherigining qoʻlini olsa, albatta, Allohning zimmasida ularning duosida hozir boʻlish va ularni magʻfirat qilmaguncha qoʻllarini ajratmaslik (haq) boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки мусулмон учрашиб, бири шеригининг қўлини олса, албатта, Аллоҳнинг зиммасида уларнинг дуосида ҳозир бўлиш ва уларни мағфират қилмагунча қўлларини ажратмаслик (ҳақ) бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ بِالْمَدِينَةِ ضِعْفَيْ مَا بِمَكَّةَ مِنْ الْبَرَكَةِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim, Madinaga, Makkadagi barakaning ikki barobarini ato et», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, Мадинага, Маккадаги бараканинг икки баробарини ато эт», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ الْمَرَائِيُّ حَدَّثَنَا مَيْمُونُ بْنُ سِيَاهٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ قَوْمٍ اجْتَمَعُوا يَذْكُرُونَ اللَّهَ لَا يُرِيدُونَ بِذَلِكَ إِلَّا وَجْهَهُ إِلَّا نَادَاهُمْ مُنَادٍ مِنْ السَّمَاءِ أَنْ قُومُوا مَغْفُورًا لَكُمْ قَدْ بُدِّلَتْ سَيِّئَاتُكُمْ حَسَنَاتٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir qavm Allohni zikr qilish uchun toʻplansa va bu bilan faqat Uning yuzini (roziligini) istasalar, albatta, osmondan bir chaqiruvchi ularga: ‹Turinglar, magʻfirat qilindingiz, yomonliklaringiz yaxshiliklarga almashtirildi›, deb nido qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавм Аллоҳни зикр қилиш учун тўпланса ва бу билан фақат Унинг юзини (розилигини) истасалар, албатта, осмондан бир чақирувчи уларга: ‹Туринглар, мағфират қилиндингиз, ёмонликларингиз яхшиликларга алмаштирилди›, деб нидо қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ ثَلَاثَةَ نَفَرٍ فِيمَا سَلَفَ مِنْ النَّاسِ انْطَلَقُوا يَرْتَادُونَ لِأَهْلِهِمْ فَأَخَذَتْهُمْ السَّمَاءُ فَدَخَلُوا غَارًا فَسَقَطَ عَلَيْهِمْ حَجَرٌ مُتَجَافٍ حَتَّى مَا يَرَوْنَ مِنْهُ حُصَاصَةً فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ قَدْ وَقَعَ الْحَجَرُ وَعَفَا الْأَثَرُ وَلَا يَعْلَمُ بِمَكَانِكُمْ إِلَّا اللَّهُ فَادْعُوا اللَّهَ بِأَوْثَقِ أَعْمَالِكُمْ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ كَانَ لِي وَالِدَانِ فَكُنْتُ أَحْلِبُ لَهُمَا فِي إِنَائِهِمَا فَآتِيهُمَا فَإِذَا وَجَدْتُهُمَا رَاقِدَيْنِ قُمْتُ عَلَى رُءُوسِهِمَا كَرَاهِيَةَ أَنْ أَرُدَّ سِنَتَهُمَا فِي رُءُوسِهِمَا حَتَّى يَسْتَيْقِظَا مَتَى اسْتَيْقَظَا اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُ ذَلِكَ رَجَاءَ رَحْمَتِكَ وَمَخَافَةَ عَذَابِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا فَزَالَ ثُلُثُ الْحَجَرِ وَقَالَ الْآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا عَلَى عَمَلٍ يَعْمَلُهُ فَأَتَانِي يَطْلُبُ أَجْرَهُ وَأَنَا غَضْبَانُ فَزَبَرْتُهُ فَانْطَلَقَ فَتَرَكَ أَجْرَهُ ذَلِكَ فَجَمَعْتُهُ وَثَمَّرْتُهُ حَتَّى كَانَ مِنْهُ كُلُّ الْمَالِ فَأَتَانِي يَطْلُبُ أَجْرَهُ فَدَفَعْتُ إِلَيْهِ ذَلِكَ كُلَّهُ وَلَوْ شِئْتُ لَمْ أُعْطِهِ إِلَّا أَجْرَهُ الْأَوَّلَ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُ ذَلِكَ رَجَاءَ رَحْمَتِكَ وَمَخَافَةَ عَذَابِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا قَالَ فَزَالَ ثُلُثَا الْحَجَرِ وَقَالَ الثَّالِثُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ أَعْجَبَتْهُ امْرَأَةٌ فَجَعَلَ لَهَا جُعْلًا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (xabar berdilarki), oʻtgan odamlardan uch kishi ahllari uchun (oʻtloq) izlab yoʻlga chiqdilar. Ularni yomgʻir tutdi-da, bir gʻorga kirdilar. Ustlariga bir tosh qulab tushib, (gʻor ogʻzini) shunday berkitdiki, undan bir teshikcha ham koʻrinmay qoldi. Shunda ular bir-birlariga: «Tosh (yoʻlni) toʻsdi, iz oʻchdi, joyingizni Allohdan boʻlak hech kim bilmaydi. Bas, Allohga amallaringizning eng ishonchlisi bilan duo qilinglar», deyishdi. Ulardan bir kishi: «Allohim, agar Sen bilsang: mening ota-onam bor edi, men ularga (sut) sogʻib, idishlarida olib kelardim. Agar ularni uxlab yotgan holda topsam, uyqularini boʻlishni yoqtirmay, uygʻonguncha bosh uchlarida turardim. Allohim, agar buni Sening rahmatingdan umid qilib, azobingdan qoʻrqib qilganimni bilsang, bizdan (bu baloni) ochgin», dedi. Shunda toshning uchdan biri surildi. Boshqasi: «Allohim, agar Sen bilsang: men bir kishini biror ishga yollagan edim; u haqqini soʻrab keldi, men esa gʻazabli edim, uni jerkib qoʻydim, u haqqini tashlab ketib qoldi. Men uni yigʻib, koʻpaytirdim, hatto undan koʻp mol paydo boʻldi. Soʻng u haqqini soʻrab keldi, men unga hammasini berdim; istaganimda unga faqat avvalgi haqqini berardim. Allohim, agar buni Sening rahmatingdan umid qilib, azobingdan qoʻrqib qilganimni bilsang, bizdan (bu baloni) ochgin», dedi. Shunda toshning uchdan ikkisi surildi. Uchinchisi esa: «Allohim, agar Sen bilsang: unga bir ayol yoqib qolgan edi, u unga (mol) vaʼda qildi...» dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (хабар бердиларки), ўтган одамлардан уч киши аҳллари учун (ўтлоқ) излаб йўлга чиқдилар. Уларни ёмғир тутди-да, бир ғорга кирдилар. Устларига бир тош қулаб тушиб, (ғор