حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَصَابَتِ النَّاسَ سَنَةٌ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَبَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ قَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَ الْمَالُ وَجَاعَ الْعِيَالُ، فَادْعُ اللَّهَ لَنَا. فَرَفَعَ يَدَيْهِ، وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا وَضَعَهَا حَتَّى ثَارَ السَّحَابُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ، ثُمَّ لَمْ يَنْزِلْ عَنْ مِنْبَرِهِ حَتَّى رَأَيْتُ الْمَطَرَ يَتَحَادَرُ عَلَى لِحْيَتِهِ صلى الله عليه وسلم فَمُطِرْنَا يَوْمَنَا ذَلِكَ، وَمِنَ الْغَدِ، وَبَعْدَ الْغَدِ وَالَّذِي يَلِيهِ، حَتَّى الْجُمُعَةِ الأُخْرَى، وَقَامَ ذَلِكَ الأَعْرَابِيُّ ـ أَوْ قَالَ غَيْرُهُ ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، تَهَدَّمَ الْبِنَاءُ وَغَرِقَ الْمَالُ، فَادْعُ اللَّهَ لَنَا. فَرَفَعَ يَدَيْهِ، فَقَالَ " اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا، وَلاَ عَلَيْنَا ". فَمَا يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ السَّحَابِ إِلاَّ انْفَرَجَتْ، وَصَارَتِ الْمَدِينَةُ مِثْلَ الْجَوْبَةِ، وَسَالَ الْوَادِي قَنَاةُ شَهْرًا، وَلَمْ يَجِئْ أَحَدٌ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلاَّ حَدَّثَ بِالْجَوْدِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Paygʻambar ﷺ hayotlik paytlarida odamlar qurgʻoqchilik (qahatchilik)ga giriftor boʻldi. Paygʻambar ﷺ juma kuni xutba qilayotgan paytda, bir badaviy turib: «Yo Rasululloh, mol-mulkimiz halok boʻlyapti va bolalar och; bas, (yomgʻir uchun) Allohga duo qiling», — dedi. Bas, Paygʻambar ﷺ qoʻllarini koʻtardilar. Oʻsha paytda osmonda (bironta) bulut asari yoʻq edi. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u zot qoʻllarini tushirishi bilanoq, togʻlar(dek) bulutlar toʻplandi; va u zot minbardan tushmasdan, men yomgʻir(ning) Paygʻambar ﷺ ning soqollariga tomayotganini koʻrdim. Oʻsha kuni, ertasi kuni, uchinchi kuni, toʻrtinchi kuni — keyingi jumagacha — yomgʻir yogʻdi. Oʻsha badaviy — yoki boshqa bir kishi — turib: «Yo Rasululloh, uylar quladi, mol-mulkimiz va mollarimiz (suvda) gʻarq boʻldi; bas, (bizni himoya qilishi uchun) Allohga duo qiling», — dedi. Bas, Paygʻambar ﷺ ikki qoʻllarini koʻtarib: «Allohim, atrofimizga (yogʻdir), ustimizga emas», — dedilar. Bas, u zot qoʻllari bilan qaysi tomonga ishora qilsalar, oʻsha (tomondagi) bulutlar tarqab, ochilar edi; va Madina (osmoni) bulutlar orasidagi teshikdek (ochiq) boʻldi. Qanot vodiysi bir oy (davomida) toshib oqdi; tashqaridan kelgan har bir kishi (faqat) moʻl yomgʻir haqida gapirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Пайғамбар ﷺ ҳаётлик пайтларида одамлар қурғоқчилик (қаҳатчилик)га гирифтор бўлди. Пайғамбар ﷺ жума куни хутба қилаётган пайтда, бир бадавий туриб: «Ё Расулуллоҳ, мол-мулкимиз ҳалок бўляпти ва болалар оч; бас, (ёмғир учун) Аллоҳга дуо қилинг», — деди. Бас, Пайғамбар ﷺ қўлларини кўтардилар. Ўша пайтда осмонда (биронта) булут асари йўқ эди. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у зот қўлларини тушириши биланоқ, тоғлар(дек) булутлар тўпланди; ва у зот минбардан тушмасдан, мен ёмғир(нинг) Пайғамбар ﷺ нинг соқолларига томаётганини кўрдим. Ўша куни, эртаси куни, учинчи куни, тўртинчи куни — кейинги жумагача — ёмғир ёғди. Ўша бадавий — ёки бошқа бир киши — туриб: «Ё Расулуллоҳ, уйлар қулади, мол-мулкимиз ва молларимиз (сувда) ғарқ бўлди; бас, (бизни ҳимоя қилиши учун) Аллоҳга дуо қилинг», — деди. Бас, Пайғамбар ﷺ икки қўлларини кўтариб: «Аллоҳим, атрофимизга (ёғдир), устимизга эмас», — дедилар. Бас, у зот қўллари билан қайси томонга ишора қилсалар, ўша (томондаги) булутлар тарқаб, очилар эди; ва Мадина (осмони) булутлар орасидаги тешикдек (очиқ) бўлди. Қанот водийси бир ой (давомида) тошиб оқди; ташқаридан келган ҳар бир киши (фақат) мўл ёмғир ҳақида гапирди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُقْبَةَ الشَّيْبَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ كُنَّا نُبَكِّرُ إِلَى الْجُمُعَةِ ثُمَّ نَقِيلُ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz juma namozini erta oʻqir, soʻng tushlik (qaylula) uyqusini olar edik.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз жума намозини эрта ўқир, сўнг тушлик (қайлула) уйқусини олар эдик.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، وَثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الصُّبْحَ بِغَلَسٍ ثُمَّ رَكِبَ فَقَالَ " اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ". فَخَرَجُوا يَسْعَوْنَ فِي السِّكَكِ وَيَقُولُونَ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ ـ قَالَ وَالْخَمِيسُ الْجَيْشُ ـ فَظَهَرَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَتَلَ الْمُقَاتِلَةَ وَسَبَى الذَّرَارِيَّ، فَصَارَتْ صَفِيَّةُ لِدِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ، وَصَارَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ تَزَوَّجَهَا وَجَعَلَ صَدَاقَهَا عِتْقَهَا. فَقَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ لِثَابِتٍ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ، أَنْتَ سَأَلْتَ أَنَسًا مَا أَمْهَرَهَا قَالَ أَمْهَرَهَا نَفْسَهَا. فَتَبَسَّمَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdod namozini hali qorongʻi paytda oʻqidilar, soʻng (otga) minib: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz bir qavmga yaqinlashsak, ogohlantirilgan (kofirlar)ning tongi naqadar yomon!» — dedilar. Odamlar koʻchalarga chiqib: «Muhammad va uning qoʻshini (keldi)», — der edi. Rasululloh ﷺ ularni kuch bilan magʻlub etdilar; ularning jangchilari oʻldirildi, bolalar va ayollar asir olindi. Safiyani Dihya al-Kalbiy olgan edi, keyin u Rasululloh