حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ مَيْمُونٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ وَلِأَزْوَاجِ الْأَنْصَارِ وَلِذَرَارِيِّ الْأَنْصَارِ الْأَنْصَارُ كَرِشِي وَعَيْبَتِي وَلَوْ أَنَّ النَّاسَ أَخَذُوا شِعْبًا وَأَخَذَتْ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَأَخَذْتُ شِعْبَ الْأَنْصَارِ وَلَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ
Anas (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: U zot: «Allohim, ansorlarni, ansorlarning oʻgʻillarini, ansorlarning xotinlarini va ansorlarning zurriyotlarini magʻfirat qilgin. Ansorlar — mening eng yaqin kishilarim va sirdoshlarimdir. Agar odamlar bir vodiydan yursalar-u, ansorlar boshqa bir vodiydan yursalar, men ansorlarning vodiysidan yurardim. Agar hijrat boʻlmaganda edi, men ansorlardan bir kishi boʻlar edim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан ривоят қилинади: У зот: «Аллоҳим, ансорларни, ансорларнинг ўғилларини, ансорларнинг хотинларини ва ансорларнинг зурриётларини мағфират қилгин. Ансорлар — менинг энг яқин кишиларим ва сирдошларимдир. Агар одамлар бир водийдан юрсалар-у, ансорлар бошқа бир водийдан юрсалар, мен ансорларнинг водийсидан юрардим. Агар ҳижрат бўлмаганда эди, мен ансорлардан бир киши бўлар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَرْبٌ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَخَذْتُ بَصَرَ عَبْدِي فَصَبَرَ وَاحْتَسَبَ فَعِوَضُهُ عِنْدِي الْجَنَّةُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla dedi: ‹Bandamning koʻzini olsam-u, u sabr qilib, ajrini Mendan kutsa, uning evazi Mening huzurimda jannatdir›», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла деди: ‹Бандамнинг кўзини олсам-у, у сабр қилиб, ажрини Мендан кутса, унинг эвази Менинг ҳузуримда жаннатдир›», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَرْبٌ قَالَ سَمِعْتُ عِمْرَانَ الْعَمِّيَّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَيْثُ خَلَقَ الدَّاءَ خَلَقَ الدَّوَاءَ فَتَدَاوَوْا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla dardni yaratgan joyda davoni ham yaratgan, bas, davolaninglar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла дардни яратган жойда давони ҳам яратган, бас, даволанинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْمَرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ فَضْلَ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى سَائِرِ الطَّعَامِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Oishaning boshqa ayollardan ustunligi tariydning boshqa taomlardan ustunligi kabidir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Оишанинг бошқа аёллардан устунлиги тарийднинг бошқа таомлардан устунлиги кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنِ الرَّبِيعِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنْبَذَ التَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا وَالتَّمْرُ وَالْبُسْرُ جَمِيعًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xurmo bilan mayizni birga, xurmo bilan busrni (yarim pishgan xurmoni) birga nabizga solishdan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хурмо билан майизни бирга, хурмо билан бусрни (ярим пишган хурмони) бирга набизга солишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي حَفْصٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مَثَلَ الْعُلَمَاءِ فِي الْأَرْضِ كَمَثَلِ النُّجُومِ فِي السَّمَاءِ يُهْتَدَى بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ فَإِذَا انْطَمَسَتْ النُّجُومُ أَوْشَكَ أَنْ تَضِلَّ الْهُدَاةُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, yerdagi olimlarning misoli osmondagi yulduzlar kabidir: quruqlik va dengiz zulmatlarida ular bilan yoʻl topiladi. Yulduzlar oʻchsa, yoʻl koʻrsatuvchilarning adashishi yaqin boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, ердаги олимларнинг мисоли осмондаги юлдузлар кабидир: қуруқлик ва денгиз зулматларида улар билан йўл топилади. Юлдузлар ўчса, йўл кўрсатувчиларнинг адашиши яқин бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ شَعَرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُجَاوِزُ أُذُنَيْهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning sochlari quloqlaridan oshib ketmas edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг сочлари қулоқларидан ошиб кетмас эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ رَوْحَةٌ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yoʻlida ertalab yoki kechqurun (bir bor) chiqish dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ йўлида эрталаб ёки кечқурун (бир бор) чиқиш дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَابُ قَوْسِ أَحَدِكُمْ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا وَلَوْ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اطَّلَعَتْ إِلَى الدُّنْيَا لَمَلَأَتْ مَا بَيْنَهُمَا رِيحَ الْمِسْكِ وَلَطُيِّبَ مَا بَيْنَهُمَا وَلَنَصِيفُهَا عَلَى رَأْسِهَا خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan birortangizning yoyi (turadigan) joy dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir. Agar jannat ahlidan boʻlgan bir ayol dunyoga moʻralasa, ikkisi orasini mushk hidiga toʻldirar va ikkisi orasini xushboʻy qilib yuborar edi. Uning boshidagi roʻmoli esa dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирортангизнинг ёйи (турадиган) жой дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир. Агар жаннат аҳлидан бўлган бир аёл дунёга мўраласа, иккиси орасини мушк ҳидига тўлдирар ва иккиси орасини хушбўй қилиб юборар эди. Унинг бошидаги рўмоли эса дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا مَهْدِيٌّ قَالَ حَدَّثَنَا غَيْلَانُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّكُمْ لَتَعْمَلُونَ أَعْمَالًا هِيَ أَدَقُّ فِي أَعْيُنِكُمْ مِنْ الشَّعْرِ إِنْ كُنَّا لَنَعُدُّهَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمُوبِقَاتِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Sizlar shunday amallarni qilyapsizlarki, ular koʻzlaringizda sochdan ham mayda (koʻrinadi). Holbuki biz Rasululloh ﷺ davrlarida ularni halok qiluvchi (gunohlar)dan sanardik», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Сизлар шундай амалларни қиляпсизларки, улар кўзларингизда сочдан ҳам майда (кўринади). Ҳолбуки биз Расулуллоҳ ﷺ даврларида уларни ҳалок қилувчи (гуноҳлар)дан санардик», деди.