оғзини) шундай беркитдики, ундан бир тешикча ҳам кўринмай қолди. Шунда улар бир-бирларига: «Тош (йўлни) тўсди, из ўчди, жойингизни Аллоҳдан бўлак ҳеч ким билмайди. Бас, Аллоҳга амалларингизнинг энг ишончлиси билан дуо қилинглар», дейишди. Улардан бир киши: «Аллоҳим, агар Сен билсанг: менинг ота-онам бор эди, мен уларга (сут) соғиб, идишларида олиб келардим. Агар уларни ухлаб ётган ҳолда топсам, уйқуларини бўлишни ёқтирмай, уйғонгунча бош учларида турардим. Аллоҳим, агар буни Сенинг раҳматингдан умид қилиб, азобингдан қўрқиб қилганимни билсанг, биздан (бу балони) очгин», деди. Шунда тошнинг учдан бири сурилди. Бошқаси: «Аллоҳим, агар Сен билсанг: мен бир кишини бирор ишга ёллаган эдим; у ҳаққини сўраб келди, мен эса ғазабли эдим, уни жеркиб қўйдим, у ҳаққини ташлаб кетиб қолди. Мен уни йиғиб, кўпайтирдим, ҳатто ундан кўп мол пайдо бўлди. Сўнг у ҳаққини сўраб келди, мен унга ҳаммасини бердим; истаганимда унга фақат аввалги ҳаққини берардим. Аллоҳим, агар буни Сенинг раҳматингдан умид қилиб, азобингдан қўрқиб қилганимни билсанг, биздан (бу балони) очгин», деди. Шунда тошнинг учдан иккиси сурилди. Учинчиси эса: «Аллоҳим, агар Сен билсанг: унга бир аёл ёқиб қолган эди, у унга (мол) ваъда қилди...» деди.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنَّا قَدْ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلُهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ نَعَمْ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ dan biror narsa soʻrashdan man qilingan edik. Shu sababli, badiya (choʻl) ahlidan boʻlgan aqlli bir kishi kelib, U Zotdan soʻrasa-yu, biz (uni) eshitib tursak, bu bizni xursand qilardi. Bir kuni badiya ahlidan bir kishi kelib: «Ey Muhammad, bizning oldimizga elching keldi-da, sen oʻzingni Alloh (paygʻambar qilib) yuborgan deb daʼvo qilayotganingni bizga aytdi», dedi. (Rasululloh): «(U) rost aytibdi», dedilar. (U): «Osmonni kim yaratgan?» dedi. (Rasululloh): «Alloh», dedilar. (U): «Yerni kim yaratgan?» dedi. (Rasululloh): «Alloh», dedilar. (U): «Bu togʻlarni kim oʻrnatgan va ularda nimaiki bor boʻlsa, kim (paydo) qilgan?» dedi. (Rasululloh): «Alloh», dedilar. (U): «Osmonni yaratgan, yerni yaratgan va bu togʻlarni oʻrnatgan Zotga (qasam) — seni (haqiqatan) Alloh yuborganmi?» dedi. (Rasululloh): «Ha», dedilar. (U): «Elching bizning kunimizu tunimizda besh (vaqt) namoz (vojibligini) daʼvo qildi», dedi. (Rasululloh): «(U) rost aytibdi», dedilar. (U): «Seni yuborgan Zotga (qasam) — senga buni Alloh buyurganmi?» dedi. (Rasululloh): «Ha», dedilar. (U): «Elching mollarimizda zakot (borligini) daʼvo qildi», dedi. (Rasululloh): «(U) rost aytibdi», dedilar. (U): «Seni yuborgan Zotga (qasam) — senga buni Alloh buyurganmi?» dedi. (Rasululloh): «Ha», dedilar. (U): «Elching yilimizda Ramazon oyining roʻzasi (vojibligini) daʼvo qildi», dedi. (Rasululloh): «Ha, (u) rost aytibdi», dedilar. (U): «Seni yuborgan Zotga (qasam) — senga buni Alloh buyurganmi?» dedi. (Rasululloh): «Ha», dedilar. (U): «Elching, (yetib borishga) yoʻl topa olgan kishiga Baytni haj qilish (vojibligini) daʼvo qildi», dedi. (Rasululloh): «(U) rost aytibdi», dedilar. (U) dedi: Soʻng (u kishi) orqasiga burildi-da: «Seni yuborgan Zotga (qasam)...» dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ дан бирор нарса сўрашдан ман қилинган эдик. Шу сабабли, бадия (чўл) аҳлидан бўлган ақлли бир киши келиб, У Зотдан сўраса-ю, биз (уни) эшитиб турсак, бу бизни хурсанд қиларди. Бир куни бадия аҳлидан бир киши келиб: «Эй Муҳаммад, бизнинг олдимизга элчинг келди-да, сен ўзингни Аллоҳ (пайғамбар қилиб) юборган деб даъво қилаётганингни бизга айтди», деди. (Расулуллоҳ): «(У) рост айтибди», дедилар. (У): «Осмонни ким яратган?» деди. (Расулуллоҳ): «Аллоҳ», дедилар. (У): «Ерни ким яратган?» деди. (Расулуллоҳ): «Аллоҳ», дедилар. (У): «Бу тоғларни ким ўрнатган ва уларда нимаики бор бўлса, ким (пайдо) қилган?» деди. (Расулуллоҳ): «Аллоҳ», дедилар. (У): «Осмонни яратган, ерни яратган ва бу тоғларни ўрнатган Зотга (қасам) — сени (ҳақиқатан) Аллоҳ юборганми?» деди. (Расулуллоҳ): «Ҳа», дедилар. (У): «Элчинг бизнинг кунимизу тунимизда беш (вақт) намоз (вожиблигини) даъво қилди», деди. (Расулуллоҳ): «(У) рост айтибди», дедилар. (У): «Сени юборган Зотга (қасам) — сенга буни Аллоҳ буюрганми?» деди. (Расулуллоҳ): «Ҳа», дедилар. (У): «Элчинг молларимизда закот (борлигини) даъво қилди», деди. (Расулуллоҳ): «(У) рост айтибди», дедилар. (У): «Сени юборган Зотга (қасам) — сенга буни Аллоҳ буюрганми?» деди. (Расулуллоҳ): «Ҳа», дедилар. (У): «Элчинг йилимизда Рамазон ойининг рўзаси (вожиблигини) даъво қилди», деди. (Расулуллоҳ): «Ҳа, (у) рост айтибди», дедилар. (У): «Сени юборган Зотга (қасам) — сенга буни Аллоҳ буюрганми?» деди. (Расулуллоҳ): «Ҳа», дедилар. (У): «Элчинг, (етиб боришга) йўл топа олган кишига Байтни ҳаж қилиш (вожиблигини) даъво қилди», деди. (Расулуллоҳ): «(У) рост айтибди», дедилар. (У) деди: Сўнг (у киши) орқасига бурилди-да: «Сени юборган Зотга (қасам)...» деди.

حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَأَبُو دَاوُدَ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ الْمَعْنَى حَدَّثَنَا ثَابِتٌ قَالَسَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ لِامْرَأَةٍ مِنْ أَهْلِهِ أَتَعْرِفِينَ فُلَانَةَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِهَا وَهِيَ تَبْكِي عَلَى قَبْرٍ فَقَالَ لَهَا اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي فَقَالَتْ لَهُ إِيَّاكَ عَنِّي فَإِنَّكَ لَا تُبَالِي بِمُصِيبَتِي قَالَ وَلَمْ تَكُنْ عَرَفَتْهُ فَقِيلَ لَهَا إِنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِهَا مِثْلُ الْمَوْتِ فَجَاءَتْ إِلَى بَابِهِ فَلَمْ تَجِدْ عَلَيْهِ بَوَّابًا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَعْرِفْكَ فَقَالَ إِنَّ الصَّبْرَ عِنْدَ أَوَّلِ صَدْمَةٍ

Sobit aytdi: Men Anasning oʻz ahlidan boʻlgan bir ayolga shunday deyayotganini eshitdim: «Sen falonchi (ayol)ni taniysanmi? Rasululloh ﷺ u bir qabr oldida yigʻlab turganda uning yonidan oʻtdilar-da, unga: ‹Allohdan qoʻrq va sabr qil›, dedilar. U: ‹Mendan nari ket, sen mening musibatimga parvo qilmaysan›, dedi». (Anas) dedi: U (ayol) u zotni tanimagan edi. Soʻng unga: «U — Rasululloh ﷺdir», deyildi. Shunda uni oʻlim (dahshati)day bir hol tutdi va u zotning eshiklariga keldi, eshikda darvozabon topmadi va: «Yo Rasululloh, men Sizni tanimagan edim», dedi. U zot: «Albatta, (haqiqiy) sabr — birinchi zarba (kelgan) paytdadir», dedilar.Собит айтди: Мен Анаснинг ўз аҳлидан бўлган бир аёлга шундай деяётганини эшитдим: «Сен фалончи (аёл)ни танийсанми? Расулуллоҳ ﷺ у бир қабр олдида йиғлаб турганда унинг ёнидан ўтдилар-да, унга: ‹Аллоҳдан қўрқ ва сабр қил›, дедилар. У: ‹Мендан нари кет, сен менинг мусибатимга парво қилмайсан›, деди». (Анас) деди: У (аёл) у зотни танимаган эди. Сўнг унга: «У — Расулуллоҳ ﷺдир», дейилди. Шунда уни ўлим (даҳшати)дай бир ҳол тутди ва у зотнинг эшикларига келди, эшикда дарвозабон топмади ва: «Ё Расулуллоҳ, мен Сизни танимаган эдим», деди. У зот: «Албатта, (ҳақиқий) сабр — биринчи зарба (келган) пайтдадир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي وَعَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَبْحَابِ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثَرْتُ عَلَيْكُمْ فِي السِّوَاكِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga misvok haqida koʻp (takror) aytdim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга мисвок ҳақида кўп (такрор) айтдим», дедилар.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدًا الطَّوِيلَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرُّطَبِ وَالْخِرْبِزِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni yangi xurmo bilan tarvuzni qoʻshib (yeganlarini) koʻrdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни янги хурмо билан тарвузни қўшиб (еганларини) кўрдим.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَثَلُ أُمَّتِي مَثَلُ الْمَطَرِ لَا يُدْرَى أَوَّلُهُ خَيْرٌ أَوْ آخِرُهُحَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ وَحُمَيْدٍ وَيُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ أُمَّتِي فَذَكَرَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ummatimning misoli yomgʻirning misolidir — uning avvali yaxshimi yoki oxirimi, bilinmaydi», dedilar. (Boshqa sanad bilan:) Rasululloh ﷺ: «Ummatimning misoli...» dedilar — va uni zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Умматимнинг мисоли ёмғирнинг мисолидир — унинг аввали яхшими ёки охирими, билинмайди», дедилар. (Бошқа санад билан:) Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимнинг мисоли...» дедилар — ва уни зикр қилди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبَّابًا وَلَا فَحَّاشًا وَلَا لَعَّانًا وَكَانَ يَقُولُ لِأَحَدِنَا عِنْدَ الْمَعْتَبَةِ مَا لَهُ تَرِبَتْ جَبِينُهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ soʻkuvchi ham, behayo soʻzli ham, laʼnat aytuvchi ham emas edilar. U zot bizdan birimizga tanbeh (berish) paytida: «Unga nima boʻldi, peshanasi tuproqqa belansin!» der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сўкувчи ҳам, беҳаё сўзли ҳам, лаънат айтувчи ҳам эмас эдилар. У зот биздан биримизга танбеҳ (бериш) пайтида: «Унга нима бўлди, пешанаси тупроққа белансин!» дер эдилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِوَمَعَ أَبِي بَكْرٍ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُمَرَ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُثْمَانَ رَكْعَتَيْنِ صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ bilan Minoda ikki rakaat, Abu Bakr bilan ikki rakaat, Umar bilan ikki rakaat, Usmon bilan ham xilofatining boshlarida ikki rakaat (namoz) oʻqidim», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан Минода икки ракаат, Абу Бакр билан икки ракаат, Умар билан икки ракаат, Усмон билан ҳам хилофатининг бошларида икки ракаат (намоз) ўқидим», деди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسَاحِقٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَا رَأَيْتُ إِمَامًا أَشْبَهَ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِمَامِكُمْ هَذَا لِعُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَهُوَ بِالْمَدِينَةِ يَوْمَئِذٍ وَكَانَ عُمَرُ لَا يُطِيلُ الْقِرَاءَةَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men namozi Rasululloh ﷺ ning namozlariga mana shu imomingizdan koʻra oʻxshashroq boʻlgan biror imomni koʻrmadim», dedi — (bu bilan) Umar ibn Abdulazizni (nazarda tutdi); u oʻsha kunlarda Madinada edi. Umar qiroatni uzun qilmas edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен намози Расулуллоҳ ﷺ нинг намозларига мана шу имомингиздан кўра ўхшашроқ бўлган бирор имомни кўрмадим», деди — (бу билан) Умар ибн Абдулазизни (назарда тутди); у ўша кунларда