ﷺ ga (tegishli) boʻldi; u zot uni (oʻzlariga) nikohlab oldilar va uning mahri — uni ozod qilish (oʻzi) edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозини ҳали қоронғи пайтда ўқидилар, сўнг (отга) миниб: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бир қавмга яқинлашсак, огоҳлантирилган (кофирлар)нинг тонги нақадар ёмон!» — дедилар. Одамлар кўчаларга чиқиб: «Муҳаммад ва унинг қўшини (келди)», — дер эди. Расулуллоҳ ﷺ уларни куч билан мағлуб этдилар; уларнинг жангчилари ўлдирилди, болалар ва аёллар асир олинди. Сафияни Диҳя ал-Калбий олган эди, кейин у Расулуллоҳ ﷺ га (тегишли) бўлди; у зот уни (ўзларига) никоҳлаб олдилар ва унинг маҳри — уни озод қилиш (ўзи) эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَغْدُو يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَأْكُلَ تَمَرَاتٍ. وَقَالَ مُرَجَّى بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَيَأْكُلُهُنَّ وِتْرًا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Iyd-ul-fitr kuni — biror xurmo yemay turib — hech (namozga) chiqmas edilar. Anas yana rivoyat qildi: Paygʻambar ﷺ toq sonda xurmo yer edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ийд-ул-фитр куни — бирор хурмо емай туриб — ҳеч (намозга) чиқмас эдилар. Анас яна ривоят қилди: Пайғамбар ﷺ тоқ сонда хурмо ер эдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَلْيُعِدْ ". فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ هَذَا يَوْمٌ يُشْتَهَى فِيهِ اللَّحْمُ. وَذَكَرَ مِنْ جِيرَانِهِ فَكَأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَدَّقَهُ، قَالَ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ، فَرَخَّصَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلاَ أَدْرِي أَبَلَغَتِ الرُّخْصَةُ مَنْ سِوَاهُ أَمْ لاَ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim (qurbonligini) iyd namozidan oldin soʻygan boʻlsa, qaytadan soʻysin», — dedilar. Bir kishi turib: «Bu — (kishi) goʻshtga ishtiyoq qiluvchi kun», — dedi va qoʻshnilari haqida biror narsa aytdi. Paygʻambar ﷺ unga ishongan koʻrindi. Soʻng oʻsha kishi qoʻshdi: «Mening bir yosh urgʻochi echkim bor — u menga ikki qoʻy goʻshtidan sevimliroq». Paygʻambar ﷺ unga uni qurbonlik qilishga ruxsat berdilar. Bilmayman, bu ruxsat faqat unga(mi) yoki boshqalarga ham (taalluqlimi).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким (қурбонлигини) ийд намозидан олдин сўйган бўлса, қайтадан сўйсин», — дедилар. Бир киши туриб: «Бу — (киши) гўштга иштиёқ қилувчи кун», — деди ва қўшнилари ҳақида бирор нарса айтди. Пайғамбар ﷺ унга ишонган кўринди. Сўнг ўша киши қўшди: «Менинг бир ёш урғочи эчким бор — у менга икки қўй гўштидан севимлироқ». Пайғамбар ﷺ унга уни қурбонлик қилишга рухсат бердилар. Билмайман, бу рухсат фақат унга(ми) ёки бошқаларга ҳам (тааллуқлими).
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى يَوْمَ النَّحْرِ، ثُمَّ خَطَبَ فَأَمَرَ مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ أَنْ يُعِيدَ ذَبْحَهُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، جِيرَانٌ لِي ـ إِمَّا قَالَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ، وَإِمَّا قَالَ بِهِمْ فَقْرٌ ـ وَإِنِّي ذَبَحْتُ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَعِنْدِي عَنَاقٌ لِي أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ. فَرَخَّصَ لَهُ فِيهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Nahr kuni namoz oʻqidilar, soʻng xutba qilib, kimki qurbonligini namozdan oldin soʻygan boʻlsa, uni qaytarishni — yaʼni boshqa qurbonlik soʻyishni — buyurdilar. Soʻng ansordan bir kishi turib: «Yo Rasululloh, qoʻshnilarim sababli (u ularni juda muhtoj yoki kambagʻal deb taʼrifladi) men namozdan oldin soʻydim. Mening bir yosh urgʻochi echkim bor — menimcha, u ikki qoʻydan yaxshiroq», — dedi. Paygʻambar ﷺ unga uni qurbonlik qilishga ruxsat berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Наҳр куни намоз ўқидилар, сўнг хутба қилиб, кимки қурбонлигини намоздан олдин сўйган бўлса, уни қайтаришни — яъни бошқа қурбонлик сўйишни — буюрдилар. Сўнг ансордан бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ, қўшниларим сабабли (у уларни жуда муҳтож ёки камбағал деб таърифлади) мен намоздан олдин сўйдим. Менинг бир ёш урғочи эчким бор — менимча, у икки қўйдан яхшироқ», — деди. Пайғамбар ﷺ унга уни қурбонлик қилишга рухсат бердилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَنَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم شَهْرًا يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir oy davomida (bomdod namozida) — Allohdan Riʼl va Zakvon qabilalarini jazolashni soʻrab — qunut oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир ой давомида (бомдод намозида) — Аллоҳдан Риъл ва Заквон қабилаларини жазолашни сўраб — қунут ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ الْقُنُوتُ فِي الْمَغْرِبِ وَالْفَجْرِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qunut shom va bomdod namozlarida oʻqilar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қунут шом ва бомдод намозларида ўқилар эди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ إِذَا قَحَطُوا اسْتَسْقَى بِالْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنَّا كُنَّا نَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِنَبِيِّنَا فَتَسْقِينَا وَإِنَّا نَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِعَمِّ نَبِيِّنَا فَاسْقِنَا. قَالَ فَيُسْقَوْنَ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qurgʻoqchilik ularga tahdid solganda, Umar ibn al-Xattob Abbos ibn Abdulmuttalibdan yomgʻir uchun Allohga duo qilishni soʻrar edi. U: «Allohim, biz Paygʻambarimizdan Senga yomgʻir uchun duo qilishni soʻrar