حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مِقْسَمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، كَانَ يُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ ثُمَّ يَأْتِي قَوْمَهُ فَيُصَلِّي بِهِمْ تِلْكَ الصَّلاَةَ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Muoz ibn Jabal Rasululloh ﷺ bilan xufton namozini oʻqir, soʻng oʻz qavmiga kelib, ularga oʻsha namozni oʻqib berardi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Муоз ибн Жабал Расулуллоҳ ﷺ билан хуфтон намозини ўқир, сўнг ўз қавмига келиб, уларга ўша намозни ўқиб берарди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ إِنَّ مُعَاذًا كَانَ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّ قَوْمَهُ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) shunday deganini (roviy) eshitdi: Muoz Paygʻambar ﷺ bilan namoz oʻqir, soʻng qaytib kelib, oʻz qavmiga imomlik qilardi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) шундай деганини (ровий) эшитди: Муоз Пайғамбар ﷺ билан намоз ўқир, сўнг қайтиб келиб, ўз қавмига имомлик қиларди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، وَوَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا بِالْمَدِينَةِ فَصَرَعَهُ عَلَى جِذْمِ نَخْلَةٍ فَانْفَكَّتْ قَدَمُهُ فَأَتَيْنَاهُ نَعُودُهُ فَوَجَدْنَاهُ فِي مَشْرَبَةٍ لِعَائِشَةَ يُسَبِّحُ جَالِسًا قَالَ فَقُمْنَا خَلْفَهُ فَسَكَتَ عَنَّا ثُمَّ أَتَيْنَاهُ مَرَّةً أُخْرَى نَعُودُهُ فَصَلَّى الْمَكْتُوبَةَ جَالِسًا فَقُمْنَا خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْنَا فَقَعَدْنَا . قَالَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " إِذَا صَلَّى الإِمَامُ جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا وَإِذَا صَلَّى الإِمَامُ قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَلاَ تَفْعَلُوا كَمَا يَفْعَلُ أَهْلُ فَارِسَ بِعُظَمَائِهَا " .
Jobir (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ Madinada otga mindilar, ot u zotni xurmo daraxtining tagiga yiqitdi va oyoqlari chiqib ketdi. Biz u zotning holidan xabar olgani kelib, u zotni Oishaning balandlikdagi xonasida oʻtirgan holda tasbeh aytayotgan holatda topdik. (Jobir) dedilar: Biz u zotning orqalarida tik turdik, u zot bizdan jim qoldilar. Soʻng yana bir bor u zotning holidan xabar olgani keldik, bas, u zot farz namozni oʻtirgan holda oʻqidilar. Biz orqalarida tik turdik, u zot bizga ishora qildilar, shunda biz oʻtirdik. (Jobir) dedi: Namozni tugatganlarida dedilar: «Qachon imom oʻtirib namoz oʻqisa, sizlar ham oʻtirib oʻqinglar; qachon imom tik turib namoz oʻqisa, sizlar ham tik turib oʻqinglar; forslar oʻzlarining ulugʻlariga qilganidek qilmanglar».Жобир (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ Мадинада отга миндилар, от у зотни хурмо дарахтининг тагига йиқитди ва оёқлари чиқиб кетди. Биз у зотнинг ҳолидан хабар олгани келиб, у зотни Оишанинг баландликдаги хонасида ўтирган ҳолда тасбеҳ айтаётган ҳолатда топдик. (Жобир) дедилар: Биз у зотнинг орқаларида тик турдик, у зот биздан жим қолдилар. Сўнг яна бир бор у зотнинг ҳолидан хабар олгани келдик, бас, у зот фарз намозни ўтирган ҳолда ўқидилар. Биз орқаларида тик турдик, у зот бизга ишора қилдилар, шунда биз ўтирдик. (Жобир) деди: Намозни тугатганларида дедилар: «Қачон имом ўтириб намоз ўқиса, сизлар ҳам ўтириб ўқинглар; қачон имом тик туриб намоз ўқиса, сизлар ҳам тик туриб ўқинглар; форслар ўзларининг улуғларига қилганидек қилманглар».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ، - الْمَعْنَى - أَنَّ اللَّيْثَ، حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ اشْتَكَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ وَهُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ يُكَبِّرُ لِيُسْمِعَ النَّاسَ تَكْبِيرَهُ ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ .
Jobir (roziyallohu anhu) aytadilar: Nabiy ﷺ kasal boʻldilar. Bas, biz u zotning orqalarida namoz oʻqidik, u zot oʻtirgan holda edilar, Abu Bakr esa odamlarga u zotning takbirini eshittirish uchun (baland ovozda) takbir aytar edi. Soʻng (rovi) hadisni davom ettirdi.Жобир (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Набий ﷺ касал бўлдилар. Бас, биз у зотнинг орқаларида намоз ўқидик, у зот ўтирган ҳолда эдилар, Абу Бакр эса одамларга у зотнинг такбирини эшиттириш учун (баланд овозда) такбир айтар эди. Сўнг (рови) ҳадисни давом эттирди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَهُ مِنْ، جَابِرٍ قَالَ كَانَ مُعَاذٌ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّنَا - قَالَ مَرَّةً ثُمَّ يَرْجِعُ فَيُصَلِّي بِقَوْمِهِ - فَأَخَّرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً الصَّلاَةَ - وَقَالَ مَرَّةً الْعِشَاءَ - فَصَلَّى مُعَاذٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ جَاءَ يَؤُمُّ قَوْمَهُ فَقَرَأَ الْبَقَرَةَ فَاعْتَزَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَصَلَّى فَقِيلَ نَافَقْتَ يَا فُلاَنُ . فَقَالَ مَا نَافَقْتُ . فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ مُعَاذًا يُصَلِّي مَعَكَ ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّمَا نَحْنُ أَصْحَابُ نَوَاضِحَ وَنَعْمَلُ بِأَيْدِينَا وَإِنَّهُ جَاءَ يَؤُمُّنَا فَقَرَأَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ . فَقَالَ " يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ أَفَتَّانٌ أَنْتَ اقْرَأْ بِكَذَا اقْرَأْ بِكَذَا " . قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى } { وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى } فَذَكَرْنَا لِعَمْرٍو فَقَالَ أُرَاهُ قَدْ ذَكَرَهُ .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoz (ibn Jabal) Nabiy ﷺ bilan namoz oʻqir, soʻng qaytib kelib bizga imomlik qilar edi. (Roviy) bir marta: «Soʻng qaytib kelib oʻz qavmiga namoz oʻqib berar edi», dedi. Bir kechasi Nabiy ﷺ namozni — (roviy) bir marta «xufton namozini» dedi — kechiktirdilar. Muoz Nabiy ﷺ bilan namoz oʻqib, soʻng kelib qavmiga imomlik qildi va Baqara surasini oʻqidi. Shunda qavmdan bir kishi (jamoatdan) ajralib, (yolgʻiz) namoz oʻqidi. Unga: «Munofiq boʻlib qolding-mi, ey falonchi?» deyildi. U: «Munofiq boʻlganim yoʻq», dedi-da, Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, Muoz Siz bilan namoz oʻqiydi, soʻng qaytib kelib bizga imomlik qiladi. Biz esa suv tashuvchi tuyalar egasi boʻlib, qoʻlimiz bilan ishlaymiz. U kelib bizga imomlik qildi-da, Baqara surasini oʻqidi», dedi. Shunda u zot: «Ey Muoz, sen fitna soluvchimisan? Sen fitna soluvchimisan?! Mana bunday oʻqi, mana bunday oʻqi!» dedilar. Abu Zubayr (rov, surani) {Sabbihisma Robbikal-Aʼlo} va {Val-layli izo yagʻsho} deb aytdi. Buni Amrga zikr qilganimizda, u: «Menimcha, u (Jobir) buni zikr qilgan», dedi.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муоз (ибн Жабал) Набий ﷺ билан намоз ўқир, сўнг қайтиб келиб бизга имомлик қилар эди. (Ровий) бир марта: «Сўнг қайтиб келиб ўз қавмига намоз ўқиб берар эди», деди. Бир кечаси Набий ﷺ намозни — (ровий) бир марта «хуфтон намозини» деди — кечиктирдилар. Муоз Набий ﷺ билан намоз ўқиб, сўнг келиб қавмига имомлик қилди ва Бақара сурасини ўқиди. Шунда қавмдан бир киши (жамоатдан) ажралиб, (ёлғиз) намоз ўқиди. Унга: «Мунофиқ бўлиб қолдинг-ми, эй фалончи?» дейилди. У: «Мунофиқ бўлганим йўқ», деди-да, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Муоз Сиз билан намоз ўқийди, сўнг қайтиб келиб бизга имомлик қилади. Биз эса сув ташувчи туялар эгаси бўлиб, қўлимиз билан ишлаймиз. У келиб бизга имомлик қилди-да, Бақара сурасини ўқиди», деди. Шунда у зот: «Эй Муоз, сен фитна солувчимисан? Сен фитна солувчимисан?! Мана бундай ўқи, мана бундай ўқи!» дедилар. Абу Зубайр (ров, сурани) {Саббиҳисма Роббикал-Аъло} ва {Вал-лайли изо яғшо} деб айтди. Буни Амрга зикр қилганимизда, у: «Менимча, у (Жобир) буни зикр қилган», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلاَنَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ، عَنْ جَابِرٍ، ذَكَرَ قِصَّةَ مُعَاذٍ قَالَ وَقَالَ - يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لِلْفَتَى - " كَيْفَ تَصْنَعُ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا صَلَّيْتَ " . قَالَ أَقْرَأُ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَأَسْأَلُ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَأَعُوذُ بِهِ مِنَ النَّارِ وَإِنِّي لاَ أَدْرِي مَا دَنْدَنَتُكَ وَلاَ دَنْدَنَةُ مُعَاذٍ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي وَمُعَاذٌ حَوْلَ هَاتَيْنِ " . أَوْ نَحْوَ هَذَا .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Muozning qissasini zikr qilib dedi: Nabiy ﷺ yigitga: «Ey jiyanim, namoz oʻqiganingda nima qilasan?» dedilar. U: «Fotihatul-kitobni oʻqiyman, Allohdan jannatni soʻrayman va Undan doʻzaxdan panoh tilayman. Men Sizning ham, Muozning ham (pichirlab aytadigan) duosini bilmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men ham, Muoz ham mana shu ikkisi (jannat va doʻzax) atrofida (duo qilamiz)», dedilar — yoki shunga oʻxshash bir gap aytdilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Муознинг қиссасини зикр қилиб деди: Набий ﷺ йигитга: «Эй жияним, намоз ўқиганингда нима қиласан?» дедилар. У: «Фотиҳатул-китобни ўқийман, Аллоҳдан жаннатни сўрайман ва Ундан дўзахдан паноҳ тилайман. Мен Сизнинг ҳам, Муознинг ҳам (пичирлаб айтадиган) дуосини билмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳам, Муоз ҳам мана шу иккиси (жаннат ва дўзах) атрофида (дуо қиламиз)», дедилар — ёки шунга ўхшаш бир гап айтдилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ، عَنْ حُمَيْدٍ الأَعْرَجِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَفِينَا الأَعْرَابِيُّ وَالأَعْجَمِيُّ فَقَالَ " اقْرَءُوا فَكُلٌّ حَسَنٌ وَسَيَجِيءُ أَقْوَامٌ يُقِيمُونَهُ كَمَا يُقَامُ الْقِدْحُ يَتَعَجَّلُونَهُ وَلاَ يَتَأَجَّلُونَهُ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Qurʼon oʻqib turgan, oramizda badaviy aʼrobiy ham, arab boʻlmagan ajamiy ham bor edi. Shunda Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqib keldilar-da: «Oʻqiyveringlar, hammasi yaxshi. Yaqinda shunday qavmlar paydo boʻladiki, ular uni (Qurʼonni) oʻqni toʻgʻrilangandek toʻgʻrilab (chiroyli) oʻqiydilar, (lekin) uni (savobini) shu dunyoda tezda olib qoʻyadilar, oxiratga qoldirmaydilar», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Қуръон ўқиб турган, орамизда бадавий аъробий ҳам, араб бўлмаган ажамий ҳам бор эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқиб келдилар-да: «Ўқийверинглар, ҳаммаси яхши. Яқинда шундай қавмлар пайдо бўладики, улар уни (Қуръонни) ўқни тўғрилангандек тўғрилаб (чиройли) ўқийдилар, (лекин) уни (савобини) шу дунёда тезда олиб қўядилар, охиратга қолдирмайдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - يَعْنِي الْفَزَارِيَّ - عَنْ حُمَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا نُصَلِّي التَّطَوُّعَ نَدْعُو قِيَامًا وَقُعُودًا وَنُسَبِّحُ رُكُوعًا وَسُجُودًا .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz nafl namoz oʻqir edik, tik turganda ham, oʻtirganda ham duo qilar, ruku va sajdada (esa) tasbeh aytar edik.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз нафл намоз ўқир эдик, тик турганда ҳам, ўтирганда ҳам дуо қилар, руку ва саждада (эса) тасбеҳ айтар эдик.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَرْسَلَنِي نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ يُصَلِّي عَلَى بَعِيرِهِ فَكَلَّمْتُهُ فَقَالَ لِي بِيَدِهِ هَكَذَا ثُمَّ كَلَّمْتُهُ فَقَالَ لِي بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَنَا أَسْمَعُهُ يَقْرَأُ وَيُومِئُ بِرَأْسِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ " مَا فَعَلْتَ فِي الَّذِي أَرْسَلْتُكَ فَإِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أُكَلِّمَكَ إِلاَّ أَنِّي كُنْتُ أُصَلِّي " .
Jobir (roziyallohu anhu) aytadilar: Allohning Nabiysi ﷺ meni Banu Mustaliq (qabilasi)ga yubordilar. Men u zotning huzurlariga qaytib kelganimda, u zot tuyalari ustida namoz oʻqiyotgan edilar. Men u zotga gapirdim, u zot menga qoʻllari bilan mana bunday ishora qildilar. Yana gapirdim, u zot menga qoʻllari bilan yana mana bunday ishora qildilar. Men u zotning (Qurʼon) oʻqiyotganlarini eshitib turardim, u zot boshlari bilan ishora qilardilar. (Namozni) tugatganlarida: «Men seni nima uchun yuborgan boʻlsam, oʻsha ishni qanday qilding? Albatta, men namoz oʻqiyotganligimdan boshqa narsa sen bilan gaplashishimga toʻsqinlik qilmadi», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Аллоҳнинг Набийси ﷺ мени Бану Мусталиқ (қабиласи)га юбордилар. Мен у зотнинг ҳузурларига қайтиб келганимда, у зот туялари устида намоз ўқиётган эдилар. Мен у зотга гапирдим, у зот менга қўллари билан мана бундай ишора қилдилар. Яна гапирдим, у зот менга қўллари билан яна мана бундай ишора қилдилар. Мен у зотнинг (Қуръон) ўқиётганларини эшитиб турардим, у зот бошлари билан ишора қилардилар. (Намозни) тугатганларида: «Мен сени нима учун юборган бўлсам, ўша ишни қандай қилдинг? Албатта, мен намоз ўқиётганлигимдан бошқа нарса сен билан гаплашишимга тўсқинлик қилмади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - أَنَّ الْجُلاَحَ، مَوْلَى عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - حَدَّثَهُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " يَوْمُ الْجُمُعَةِ ثِنْتَا عَشْرَةَ " . يُرِيدُ سَاعَةً " لاَ يُوجَدُ مُسْلِمٌ يَسْأَلُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ شَيْئًا إِلاَّ آتَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَالْتَمِسُوهَا آخِرَ سَاعَةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jumʼa kuni oʻn ikki (soatdir)», deb soatni nazarda tutib, dedilar: «(Ulardan shunday soat borki,) bir musulmon Alloh azza va jalladan biror narsa soʻrasa, Alloh azza va jalla unga uni albatta beradi. Bas, uni asrdan keyingi oxirgi soatda izlanglar».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жумъа куни ўн икки (соатдир)», деб соатни назарда тутиб, дедилар: «(Улардан шундай соат борки,) бир мусулмон Аллоҳ азза ва жалладан бирор нарса сўраса, Аллоҳ азза ва жалла унга уни албатта беради. Бас, уни асрдан кейинги охирги соатда изланглар».
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَمُطِرْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لِيُصَلِّ مَنْ شَاءَ مِنْكُمْ فِي رَحْلِهِ " .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan safarda edik. Bizni yomgʻir tutdi. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Sizlardan kim xohlasa, oʻz makonida namoz oʻqisin› dedilar».Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан сафарда эдик. Бизни ёмғир тутди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сизлардан ким хоҳласа, ўз маконида намоз ўқисин› дедилар».