Мадинада эди. Умар қироатни узун қилмас эди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا أَبَانُ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ الْعَطَّارَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُرَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَبَحَ أُضْحِيَّتَهُ بِيَدِهِ وَكَانَ يُكَبِّرُ عَلَيْهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Paygʻambar ﷺ ning qurbonliklarini oʻz qoʻllari bilan soʻyganlarini koʻrdi; u zot uning ustida takbir aytar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Пайғамбар ﷺ нинг қурбонликларини ўз қўллари билан сўйганларини кўрди; у зот унинг устида такбир айтар эдилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَبَيْنَمَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِي أَصْحَابِهِ إِذْ مَرَّ بِهِمْ يَهُودِيٌّ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ فَقَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ سَامٌ عَلَيْكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقُولُوا وَعَلَيْكَ أَيْ مَا قُلْتَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ sahobalari orasida oʻtirgan edilar, shu payt ularning yonidan bir yahudiy oʻtib, ularga salom berdi. Paygʻambar ﷺ: «Uni qaytaringlar», dedilar-da: «Qanday deding?» dedilar. U: «Somun alaykum, dedim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ahli kitobdan biror kishi sizlarga salom bersa, ‹va alayka›, yaʼni ‹oʻzing aytgan narsa (oʻzingga)›, denglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ саҳобалари орасида ўтирган эдилар, шу пайт уларнинг ёнидан бир яҳудий ўтиб, уларга салом берди. Пайғамбар ﷺ: «Уни қайтаринглар», дедилар-да: «Қандай дединг?» дедилар. У: «Сомун алайкум, дедим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аҳли китобдан бирор киши сизларга салом берса, ‹ва алайка›, яъни ‹ўзинг айтган нарса (ўзингга)›, денглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ زَيْدٍ يَعْنِي ابْنَ الْهَادِ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ إِذَا ابْتُلِيَ عَبْدِي بِحَبِيبَتَيْهِ ثُمَّ صَبَرَ عَوَّضْتُهُ مِنْهُمَا الْجَنَّةَ يُرِيدُ عَيْنَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Alloh azza va jalla aytdi: ‹Bandamni ikki suyuklisi bilan sinaganimda, u sabr qilsa, ularning evaziga unga jannatni beraman›» — (u zot bu bilan) uning ikki koʻzini (nazarda tutdilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Аллоҳ азза ва жалла айтди: ‹Бандамни икки суюклиси билан синаганимда, у сабр қилса, уларнинг эвазига унга жаннатни бераман›» — (у зот бу билан) унинг икки кўзини (назарда тутдилар).

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ الْهَادِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ عَنْ جُمْجُمَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأُعْطَى لِوَاءَ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَإِنِّي آتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَتِهَا فَيَقُولُونَ مَنْ هَذَا فَيَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي فَأَدْخُلُ فَإِذَا الْجَبَّارُ عَزَّ وَجَلَّ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ فَأُقْبِلُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ ذَلِكَ فَأُدْخِلُهُ الْجَنَّةَ فَإِذَا الْجَبَّارُ عَزَّ وَجَلَّ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ وَتَكَلَّمْ يُسْمَعْ مِنْكَ وَقُلْ يُقْبَلْ مِنْكَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي أَيْ رَبِّ فَيَقُولُ اذْهَبْ إِلَى أُمَّتِكَ فَمَنْ وَجَدْتَ فِي قَلْبِهِ نِصْفَ حَبَّةٍ مِنْ شَعِيرٍ مِنْ الْإِيمَانِ فَأَدْخِلْهُمْ الْجَنَّةَ فَأَذْهَبُ فَمَنْ وَجَدْتُ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَلِكَ أُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ فَإِذَا الْجَبَّارُ عَزَّ وَجَلَّ مُسْتَقْبِلِي فَأَسْجُدُ لَهُ فَيَقُولُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Albatta, Qiyomat kuni yer ochilib, boshi birinchi chiqadigan odam menman va faxrlanish yoʻq; menga hamd bayrogʻi beriladi va faxrlanish yoʻq; Qiyomat kuni odamlarning sayyidi menman va faxrlanish yoʻq; Qiyomat kuni jannatga birinchi kiradigan menman va faxrlanish yoʻq. Men jannat eshigiga kelib, uning halqasidan ushlayman. Ular: ‹Bu kim?› deydilar. (Men): ‹Men Muhammadman›, deyman. Ular menga ochadilar, men kiraman va Jabbor azza va jallani oʻzimni qarshi olayotgan holda koʻraman, Unga sajda qilaman. U: ‹Boshingni koʻtar, ey Muhammad, gapir — eshitilasan, ayt — sendan qabul qilinadi, shafoat qil — shafoating qabul qilinadi›, deydi. Men boshimni koʻtarib: ‹Ummatim, ummatim, ey Robbim!› deyman. U: ‹Ummating oldiga bor, kimning qalbida imondan bir arpa donasi ogʻirlikcha (imon) topsang, uni jannatga kirit›, deydi. Men kelaman va kimning qalbida shuni topsam, uni jannatga kirgizaman. Soʻng Jabbor azza va jallani oʻzimni qarshi olayotgan holda koʻraman, Unga sajda qilaman. U: ‹Boshingni koʻtar, ey Muhammad, gapir — eshitilasan, ayt — sendan qabul qilinadi, shafoat qil — shafoating qabul qilinadi›, deydi. Men boshimni koʻtarib: ‹Ummatim, ummatim, ey Robbim!› deyman. U: ‹Ummating oldiga bor, kimning qalbida imondan yarim arpa donasicha (imon) topsang, ularni jannatga kirit›, deydi. Men boraman va kimning qalbida shuncha topsam, ularni jannatga kirgizaman. Soʻng Jabbor azza va jallani oʻzimni qarshi olayotgan holda koʻraman, Unga sajda qilaman. U: ‹Boshingni koʻtar, ey Muhammad...›»Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта, Қиёмат куни ер очилиб, боши биринчи чиқадиган одам менман ва фахрланиш йўқ; менга ҳамд байроғи берилади ва фахрланиш йўқ; Қиёмат куни одамларнинг саййиди менман ва фахрланиш йўқ; Қиёмат куни жаннатга биринчи кирадиган менман ва фахрланиш йўқ. Мен жаннат эшигига келиб, унинг ҳалқасидан ушлайман. Улар: ‹Бу ким?