edik va Sen bizni yomgʻir bilan siylar eding; endi biz u zotning amakisidan Senga yomgʻir uchun duo qilishni soʻraymiz. Allohim, bizni yomgʻir bilan siyla», — der edi. Bas, yomgʻir yogʻar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қурғоқчилик уларга таҳдид солганда, Умар ибн ал-Хаттоб Аббос ибн Абдулмутталибдан ёмғир учун Аллоҳга дуо қилишни сўрар эди. У: «Аллоҳим, биз Пайғамбаримиздан Сенга ёмғир учун дуо қилишни сўрар эдик ва Сен бизни ёмғир билан сийлар эдинг; энди биз у зотнинг амакисидан Сенга ёмғир учун дуо қилишни сўраймиз. Аллоҳим, бизни ёмғир билан сийла», — дер эди. Бас, ёмғир ёғар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ هَلَكَتِ الْمَوَاشِي وَتَقَطَّعَتِ السُّبُلُ. فَدَعَا، فَمُطِرْنَا مِنَ الْجُمُعَةِ إِلَى الْجُمُعَةِ، ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ تَهَدَّمَتِ الْبُيُوتُ وَتَقَطَّعَتِ السُّبُلُ، وَهَلَكَتِ الْمَوَاشِي فَادْعُ اللَّهَ يُمْسِكْهَا. فَقَامَ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " اللَّهُمَّ عَلَى الآكَامِ وَالظِّرَابِ وَالأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ ". فَانْجَابَتْ عَنِ الْمَدِينَةِ انْجِيَابَ الثَّوْبِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: «Mollar halok boʻldi va yoʻllar uzildi», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ yomgʻir uchun Allohga duo qildilar va oʻsha jumadan keyingi jumagacha yomgʻir yogʻdi. Oʻsha kishi yana kelib: «Uylar quladi, yoʻllar uzildi va mollar halok boʻldi; yomgʻirni toʻxtatishni Allohdan soʻra», — dedi. Rasululloh ﷺ (turib): «Allohim, tepaliklarga, qirlarga, vodiylarga va daraxt oʻsadigan joylarga (yogʻdir)», — dedilar. Bas, bulutlar Madinadan — kiyim yechilgandek — tarqadi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: «Моллар ҳалок бўлди ва йўллар узилди», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ёмғир учун Аллоҳга дуо қилдилар ва ўша жумадан кейинги жумагача ёмғир ёғди. Ўша киши яна келиб: «Уйлар қулади, йўллар узилди ва моллар ҳалок бўлди; ёмғирни тўхтатишни Аллоҳдан сўра», — деди. Расулуллоҳ ﷺ (туриб): «Аллоҳим, тепаликларга, қирларга, водийларга ва дарахт ўсадиган жойларга (ёғдир)», — дедилар. Бас, булутлар Мадинадан — кийим ечилгандек — тарқади.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلَكَتِ الْمَوَاشِي وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ، فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمُطِرُوا مِنْ جُمُعَةٍ إِلَى جُمُعَةٍ، فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، تَهَدَّمَتِ الْبُيُوتُ وَتَقَطَّعَتِ السُّبُلُ وَهَلَكَتِ الْمَوَاشِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ عَلَى رُءُوسِ الْجِبَالِ وَالآكَامِ وَبُطُونِ الأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ ". فَانْجَابَتْ عَنِ الْمَدِينَةِ انْجِيَابَ الثَّوْبِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, mollar halok boʻldi va yoʻllar uzildi; bas, Allohga duo qil», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ (yomgʻir uchun) duo qildilar va oʻsha jumadan keyingi jumagacha yomgʻir yogʻdi. Soʻng u Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, uylar quladi, yoʻllar uzildi va mollar halok boʻldi», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ: «Allohim, togʻlar choʻqqilariga, tepaliklarga, vodiylarga va daraxt oʻsadigan joylarga (yogʻdir)», — deb duo qildilar. Bas, bulutlar Madinadan — kiyim yechilgandek — tarqadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, моллар ҳалок бўлди ва йўллар узилди; бас, Аллоҳга дуо қил», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ (ёмғир учун) дуо қилдилар ва ўша жумадан кейинги жумагача ёмғир ёғди. Сўнг у Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, уйлар қулади, йўллар узилди ва моллар ҳалок бўлди», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, тоғлар чўққиларига, тепаликларга, водийларга ва дарахт ўсадиган жойларга (ёғдир)», — деб дуо қилдилар. Бас, булутлар Мадинадан — кийим ечилгандек — тарқади.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَافَى بْنُ عِمْرَانَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، شَكَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَلاَكَ الْمَالِ وَجَهْدَ الْعِيَالِ، فَدَعَا اللَّهَ يَسْتَسْقِي، وَلَمْ يَذْكُرْ أَنَّهُ حَوَّلَ رِدَاءَهُ وَلاَ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ ga mollar va mol-mulkning halok boʻlganini hamda bola-chaqaning ochligini shikoyat qildi. Bas, u zot (yomgʻir uchun) duo qildilar. Roviy (Anas) Paygʻambar ﷺ ridolarini agdarib kiyganlarini yoki Qiblaga yuzlanganlarini zikr qilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ га моллар ва мол-мулкнинг ҳалок бўлганини ҳамда бола-чақанинг очлигини шикоят қилди. Бас, у зот (ёмғир учун) дуо қилдилар. Ровий (Анас) Пайғамбар ﷺ ридоларини агдариб кийганларини ёки Қиблага юзланганларини зикр қилмади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتِ الْمَوَاشِي، وَتَقَطَّعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ. فَدَعَا اللَّهَ، فَمُطِرْنَا مِنَ الْجُمُعَةِ إِلَى الْجُمُعَةِ، فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، تَهَدَّمَتِ الْبُيُوتُ وَتَقَطَّعَتِ السُّبُلُ وَهَلَكَتِ الْمَوَاشِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ عَلَى ظُهُورِ الْجِبَالِ وَالآكَامِ وَبُطُونِ الأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ ". فَانْجَابَتْ عَنِ الْمَدِينَةِ انْجِيَابَ الثَّوْبِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, mollar halok boʻldi va yoʻllar uzildi; bas, Allohga duo qil», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ yomgʻir uchun duo qildilar va oʻsha jumadan keyingi jumagacha yomgʻir yogʻdi. Soʻng