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ كَعْبٍ الأَنْطَاكِيُّ، حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ لَمَّا اسْتَوَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَالَ " اجْلِسُوا " . فَسَمِعَ ذَلِكَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَجَلَسَ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " تَعَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا يُعْرَفُ مُرْسَلاً إِنَّمَا رَوَاهُ النَّاسُ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَخْلَدٌ هُوَ شَيْخٌ .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma kuni (minbarga chiqib) turib olganlarida: «Oʻtiringlar», dedilar. Buni Ibn Masʼud eshitib, masjidning eshigi oldida oʻtirdi. Rasululloh ﷺ uni koʻrib: «Bu yoqqa kel, ey Abdulloh ibn Masʼud», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadis mursal sifatida maʼlumdir; uni faqat odamlar Atodan, u Nabiy ﷺdan (deb) rivoyat qilganlar. Maxlad esa shayx (ustozi)dir.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума куни (минбарга чиқиб) туриб олганларида: «Ўтиринглар», дедилар. Буни Ибн Масъуд эшитиб, масжиднинг эшиги олдида ўтирди. Расулуллоҳ ﷺ уни кўриб: «Бу ёққа кел, эй Абдуллоҳ ибн Масъуд», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадис мурсал сифатида маълумдир; уни фақат одамлар Атодан, у Набий ﷺдан (деб) ривоят қилганлар. Махлад эса шайх (устози)дир.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، - وَهُوَ ابْنُ دِينَارٍ - عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ فَقَالَ " أَصَلَّيْتَ يَا فُلاَنُ " . قَالَ لاَ . قَالَ " قُمْ فَارْكَعْ " .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Juma kuni Nabiy ﷺ xutba qilib turganlarida bir kishi keldi. Shunda u zot: «Ey falonchi, (kelganingda) namoz oʻqidingmi?» — dedilar. U: «Yoʻq», — dedi. U zot: «Tur, ikki rakaat oʻqi», — dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жума куни Набий ﷺ хутба қилиб турганларида бир киши келди. Шунда у зот: «Эй фалончи, (келганингда) намоз ўқидингми?» — дедилар. У: «Йўқ», — деди. У зот: «Тур, икки ракаат ўқи», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ يَوْمَ الْفِطْرِ فَصَلَّى فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ فَلَمَّا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ فَذَكَّرَهُنَّ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ تُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ الصَّدَقَةَ قَالَ تُلْقِي الْمَرْأَةُ فَتَخَهَا وَيُلْقِينَ وَيُلْقِينَ وَقَالَ ابْنُ بَكْرٍ فَتَخَتَهَا .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U shunday derdi: Nabiy ﷺ Fitr hayiti kuni turib namoz oʻqidilar. Xutbadan oldin namozni boshladilar, soʻng odamlarga xutba qildilar. Allohning Nabiysi ﷺ (xutbadan) boʻshagach, (minbardan) tushib, ayollar oldiga keldilar va Bilolning qoʻliga suyangan holda ularga vaʼz-nasihat qildilar. Bilol oʻz koʻylagini yozib turardi, ayollar unga sadaqa tashlardilar. (Roviy) aytadi: Ayol kishi oʻzining (oyoqdagi katta) halqasini tashlar edi, ular tashlar va tashlar edilar. Ibn Bakr (rivoyatida) «fatahataho» (deb keltirdi).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У шундай дерди: Набий ﷺ Фитр ҳайити куни туриб намоз ўқидилар. Хутбадан олдин намозни бошладилар, сўнг одамларга хутба қилдилар. Аллоҳнинг Набийси ﷺ (хутбадан) бўшагач, (минбардан) тушиб, аёллар олдига келдилар ва Билолнинг қўлига суянган ҳолда уларга ваъз-насиҳат қилдилар. Билол ўз кўйлагини ёзиб турарди, аёллар унга садақа ташлардилар. (Ровий) айтади: Аёл киши ўзининг (оёқдаги катта) ҳалқасини ташлар эди, улар ташлар ва ташлар эдилар. Ибн Бакр (ривоятида) «фатаҳатаҳо» (деб келтирди).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ مَنْ تَرَكَ مَالاً فَلأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَإِلَىَّ وَعَلَىَّ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men moʻminlarga oʻzlaridan koʻra haqdorroqman. Kim (vafot etib) mol qoldirsa, u oilasiniki. Kim qarz yoki muhtoj bola-chaqa qoldirsa, u menga (havola) va men (ularni taʼminlash) zimmamda», der edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен мўминларга ўзларидан кўра ҳақдорроқман. Ким (вафот этиб) мол қолдирса, у оиласиники. Ким қарз ёки муҳтож бола-чақа қолдирса, у менга (ҳавола) ва мен (уларни таъминлаш) зиммамда», дер эдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ " أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ فَأَيُّمَا رَجُلٍ مَاتَ وَتَرَكَ دَيْنًا فَإِلَىَّ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Men har bir moʻminga oʻzidan koʻra yaqinroqdirman. Bas, qaysi bir kishi vafot etib, qarz qoldirsa, u (qarzni uzish) menga (oid). Kim mol qoldirsa, u vorislariga (oid)», deb aytar edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мен ҳар бир мўминга ўзидан кўра яқинроқдирман. Бас, қайси бир киши вафот этиб, қарз қолдирса, у (қарзни узиш) менга (оид). Ким мол қолдирса, у ворисларига (оид)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ - حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، - يَعْنِي ابْنَ عَقِيلِ بْنِ مُنَبِّهٍ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَهْبٍ، قَالَ سَأَلْتُ جَابِرًا عَنْ شَأْنِ، ثَقِيفٍ إِذْ بَايَعَتْ قَالَ اشْتَرَطَتْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ صَدَقَةَ عَلَيْهَا وَلاَ جِهَادَ وَأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ يَقُولُ " سَيَتَصَدَّقُونَ وَيُجَاهِدُونَ إِذَا أَسْلَمُوا " .
al-Hasan ibn as-Sabboh bizga Ismoil — yaʼni ibn Abdulkarim — dan rivoyat qildi. Ibrohim — yaʼni ibn Aqil ibn Munabbih — manga otasidan, u Vahbdan rivoyat qildi. (Vahb) dedi: Men Jobir (roziyallohu anhu)dan Saqif (qabilasi) bayʼat berganidagi ishi haqida soʻradim. U: «Ular Nabiy ﷺ ga oʻzlariga sadaqa (zakot) ham, jihod ham boʻlmasligini shart qildilar», dedi. Va u (Jobir) Nabiy ﷺ ning shundan keyin: «Islomni (toʻliq) qabul qilsalar, ular sadaqa (zakot) ham beradilar, jihod ham qiladilar», deganlarini eshitdi.ал-Ҳасан ибн ас-Саббоҳ бизга Исмоил — яъни ибн Абдулкарим — дан ривоят қилди. Иброҳим — яъни ибн Ақил ибн Мунаббиҳ — манга отасидан, у Ваҳбдан ривоят қилди. (Ваҳб) деди: Мен Жобир (розияллоҳу анҳу)дан Сақиф (қабиласи) байъат берганидаги иши ҳақида сўрадим. У: «Улар Набий ﷺ га ўзларига садақа (закот) ҳам, жиҳод ҳам бўлмаслигини шарт қилдилар», деди. Ва у (Жобир) Набий ﷺ нинг шундан кейин: «Исломни (тўлиқ) қабул қилсалар, улар садақа (закот) ҳам берадилар, жиҳод ҳам қиладилар», деганларини эшитди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ فَلاَ أَتْرُكُ فِيهَا إِلاَّ مُسْلِمًا " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Menga Umar ibnul Xattob (roziyallohu anhu) xabar berdiki, u Rasululloh ﷺning: «Men yahudiy va nasorolarni Arab yarimorolidan albatta chiqarib yuboraman va unda musulmondan boshqa hech kimni qoldirmayman», deganlarini eshitgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Менга Умар ибнул Хаттоб (розияллоҳу анҳу) хабар бердики, у Расулуллоҳ ﷺнинг: «Мен яҳудий ва насороларни Араб яриморолидан албатта чиқариб юбораман ва унда мусулмондан бошқа ҳеч кимни қолдирмайман», деганларини эшитган.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي لَيْسَ بِرَاكِبِ بَغْلٍ وَلاَ بِرْذَوْنٍ .