› дейдилар. (Мен): ‹Мен Муҳаммадман›, дейман. Улар менга очадилар, мен кираман ва Жаббор азза ва жаллани ўзимни қарши олаётган ҳолда кўраман, Унга сажда қиламан. У: ‹Бошингни кўтар, эй Муҳаммад, гапир — эшитиласан, айт — сендан қабул қилинади, шафоат қил — шафоатинг қабул қилинади›, дейди. Мен бошимни кўтариб: ‹Умматим, умматим, эй Роббим!› дейман. У: ‹Умматинг олдига бор, кимнинг қалбида имондан бир арпа донаси оғирликча (имон) топсанг, уни жаннатга кирит›, дейди. Мен келаман ва кимнинг қалбида шуни топсам, уни жаннатга киргизаман. Сўнг Жаббор азза ва жаллани ўзимни қарши олаётган ҳолда кўраман, Унга сажда қиламан. У: ‹Бошингни кўтар, эй Муҳаммад, гапир — эшитиласан, айт — сендан қабул қилинади, шафоат қил — шафоатинг қабул қилинади›, дейди. Мен бошимни кўтариб: ‹Умматим, умматим, эй Роббим!› дейман. У: ‹Умматинг олдига бор, кимнинг қалбида имондан ярим арпа донасича (имон) топсанг, уларни жаннатга кирит›, дейди. Мен бораман ва кимнинг қалбида шунча топсам, уларни жаннатга киргизаман. Сўнг Жаббор азза ва жаллани ўзимни қарши олаётган ҳолда кўраман, Унга сажда қиламан. У: ‹Бошингни кўтар, эй Муҳаммад...›»

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ وَحَدَّثَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِبِضْعَةٍ وَعِشْرِينَ رَجُلًا مِنْ صَنَادِيدِ قُرَيْشٍ فَأُلْقُوا فِي طُوًى مِنْ أَطْوَاءِ بَدْرٍ خَبِيثٍ مُخْبِثٍ قَالَ وَكَانَ إِذَا ظَهَرَ عَلَى قَوْمٍ أَقَامَ بِالْعَرْصَةِ ثَلَاثَ لَيَالٍ قَالَ فَلَمَّا ظَهَرَ عَلَى بَدْرٍ أَقَامَ ثَلَاثَ لَيَالٍ حَتَّى إِذَا كَانَ الثَّالِثُ أَمَرَ بِرَاحِلَتِهِ فَشُدَّتْ بِرَحْلِهَا ثُمَّ مَشَى وَاتَّبَعَهُ أَصْحَابُهُ قَالُوا فَمَا نَرَاهُ يَنْطَلِقُ إِلَّا لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ قَالَ حَتَّى قَامَ عَلَى شَفَةِ الطُّوَى قَالَ فَجَعَلَ يُنَادِيهِمْ بِأَسْمَائِهِمْ وَأَسْمَاءِ آبَائِهِمْ يَا فُلَانُ بْنَ فُلَانٍ أَسَرَّكُمْ أَنَّكُمْ أَطَعْتُمْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا تُكَلِّمُ مِنْ أَجْسَادٍ لَا أَرْوَاحَ فِيهَا قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْقَالَ قَتَادَةُ أَحْيَاهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ حَتَّى سَمِعُوا قَوْلَهُ تَوْبِيخًا وَتَصْغِيرًا وَنَقِيمَةً

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, Allohning Nabiysi ﷺ Quraysh sarvarlaridan yigirmadan ortiq kishi (haqida) buyurdilar va ular Badr quduqlaridan bir iflos, sassiq quduqqa tashlandi. (Anas) dedi: U zot bir qavm ustidan gʻolib kelsalar, maydonda uch kecha turar edilar. Badrda gʻolib boʻlganlarida ham uch kecha turdilar. Uchinchi kun boʻlganda ulovlariga buyurdilar, unga egar bogʻlandi, soʻng u zot piyoda yurdilar, sahobalari ortlaridan ergashib: «U zot faqat hojatlarini oʻtash uchun ketyaptilar shekilli», deyishdi. To quduqning labida turdilar. Soʻng ularni ismlari va otalarining ismlari bilan chaqira boshladilar: «Ey falonchi, falonchining oʻgʻli! Alloh va Rasuliga itoat qilganingiz sizni xursand qilarmidi? Robbingiz sizga vaʼda qilgan narsani haq (rost) holda topdingizmi?» Umar: «Ey Allohning Nabiysi, jonsiz jasadlar bilan gaplashyapsizmi?» dedi. U zot: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, sizlar men aytayotgan narsani ulardan koʻra yaxshiroq eshituvchi emassiz», dedilar. Qatoda aytdi: Alloh azza va jalla ularni u zot uchun tiriltirdi, toki ular u zotning soʻzini taʼna, kamsitish va oʻch (tariqasida) eshitdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ Қурайш сарварларидан йигирмадан ортиқ киши (ҳақида) буюрдилар ва улар Бадр қудуқларидан бир ифлос, сассиқ қудуққа ташланди. (Анас) деди: У зот бир қавм устидан ғолиб келсалар, майдонда уч кеча турар эдилар. Бадрда ғолиб бўлганларида ҳам уч кеча турдилар. Учинчи кун бўлганда уловларига буюрдилар, унга эгар боғланди, сўнг у зот пиёда юрдилар, саҳобалари ортларидан эргашиб: «У зот фақат ҳожатларини ўташ учун кетяптилар шекилли», дейишди. То қудуқнинг лабида турдилар. Сўнг уларни исмлари ва оталарининг исмлари билан чақира бошладилар: «Эй фалончи, фалончининг ўғли! Аллоҳ ва Расулига итоат қилганингиз сизни хурсанд қилармиди? Роббингиз сизга ваъда қилган нарсани ҳақ (рост) ҳолда топдингизми?» Умар: «Эй Аллоҳнинг Набийси, жонсиз жасадлар билан гаплашяпсизми?» деди. У зот: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлар мен айтаётган нарсани улардан кўра яхшироқ эшитувчи эмассиз», дедилар. Қатода айтди: Аллоҳ азза ва жалла уларни у зот учун тирилтирди, токи улар у зотнинг сўзини таъна, камситиш ва ўч (тариқасида) эшитдилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَهُوَ أَبُو إِبْرَاهِيمَ الْمُعَقِّبُ حَدَّثَنَا عَبَّادُ يَعْنِي ابْنَ عَبَّادٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَوَخَالَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ قُرَيْشٍ وَالْأَنْصَارِ فِي دَارِي الَّتِي بِالْمَدِينَةِقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَاهُ أَبُو إِبْرَاهِيمَ الْمُعَقِّبُ وَكَانَ مِنْ خِيَارِ النَّاسِ وَعَظَّمَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَمْرَهُ جِدًّا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinadagi mening uyimda Quraysh bilan ansorlar oʻrtasida birodarlik (ahdi) qildilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Buni bizga Abu Ibrohim al-Muaqqib rivoyat qildi, u odamlarning yaxshilaridan edi; Abu Abdurrahmon uning ishini juda ulugʻladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинадаги менинг уйимда Қурайш билан ансорлар ўртасида биродарлик (аҳди) қилдилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Буни бизга Абу Иброҳим ал-Муаққиб ривоят қилди, у одамларнинг яхшиларидан эди; Абу Абдурраҳмон унинг ишини жуда улуғлади.