bir kishi Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, uylar quladi, yoʻllar uzildi va mollar halok boʻldi», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohim, togʻlar choʻqqilariga, tepaliklarga, vodiylarga va daraxt oʻsadigan joylarga (yogʻdir)», — dedilar. Bas, bulutlar Madinadan — kiyim yechilgandek — tarqadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, моллар ҳалок бўлди ва йўллар узилди; бас, Аллоҳга дуо қил», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ёмғир учун дуо қилдилар ва ўша жумадан кейинги жумагача ёмғир ёғди. Сўнг бир киши Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, уйлар қулади, йўллар узилди ва моллар ҳалок бўлди», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, тоғлар чўққиларига, тепаликларга, водийларга ва дарахт ўсадиган жойларга (ёғдир)», — дедилар. Бас, булутлар Мадинадан — кийим ечилгандек — тарқади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ جُمُعَةٍ، فَقَامَ النَّاسُ فَصَاحُوا فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَحَطَ الْمَطَرُ وَاحْمَرَّتِ الشَّجَرُ وَهَلَكَتِ الْبَهَائِمُ، فَادْعُ اللَّهَ يَسْقِينَا. فَقَالَ " اللَّهُمَّ اسْقِنَا ". مَرَّتَيْنِ، وَايْمُ اللَّهِ مَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً مِنْ سَحَابٍ، فَنَشَأَتْ سَحَابَةٌ وَأَمْطَرَتْ، وَنَزَلَ عَنِ الْمِنْبَرِ فَصَلَّى، فَلَمَّا انْصَرَفَ لَمْ تَزَلْ تُمْطِرُ إِلَى الْجُمُعَةِ الَّتِي تَلِيهَا، فَلَمَّا قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ صَاحُوا إِلَيْهِ تَهَدَّمَتِ الْبُيُوتُ وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ، فَادْعُ اللَّهَ يَحْبِسُهَا عَنَّا. فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا ". فَكُشِطَتِ الْمَدِينَةُ، فَجَعَلَتْ تُمْطِرُ حَوْلَهَا وَلاَ تَمْطُرُ بِالْمَدِينَةِ قَطْرَةً، فَنَظَرْتُ إِلَى الْمَدِينَةِ وَإِنَّهَا لَفِي مِثْلِ الإِكْلِيلِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma kuni xutba qilayotgan paytda, odamlar turib, baqirib: «Yo Rasululloh, yomgʻir yoʻq (qurgʻoqchilik), daraxtlar quridi va mollar halok boʻldi; bas, yomgʻir uchun Allohga duo qil», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ ikki marta: «Allohim, bizni yomgʻir bilan siyla», — dedilar. Allohga qasamki, osmonda (bironta) bulut asari yoʻq edi va toʻsatdan osmon bulutlar bilan qoplandi va yomgʻir yogʻa boshladi. Paygʻambar ﷺ minbardan tushib, namoz oʻqidilar. Namozdan (uyiga) qaytganlarida, yomgʻir yogʻayotgan edi va keyingi jumagacha uzluksiz yomgʻir yogʻdi. Paygʻambar ﷺ juma xutbasini boshlaganlarida, odamlar baqira boshladi va u zotga: «Uylar quladi va yoʻllar uzildi; bas, yomgʻirni toʻxtatishni Allohdan soʻra», — dedi. Bas, Paygʻambar ﷺ tabassum qilib: «Allohim, atrofimizga, ustimizga emas», — dedilar. Bas, Madina ustida osmon ochildi, lekin uning chetlariga (Madina atrofiga) yomgʻir yogʻaverdi va Madina ustiga bir tomchi ham yomgʻir tushmadi. Men osmonga qaradim — u toj kabi yorqin va ochiq edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума куни хутба қилаётган пайтда, одамлар туриб, бақириб: «Ё Расулуллоҳ, ёмғир йўқ (қурғоқчилик), дарахтлар қуриди ва моллар ҳалок бўлди; бас, ёмғир учун Аллоҳга дуо қил», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ икки марта: «Аллоҳим, бизни ёмғир билан сийла», — дедилар. Аллоҳга қасамки, осмонда (биронта) булут асари йўқ эди ва тўсатдан осмон булутлар билан қопланди ва ёмғир ёға бошлади. Пайғамбар ﷺ минбардан тушиб, намоз ўқидилар. Намоздан (уйига) қайтганларида, ёмғир ёғаётган эди ва кейинги жумагача узлуксиз ёмғир ёғди. Пайғамбар ﷺ жума хутбасини бошлаганларида, одамлар бақира бошлади ва у зотга: «Уйлар қулади ва йўллар узилди; бас, ёмғирни тўхтатишни Аллоҳдан сўра», — деди. Бас, Пайғамбар ﷺ табассум қилиб: «Аллоҳим, атрофимизга, устимизга эмас», — дедилар. Бас, Мадина устида осмон очилди, лекин унинг четларига (Мадина атрофига) ёмғир ёғаверди ва Мадина устига бир томчи ҳам ёмғир тушмади. Мен осмонга қарадим — у тож каби ёрқин ва очиқ эди.
قَالَ أَيُّوبُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ أَتَى رَجُلٌ أَعْرَابِيٌّ مِنْ أَهْلِ الْبَدْوِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلَكَتِ الْمَاشِيَةُ هَلَكَ الْعِيَالُ هَلَكَ النَّاسُ. فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ يَدْعُو، وَرَفَعَ النَّاسُ أَيْدِيَهُمْ مَعَهُ يَدْعُونَ، قَالَ فَمَا خَرَجْنَا مِنَ الْمَسْجِدِ حَتَّى مُطِرْنَا، فَمَا زِلْنَا نُمْطَرُ حَتَّى كَانَتِ الْجُمُعَةُ الأُخْرَى، فَأَتَى الرَّجُلُ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، بَشِقَ الْمُسَافِرُ، وَمُنِعَ الطَّرِيقُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir badaviy juma kuni Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, mollar, bola-chaqa va odamlar halok boʻldi», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ ikki qoʻllarini koʻtarib, Allohga (yomgʻir uchun) duo qildilar va odamlar ham Rasululloh ﷺ bilan birga qoʻllarini koʻtarib, Allohga (yomgʻir uchun) duo qildi. Biz hali masjiddan chiqmagan edikki, yomgʻir yogʻa boshladi. U keyingi jumagacha yogʻdi; oʻsha (juma kuni) oʻsha kishi Rasululloh ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, yoʻlovchilar (haddan ortiq yomgʻir tufayli) safarlarini kechiktirishga majbur boʻlyapti va yoʻllar suvga toʻldi», — dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир бадавий жума куни Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, моллар, бола-чақа ва одамлар ҳалок бўлди», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ икки қўлларини кўтариб, Аллоҳга (ёмғир учун) дуо қилдилар ва одамлар ҳам Расулуллоҳ ﷺ билан бирга қўлларини кўтариб, Аллоҳга (ёмғир учун) дуо