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِجُبَّةِ سُنْدُسٍ فَقَالَ عُمَرُ أَتَبْعَثُ بِهَا إِلَيَّ وَقَدْ قُلْتَ فِيهَا مَا قُلْتَ قَالَ إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ بِهَا إِلَيْكَ لِتَلْبَسَهَا إِنَّمَا بَعَثْتُ بِهَا إِلَيْكَ لِتَبِيعَهَا وَتَنْتَفِعَ بِثَمَنِهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Umar ibn Xattobga sundus (ipak)dan bir jubba yubordilar. Shunda Umar: «Uni menga yuboryapsizmi, holbuki uning haqida aytadiganingizni aytgan edingiz-ku?» dedi. U zot: «Men uni senga kiyishing uchun yubormadim, balki uni sotib, bahosidan foydalanishing uchun yubordim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умар ибн Хаттобга сундус (ипак)дан бир жубба юбордилар. Шунда Умар: «Уни менга юборяпсизми, ҳолбуки унинг ҳақида айтадиганингизни айтган эдингиз-ку?» деди. У зот: «Мен уни сенга кийишинг учун юбормадим, балки уни сотиб, баҳосидан фойдаланишинг учун юбордим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ ذُكِرَ لَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِمُعَاذٍ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَّكِلُوا عَلَيْهَا أَوْ كَمَا قَالَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Unga zikr qilinishicha, Nabiy ﷺ Muozga: «Kim Allohga hech narsani sherik qilmagan holda Unga yoʻliqsa, jannatga kiradi», dedilar. U: «Yo Allohning Nabiysi, odamlarga bu xushxabarni bermayinmi?» dedi. U zot: «Yoʻq, men ularning shunga suyanib qolishlaridan qoʻrqaman», dedilar — yoki u aytganidek (dedilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унга зикр қилинишича, Набий ﷺ Муозга: «Ким Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда Унга йўлиқса, жаннатга киради», дедилар. У: «Ё Аллоҳнинг Набийси, одамларга бу хушхабарни бермайинми?» деди. У зот: «Йўқ, мен уларнинг шунга суяниб қолишларидан қўрқаман», дедилар — ёки у айтганидек (дедилар).
حَدَّثَنَا عَارِمٌ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ أَنَّ أَنَسًا قَالَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَتَيْتَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكِبَ حِمَارًا وَانْطَلَقَ الْمُسْلِمُونَ يَمْشُونَ وَهِيَ أَرْضٌ سَبِخَةٌ فَلَمَّا انْطَلَقَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِلَيْكَ عَنِّي فَوَاللَّهِ لَقَدْ آذَانِي رِيحُ حِمَارِكَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَاللَّهِ لَحِمَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطْيَبُ رِيحًا مِنْكَ قَالَ فَغَضِبَ لِعَبْدِ اللَّهِ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ قَالَ فَغَضِبَ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا أَصْحَابُهُ قَالَ وَكَانَ بَيْنَهُمْ ضَرْبٌ بِالْجَرِيدِ وَبِالْأَيْدِي وَالنِّعَالِ فَبَلَغَنَا أَنَّهَا نَزَلَتْ فِيهِمْ {وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا}
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga: «Abdulloh ibn Ubayning oldiga borsangiz (yaxshi boʻlardi)», deyildi. (Anas) dedi: Shunda u zot eshakka minib, uning oldiga joʻnadilar, musulmonlar ham (birga) joʻnadilar. (U yer) shoʻrxok zamin edi. Nabiy ﷺ uning oldiga kelganlarida, u: «Mendan nari tur! Allohga qasamki, eshagingning sassiq hidi meni ozorlab yubordi», dedi. (Anas) dedi: Shunda ansorlardan bir kishi: «Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ ning eshagi sendan koʻra xushboʻyroq», dedi. (Anas) dedi: Shunda Abdullohning qavmidan bir kishi u uchun gʻazablandi. (Anas) dedi: Soʻng ularning har biri uchun oʻz hamrohlari gʻazablanishdi. (Anas) dedi: Natijada ular oʻrtasida xurmo shoxlari bilan, qoʻllar bilan va kavushlar bilan urishuv boʻldi. (Anas) dedi: Bizga yetishicha, ular haqida quyidagi (oyat) nozil boʻlgan: {Agar moʻminlardan ikki toʻda urishib qolsalar, ularning oʻrtasini isloh qilinglar}.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га: «Абдуллоҳ ибн Убайнинг олдига борсангиз (яхши бўларди)», дейилди. (Анас) деди: Шунда у зот эшакка миниб, унинг олдига жўнадилар, мусулмонлар ҳам (бирга) жўнадилар. (У ер) шўрхок замин эди. Набий ﷺ унинг олдига келганларида, у: «Мендан нари тур! Аллоҳга қасамки, эшагингнинг сассиқ ҳиди мени озорлаб юборди», деди. (Анас) деди: Шунда ансорлардан бир киши: «Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ нинг эшаги сендан кўра хушбўйроқ», деди. (Анас) деди: Шунда Абдуллоҳнинг қавмидан бир киши у учун ғазабланди. (Анас) деди: Сўнг уларнинг ҳар бири учун ўз ҳамроҳлари ғазабланишди. (Анас) деди: Натижада улар ўртасида хурмо шохлари билан, қўллар билан ва кавушлар билан уришув бўлди. (Анас) деди: Бизга етишича, улар ҳақида қуйидаги (оят) нозил бўлган: {Агар мўминлардан икки тўда уришиб қолсалар, уларнинг ўртасини ислоҳ қилинглар}.