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَبَاهَى النَّاسُ فِي الْمَسَاجِدِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar masjidlar (qurish)da bir-birlari bilan faxrlanib maqtanmagunlaricha qiyomat qoim boʻlmaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар масжидлар (қуриш)да бир-бирлари билан фахрланиб мақтанмагунларича қиёмат қоим бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْقُوبَ يَعْنِي إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا الْبُنَانِيَّ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ هَلْ سَأَلْتَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ثَابِتٌسَأَلْتُ أَنَسًا هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ قَبَضَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رَسُولَهُ وَمَا فَضَحَهُ بِالشَّيْبِ مَا كَانَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ يَوْمَ مَاتَ ثَلَاثُونَ شَعَرَةً بَيْضَاءَوَقِيلَ لَهُ أَفَضِيحَةٌ هُوَ قَالَ أَمَّا أَنْتُمْ فَتَعُدُّونَهُ فَضِيحَةً وَأَمَّا نَحْنُ فَكُنَّا نَعُدُّهُ زَيْنًا

Sobit al-Bunoniy aytdi: Men Anasdan: «Sen Rasululloh ﷺ dan eshitganmisan?» deb soʻradim. U dedi: «Alloh azza va jalla Oʻz Rasulini (huzuriga) oldi va uni oq soch bilan sharmanda qilmadi; u zot vafot etgan kunlari boshlari va soqollarida oʻttizta oq tuk yoʻq edi». Unga: «Bu sharmandalikmi?» deyildi. U: «Sizlar buni sharmandalik deb hisoblaysizlar, biz esa uni ziynat deb hisoblardik», dedi.Собит ал-Буноний айтди: Мен Анасдан: «Сен Расулуллоҳ ﷺ дан эшитганмисан?» деб сўрадим. У деди: «Аллоҳ азза ва жалла Ўз Расулини (ҳузурига) олди ва уни оқ соч билан шарманда қилмади; у зот вафот этган кунлари бошлари ва соқолларида ўттизта оқ тук йўқ эди». Унга: «Бу шармандаликми?» дейилди. У: «Сизлар буни шармандалик деб ҳисоблайсизлар, биз эса уни зийнат деб ҳисоблардик», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ أُمِّ سُلَيْمٍ عَلَى حَصِيرٍ قَدِيمٍ قَدْ تَغَيَّرَ مِنْ الْقِدَمِ قَالَ وَنَضَحَتْهُ مِنْ مَاءٍ فَسَجَدَ عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga Umm Sulaymning uyida eskirganidan (rangi) oʻzgarib ketgan eski bir boʻyra ustida namoz oʻqib berdilar. U (Umm Sulaym) uni suv bilan sepgan edi; u zot uning ustiga sajda qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга Умм Сулаймнинг уйида эскирганидан (ранги) ўзгариб кетган эски бир бўйра устида намоз ўқиб бердилар. У (Умм Сулайм) уни сув билан сепган эди; у зот унинг устига сажда қилдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِأَهْلِ النَّارِ وَأَهْلِ الْجَنَّةِ أَمَّا أَهْلُ الْجَنَّةِ فَكُلُّ ضَعِيفٍ مُتَضَعِّفٍ أَشْعَثَ ذِي طِمْرَيْنِ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لَأَبَرَّهُ وَأَمَّا أَهْلُ النَّارِ فَكُلُّ جَعْظَرِيٍّ جَوَّاظٍ جَمَّاعٍ مَنَّاعٍ ذِي تَبَعٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Sizlarga doʻzax ahli va jannat ahli haqida xabar bermaymi? Jannat ahliga kelsak — har bir zaif, (odamlar nazarida) ojiz sanalgan, sochi toʻzgʻin, ikki eski kiyimli kishidirki, agar Allohga qasam ichsa, Alloh uning qasamini rost qiladi. Doʻzax ahliga kelsak — har bir qoʻpol, kibrli, (mol) toʻplovchi, (haqni) man qiluvchi, ergashuvchilari koʻp kishidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Сизларга дўзах аҳли ва жаннат аҳли ҳақида хабар бермайми? Жаннат аҳлига келсак — ҳар бир заиф, (одамлар назарида) ожиз саналган, сочи тўзғин, икки эски кийимли кишидирки, агар Аллоҳга қасам ичса, Аллоҳ унинг қасамини рост қилади. Дўзах аҳлига келсак — ҳар бир қўпол, кибрли, (мол) тўпловчи, (ҳақни) ман қилувчи, эргашувчилари кўп кишидир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ وَعُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبِيعَ الرَّجُلُ فَحْلَةَ فَرَسِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kishining oʻz oti (aygʻiri)ni qochirish (haqqi)ni sotishidan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кишининг ўз оти (айғири)ни қочириш (ҳаққи)ни сотишидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِوَصَلَّاهَا أَبُو بَكْرٍ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّاهَا عُمَرُ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّاهَا عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ أَرْبَعَ سِنِينَ ثُمَّ أَتَمَّهَا بَعْدُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Minoda namozni ikki rakaat oʻqidilar; Abu Bakr ham Minoda uni ikki rakaat oʻqidi; Umar ham Minoda uni ikki rakaat oʻqidi; Usmon ibn Affon ham Minoda uni toʻrt yil ikki rakaat oʻqidi, soʻng keyin uni toʻliq oʻqidi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Минода намозни икки ракаат ўқидилар; Абу Бакр ҳам Минода уни икки ракаат ўқиди; Умар ҳам Минода уни икки ракаат ўқиди; Усмон ибн Аффон ҳам Минода уни тўрт йил икки ракаат ўқиди, сўнг кейин уни тўлиқ ўқиди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ تَفَرَّقَتْ عَلَى إِحْدَى وَسَبْعِينَ فِرْقَةً فَهَلَكَتْ سَبْعُونَ فِرْقَةً وَخَلَصَتْ فِرْقَةٌ وَاحِدَةٌ وَإِنَّ أُمَّتِي سَتَفْتَرِقُ عَلَى اثْنَتَيْنِ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً فَتَهْلِكُ إِحْدَى وَسَبْعِينَ وَتَخْلُصُ فِرْقَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ تِلْكَ الْفِرْقَةُ قَالَ الْجَمَاعَةُ الْجَمَاعَةُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Bani Isroil yetmish bir firqaga boʻlindi; yetmish firqa halok boʻldi, bir firqa najot topdi. Mening ummatim ham yetmish ikki firqaga boʻlinadi; yetmish bittasi halok boʻladi, bir firqa najot topadi», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, u firqa qaysi?» dedilar. U zot: «Jamoat, jamoat», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Бани Исроил етмиш бир фирқага бўлинди; етмиш фирқа ҳалок бўлди, бир фирқа нажот топди. Менинг умматим ҳам етмиш икки фирқага бўлинади; етмиш биттаси ҳалок бўлади, бир фирқа нажот