Ahmad ibn Hanbal bizga Abdurrahmon ibn Mahdiydan, u Sufyondan, u Muhammad ibn al-Munkadirdan, u Jobirdan rivoyat qildi: U (Jobir) aytdi: Nabiy ﷺ meni (kasalligimda) yoʻqlash uchun na xachir va na ot minib kelar edilar (balki piyoda kelar edilar).Аҳмад ибн Ҳанбал бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдийдан, у Суфёндан, у Муҳаммад ибн ал-Мункадирдан, у Жобирдан ривоят қилди: У (Жобир) айтди: Набий ﷺ мени (касаллигимда) йўқлаш учун на хачир ва на от миниб келар эдилар (балки пиёда келар эдилар).
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ قَبْلَ مَوْتِهِ بِثَلاَثٍ قَالَ " لاَ يَمُوتُ أَحَدُكُمْ إِلاَّ وَهُوَ يُحْسِنُ الظَّنَّ بِاللَّهِ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ vafotlaridan uch kun oldin shunday deyayotganlarini eshitdim: U zot: «Sizlardan biringiz, faqat Allohga yaxshi gumonda boʻlgan holdagina vafot etsin», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ вафотларидан уч кун олдин шундай деяётганларини эшитдим: У зот: «Сизлардан бирингиз, фақат Аллоҳга яхши гумонда бўлган ҳолдагина вафот этсин», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْجُشَمِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ رُمِيَ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فِي صَدْرِهِ أَوْ فِي حَلْقِهِ فَمَاتَ فَأُدْرِجَ فِي ثِيَابِهِ كَمَا هُوَ - قَالَ - وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Bir kishining koʻkragiga yoki boʻgʻziga oʻq otildi va u vafot etdi. Soʻng u oʻzi (qanday boʻlsa) shu holida kiyimlariga oʻraldi. (Roviy) dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga edik.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У деди: Бир кишининг кўкрагига ёки бўғзига ўқ отилди ва у вафот этди. Сўнг у ўзи (қандай бўлса) шу ҳолида кийимларига ўралди. (Ровий) деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ، أَنَّ اللَّيْثَ، حَدَّثَهُمْ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ وَيَقُولُ " أَيُّهُمَا أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ " . فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ وَقَالَ " أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ بِدِمَائِهِمْ وَلَمْ يُغَسَّلُوا .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) xabar berishicha, Rasululloh ﷺ Uhud shahidlaridan ikki kishini (bitta kafanda) birga jamlar va: «Bularning qaysi biri Qurʼonni koʻproq olgan (bilar) edi?» der edilar. Ulardan biriga ishora qilinsa, uni lahadda oldinroq qoʻyar va: «Men qiyomat kunida mana shularning (shahidligiga) guvohman», der edilar. Hamda ularni qonlari bilan koʻmishni buyurdilar va ular gʻusl qildirilmadilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) хабар беришича, Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд шаҳидларидан икки кишини (битта кафанда) бирга жамлар ва: «Буларнинг қайси бири Қуръонни кўпроқ олган (билар) эди?» дер эдилар. Улардан бирига ишора қилинса, уни лаҳадда олдинроқ қўяр ва: «Мен қиёмат кунида мана шуларнинг (шаҳидлигига) гувоҳман», дер эдилар. Ҳамда уларни қонлари билан кўмишни буюрдилар ва улар ғусл қилдирилмадилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ خَطَبَ يَوْمًا فَذَكَرَ رَجُلاً مِنْ أَصْحَابِهِ قُبِضَ فَكُفِّنَ فِي كَفَنٍ غَيْرِ طَائِلٍ وَقُبِرَ لَيْلاً فَزَجَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقْبَرَ الرَّجُلُ بِاللَّيْلِ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهِ إِلاَّ أَنْ يُضْطَرَّ إِنْسَانٌ إِلَى ذَلِكَ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَفَّنَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُحْسِنْ كَفَنَهُ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺ haqlarida rivoyat qilinadiki, u zot bir kuni xutba qilib, ashoblaridan biri vafot etgani, sifati past kafanga kafanlangani va kechasi koʻmilganini zikr qildilar. Bas, Nabiy ﷺ kishi (mayyit) janoza namozi oʻqilmaguncha kechasi koʻmilishidan qaytardilar, magar bir inson bunga majbur boʻlsa (boshqa gap). Nabiy ﷺ: «Biringiz oʻz birodarini kafanlasa, uning kafanini chiroyli qilsin», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺ ҳақларида ривоят қилинадики, у зот бир куни хутба қилиб, ашобларидан бири вафот этгани, сифати паст кафанга кафанлангани ва кечаси кўмилганини зикр қилдилар. Бас, Набий ﷺ киши (маййит) жаноза намози ўқилмагунча кечаси кўмилишидан қайтардилар, магар бир инсон бунга мажбур бўлса (бошқа гап). Набий ﷺ: «Бирингиз ўз биродарини кафанласа, унинг кафанини чиройли қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْكَرِيمِ - حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَقِيلِ بْنِ مَعْقِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَهْبٍ، - يَعْنِي ابْنَ مُنَبِّهٍ - عَنْ جَابِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا تُوُفِّيَ أَحَدُكُمْ فَوَجَدَ شَيْئًا فَلْيُكَفَّنْ فِي ثَوْبٍ حِبَرَةٍ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) shunday dedilar: Men Rasululloh ﷺning: «Biringiz vafot etsa va (kafan uchun) biror narsa topsa, yaman matosidan boʻlgan kiyimga kafanlansin», deyayotganlarini eshitdim.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) шундай дедилар: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Бирингиз вафот этса ва (кафан учун) бирор нарса топса, яман матосидан бўлган кийимга кафанлансин», деяётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ بَزِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، - أَوْ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، - قَالَ رَأَى نَاسٌ نَارًا فِي الْمَقْبَرَةِ فَأَتَوْهَا فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْقَبْرِ وَإِذَا هُوَ يَقُولُ " نَاوِلُونِي صَاحِبَكُمْ " . فَإِذَا هُوَ الرَّجُلُ الَّذِي كَانَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالذِّكْرِ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytadilar: Odamlar qabristonda olov (yorugʻlik) koʻrib, oʻsha yerga keldilar. Qarasalar, Rasululloh ﷺ qabr ichida ekanlar va u zot: «Sohibingizni menga uzating», deyayotgan ekanlar. U esa zikrni ovozini koʻtarib aytadigan kishi edi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Одамлар қабристонда олов (ёруғлик) кўриб, ўша ерга келдилар. Қарасалар, Расулуллоҳ ﷺ қабр ичида эканлар ва у зот: «Соҳибингизни менга узатинг», деяётган эканлар. У эса зикрни овозини кўтариб айтадиган киши эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ نُبَيْحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا حَمَلْنَا الْقَتْلَى يَوْمَ أُحُدٍ لِنَدْفِنَهُمْ فَجَاءَ مُنَادِي النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَدْفِنُوا الْقَتْلَى فِي مَضَاجِعِهِمْ فَرَدَدْنَاهُمْ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytadilar: Uhud kuni biz halok boʻlganlarni (boshqa joyga) dafn qilish uchun koʻtarib ketgan edik. Shunda Paygʻambar ﷺning jarchisi kelib: «Rasululloh ﷺ sizlarga halok boʻlganlarni (yiqilgan) joylarida dafn qilishni buyurmoqdalar», dedi. Bas, biz ularni qaytardik.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Уҳуд куни биз ҳалок бўлганларни (бошқа жойга) дафн қилиш учун кўтариб кетган эдик. Шунда Пайғамбар ﷺнинг жарчиси келиб: «Расулуллоҳ ﷺ сизларга ҳалок бўлганларни (йиқилган) жойларида дафн қилишни буюрмоқдалар», деди. Бас, биз уларни қайтардик.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ، حَدَّثَنِي جَابِرٌ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ مَرَّتْ بِنَا جَنَازَةٌ فَقَامَ لَهَا فَلَمَّا ذَهَبْنَا لِنَحْمِلَ إِذَا هِيَ جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا هِيَ جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ . فَقَالَ " إِنَّ الْمَوْتَ فَزَعٌ فَإِذَا رَأَيْتُمْ جَنَازَةً فَقُومُوا " .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan birga edik, shunda yonimizdan bir janoza oʻtdi, u zot uning uchun oʻrnidan turdilar. Biz uni koʻtargani borganimizda, qarasak, u bir yahudiyning janozasi ekan. Shunda biz: «Ey Rasululloh, bu yahudiyning janozasi-ku», dedik. U zot: «Albatta, oʻlim qoʻrqinchli (voqea)dir. Bas, janozani koʻrsangiz, oʻrningizdan turinglar», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан бирга эдик, шунда ёнимиздан бир жаноза ўтди, у зот унинг учун ўрнидан турдилар. Биз уни кўтаргани борганимизда, қарасак, у бир яҳудийнинг жанозаси экан. Шунда биз: «Эй Расулуллоҳ, бу яҳудийнинг жанозаси-ку», дедик. У зот: «Албатта, ўлим қўрқинчли (воқеа)дир. Бас, жанозани кўрсангиз, ўрнингиздан туринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُقْعَدَ عَلَى الْقَبْرِ وَأَنْ يُقَصَّصَ وَيُبْنَى عَلَيْهِ .
Ahmad ibn Hanbal bizga Abdurrazzoqdan, unga Ibn Jurayj xabar berdi, unga Abuz-Zubayr xabar berdiki, u Jobirning shunday deganini eshitdi: Men Rasululloh ﷺ qabr ustiga oʻtirishdan, uni (gips bilan) suvashdan va uning ustiga (imorat) qurishdan qaytarganlarini eshitdim.Аҳмад ибн Ҳанбал бизга Абдурраззоқдан, унга Ибн Журайж хабар берди, унга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Жобирнинг шундай деганини эшитди: Мен Расулуллоҳ ﷺ қабр устига ўтиришдан, уни (гипс билан) сувашдан ва унинг устига (иморат) қуришдан қайтарганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ دُفِنَ مَعَ أَبِي رَجُلٌ فَكَانَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ حَاجَةٌ فَأَخْرَجْتُهُ بَعْدَ سِتَّةِ أَشْهُرٍ فَمَا أَنْكَرْتُ مِنْهُ شَيْئًا إِلاَّ شُعَيْرَاتٍ كُنَّ فِي لِحْيَتِهِ مِمَّا يَلِي الأَرْضَ .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otam bilan birga bir kishi dafn qilingan edi. Buning (otamning qabrini boshqaga koʻchirishning) zarurati koʻnglimda paydo boʻldi. Shunda men uni olti oydan keyin (qabridan) chiqardim. Sahdagi yer tomonga tegib turgan bir necha tola soqolidan boshqa unda hech qanday oʻzgarishni koʻrmadim.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отам билан бирга бир киши дафн қилинган эди. Бунинг (отамнинг қабрини бошқага кўчиришнинг) зарурати кўнглимда пайдо бўлди. Шунда мен уни олти ойдан кейин (қабридан) чиқардим. Саҳдаги ер томонга тегиб турган бир неча тола соқолидан бошқа унда ҳеч қандай ўзгаришни кўрмадим.