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ حَدَّثَنَا السُّمَيْطُ السَّدُوسِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَفَتَحْنَا مَكَّةَ ثُمَّ إِنَّا غَزَوْنَا حُنَيْنًا فَجَاءَ الْمُشْرِكُونَ بِأَحْسَنِ صُفُوفٍ رَأَيْتُ أَوْ رَأَيْتَ فَصُفَّ الْخَيْلُ ثُمَّ صُفَّتْ الْمُقَاتِلَةُ ثُمَّ صُفَّتْ النِّسَاءُ مِنْ وَرَاءِ ذَلِكَ ثُمَّ صُفَّتْ الْغَنَمُ ثُمَّ صُفَّتْ النَّعَمُ قَالَ وَنَحْنُ بَشَرٌ كَثِيرٌ قَدْ بَلَغْنَا سِتَّةَ آلَافٍ وَعَلَى مُجَنِّبَةِ خَيْلِنَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ فَجَعَلَتْ خُيُولُنَا تَلُوذُ خَلْفَ ظُهُورِنَا قَالَ فَلَمْ نَلْبَثْ أَنْ انْكَشَفَتْ خُيُولُنَا وَفَرَّتْ الْأَعْرَابُ وَمَنْ نَعْلَمُ مِنْ النَّاسِ قَالَ فَنَادَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ ثُمَّ قَالَ يَا لَلْأَنْصَارِ يَا لَلْأَنْصَارِ قَالَ أَنَسٌ هَذَا حَدِيثُ عِمِّيَّةٍ قَالَ قُلْنَا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَيْمُ اللَّهِ مَا أَتَيْنَاهُمْ حَتَّى هَزَمَهُمْ اللَّهُ قَالَ فَقَبَضْنَا ذَلِكَ الْمَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الطَّائِفِ فَحَاصَرْنَاهُمْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَنَزَلْنَا فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي الرَّجُلَ الْمِائَةَ وَيُعْطِي الرَّجُلَ الْمِائَةَ قَالَ فَتَحَدَّثَ الْأَنْصَارُ بَيْنَهَا أَمَّا مَنْ قَاتَلَهُ فَيُعْطِيهِ وَأَمَّا مَنْ لَمْ يُقَاتِلْهُ فَلَا يُعْطِيهِ قَالَ فَرُفِعَ الْحَدِيثُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَمَرَ بِسَرَاةِ الْمُهَاجِرِينَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Makkani fath qildik, soʻng Hunaynga gʻazot qildik. Mushriklar men koʻrgan eng goʻzal saflar bilan keldilar. Avval otliqlar saf tortdi, soʻng jangchilar saf tortdi, soʻng ularning ortidan ayollar saf tortdi, soʻng qoʻylar saf tortdi, soʻng tuya-mollar saf tortdi. (Anas) dedi: Biz ham koʻp odam edik, soni olti mingga yetgan edik, otliqlarimizning bir qanotida Xolid ibn Valid bor edi. (Anas) dedi: Otliqlarimiz orqamiz tomon burila boshladi. (Anas) dedi: Koʻp oʻtmay otliqlarimiz ochilib qoldi va aʼrobiylar hamda biz tanigan kishilar qochib ketdilar. (Anas) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey muhojirlar! Ey muhojirlar!» deb nido qildilar. Soʻng: «Ey ansorlar! Ey ansorlar!» dedilar. Anas dedi: Bu jamoa hadisidir. (Anas) dedi: Biz: «Labbayk, yo Rasululloh», dedik. (Anas) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ oldinga oʻtdilar. Vallohi, biz ularning oldiga yetib bormasimizdanoq Alloh ularni magʻlub qildi. (Anas) dedi: Biz oʻsha molni yigʻib oldik, soʻng Toifga yoʻl oldik va ularni qirq kecha qamal qildik. Soʻng Makkaga qaytdik. (Anas) dedi: Biz tushdik, Rasululloh ﷺ (bir) kishiga yuzta, yana (bir) kishiga yuzta bera boshladilar. (Anas) dedi: Shunda ansorlar oʻzaro: «U zot bilan jang qilganga beryaptilar, jang qilmaganga esa bermayaptilar», deb gaplashishdi. (Anas) dedi: Bu gap Rasululloh ﷺ ga yetkazildi. Soʻng u zot muhojirlarning ulugʻlarini (chaqirishga) buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Маккани фатҳ қилдик, сўнг Ҳунайнга ғазот қилдик. Мушриклар мен кўрган энг гўзал сафлар билан келдилар. Аввал отлиқлар саф тортди, сўнг жангчилар саф тортди, сўнг уларнинг ортидан аёллар саф тортди, сўнг қўйлар саф тортди, сўнг туя-моллар саф тортди. (Анас) деди: Биз ҳам кўп одам эдик, сони олти мингга етган эдик, отлиқларимизнинг бир қанотида Холид ибн Валид бор эди. (Анас) деди: Отлиқларимиз орқамиз томон бурила бошлади. (Анас) деди: Кўп ўтмай отлиқларимиз очилиб қолди ва аъробийлар ҳамда биз таниган кишилар қочиб кетдилар. (Анас) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй муҳожирлар! Эй муҳожирлар!» деб нидо қилдилар. Сўнг: «Эй ансорлар! Эй ансорлар!» дедилар. Анас деди: Бу жамоа ҳадисидир. (Анас) деди: Биз: «Лаббайк, ё Расулуллоҳ», дедик. (Анас) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ олдинга ўтдилар. Валлоҳи, биз уларнинг олдига етиб бормасимизданоқ Аллоҳ уларни мағлуб қилди. (Анас) деди: Биз ўша молни йиғиб олдик, сўнг Тоифга йўл олдик ва уларни қирқ кеча қамал қилдик. Сўнг Маккага қайтдик. (Анас) деди: Биз тушдик, Расулуллоҳ ﷺ (бир) кишига юзта, яна (бир) кишига юзта бера бошладилар. (Анас) деди: Шунда ансорлар ўзаро: «У зот билан жанг қилганга беряптилар, жанг қилмаганга эса бермаяптилар», деб гаплашишди. (Анас) деди: Бу гап Расулуллоҳ ﷺ га етказилди. Сўнг у зот муҳожирларнинг улуғларини (чақиришга) буюрдилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِلَالٍ يَعْنِي ابْنَ عَلِيٍّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبَّابًا وَلَا فَحَّاشًا وَلَا لَعَّانًا كَانَ يَقُولُ لِأَحَدِنَا عِنْدَ الْمُعَاتَبَةِ مَا لَهُ تَرِبَتْ جَبِينُهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ soʻkuvchi ham, behayo soʻzli ham, laʼnat aytuvchi ham emas edilar. U zot bizdan birortamizga tanbeh berish paytida: «Unga nima boʻldi? Peshanasi tuproqqa belansin», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сўкувчи ҳам, беҳаё сўзли ҳам, лаънат айтувчи ҳам эмас эдилар. У зот биздан бирортамизга танбеҳ бериш пайтида: «Унга нима бўлди? Пешанаси тупроққа белансин», дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَقَدْ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً لَوْ صَلَّاهَا أَحَدُكُمْ الْيَوْمَ لَعِبْتُمُوهَا عَلَيْهِفَقَالَ لَهُ شَرِيكٌ وَمُسْلِمُ بْنُ أَبِي نَمِرٍ أَفَلَا تَذْكُرُ ذَاكَ لِأَمِيرِنَا وَالْأَمِيرُ يَوْمَئِذٍ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيرِ فَقَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Biz Rasululloh ﷺ bilan shunday namoz oʻqir edikki, agar bugun sizlardan biringiz uni shunday oʻqisa, uni ayblagan boʻlar edingizlar», der edi. Shunda Sharik va Muslim ibn Abu Namir unga: «Buni amirimizga aytmaysizmi?» deyishdi — oʻsha kunlarda amir Umar ibn Abdulaziz edi. U: «Aytganman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан шундай намоз ўқир эдикки, агар бугун сизлардан бирингиз уни шундай ўқиса, уни айблаган бўлар эдингизлар», дер эди. Шунда Шарик ва Муслим ибн Абу Намир унга: «Буни амиримизга айтмайсизми?» дейишди — ўша кунларда