топади», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, у фирқа қайси?» дедилар. У зот: «Жамоат, жамоат», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ فَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى فَقَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ شَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mana bu oyat: {Ey iymon keltirganlar, ovozlaringizni koʻtarmanglar} — oyatning oxirigacha — nozil boʻlganda, Sobit ibn Qays uyida (gʻamgin) oʻtirib qoldi-da: «Men doʻzax ahlidanman», dedi va Paygʻambar ﷺ dan (oʻzini) tortdi. Shunda Paygʻambar ﷺ Saʼd ibn Muozdan soʻrab: «Ey Abu Amr, Sobitning ahvoli nima — kasalmi?» dedilar. Saʼd: «U mening qoʻshnim; men uning biror kasalligini bilmayman», dedi. (Roviy) dedi: Soʻng Saʼd uning oldiga kelib, unga Rasululloh ﷺ ning soʻzini zikr qildi. Sobit: «Bu oyat nozil boʻldi; sizlar esa, Rasululloh ﷺ ga (nisbatan) ovozim eng balandingiz ekanimni bilasizlar — demak, men doʻzax ahlidanman», dedi. Saʼd buni Paygʻambar ﷺ ga zikr qildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Yoʻq, balki u jannat ahlidandir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мана бу оят: {Эй иймон келтирганлар, овозларингизни кўтарманглар} — оятнинг охиригача — нозил бўлганда, Собит ибн Қайс уйида (ғамгин) ўтириб қолди-да: «Мен дўзах аҳлиданман», деди ва Пайғамбар ﷺ дан (ўзини) тортди. Шунда Пайғамбар ﷺ Саъд ибн Муоздан сўраб: «Эй Абу Амр, Собитнинг аҳволи нима — касалми?» дедилар. Саъд: «У менинг қўшним; мен унинг бирор касаллигини билмайман», деди. (Ровий) деди: Сўнг Саъд унинг олдига келиб, унга Расулуллоҳ ﷺ нинг сўзини зикр қилди. Собит: «Бу оят нозил бўлди; сизлар эса, Расулуллоҳ ﷺ га (нисбатан) овозим энг баландингиз эканимни биласизлар — демак, мен дўзах аҳлиданман», деди. Саъд буни Пайғамбар ﷺ га зикр қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ, балки у жаннат аҳлидандир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أَهْلَ الْيَمَنِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا ابْعَثْ مَعَنَا رَجُلًا يُعَلِّمُنَا فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ فَأَرْسَلَهُ مَعَهُمْ فَقَالَ هَذَا أَمِينُ هَذِهِ الْأُمَّةِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yaman ahli Rasululloh ﷺ huzurlariga keldilar va: «Biz bilan birga bizga (dinni) oʻrgatadigan bir kishini yuborgin», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ Abu Ubayda ibn Jarrohning qoʻlidan ushlab, uni ular bilan birga yubordilar va: «Bu — shu ummatning ominidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яман аҳли Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдилар ва: «Биз билан бирга бизга (динни) ўргатадиган бир кишини юборгин», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Абу Убайда ибн Жарроҳнинг қўлидан ушлаб, уни улар билан бирга юбордилар ва: «Бу — шу умматнинг оминидир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِفُلَانٍ نَخْلَةً وَأَنَا أُقِيمُ حَائِطِي بِهَا فَأْمُرْهُ أَنْ يُعْطِيَنِي حَتَّى أُقِيمَ حَائِطِي بِهَا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطِهَا إِيَّاهُ بِنَخْلَةٍ فِي الْجَنَّةِ فَأَبَى فَأَتَاهُ أَبُو الدَّحْدَاحِ فَقَالَ بِعْنِي نَخْلَتَكَ بِحَائِطِي فَفَعَلَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ ابْتَعْتُ النَّخْلَةَ بِحَائِطِي قَالَ فَاجْعَلْهَا لَهُ فَقَدْ أَعْطَيْتُكَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمْ مِنْ عَذْقٍ رَاحَ لِأَبِي الدَّحْدَاحِ فِي الْجَنَّةِ قَالَهَا مِرَارًا قَالَ فَأَتَى امْرَأَتَهُ فَقَالَ يَا أُمَّ الدَّحْدَاحِ اخْرُجِي مِنْ الْحَائِطِ فَإِنِّي قَدْ بِعْتُهُ بِنَخْلَةٍ فِي الْجَنَّةِ فَقَالَتْ رَبِحَ الْبَيْعُ أَوْ كَلِمَةً تُشْبِهُهَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, falonchining bir xurmo daraxti bor, men u bilan bogʻimni toʻgʻrilamoqchiman; unga buyuringki, uni menga bersin, men u bilan bogʻimni toʻgʻrilay», dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ unga (egasiga): «Uni jannatdagi bir xurmo daraxti evaziga unga bergin», dedilar. U koʻnmadi. Soʻng uning oldiga Abud-Dahdoh kelib: «Xurmo daraxtingni menga bogʻim evaziga sotgin», dedi. U shunday qildi. Soʻng (Abud-Dahdoh) Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, men xurmo daraxtini bogʻim evaziga sotib oldim», dedi. U zot: «Uni unga bergin, men uni senga berdim», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Abud-Dahdoh uchun jannatda qanchadan-qancha xurmo shoxlari (tayyor) boʻldi!» dedilar — buni bir necha marta takrorladilar. (Roviy) dedi: Soʻng (Abud-Dahdoh) xotinining oldiga kelib: «Ey Ummud-Dahdoh, bogʻdan chiq, men uni jannatdagi bir xurmo daraxti evaziga sotdim», dedi. U: «Savdo foydali boʻlibdi», dedi — yoki shunga oʻxshash bir soʻz (aytdi).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, фалончининг бир хурмо дарахти бор, мен у билан боғимни тўғриламоқчиман; унга буюрингки, уни менга берсин, мен у билан боғимни тўғрилай», деди. Шунда Пайғамбар ﷺ унга (эгасига): «Уни жаннатдаги бир хурмо дарахти эвазига унга бергин», дедилар. У кўнмади. Сўнг унинг олдига Абуд-Даҳдоҳ келиб: «Хурмо дарахтингни менга боғим эвазига сотгин», деди. У шундай қилди. Сўнг (Абуд-Даҳдоҳ) Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен хурмо дарахтини боғим эвазига сотиб олдим», деди. У зот: «Уни унга бергин, мен уни сенга бердим», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Абуд-Даҳдоҳ учун жаннатда қанчадан-қанча хурмо шохлари (тайёр) бўлди!» дедилар — буни бир неча марта такрорладилар. (Ровий) деди: Сўнг (Абуд-Даҳдоҳ) хотинининг олдига келиб: «Эй Уммуд-Даҳдоҳ, боғдан чиқ, мен уни жаннатдаги бир хурмо дарахти эвазига сотдим», деди. У: «Савдо фойдали бўлибди», деди — ёки шунга ўхшаш бир сўз (айтди).