қилди. Биз ҳали масжиддан чиқмаган эдикки, ёмғир ёға бошлади. У кейинги жумагача ёғди; ўша (жума куни) ўша киши Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, йўловчилар (ҳаддан ортиқ ёмғир туфайли) сафарларини кечиктиришга мажбур бўляпти ва йўллар сувга тўлди», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي شَىْءٍ مِنْ دُعَائِهِ إِلاَّ فِي الاِسْتِسْقَاءِ، وَإِنَّهُ يَرْفَعُ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ إِبْطَيْهِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ istisqodan boshqa hech qanday duo uchun qoʻllarini koʻtarmas edilar; u zot ularni shunchalik koʻtardilarki, qoʻltiqlarining oqligi koʻrinar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ истисқодан бошқа ҳеч қандай дуо учун қўлларини кўтармас эдилар; у зот уларни шунчалик кўтардиларки, қўлтиқларининг оқлиги кўринар эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، قَالَ أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ أَصَابَتِ النَّاسَ سَنَةٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلَكَ الْمَالُ وَجَاعَ الْعِيَالُ، فَادْعُ اللَّهَ لَنَا أَنْ يَسْقِيَنَا. قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ، وَمَا فِي السَّمَاءِ قَزَعَةٌ، قَالَ فَثَارَ سَحَابٌ أَمْثَالُ الْجِبَالِ، ثُمَّ لَمْ يَنْزِلْ عَنْ مِنْبَرِهِ حَتَّى رَأَيْتُ الْمَطَرَ يَتَحَادَرُ عَلَى لِحْيَتِهِ، قَالَ فَمُطِرْنَا يَوْمَنَا ذَلِكَ، وَفِي الْغَدِ وَمِنْ بَعْدِ الْغَدِ وَالَّذِي يَلِيهِ إِلَى الْجُمُعَةِ الأُخْرَى، فَقَامَ ذَلِكَ الأَعْرَابِيُّ أَوْ رَجُلٌ غَيْرُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، تَهَدَّمَ الْبِنَاءُ وَغَرِقَ الْمَالُ، فَادْعُ اللَّهَ لَنَا. فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ وَقَالَ " اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا ". قَالَ فَمَا جَعَلَ يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ السَّمَاءِ إِلاَّ تَفَرَّجَتْ حَتَّى صَارَتِ الْمَدِينَةُ فِي مِثْلِ الْجَوْبَةِ، حَتَّى سَالَ الْوَادِي ـ وَادِي قَنَاةَ ـ شَهْرًا. قَالَ فَلَمْ يَجِئْ أَحَدٌ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلاَّ حَدَّثَ بِالْجَوْدِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayotlik paytlarida odamlar bir (qahatchilik) yiliga giriftor boʻldi. Paygʻambar ﷺ juma kuni minbarda xutba qilayotgan paytda, bir badaviy turib: «Yo Rasululloh, mollar oʻlyapti va bola-chaqa och; bas, bizni yomgʻir bilan siylashni Allohdan soʻra», — dedi. Rasululloh ﷺ ikki qoʻllarini osmonga (qarab) koʻtardilar; oʻsha paytda osmonda (bironta) bulut asari yoʻq edi. Soʻng bulutlar togʻlar(dek) toʻplana boshladi. U zot minbardan tushmasdan, men yomgʻir suvining u zotning soqollaridan tomayotganini koʻrdim. Oʻsha kuni, ertasi kuni, uchinchi kuni, toʻrtinchi kuni va keyingi jumagacha yomgʻir yogʻdi. Oʻsha (juma kuni) oʻsha badaviy — yoki boshqa bir kishi — (juma xutbasi paytida) turib: «Yo Rasululloh, uylar quladi va mollar (suvda) gʻarq boʻldi; bas, biz uchun Allohga duo qil», — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ ikki qoʻllarini koʻtarib: «Allohim, atrofimizga, ustimizga emas», — dedilar. Paygʻambar ﷺ qoʻllarini qaysi tomonga yoʻnaltirsalar, oʻsha (tomondagi) bulutlar tarqar edi — to Madina ustida (bulutlarda) teshik (ochiq joy) paydo boʻlguncha. Qanot vodiysi bir oy (davomida) (suv bilan) oqib turdi; tashqaridan kelgan har bir kishi (faqat) moʻl yomgʻir haqida gapirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаётлик пайтларида одамлар бир (қаҳатчилик) йилига гирифтор бўлди. Пайғамбар ﷺ жума куни минбарда хутба қилаётган пайтда, бир бадавий туриб: «Ё Расулуллоҳ, моллар ўляпти ва бола-чақа оч; бас, бизни ёмғир билан сийлашни Аллоҳдан сўра», — деди. Расулуллоҳ ﷺ икки қўлларини осмонга (қараб) кўтардилар; ўша пайтда осмонда (биронта) булут асари йўқ эди. Сўнг булутлар тоғлар(дек) тўплана бошлади. У зот минбардан тушмасдан, мен ёмғир сувининг у зотнинг соқолларидан томаётганини кўрдим. Ўша куни, эртаси куни, учинчи куни, тўртинчи куни ва кейинги жумагача ёмғир ёғди. Ўша (жума куни) ўша бадавий — ёки бошқа бир киши — (жума хутбаси пайтида) туриб: «Ё Расулуллоҳ, уйлар қулади ва моллар (сувда) ғарқ бўлди; бас, биз учун Аллоҳга дуо қил», — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ икки қўлларини кўтариб: «Аллоҳим, атрофимизга, устимизга эмас», — дедилар. Пайғамбар ﷺ қўлларини қайси томонга йўналтирсалар, ўша (томондаги) булутлар тарқар эди — то Мадина устида (булутларда) тешик (очиқ жой) пайдо бўлгунча. Қанот водийси бир ой (давомида) (сув билан) оқиб турди; ташқаридан келган ҳар бир киши (фақат) мўл ёмғир ҳақида гапирди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا، يَقُولُ كَانَتِ الرِّيحُ الشَّدِيدَةُ إِذَا هَبَّتْ عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Kuchli shamol esgan har safar, Paygʻambar ﷺ ning yuzlarida tashvish (alomati) koʻrinar edi (u zot shamol Allohning gʻazabi belgisi boʻlishidan qoʻrqar edilar).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Кучли шамол эсган ҳар сафар, Пайғамбар ﷺ нинг юзларида ташвиш (аломати) кўринар эди (у зот шамол Аллоҳнинг ғазаби белгиси бўлишидан қўрқар эдилар).
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، وَإِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّيْتُ الظُّهْرَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَبِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ bilan Madinada peshin namozining toʻrt rakatini va Zulhulayfada ikki rakat (yaʼni asr namozini qisqartirib) oʻqidim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ билан Мадинада пешин намозининг тўрт ракатини ва Зулҳулайфада икки ракат (яъни аср намозини қисқартириб) ўқидим.