амир Умар ибн Абдулазиз эди. У: «Айтганман», деди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَلْقَةِ وَرَجُلٌ قَائِمٌ يُصَلِّي فَلَمَّا رَكَعَ وَسَجَدَ جَلَسَ وَتَشَهَّدَ ثُمَّ دَعَا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّ لَكَ الْحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْحَنَّانُ بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ إِنِّي أَسْأَلُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ بِمَا دَعَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الْعَظِيمِ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ وَإِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى قَالَ عَفَّانُ دَعَا بِاسْمِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan halqada oʻtirgan edim, bir kishi tik turib namoz oʻqiyotgan edi. U rukuʼ va sajda qilgach, oʻtirib tashahhud aytdi, soʻng duo qilib: «Allohumma inni asʼaluka bi-anna lakal-hamd, la ilaha illa antal-Hannon, Badias-samavoti val-arz, Zal-jalali val-ikrom, yo Hayyu yo Qayyum, inni asʼaluka», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «U nima bilan duo qilganini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroq», deyishdi. U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u Allohga Uning ulugʻ ismi bilan duo qildi — u ism bilan duo qilinsa, U ijobat qiladi, u bilan soʻralsa, U ato etadi», dedilar. Affon: «Uning ismi bilan duo qildi», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан ҳалқада ўтирган эдим, бир киши тик туриб намоз ўқиётган эди. У рукуъ ва сажда қилгач, ўтириб ташаҳҳуд айтди, сўнг дуо қилиб: «Аллоҳумма инни асъалука би-анна лакал-ҳамд, ла илаҳа илла антал-Ҳаннон, Бадиас-самавоти вал-арз, Зал-жалали вал-икром, ё Ҳайю ё Қайюм, инни асъалука», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У нима билан дуо қилганини биласизларми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқ», дейишди. У зот: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у Аллоҳга Унинг улуғ исми билан дуо қилди — у исм билан дуо қилинса, У ижобат қилади, у билан сўралса, У ато этади», дедилар. Аффон: «Унинг исми билан дуо қилди», деди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا خَلَفٌ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فِي الْحَلْقَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْقَوْمِ فَقَالَ الرَّجُلُ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ فَرَدَّ النَّبِيُّ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ عَلَيْهِ وَعَلَيْكُمْ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ فَلَمَّا جَلَسَ الرَّجُلُ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا أَنْ يُحْمَدَ وَيَنْبَغِي لَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ قُلْتَ فَرَدَّ عَلَيْهِ كَمَا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا عَشَرَةُ أَمْلَاكٍ كُلُّهُمْ حَرِيصٌ عَلَى أَنْ يَكْتُبَهَا فَمَا دَرَوْا كَيْفَ يَكْتُبُوهَا حَتَّى يَرْفَعُوهَا إِلَى ذِي الْعِزَّةِ فَقَالَ اكْتُبُوهَا كَمَا قَالَ عَبْدِي
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan halqada oʻtirgan edim, birdan bir kishi kelib, Nabiy ﷺ ga va qavmga salom berdi. U kishi: «Assalomu alaykum va rahmatulloh», dedi. Nabiy alayhis-salom unga: «Va alaykumus-salom va rahmatullohi va barakotuh», deb javob qaytardilar. Kishi oʻtirgach: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran tayyiban mubarakan fihi, kama yuhibbu Robbuna an yuhmada va yanbagʻi lahu», dedi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Qanday deding?» dedilar. U aytganini yana qaytardi. Nabiy ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, uni (yozishga) oʻnta farishta shoshildi, ularning har biri uni yozishga haris edi; ammo ular uni Izzat Egasiga koʻtargunlaricha, uni qanday yozishni bilmadilar. Shunda U: ‹Uni bandam aytgandek yozinglar›, dedi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан ҳалқада ўтирган эдим, бирдан бир киши келиб, Набий ﷺ га ва қавмга салом берди. У киши: «Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ», деди. Набий алайҳис-салом унга: «Ва алайкумус-салом ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ», деб жавоб қайтардилар. Киши ўтиргач: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран таййибан мубаракан фиҳи, кама юҳиббу Роббуна ан юҳмада ва янбағи лаҳу», деди. Шунда Набий ﷺ унга: «Қандай дединг?» дедилар. У айтганини яна қайтарди. Набий ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, уни (ёзишга) ўнта фаришта шошилди, уларнинг ҳар бири уни ёзишга ҳарис эди; аммо улар уни Иззат Эгасига кўтаргунларича, уни қандай ёзишни билмадилар. Шунда У: ‹Уни бандам айтгандек ёзинглар›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ بِالْبَاءَةِ وَيَنْهَى عَنْ التَّبَتُّلِ نَهْيًا شَدِيدًا وَيَقُولُ تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ إِنِّي مُكَاثِرٌ الْأَنْبِيَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylanishga buyurar va tabattuldan (uylanmay yolgʻiz yashashdan) qattiq qaytarar edilar hamda: «Mehribon va serfarzand (ayol)larga uylaninglar! Zero, men qiyomat kunida (ummatimning koʻpligi bilan boshqa) paygʻambarlardan koʻp boʻlishni istayman», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйланишга буюрар ва табаттулдан (уйланмай ёлғиз яшашдан) қаттиқ қайтарар эдилар ҳамда: «Меҳрибон ва серфарзанд (аёл)ларга уйланинглар! Зеро, мен қиёмат кунида (умматимнинг кўплиги билан бошқа) пайғамбарлардан кўп бўлишни истайман», дер эдилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ عَنْ حَفْصٍ عَنْ عَمِّهِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ الْأَنْصَارِ لَهُمْ جَمَلٌ يَسْنُونَ عَلَيْهِ وَإِنَّ الْجَمَلَ اسْتُصْعِبَ عَلَيْهِمْ فَمَنَعَهُمْ ظَهْرَهُ وَإِنَّ الْأَنْصَارَ جَاءُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّهُ كَانَ لَنَا جَمَلٌ نُسْنِي عَلَيْهِ وَإِنَّهُ اسْتُصْعِبَ عَلَيْنَا وَمَنَعَنَا ظَهْرَهُ وَقَدْ عَطِشَ الزَّرْعُ وَالنَّخْلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَصْحَابِهِ قُومُوا فَقَامُوا فَدَخَلَ الْحَائِطَ وَالْجَمَلُ فِي نَاحِيَةٍ فَمَشَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ صَارَ مِثْلَ الْكَلْبِ الْكَلِبِ وَإِنَّا نَخَافُ عَلَيْكَ صَوْلَتَهُ فَقَالَ لَيْسَ عَلَيَّ مِنْهُ بَأْسٌ فَلَمَّا نَظَرَ الْجَمَلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ نَحْوَهُ حَتَّى خَرَّ سَاجِدًا بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَاصِيَتِهِ أَذَلَّ مَا كَانَتْ قَطُّ حَتَّى أَدْخَلَهُ فِي الْعَمَلِ فَقَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ بَهِيمَةٌ لَا تَعْقِلُ تَسْجُدُ لَكَ وَنَحْنُ نَعْقِلُ فَنَحْنُ أَحَقُّ أَنْ نَسْجُدَ لَكَ فَقَالَ لَا يَصْلُحُ لِبَشَرٍ أَنْ يَسْجُدَ لِبَشَرٍ وَلَوْ صَلَحَ لِبَشَرٍ أَنْ يَسْجُدَ لِبَشَرٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَا مِنْ عِظَمِ حَقِّهِ عَلَيْهَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ مِنْ قَدَمِهِ إِلَى مَفْرِقِ رَأْسِهِ قُرْحَةً تَنْبَجِسُ بِالْقَيْحِ وَالصَّدِيدِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْهُ فَلَحَسَتْهُ مَا أَدَّتْ حَقَّهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir oilaning suv tortadigan tuyasi bor edi. Tuya ularga qattiq qarshilik qilib, yelkasiga yoʻl bermay qoʻydi. Ansorlar Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib: «Bizning suv tortadigan bir tuyamiz bor edi, u bizga qarshilik qilib, yelkasiga yoʻl bermay qoʻydi, ekin va xurmozor esa chanqab qoldi», deyishdi. Rasululloh ﷺ sahobalariga: «Turinglar», dedilar. Ular turishdi. U zot bogʻga kirdilar, tuya esa bir chekkada edi. Nabiy ﷺ u tomon yurdilar. Shunda ansorlar: «Yo Allohning Nabiysi, u quturgan itga oʻxshab qoldi, biz uning sizga hujum qilishidan qoʻrqamiz», deyishdi. U zot: «Undan menga zarar yoʻq», dedilar. Tuya Rasululloh ﷺ ni koʻrgach, u zot tomon kelib, huzurlarida sajda qilib yiqildi. Rasululloh ﷺ uning peshona jingalagidan ushladilar — u hech qachon boʻlmaganidek itoatkor boʻlgan edi — va uni ishga soldilar. Shunda sahobalari: «Yo Rasululloh, mana bu aqli yoʻq hayvon sizga sajda qilyapti, biz esa aqlli kishilarmiz; sizga sajda qilishga biz haqliroqmiz», deyishdi. U zot: «Bir insonning boshqa bir insonga sajda qilishi durust emas. Agar insonning insonga sajda qilishi durust boʻlganda edi, erining haqqi ulugʻligi sababli ayolga eriga sajda qilishni buyurgan boʻlar edim. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar erining oyogʻidan boshining tepasigacha yiring va sarigʻ suv oqib turadigan yara boʻlsa-yu, ayol unga yuzlanib, uni yalasa ham, uning haqqini ado eta olmagan boʻlur edi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир оиланинг сув тортадиган туяси бор эди. Туя уларга қаттиқ қаршилик қилиб, елкасига йўл бермай қўйди. Ансорлар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб: «Бизнинг сув тортадиган бир туямиз бор эди, у бизга қаршилик қилиб, елкасига йўл бермай қўйди, экин ва хурмозор эса чанқаб қолди», дейишди. Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига: «Туринглар», дедилар. Улар туришди. У зот боғга кирдилар, туя эса бир чеккада эди. Набий ﷺ у томон юрдилар. Шунда ансорлар: «Ё Аллоҳнинг Набийси, у қутурган итга ўхшаб қолди, биз унинг сизга ҳужум қилишидан қўрқамиз», дейишди. У зот: «Ундан менга зарар йўқ», дедилар. Туя Расулуллоҳ ﷺ ни кўргач, у зот томон келиб, ҳузурларида сажда қилиб йиқилди. Расулуллоҳ ﷺ унинг пешона жингалагидан ушладилар — у ҳеч қачон бўлмаганидек итоаткор бўлган эди — ва уни ишга солдилар. Шунда саҳобалари: «Ё Расулуллоҳ, мана бу ақли йўқ ҳайвон сизга сажда қиляпти, биз эса ақлли кишилармиз; сизга сажда қилишга биз ҳақлироқмиз», дейишди. У зот: «Бир инсоннинг бошқа бир инсонга сажда қилиши дуруст эмас. Агар инсоннинг инсонга сажда қилиши дуруст бўлганда эди, эрининг ҳаққи улуғлиги сабабли аёлга эрига сажда қилишни буюрган бўлар эдим. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар эрининг оёғидан бошининг тепасигача йиринг ва сариғ сув оқиб турадиган яра бўлса-ю, аёл унга юзланиб, уни яласа ҳам, унинг ҳаққини адо эта олмаган бўлур эди», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا خَلَفٌ عَنْ حَفْصٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَانْطُلِقَ بِنَا إِلَى الشَّامِ إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ وَنَحْنُ أَرْبَعُونَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ لِيَفْرِضَ لَنَا فَلَمَّا رَجَعَ وَكُنَّا بِفَجِّ النَّاقَةِ صَلَّى بِنَا الْعَصْرَ ثُمَّ سَلَّمَ وَدَخَلَ فُسْطَاطَهُ وَقَامَ الْقَوْمُ يُضِيفُونَ إِلَى رَكْعَتَيْهِ رَكْعَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ قَالَ فَقَالَ قَبَّحَ اللَّهُ الْوُجُوهَ فَوَاللَّهِ مَا أَصَابَتْ السُّنَّةَ وَلَا قَبِلَتْ الرُّخْصَةَ فَأَشْهَدُ لَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَقْوَامًا يَتَعَمَّقُونَ فِي الدِّينِ يَمْرُقُونَ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz — ansorlardan qirq kishi — bizga nafaqa belgilashi uchun Shomga, Abdulmalikning huzuriga olib borildik. Qaytayotganimizda, Fajjun-noqada boʻlganimizda, u bizga asr namozini oʻqib berdi, soʻng salom berib, chodiriga kirdi. Qavm esa turib, uning ikki rakatiga yana ikki rakat qoʻsha boshladi. Shunda u: «Alloh bu yuzlarni xunuk qilsin! Vallohi, ular na sunnatga toʻgʻri keldilar, na ruxsatni qabul qildilar. Men guvohlik beramanki, Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, dinda haddan oshadigan qavmlar boʻladi; ular oʻq ovdan oʻtib ketgani kabi (dindan) oʻtib ketadilar›, deganlarini