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَحْلِقَ الْحَجَّامُ رَأْسَهُ أَخَذَ أَبُو طَلْحَةَ شَعَرَ أَحَدِ شِقَّيْ رَأْسِهِ بِيَدِهِ فَأَخَذَ شَعَرَهُ فَجَاءَ بِهِ إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ قَالَ فَكَانَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ تَدُوفُهُ فِي طِيبِهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sartaroshning boshlarini olishini istaganlarida, Abu Talha boshlarining bir tomonidagi sochni qoʻli bilan oldi, soʻng sochlarini olib, uni Umm Sulaymga keltirdi. Umm Sulaym uni oʻz atriga qoʻshib eritar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сартарошнинг бошларини олишини истаганларида, Абу Талҳа бошларининг бир томонидаги сочни қўли билан олди, сўнг сочларини олиб, уни Умм Сулаймга келтирди. Умм Сулайм уни ўз атрига қўшиб эритар эди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ سَوَادَةَ عَنْ وَفَاءٍ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ نَقْرَأُ فِينَا الْعَرَبِيُّ وَالْعَجَمِيُّ وَالْأَسْوَدُ وَالْأَبْيَضُ إِذْ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْتُمْ فِي خَيْرٍ تَقْرَءُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَفِيكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَثْقَفُونَهُ كَمَا يَثْقَفُونَ الْقَدَحَ يَتَعَجَّلُونَ أُجُورَهُمْ وَلَا يَتَأَجَّلُونَهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz — orasida arab ham, ajam ham, qora ham, oq ham boʻlgan holda — (Qurʼon) oʻqib oʻtirgan edik, shu payt Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqdilar-da: «Sizlar yaxshilikdasiz: Allohning Kitobini oʻqiyapsiz, oranglarda esa Allohning Rasuli bor. Odamlar ustiga shunday zamon keladiki, uni xuddi oʻq yoʻnganday yoʻnadilar; ajrlarini (oxiratga) qoldirmay, shoshilib (dunyoda) oladilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз — орасида араб ҳам, ажам ҳам, қора ҳам, оқ ҳам бўлган ҳолда — (Қуръон) ўқиб ўтирган эдик, шу пайт Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқдилар-да: «Сизлар яхшиликдасиз: Аллоҳнинг Китобини ўқияпсиз, орангларда эса Аллоҳнинг Расули бор. Одамлар устига шундай замон келадики, уни худди ўқ йўнгандай йўнадилар; ажрларини (охиратга) қолдирмай, шошилиб (дунёда) оладилар», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مَوْهُوبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ كَانَ يُخَالِفُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ مَا يَحْمِلُكَ عَلَى هَذَا فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي صَلَاةً مَتَى تُوَافِقُهَا أُصَلِّي مَعَكَ وَمَتَى تُخَالِفُهَا أُصَلِّي وَأَنْقَلِبُ إِلَى أَهْلِي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Umar ibn Abdulazizga (namoz vaqtida) muvofiq kelmas edi. Shunda Umar unga: «Seni bunga nima undayapti?» dedi. U: «Men Rasululloh ﷺ ni bir namozni (maʼlum vaqtda) oʻqiganlarini koʻrganman; sen unga muvofiq kelganingda, sen bilan birga oʻqiyman; unga muxolif boʻlganingda esa, (oʻzim) oʻqib, ahlim oldiga qaytaman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Умар ибн Абдулазизга (намоз вақтида) мувофиқ келмас эди. Шунда Умар унга: «Сени бунга нима ундаяпти?» деди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни бир намозни (маълум вақтда) ўқиганларини кўрганман; сен унга мувофиқ келганингда, сен билан бирга ўқийман; унга мухолиф бўлганингда эса, (ўзим) ўқиб, аҳлим олдига қайтаман», деди.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ أَنَّ الضَّحَّاكَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْقُرَشِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ صَلَّى سُبْحَةَ الضُّحَى ثَمَانِ رَكَعَاتٍ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنِّي صَلَّيْتُ صَلَاةَ رَغْبَةٍ وَرَهْبَةٍ سَأَلْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثَلَاثًا فَأَعْطَانِي ثِنْتَيْنِ وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً سَأَلْتُ أَنْ لَا يَبْتَلِيَ أُمَّتِي بِالسِّنِينَ فَفَعَلَ وَسَأَلْتُ أَنْ لَا يُظْهِرَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَفَعَلَ وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَلْبِسَهُمْ شِيَعًا فَأَبَى عَلَيَّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ni safarda zuho namozini sakkiz rakaat oʻqiganlarini koʻrdim. Namozdan chiqqanlarida: «Men ragʻbat va qoʻrquv namozini oʻqidim. Robbim azza va jalladan uch (narsa) soʻradim: U menga ikkitasini berdi, bittasini man qildi. Undan ummatimni qahatchilik yillari bilan sinamasligini soʻradim, U shunday qildi. Undan ularga dushmanlarini gʻolib qilmasligini soʻradim, U shunday qildi. Undan ularni firqa-firqa qilib aralashtirib yubormasligini soʻradim, U esa menga (buni) bermadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни сафарда зуҳо намозини саккиз ракаат ўқиганларини кўрдим. Намоздан чиққанларида: «Мен рағбат ва қўрқув намозини ўқидим. Роббим азза ва жалладан уч (нарса) сўрадим: У менга иккитасини берди, биттасини ман қилди. Ундан умматимни қаҳатчилик йиллари билан синамаслигини сўрадим, У шундай қилди. Ундан уларга душманларини ғолиб қилмаслигини сўрадим, У шундай қилди. Ундан уларни фирқа-фирқа қилиб аралаштириб юбормаслигини сўрадим, У эса менга (буни) бермади», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ غَيْرَ مَرَّةٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ قَتَادَةَ بْنَ دِعَامَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَضَّأَ وَتَرَكَ عَلَى قَدَمِهِ مِثْلَ مَوْضِعِ الظُّفُرِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ huzurlariga keldi — u tahorat olgan, ammo oyogʻida tirnoqcha joyni (quruq) qoldirgan edi. Rasululloh ﷺ unga: «Qaytib bor va tahoratingni chiroyli qil», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келди — у таҳорат олган, аммо оёғида тирноқча жойни (қуруқ) қолдирган эди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Қайтиб бор ва таҳоратингни чиройли қил», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ وَرْدَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ رُبُعُ الْقُرْآنِ وَإِذَا زُلْزِلَتْ الْأَرْضُ رُبُعُ الْقُرْآنِ وَإِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ رُبُعُ الْقُرْآنِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «‹Qul yo ayyuhal-kofirun› — Qurʼonning choragi, ‹Izo zulzilatil-arzu› — Qurʼonning choragi, ‹Izo joʼa nasrullohi› — Qurʼonning choragi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «‹Қул ё айюҳал-кофирун› — Қуръоннинг чораги, ‹Изо зулзилатил-арзу› — Қуръоннинг чораги, ‹Изо жўа насруллоҳи› — Қуръоннинг чораги», дедилар.