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ هَاشِمٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نِسْطَاسٍ، مِنْ آلِ كَثِيرِ بْنِ الصَّلْتِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَحْلِفُ أَحَدٌ عِنْدَ مِنْبَرِي هَذَا عَلَى يَمِينٍ آثِمَةٍ وَلَوْ عَلَى سِوَاكٍ أَخْضَرَ إِلاَّ تَبَوَّأَ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ " . أَوْ " وَجَبَتْ لَهُ النَّارُ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech kim mening shu minbarim oldida — garchi koʻkargan bir misvok (tish choʻpi) uchun boʻlsa-da — gunohkor (yolgʻon) qasam ichmasin. Aks holda, u doʻzaxdagi oʻrnini hozirlab qoʻygan boʻladi», yoki «unga doʻzax vojib boʻladi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч ким менинг шу минбарим олдида — гарчи кўкарган бир мисвок (тиш чўпи) учун бўлса-да — гуноҳкор (ёлғон) қасам ичмасин. Акс ҳолда, у дўзахдаги ўрнини ҳозирлаб қўйган бўлади», ёки «унга дўзах вожиб бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، : أَنَّ رَجُلاً، قَامَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَذَرْتُ لِلَّهِ إِنْ فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكَ مَكَّةَ أَنْ أُصَلِّيَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ رَكْعَتَيْنِ . قَالَ : " صَلِّ هَا هُنَا " ثُمَّ أَعَادَ عَلَيْهِ فَقَالَ : " صَلِّ هَا هُنَا " ثُمَّ أَعَادَ عَلَيْهِ فَقَالَ : " شَأْنَكَ إِذًا " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ : رُوِيَ نَحْوُهُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Fath (Makka fathi) kuni bir kishi oʻrnidan turib: «Ey Rasululloh, men Alloh Makkani sizning qoʻlingiz bilan fath qildirsa, Baytul-Maqdisda ikki rakaat namoz oʻqishni Allohga nazr qilgan edim», dedi. (U zot:) «Shu yerda oʻqi», dedilar. Soʻng (u kishi) qaytib (gapini) aytdi, (u zot yana): «Shu yerda oʻqi», dedilar. Soʻng (u kishi yana) qaytib (gapini) aytdi, shunda (u zot): «Unday boʻlsa, oʻzing bilasan», dedilar. Abu Dovud aytdi: Shunga oʻxshash (rivoyat) Abdurrahmon ibn Avfdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Фатҳ (Макка фатҳи) куни бир киши ўрнидан туриб: «Эй Расулуллоҳ, мен Аллоҳ Маккани сизнинг қўлингиз билан фатҳ қилдирса, Байтул-Мақдисда икки ракаат намоз ўқишни Аллоҳга назр қилган эдим», деди. (У зот:) «Шу ерда ўқи», дедилар. Сўнг (у киши) қайтиб (гапини) айтди, (у зот яна): «Шу ерда ўқи», дедилар. Сўнг (у киши яна) қайтиб (гапини) айтди, шунда (у зот): «Ундай бўлса, ўзинг биласан», дедилар. Абу Довуд айтди: Шунга ўхшаш (ривоят) Абдурраҳмон ибн Авфдан, у Набий ﷺдан ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُصَلِّي عَلَى رَجُلٍ مَاتَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَأُتِيَ بِمَيِّتٍ فَقَالَ " أَعَلَيْهِ دَيْنٌ " . قَالُوا نَعَمْ دِينَارَانِ . قَالَ " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ " . فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ الأَنْصَارِيُّ هُمَا عَلَىَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ فَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ " .
Muhammad ibn al-Mutavakkil al-Asqaloniy bizga, Abdurrazzoq unga, Maʼmar unga xabar berib, az-Zuhriydan, u Abu Salamadan, u Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilib aytadi: Rasululloh ﷺ zimmasida qarzi bilan oʻlgan kishiga janoza namozini oʻqimas edilar. Bir marta u zotning oldilariga (bir) maytni olib kelishdi. Shunda u zot: «Uning zimmasida qarz bormi?» dedilar. «Ha, ikki dinor (qarzi bor)», dedilar. U zot: «Sohibingizga oʻzlaringiz namoz oʻqing», dedilar. Shunda Abu Qatoda al-Ansoriy: «U ikki (dinor) mening zimmamga, ey Rasululloh!» dedi. (Jobir) aytadi: Shunda Rasululloh ﷺ unga (janoza) namozini oʻqidilar. Alloh Rasulullohga ﷺ (gʻalaba va) fath ato etganidan keyin, u zot: «Men har bir moʻminga oʻzidan koʻra haqliroqman. Kim qarz qoldirsa, uni toʻlash mening zimmamda; kim mol qoldirsa, u uning vorislariga», dedilar.Муҳаммад ибн ал-Мутаваккил ал-Асқалоний бизга, Абдурраззоқ унга, Маъмар унга хабар бериб, аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилиб айтади: Расулуллоҳ ﷺ зиммасида қарзи билан ўлган кишига жаноза намозини ўқимас эдилар. Бир марта у зотнинг олдиларига (бир) майтни олиб келишди. Шунда у зот: «Унинг зиммасида қарз борми?» дедилар. «Ҳа, икки динор (қарзи бор)», дедилар. У зот: «Соҳибингизга ўзларингиз намоз ўқинг», дедилар. Шунда Абу Қатода ал-Ансорий: «У икки (динор) менинг зиммамга, эй Расулуллоҳ!» деди. (Жобир) айтади: Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга (жаноза) намозини ўқидилар. Аллоҳ Расулуллоҳга ﷺ (ғалаба ва) фатҳ ато этганидан кейин, у зот: «Мен ҳар бир мўминга ўзидан кўра ҳақлироқман. Ким қарз қолдирса, уни тўлаш менинг зиммамда; ким мол қолдирса, у унинг ворисларига», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ لِي عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم دَيْنٌ فَقَضَانِي وَزَادَنِي .