وَعَنْ حُسَيْنٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَجْمَعُ بَيْنَ صَلاَةِ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فِي السَّفَرِ. وَتَابَعَهُ عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ وَحَرْبٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ حَفْصٍ عَنْ أَنَسٍ جَمَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarlarda mana bu ikki namozni — yaʼni shom va xuftonni — birga oʻqir edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарларда мана бу икки намозни — яъни шом ва хуфтонни — бирга ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا حَرْبٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، أَنَّ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ هَاتَيْنِ الصَّلاَتَيْنِ فِي السَّفَرِ. يَعْنِي الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ peshindan oldin safarga chiqgan har safar, peshin namozini asr (vaqti)gacha kechiktirar va soʻng ularni birga oʻqir edilar; agar (peshinda) quyosh ogʻsa, peshin namozini oʻqib, soʻng (safarga) minar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ пешиндан олдин сафарга чиқган ҳар сафар, пешин намозини аср (вақти)гача кечиктирар ва сўнг уларни бирга ўқир эдилар; агар (пешинда) қуёш оғса, пешин намозини ўқиб, сўнг (сафарга) минар эдилар.
حَدَّثَنَا حَسَّانُ الْوَاسِطِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ الْعَصْرِ، ثُمَّ يَجْمَعُ بَيْنَهُمَا، وَإِذَا زَاغَتْ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ peshindan oldin safarga chiqgan har safar, peshin namozini asr namozi (vaqti)gacha kechiktirar va soʻng (ulovdan) tushib, ularni birga oʻqir edilar; (safarga) chiqishdan oldin quyosh ogʻsa esa, peshin namozini oʻqib, soʻng (safarga) minar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ пешиндан олдин сафарга чиқган ҳар сафар, пешин намозини аср намози (вақти)гача кечиктирар ва сўнг (уловдан) тушиб, уларни бирга ўқир эдилар; (сафарга) чиқишдан олдин қуёш оғса эса, пешин намозини ўқиб, сўнг (сафарга) минар эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ الْعَصْرِ، ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا، فَإِنْ زَاغَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ peshindan oldin safarga chiqgan har safar, peshin namozini asr namozi (vaqti)gacha kechiktirar va soʻng (ulovdan) tushib, ularni birga oʻqir edilar; (safarga) chiqishdan oldin quyosh ogʻsa esa, peshin namozini oʻqib, soʻng (safarga) minar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ пешиндан олдин сафарга чиқган ҳар сафар, пешин намозини аср намози (вақти)гача кечиктирар ва сўнг (уловдан) тушиб, уларни бирга ўқир эдилар; (сафарга) чиқишдан олдин қуёш оғса эса, пешин намозини ўқиб, сўнг (сафарга) минар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَقَطَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فَرَسٍ فَخُدِشَ ـ أَوْ فَجُحِشَ ـ شِقُّهُ الأَيْمَنُ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ نَعُودُهُ، فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا قُعُودًا وَقَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ ".
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ otdan yiqildilar va oʻng tomonlari yo shikastlandi yoki tirnaldi; bas, biz u zotning ahvolini soʻrashga bordik. Namoz vaqti kirdi va u zot oʻtirgan holda namoz oʻqidilar, biz esa tik turgan holda oʻqidik. U zot: «Imomga ergashiladi; bas, u takbir aytsa, sizlar ham takbir aytinglar; u rukuʼ qilsa, sizlar ham rukuʼ qilinglar; u boshini koʻtarsa, sizlar ham shunday qilinglar; u: Samiʼalloohu liman hamidah, — desa, sizlar: Robbana va lakal-hamd, — denglar», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ отдан йиқилдилар ва ўнг томонлари ё шикастланди ёки тирналди; бас, биз у зотнинг аҳволини сўрашга бордик. Намоз вақти кирди ва у зот ўтирган ҳолда намоз ўқидилар, биз эса тик турган ҳолда ўқидик. У зот: «Имомга эргашилади; бас, у такбир айца, сизлар ҳам такбир айтинглар; у рукуъ қилса, сизлар ҳам рукуъ қилинглар; у бошини кўтарса, сизлар ҳам шундай қилинглар; у: Самиъаллооҳу лиман ҳамидаҳ, — деса, сизлар: Роббана ва лакал-ҳамд, — денглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُفْطِرُ مِنَ الشَّهْرِ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لاَ يَصُومَ مِنْهُ، وَيَصُومُ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لاَ يُفْطِرَ مِنْهُ شَيْئًا، وَكَانَ لاَ تَشَاءُ أَنْ تَرَاهُ مِنَ اللَّيْلِ مُصَلِّيًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ وَلاَ نَائِمًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ. تَابَعَهُ سُلَيْمَانُ وَأَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ عَنْ حُمَيْدٍ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Baʼzan Rasululloh ﷺ (shunchalik koʻp kun) roʻza tutmas edilarki, biz u zot oʻsha oyda roʻza tutmaydi, deb oʻylar edik; va baʼzan (shunchalik koʻp kun) roʻza tutar edilarki, biz u zot oʻsha oy davomida roʻzani tark etmaydi, deb oʻylar edik. (Kechadagi namoz va uyqusiga kelsa,) agar uni kechasi namoz oʻqiyotgan holda koʻrmoqchi boʻlsang, koʻra olar eding; agar uni uxlab yotgan holda koʻrmoqchi boʻlsang, koʻra olar eding.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Баъзан Расулуллоҳ ﷺ (шунчалик кўп кун) рўза тутмас эдиларки, биз у зот ўша ойда рўза тутмайди, деб ўйлар эдик; ва баъзан (шунчалик кўп кун) рўза тутар эдиларки, биз у зот ўша ой давомида рўзани тарк этмайди, деб ўйлар эдик. (Кечадаги намоз ва уйқусига келса,) агар уни кечаси намоз ўқиётган ҳолда кўрмоқчи бўлсанг, кўра олар эдинг; агар уни ухлаб ётган ҳолда кўрмоқчи бўлсанг, кўра олар эдинг.