eshitganman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз — ансорлардан қирқ киши — бизга нафақа белгилаши учун Шомга, Абдулмаликнинг ҳузурига олиб борилдик. Қайтаётганимизда, Фажжун-ноқада бўлганимизда, у бизга аср намозини ўқиб берди, сўнг салом бериб, чодирига кирди. Қавм эса туриб, унинг икки ракатига яна икки ракат қўша бошлади. Шунда у: «Аллоҳ бу юзларни хунук қилсин! Валлоҳи, улар на суннатга тўғри келдилар, на рухсатни қабул қилдилар. Мен гувоҳлик бераманки, Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, динда ҳаддан ошадиган қавмлар бўлади; улар ўқ овдан ўтиб кетгани каби (диндан) ўтиб кетадилар›, деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَبِي طَلْحَةَ الْتَمِسْ لَنَا غُلَامًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ يُرْدِفُنِي وَرَاءَهُ وَكُنْتُ أَخْدُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّمَا نَزَلَ فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ فَلَمْ أَزَلْ أَخْدُمُهُ حَتَّى أَقْبَلْنَا مِنْ خَيْبَرَ وَأَقْبَلَ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ قَدْ حَازَهَا فَكُنْتُ أَرَاهُ يُحَوِّي وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ أَوْ بِكِسَاءٍ ثُمَّ يُرْدِفُهَا وَرَاءَهُ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالصَّهْبَاءِ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَدَعَوْتُ رِجَالًا فَأَكَلُوا فَكَانَ ذَلِكَ بِنَاءَهُ بِهَا ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا بَدَا لَهُ أُحُدٌ قَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ جَبَلَيْهَا كَمَا حَرَّمَ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Abu Talhaga: «Bolalaringizdan menga xizmat qiladigan bir bolani izlab topgin», dedilar. Abu Talha meni orqasiga mindirib olib chiqdi; men Rasululloh ﷺ ga har gal (manzilga) tushganlarida xizmat qilar edim. Men u zotning koʻp marta shunday deganlarini eshitar edim: «Allohim, men Sendan gʻam va qaygʻudan, ojizlik va dangasalikdan, qoʻrqoqlik va baxillikdan, qarz ogʻirligidan va kishilarning zoʻravonligidan panoh tilayman». Men u zotga to Xaybardan qaytgunimizga qadar xizmat qildim. U zot Safiyya bint Huyayni oʻzlariga olgan holda qaytdilar. Men u zotning orqalarida aboyi yoki chopon bilan unga toʻsiq qilib, soʻng uni orqalariga mindirayotganlarini koʻrar edim. Biz Sahboʼda boʻlganimizda, u zot teri dasturxon ustida hays tayyorladilar, soʻng meni yubordilar; men kishilarni chaqirdim, ular yedilar — bu u zotning u bilan qurgan toʻylari edi. Soʻng u zot yoʻlga chiqdilar; ularga Uhud koʻringach: «Bu — bizni sevadigan va biz ham uni sevadigan togʻdir», dedilar. Madinaga yaqinlashganlarida esa: «Allohim, men uning ikki togʻi orasini Ibrohim Makkani harom qilganidek harom qilaman. Allohim, ularga mudd va soʼlarida baraka ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Абу Талҳага: «Болаларингиздан менга хизмат қиладиган бир болани излаб топгин», дедилар. Абу Талҳа мени орқасига миндириб олиб чиқди; мен Расулуллоҳ ﷺ га ҳар гал (манзилга) тушганларида хизмат қилар эдим. Мен у зотнинг кўп марта шундай деганларини эшитар эдим: «Аллоҳим, мен Сендан ғам ва қайғудан, ожизлик ва дангасаликдан, қўрқоқлик ва бахилликдан, қарз оғирлигидан ва кишиларнинг зўравонлигидан паноҳ тилайман». Мен у зотга то Хайбардан қайтгунимизга қадар хизмат қилдим. У зот Сафийя бинт Ҳуяйни ўзларига олган ҳолда қайтдилар. Мен у зотнинг орқаларида абойи ёки чопон билан унга тўсиқ қилиб, сўнг уни орқаларига миндираётганларини кўрар эдим. Биз Саҳбўда бўлганимизда, у зот тери дастурхон устида ҳайс тайёрладилар, сўнг мени юбордилар; мен кишиларни чақирдим, улар едилар — бу у зотнинг у билан қурган тўйлари эди. Сўнг у зот йўлга чиқдилар; уларга Уҳуд кўрингач: «Бу — бизни севадиган ва биз ҳам уни севадиган тоғдир», дедилар. Мадинага яқинлашганларида эса: «Аллоҳим, мен унинг икки тоғи орасини Иброҳим Маккани ҳаром қилганидек ҳаром қиламан. Аллоҳим, уларга мудд ва сўларида барака бер», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَآخِرُ صَلَاةٍ صَلَّاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ الْقَوْمِ صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُتَوَشِّحًا بِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qavm bilan oʻqigan oxirgi namozlarida bir kiyimga oʻranib olgan holda Abu Bakrning orqasida oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қавм билан ўқиган охирги намозларида бир кийимга ўраниб олган ҳолда Абу Бакрнинг орқасида ўқидилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا غَزَا قَوْمًا لَمْ يَغْزُ بِنَا لَيْلًا حَتَّى يُصْبِحَ فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا كَفَّ عَنْهُمْ وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا أَغَارَ عَلَيْهِمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ biror qavmga gʻazot qilganlarida, biz bilan tunda hujum qilmas, tong otguncha kutar edilar. Agar azon eshitsalar, ulardan tiyilar; azon eshitmasalar, ularga hujum qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бирор қавмга ғазот қилганларида, биз билан тунда ҳужум қилмас, тонг отгунча кутар эдилар. Агар азон эшитсалар, улардан тийилар; азон эшитмасалар, уларга ҳужум қилар эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ فَأَبْصَرَ جُدْرَانَ الْمَدِينَةِ أَوْضَعَ رَاحِلَتَهُ فَإِنْ كَانَ عَلَى دَابَّةٍ حَرَّكَهَا مِنْ حُبِّهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safardan qaytib, Madinaning devorlarini koʻrganlarida, ulovlarini tezlatar edilar; agar boshqa hayvonda boʻlsalar, unga boʻlgan muhabbatlari tufayli uni choptirar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафардан қайтиб, Мадинанинг деворларини кўрганларида, уловларини тезлатар эдилар; агар бошқа