Ahmad ibn Hanbal bizga, Yahyo unga Misʼardan, u Muhorib ibn Disordan rivoyat qilib aytadi: Men Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)ni shunday deganini eshitdim: Nabiy ﷺning zimmalarida menga (toʻlanadigan) qarz bor edi. U zot menga (qarzimni) toʻladilar va ustiga (yana) ziyoda qildilar.Аҳмад ибн Ҳанбал бизга, Яҳё унга Мисъардан, у Муҳориб ибн Дисордан ривоят қилиб айтади: Мен Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)ни шундай деганини эшитдим: Набий ﷺнинг зиммаларида менга (тўланадиган) қарз бор эди. У зот менга (қарзимни) тўладилар ва устига (яна) зиёда қилдилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، أَنَّ اللَّيْثَ، حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اشْتَرَى عَبْدًا بِعَبْدَيْنِ .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir qulni ikki qul evaziga sotib oldilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир қулни икки қул эвазига сотиб олдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، مُحَمَّدُ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَلِيمِ بْنِ حَيَّانَ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُبَاعَ الثَّمَرَةُ حَتَّى تُشَقِّحَ . قِيلَ وَمَا تُشَقِّحُ قَالَ تَحْمَارُّ وَتَصْفَارُّ وَيُؤْكَلُ مِنْهَا .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytar edi: Rasululloh ﷺ meva yetilmaguncha (rangi oʻzgarmaguncha) sotishdan qaytardilar. «Yetilishi nima?» deb soʻraldi. (Said ibn Miyno: rivoyatchi) aytdi: «(Meva) qizaradi yoki sargʻayadi va undan yeyish mumkin boʻladi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтар эди: Расулуллоҳ ﷺ мева етилмагунча (ранги ўзгармагунча) сотишдан қайтардилар. «Етилиши нима?» деб сўралди. (Саид ибн Мийно: ривоятчи) айтди: «(Мева) қизаради ёки сарғаяди ва ундан ейиш мумкин бўлади».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الطَّالْقَانِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهُ وَلاَ يُبَاعُ إِلاَّ بِالدِّينَارِ أَوْ بِالدِّرْهَمِ إِلاَّ الْعَرَايَا .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ mevani yaxshi holatga chiqmaguncha (pishmaguncha) sotishdan qaytardilar va u faqat dinor yoki dirhamga sotilsin (dedilar) — aroyodan boshqasi (bundan mustasno).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ мевани яхши ҳолатга чиқмагунча (пишмагунча) сотишдан қайтардилар ва у фақат динор ёки дирҳамга сотилсин (дедилар) — ароёдан бошқаси (бундан мустасно).
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَيَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حُمَيْدٍ الأَعْرَجِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَتِيقٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ السِّنِينَ وَوَضَعَ الْجَوَائِحَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَمْ يَصِحَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الثُّلُثِ شَىْءٌ وَهُوَ رَأْىُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ (mevani) yillab (oldindan) sotishdan qaytardilar va ofat yetkazgan (zararlar)ni (xaridordan) soqit qildilar. Abu Dovud aytdi: «(Ofat zarari hosilning) uchdan biri (haqida) Nabiy ﷺdan hech narsa sahih boʻlmagan. Bu Madina ahlining raʼyidir».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ (мевани) йиллаб (олдиндан) сотишдан қайтардилар ва офат етказган (зарарлар)ни (харидордан) соқит қилдилар. Абу Довуд айтди: «(Офат зарари ҳосилнинг) учдан бири (ҳақида) Набий ﷺдан ҳеч нарса саҳиҳ бўлмаган. Бу Мадина аҳлининг раъйидир».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ مِينَاءَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُعَاوَمَةِ وَقَالَ أَحَدُهُمَا بَيْعِ السِّنِينَ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ muovama (koʻp yillik) savdosidan qaytardilar. (Ikki rivoyatchidan) biri uni «yillab sotish» deb (aytdi).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ муовама (кўп йиллик) савдосидан қайтардилар. (Икки ривоятчидан) бири уни «йиллаб сотиш» деб (айтди).
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، أَنَّ حَمَّادًا، وَعَبْدَ الْوَارِثِ، حَدَّثَاهُمْ كُلُّهُمْ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، - قَالَ عَنْ حَمَّادٍ، وَسَعِيدِ بْنِ مِينَاءَ، ثُمَّ اتَّفَقُوا - عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ وَالْمُخَابَرَةِ وَالْمُعَاوَمَةِ - قَالَ عَنْ حَمَّادٍ وَقَالَ أَحَدُهُمَا وَالْمُعَاوَمَةِ وَقَالَ الآخَرُ بَيْعِ السِّنِينَ ثُمَّ اتَّفَقُوا - وَعَنِ الثُّنْيَا وَرَخَّصَ فِي الْعَرَايَا .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muhoqala, muzobana, muxobara va muovamadan qaytardilar. Hammoddan (rivoyatda) aytishicha, ikkisidan biri «muovama» dedi, boshqasi esa «yillab (oldindan) sotish» dedi, soʻng (roviylar) bir fikrga keldilar — yana sunyo (mahsulotning maʼlum qismini istisno qilib sotish)dan ham qaytardilar va aroyoga ruxsat berdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ муҳоқала, музобана, мухобара ва муовамадан қайтардилар. Ҳаммоддан (ривоятда) айтишича, иккисидан бири «муовама» деди, бошқаси эса «йиллаб (олдиндан) сотиш» деди, сўнг (ровийлар) бир фикрга келдилар — яна сунё (маҳсулотнинг маълум қисмини истисно қилиб сотиш)дан ҳам қайтардилар ва ароёга рухсат бердилар.
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ، عُمَرُ بْنُ يَزِيدَ السَّيَّارِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُحَاقَلَةِ وَعَنِ الثُّنْيَا إِلاَّ أَنْ يُعْلَمَ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muzobana, muhoqala va sunyo (mahsulotning maʼlum qismini istisno qilib sotish)dan qaytardilar, magar u maʼlum (aniq) boʻlsa (mustasno).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ музобана, муҳоқала ва сунё (маҳсулотнинг маълум қисмини истисно қилиб сотиш)дан қайтардилар, магар у маълум (аниқ) бўлса (мустасно).