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga imomlik qilib, ikki rakat namoz oʻqidilar, soʻng (oʻz ishiga) ketdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга имомлик қилиб, икки ракат намоз ўқидилар, сўнг (ўз ишига) кетдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Sizlardan biringiz oʻzi uchun yoqtirgan narsani (musulmon) birodari uchun ham yoqtirmaguncha (komil) iymonli boʻlmaydi», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Сизлардан бирингиз ўзи учун ёқтирган нарсани (мусулмон) биродари учун ҳам ёқтирмагунча (комил) иймонли бўлмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Sizlardan biringiz meni otasidan, bolasidan va barcha odamlardan koʻra koʻproq sevmaguncha (komil) iymonli boʻlmaydi», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Сизлардан бирингиз мени отасидан, боласидан ва барча одамлардан кўра кўпроқ севмагунча (комил) иймонли бўлмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلاَوَةَ الإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا، وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لاَ يُحِبُّهُ إِلاَّ لِلَّهِ، وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Uch (xislat) kimda boʻlsa, iymon shirinligini totadi: Alloh va Uning Rasuli unga (boshqa) hamma narsadan suyukliroq boʻlishi; kishini faqat Alloh uchun sevishi; va olovga tashlanishni yomon koʻrgani kabi kufrga qaytishni yomon koʻrishi», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Уч (хислат) кимда бўлса, иймон ширинлигини тотади: Аллоҳ ва Унинг Расули унга (бошқа) ҳамма нарсадан суюклироқ бўлиши; кишини фақат Аллоҳ учун севиши; ва оловга ташланишни ёмон кўргани каби куфрга қайтишни ёмон кўриши», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " آيَةُ الإِيمَانِ حُبُّ الأَنْصَارِ، وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الأَنْصَارِ ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ansorlarni sevish — iymon alomati, ularni yomon koʻrish — nifoq alomatidir», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ансорларни севиш — иймон аломати, уларни ёмон кўриш — нифоқ аломатидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلاَوَةَ الإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا، وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لاَ يُحِبُّهُ إِلاَّ لِلَّهِ، وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ، كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Uch (xislat) kimda boʻlsa, iymon shirinligini totadi: Alloh va Uning Rasuli unga (boshqa) hamma narsadan suyukliroq boʻlishi; kishini faqat Alloh uchun sevishi; va Alloh oʻzini (kufrdan) qutqarganidan soʻng, olovga tashlanishni yomon koʻrgani kabi kufrga qaytishni yomon koʻrishi», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Уч (хислат) кимда бўлса, иймон ширинлигини тотади: Аллоҳ ва Унинг Расули унга (бошқа) ҳамма нарсадан суюклироқ бўлиши; кишини фақат Аллоҳ учун севиши; ва Аллоҳ ўзини (куфрдан) қутқарганидан сўнг, оловга ташланишни ёмон кўргани каби куфрга қайтишни ёмон кўриши», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ، وَيَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ، وَيَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " مِنْ إِيمَانٍ ". مَكَانَ " مِنْ خَيْرٍ ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim ‹Lo ilaha illalloh› desa-yu, qalbida bir arpa donasi ogʻirligicha yaxshilik (iymon) boʻlsa, doʻzaxdan chiqariladi. Kim ‹Lo ilaha illalloh› desa-yu, qalbida bir bugʻdoy donasi ogʻirligicha yaxshilik boʻlsa, doʻzaxdan chiqariladi. Kim ‹Lo ilaha illalloh› desa-yu, qalbida bir zarra ogʻirligicha yaxshilik boʻlsa, doʻzaxdan chiqariladi», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса-ю, қалбида бир арпа донаси оғирлигича яхшилик (иймон) бўлса, дўзахдан чиқарилади. Ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса-ю, қалбида бир буғдой донаси оғирлигича яхшилик бўлса, дўзахдан чиқарилади. Ким ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› деса-ю, қалбида бир зарра оғирлигича яхшилик бўлса, дўзахдан чиқарилади», — дедилар.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ يُونُسُ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ الْمُسْلِمِينَ، بَيْنَا هُمْ فِي الْفَجْرِ يَوْمَ الاِثْنَيْنِ، وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يُصَلِّي بِهِمْ فَفَجَأَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَشَفَ سِتْرَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ، وَهُمْ صُفُوفٌ، فَتَبَسَّمَ يَضْحَكُ، فَنَكَصَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى عَقِبَيْهِ، وَظَنَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرِيدُ أَنْ يَخْرُجَ إِلَى الصَّلاَةِ، وَهَمَّ الْمُسْلِمُونَ أَنْ يَفْتَتِنُوا فِي صَلاَتِهِمْ فَرَحًا بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ رَأَوْهُ، فَأَشَارَ بِيَدِهِ أَنْ أَتِمُّوا، ثُمَّ دَخَلَ الْحُجْرَةَ وَأَرْخَى السِّتْرَ، وَتُوُفِّيَ ذَلِكَ الْيَوْمَ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr dushanba kuni odamlarga bomdod namoziga imomlik qilayotgan paytida, Paygʻambar ﷺ Oishaning uyi pardasini koʻtarib, tuyqus ularga tomon (qarab) keldilar va ularni — saf tortib turgan holda — koʻrib, tabassum qildilar. Abu Bakr — Allohning Paygʻambari ﷺ namozga chiqmoqchi, deb oʻylab — orqaga qaytmoqchi boʻldi. Musulmonlarning eʼtibori namozdan chalgʻidi, chunki ular Paygʻambar ﷺ ni koʻrganlaridan xursand boʻldi. Paygʻambar ﷺ ularga namozni tugatishni qoʻllari bilan imo qildilar, soʻng xonaga qaytib, pardani tushirdilar. Paygʻambar ﷺ oʻsha kunning oʻzida vafot etdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр душанба куни одамларга бомдод намозига имомлик қилаётган пайтида, Пайғамбар ﷺ Оишанинг уйи пардасини кўтариб, туйқус уларга томон (қараб) келдилар ва уларни — саф тортиб турган ҳолда — кўриб, табассум қилдилар. Абу Бакр — Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ намозга чиқмоқчи, деб ўйлаб — орқага қайтмоқчи бўлди. Мусулмонларнинг эътибори намоздан чалғиди, чунки улар Пайғамбар ﷺ ни кўрганларидан хурсанд бўлди. Пайғамбар ﷺ уларга намозни тугатишни қўллари билан имо қилдилар, сўнг хонага қайтиб, пардани туширдилар. Пайғамбар ﷺ ўша куннинг ўзида вафот этдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، حَدَّثَنَا غَالِبٌ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي شِدَّةِ الْحَرِّ، فَإِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَحَدُنَا أَنْ يُمَكِّنَ وَجْهَهُ مِنَ الأَرْضِ بَسَطَ ثَوْبَهُ فَسَجَدَ عَلَيْهِ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Paygʻambar ﷺ bilan jazirama issiqda namoz oʻqir edik; agar birimiz yuzini yerga qoʻya olmasa (issiqlik tufayli), kiyimini toʻshab, uning ustiga sajda qilar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Пайғамбар ﷺ билан жазирама иссиқда намоз ўқир эдик; агар биримиз юзини ерга қўя олмаса (иссиқлик туфайли), кийимини тўшаб, унинг устига сажда қилар эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا كَانَ فِي الصَّلاَةِ فَإِنَّهُ يُنَاجِي رَبَّهُ، فَلاَ يَبْزُقَنَّ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلاَ عَنْ يَمِينِهِ، وَلَكِنْ عَنْ شِمَالِهِ تَحْتَ قَدَمِهِ الْيُسْرَى ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz namozda boʻlgan paytida, u oʻz Robbi bilan maxfiy soʻzlashayotgan boʻladi; bas, u oldiga ham, oʻng tomoniga ham tupurmasin, balki chap tomoniga — chap oyogʻi ostiga — (tupursin)», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз намозда бўлган пайтида, у ўз Робби билан махфий сўзлашаётган бўлади; бас, у олдига ҳам, ўнг томонига ҳам тупурмасин, балки чап томонига — чап оёғи остига — (тупурсин)», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ ـ وَإِنَّ عَيْنَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَتَذْرِفَانِ ـ ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ مِنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفُتِحَ لَهُ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Zayd bayroqni oldi va shahid boʻldi. Soʻng uni Jaʼfar oldi va u ham shahid boʻldi. Soʻng bayroqni Abdulloh ibn Ravoha oldi, lekin u ham shahid boʻldi — oʻsha paytda Rasululloh ﷺ ning koʻzlari yoshga toʻlgan edi. Soʻng bayroqni Xolid ibn Valid — (oldindan) sarkarda etib tayinlanmagan holda — oldi va unga gʻalaba nasib boʻldi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Зайд байроқни олди ва шаҳид бўлди. Сўнг уни Жаъфар олди ва у ҳам шаҳид бўлди. Сўнг байроқни Абдуллоҳ ибн Равоҳа олди, лекин у ҳам шаҳид бўлди — ўша пайтда Расулуллоҳ ﷺ нинг кўзлари ёшга тўлган эди. Сўнг байроқни Холид ибн Валид — (олдиндан) саркарда этиб тайинланмаган ҳолда — олди ва унга ғалаба насиб бўлди», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنَ النَّاسِ مِنْ مُسْلِمٍ يُتَوَفَّى لَهُ ثَلاَثٌ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ، إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ إِيَّاهُمْ ".
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Uch farzandi balogʻatga yetmay vafot etgan musulmonga, Alloh — ularga boʻlgan rahmati sababli — jannatni ato etadi», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Уч фарзанди балоғатга етмай вафот этган мусулмонга, Аллоҳ — уларга бўлган раҳмати сабабли — жаннатни ато этади», — дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِامْرَأَةٍ عِنْدَ قَبْرٍ وَهِيَ تَبْكِي فَقَالَ " اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي ".
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ qabr yonida oʻtirib yigʻlab turgan bir ayol yonidan oʻtdilar va unga: «Allohdan qoʻrq va sabr qil», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ қабр ёнида ўтириб йиғлаб турган бир аёл ёнидан ўтдилар ва унга: «Аллоҳдан қўрқ ва сабр қил», — дедилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِامْرَأَةٍ تَبْكِي عِنْدَ قَبْرٍ فَقَالَ " اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي ". قَالَتْ إِلَيْكَ عَنِّي، فَإِنَّكَ لَمْ تُصَبْ بِمُصِيبَتِي، وَلَمْ تَعْرِفْهُ. فَقِيلَ لَهَا إِنَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. فَأَتَتْ باب النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ تَجِدْ عِنْدَهُ بَوَّابِينَ فَقَالَتْ لَمْ أَعْرِفْكَ. فَقَالَ " إِنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الأُولَى ".
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ qabr yonida yigʻlab turgan bir ayol yonidan oʻtdilar. U zot unga Allohdan qoʻrqishni va sabr qilishni aytdilar. U (ayol) u zotga: «Mendan narida boʻl (ket); chunki sen menga yetgan(dek) musibatga giriftor boʻlmagansan», — dedi va u (zotni) tanimadi. Soʻng unga — u (zot) Paygʻambar ﷺ ekanligi — aytildi. Bas, u Paygʻambar ﷺ ning uyiga bordi va u yerda hech qanday qoʻriqchi topmadi. Soʻng u zotga: «Men sizni tanimagan edim», — dedi. U zot: «Shubhasiz, sabr — musibatning birinchi (zarbasi) paytida(dir)», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ қабр ёнида йиғлаб турган бир аёл ёнидан ўтдилар. У зот унга Аллоҳдан қўрқишни ва сабр қилишни айтдилар. У (аёл) у зотга: «Мендан нарида бўл (кет); чунки сен менга етган(дек) мусибатга гирифтор бўлмагансан», — деди ва у (зотни) танимади. Сўнг унга — у (зот) Пайғамбар ﷺ эканлиги — айтилди. Бас, у Пайғамбар ﷺ нинг уйига борди ва у ерда ҳеч қандай қўриқчи топмади. Сўнг у зотга: «Мен сизни танимаган эдим», — деди. У зот: «Шубҳасиз, сабр — мусибатнинг биринчи (зарбаси) пайтида(дир)», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ شَهِدْنَا بِنْتًا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ عَلَى الْقَبْرِ ـ قَالَ فَرَأَيْتُ عَيْنَيْهِ تَدْمَعَانِ قَالَ ـ فَقَالَ " هَلْ مِنْكُمْ رَجُلٌ لَمْ يُقَارِفِ اللَّيْلَةَ ". فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَنَا. قَالَ " فَانْزِلْ ". قَالَ فَنَزَلَ فِي قَبْرِهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Paygʻambar ﷺ ning qizlaridan birining (janozasida) edik va u zot qabr yonida oʻtirgan edilar. Men u zotning koʻzlarini yosh toʻkayotgan holda koʻrdim. U zot: «Sizlar ichida kechasi zavjasi bilan (yaqinlik) qilmagan (kishi) bormi?» — dedilar. Abu Talha ‹ha› (deb javob berdi). Bas, Paygʻambar ﷺ unga qabrga tushishni aytdilar. Bas, u uning (qizning) qabriga tushdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Пайғамбар ﷺ нинг қизларидан бирининг (жанозасида) эдик ва у зот қабр ёнида ўтирган эдилар. Мен у зотнинг кўзларини ёш тўкаётган ҳолда кўрдим. У зот: «Сизлар ичида кечаси завжаси билан (яқинлик) қилмаган (киши) борми?» — дедилар. Абу Талҳа ‹ҳа› (деб жавоб берди). Бас, Пайғамбар ﷺ унга қабрга тушишни айтдилар. Бас, у унинг (қизнинг) қабрига тушди.