ҳайвонда бўлсалар, унга бўлган муҳаббатлари туфайли уни чоптирар эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا هَبَّتْ الرِّيحُ عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shamol esganida, bu (holat) u zotning yuzlarida bilinib turar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шамол эсганида, бу (ҳолат) у зотнинг юзларида билиниб турар эди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا هَبَّتْ الرِّيحُ عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shamol esganida, bu (holat) u zotning yuzlarida bilinib turar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шамол эсганида, бу (ҳолат) у зотнинг юзларида билиниб турар эди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أَبَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ يَقُولُ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُلَمْ يَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الضُّحَى قَطُّ إِلَّا أَنْ يَخْرُجَ فِي سَفَرٍ أَوْ يَقْدَمَ مِنْ سَفَرٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ ni safarga chiqishlari yoki safardan qaytishlari (payti)dan boshqa vaqtda zuho namozini oʻqiganlarini hech koʻrmagan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ ни сафарга чиқишлари ёки сафардан қайтишлари (пайти)дан бошқа вақтда зуҳо намозини ўқиганларини ҳеч кўрмаган.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ فَنَظَرَ إِلَى جُدُرَاتِ الْمَدِينَةِ أَوْضَعَ نَاقَتَهُ وَإِنْ كَانَ عَلَى دَابَّةٍ حَرَّكَهَا مِنْ حُبِّهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safardan qaytib, Madinaning devorlariga nazar solganlarida, tuyalarini tezlatar edilar; agar boshqa hayvonda boʻlsalar, unga boʻlgan muhabbatlari tufayli uni choptirar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафардан қайтиб, Мадинанинг деворларига назар солганларида, туяларини тезлатар эдилар; агар бошқа ҳайвонда бўлсалар, унга бўлган муҳаббатлари туфайли уни чоптирар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَاسْمُهُ مُظَفَّرُ بْنُ مُدْرِكٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَصُومُ حَتَّى يُقَالَ صَامَ صَامَ وَيُفْطِرُ حَتَّى يُقَالَ أَفْطَرَ أَفْطَرَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shu qadar roʻza tutar edilarki, hatto: «Roʻza tutdi, roʻza tutdi», deyilar edi; shu qadar roʻzasiz kunlarni oʻtkazar edilarki, hatto: «Roʻza tutmadi, roʻza tutmadi», deyilar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шу қадар рўза тутар эдиларки, ҳатто: «Рўза тутди, рўза тутди», дейилар эди; шу қадар рўзасиз кунларни ўтказар эдиларки, ҳатто: «Рўза тутмади, рўза тутмади», дейилар эди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يُحِبُّ الْقَوْمَ وَلَا يَبْلُغُ عَمَلَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, kishi bir qavmni sevadi-yu, lekin ularning amaliga yeta olmaydi (nima boʻladi)?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan kishi bilan birga boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, киши бир қавмни севади-ю, лекин уларнинг амалига ета олмайди (нима бўлади)?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган киши билан бирга бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَطَوُّعًا قَالَ فَقَامَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ وَأُمُّ حَرَامٍ خَلْفَنَا قَالَ ثَابِتٌ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ وَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّيْنَا عَلَى بِسَاطٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga nafl namoz oʻqib berdilar. (Anas) dedi: Ummu Sulaym va Ummu Harom bizning orqamizda turdilar. Sobit dedi: Men uning: «U zot meni oʻng tomonlariga turgʻizdilar, biz boʻyra ustida namoz oʻqidik», deganini bilaman, xolos.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга нафл намоз ўқиб бердилар. (Анас) деди: Умму Сулайм ва Умму Ҳаром бизнинг орқамизда турдилар. Собит деди: Мен унинг: «У зот мени ўнг томонларига турғиздилар, биз бўйра устида намоз ўқидик», деганини биламан, холос.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرُ بْنُ خِرِّيتٍ حَدَّثَنَا أَبُو لَبِيدٍ لُمَازَةُ بْنُ زَبَّارٍ قَالَأُرْسِلَتْ الْخَيْلُ زَمَنَ الْحَجَّاجِ فَقُلْنَا لَوْ أَتَيْنَا الرِّهَانَ قَالَ فَأَتَيْنَاهُ ثُمَّ قُلْنَا لَوْ أَتَيْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَسَأَلْنَاهُ هَلْ كُنْتُمْ تُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْنَاهُ فَسَأَلْنَاهُ فَقَالَ نَعَمْ لَقَدْ رَاهَنَ عَلَى فَرَسٍ لَهُ يُقَالُ لَهُ سُبْحَةُ فَسَبَقَ النَّاسَ فَهَشَّ لِذَلِكَ وَأَعْجَبَهُ
Abu Labid Lumaza ibn Zabbor aytdi: Hajjoj zamonida otlar (poygaga) qoʻyib yuborildi. Biz: «Poygani borib koʻrsak edi», dedik. Bas, biz unga bordik. Soʻng: «Anas ibn Molikning oldiga borib, undan: ‹Rasululloh ﷺ zamonlarida sizlar garov (bahs) bilan poyga qilarmidingiz?› deb soʻrasak edi», dedik. Bas, biz uning oldiga borib, undan soʻradik. U: «Ha, u zot Subha deb ataladigan bir otlarida poyga qilganlar; u odamlardan oʻzib ketdi, u zot bundan quvondilar va bu ularga xush keldi», dedi.Абу Лабид Лумаза ибн Заббор айтди: Ҳажжож замонида отлар (пойгага) қўйиб юборилди. Биз: «Пойгани бориб кўрсак эди», дедик. Бас, биз унга бордик. Сўнг: «Анас ибн Моликнинг олдига бориб, ундан: ‹Расулуллоҳ ﷺ замонларида сизлар гаров (баҳс) билан пойга қилармидингиз?› деб сўрасак эди», дедик. Бас, биз унинг олдига бориб, ундан сўрадик. У: «Ҳа, у зот Субҳа деб аталадиган бир отларида пойга қилганлар; у одамлардан ўзиб кетди, у зот бундан қувондилар ва бу уларга хуш келди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلْمٌ الْعَلَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَرَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَجُلٍ صُفْرَةً أَوْ قَالَ أَثَرَ صُفْرَةٍ قَالَ فَلَمَّا قَامَ قَالَ لَوْ أَمَرْتُمْ هَذَا فَغَسَلَ عَنْهُ هَذِهِ الصُّفْرَةَ قَالَ وَكَانَ لَا يَكَادُ يُوَاجِهُ أَحَدًا فِي وَجْهِهِ بِشَيْءٍ يَكْرَهُهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishida sariqlik — yoki: sariqlik izi — koʻrdilar. U (kishi) turib ketgach, u zot: «Bu kishiga buni oʻzidan yuvib tashlashni buyursalaringiz edi», dedilar. U zot esa biror kishining yuziga oʻzi yoqtirmaydigan narsani roʻbaroʻ qilib aytishlari kamdan-kam boʻlardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишида сариқлик — ёки: сариқлик изи — кўрдилар. У (киши) туриб кетгач, у зот: «Бу кишига буни ўзидан ювиб ташлашни буюрсаларингиз эди», дедилар. У зот эса бирор кишининг юзига ўзи ёқтирмайдиган нарсани рўбарў қилиб айтишлари камдан-кам бўларди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ تَرَكْتُمْ بِالْمَدِينَةِ رِجَالًا مَا سِرْتُمْ مِنْ مَسِيرٍ وَلَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ وَلَا قَطَعْتُمْ مِنْ وَادٍ إِلَّا وَهُمْ مَعَكُمْ فِيهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَكُونُونَ مَعَنَا وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ قَالَ حَبَسَهُمْ الْعُذْرُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlar Madinada shunday kishilarni qoldirib keldingizki, qaysi yoʻlni bosib oʻtsangiz, qancha nafaqa sarflasangiz va qaysi vodiyni kesib oʻtsangiz, ular shubhasiz shu (savobda) sizlar bilan birga boʻladilar». Sahobalar: «Ey Allohning Rasuli, ular Madinada turgan boʻlsalar, qanday qilib biz bilan birga boʻladilar?» dedilar. U zot: «Ularni uzr ushlab qoldi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлар Мадинада шундай кишиларни қолдириб келдингизки, қайси йўлни босиб ўтсангиз, қанча нафақа сарфласангиз ва қайси водийни кесиб ўтсангиз, улар шубҳасиз шу (савобда) сизлар билан бирга бўладилар». Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар Мадинада турган бўлсалар, қандай қилиб биз билан бирга бўладилар?» дедилар. У зот: «Уларни узр ушлаб қолди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلْمٌ الْعَلَوِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقُدِّمَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصْعَةٌ فِيهَا قَرْعٌ قَالَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُ قَالَ فَجَعَلَ يَلْتَمِسُ الْقَرْعَ بِأُصْبُعِهِ أَوْ قَالَ بِأَصَابِعِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga ichida qovoq boʻlgan bir katta tovoq keltirildi. U zot qovoqni yoqtirar edilar. Bas, u zot barmoqlari bilan — yoki: barmogʻi bilan — qovoqni izlay boshladilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга ичида қовоқ бўлган бир катта товоқ келтирилди. У зот қовоқни ёқтирар эдилар. Бас, у зот бармоқлари билан — ёки: бармоғи билан — қовоқни излай бошладилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ أَبْصَرَ فِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ يَوْمًا وَاحِدًا فَصَنَعَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ مِنْ وَرِقٍ قَالَ فَطَرَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمَهُ وَطَرَحَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u bir kuni Rasululloh ﷺning qoʻllarida kumushdan uzukni koʻrdi. Shunda odamlar kumushdan uzuklar yasatib, taqib oldilar. Soʻng Rasululloh ﷺ oʻz uzuklarini tashlab yubordilar, shunda odamlar ham oʻz uzuklarini tashlab yubordilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у бир куни Расулуллоҳ ﷺнинг қўлларида кумушдан узукни кўрди. Шунда одамлар кумушдан узуклар ясатиб, тақиб олдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўз узукларини ташлаб юбордилар, шунда одамлар ҳам ўз узукларини ташлаб юбордилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ عَلَى نِسَائِهِ جَمِيعًا فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir kunda barcha ayollari huzuriga aylanib chiqdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир кунда барча аёллари ҳузурига айланиб чиқдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُقِيمَتْ صَلَاةُ الْعِشَاءِ قَالَ عَفَّانُ أَوْ أُخِّرَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً فَقَامَ مَعَهُ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ قَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xufton namoziga iqomat aytildi — Affon oʻz rivoyatida: yoki bir kecha (namoz) kechiktirildi, dedi. Shunda bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, sizdan bir hojatim bor», dedi. U zot u bilan birga turib, unga sirlashib gaplashaverdilar, hatto qavm — yoki: qavmdan baʼzilari — mudrab qoldi. Soʻng u zot namoz oʻqidilar va (roviy) tahoratni zikr qilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хуфтон намозига иқомат айтилди — Аффон ўз ривоятида: ёки бир кеча (намоз) кечиктирилди, деди. Шунда бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиздан бир ҳожатим бор», деди. У зот у билан бирга туриб, унга сирлашиб гаплашавердилар, ҳатто қавм — ёки: қавмдан баъзилари — мудраб қолди. Сўнг у зот намоз ўқидилар ва (ровий) таҳоратни зикр қилмади.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُوسَى أَبِي الْعَلَاءِ وَقَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا مُوسَى أَبُو الْعَلَاءِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي صَلَاةَ الظُّهْرِ أَيَّامَ الشِّتَاءِ وَمَا نَدْرِي مَا ذَهَبَ مِنْ النَّهَارِ أَكْثَرُ أَوْ مَا بَقِيَ مِنْهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qish kunlari peshin namozini shunday oʻqir edilarki, biz kunning oʻtgani koʻpmi yoki qolgani koʻpmi — bilmas edik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қиш кунлари пешин намозини шундай ўқир эдиларки, биз куннинг ўтгани кўпми ёки қолгани кўпми — билмас эдик.