وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُلَبِّي.
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ talbiya aytayotganlarida, men u zotning sochlari ajralgan joyidagi xushboʻylik yaltirashiga hozir ham qarab turgandekman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ талбия айтаётганларида, мен у зотнинг сочлари ажралган жойидаги хушбўйлик ялтирашига ҳозир ҳам қараб тургандекман».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، وَعَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ لَكَأَنِّي أَنْظُرُ . بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men hozir ham qarab turgandekman» — Vakiʼning hadisidagi kabi (davom etadi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен ҳозир ҳам қараб тургандекман» — Вакиънинг ҳадисидаги каби (давом этади).
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ، يُحَدِّثُ عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ كَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ehromda boʻlganlarida, men u zotning sochlari ajralgan joyidagi xushboʻylik yaltirashiga hozir ham qarab turgandekman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлганларида, мен у зотнинг сочлари ажралган жойидаги хушбўйлик ялтирашига ҳозир ҳам қараб тургандекман».
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ إِنْ كُنْتُ لأَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ehromda boʻlganlarida, men u zotning sochlari ajralgan joyidagi xushboʻylik yaltirashiga albatta qarab turardim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлганларида, мен у зотнинг сочлари ажралган жойидаги хушбўйлик ялтирашига албатта қараб турардим».
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، - وَهُوَ السَّلُولِيُّ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ، - وَهُوَ ابْنُ إِسْحَاقَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ السَّبِيعِيُّ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي، إِسْحَاقَ سَمِعَ ابْنَ الأَسْوَدِ، يَذْكُرُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يُحْرِمَ يَتَطَيَّبُ بِأَطْيَبِ مَا يَجِدُ ثُمَّ أَرَى وَبِيصَ الدُّهْنِ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ بَعْدَ ذَلِكَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ehromga kirmoqchi boʻlganlarida, oʻzlari topa olgan eng yaxshi xushboʻylik bilan xushboʻylanardilar, soʻng men shundan keyin u zotning boshlari va soqollarida yogʻ yaltirashini koʻrardim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эҳромга кирмоқчи бўлганларида, ўзлари топа олган энг яхши хушбўйлик билан хушбўйланардилар, сўнг мен шундан кейин у зотнинг бошлари ва соқолларида ёғ ялтирашини кўрардим».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الأَسْوَدِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الْمِسْكِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ehromda boʻlganlarida, men u zotning sochlari ajralgan joyidagi mushk yaltirashiga hozir ham qarab turgandekman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлганларида, мен у зотнинг сочлари ажралган жойидаги мушк ялтирашига ҳозир ҳам қараб тургандекман».
وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَيَوْمَ النَّحْرِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ بِطِيبٍ فِيهِ مِسْكٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺ ni ehromga kirishlaridan oldin va nahr kuni Baytni tavof qilishlaridan oldin tarkibida mushk boʻlgan xushboʻylik bilan xushboʻylar edim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺ ни эҳромга киришларидан олдин ва наҳр куни Байтни тавоф қилишларидан олдин таркибида мушк бўлган хушбўйлик билан хушбўйлар эдим».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ ثُمَّ يُصْبِحُ مُحْرِمًا يَنْضَخُ طِيبًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ni xushboʻylar edim, soʻng u zot ayollarini aylanib (yonlariga kirib) chiqardilar, keyin xushboʻylik anqib turgan holda ehromli boʻlib tongotardilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни хушбўйлар эдим, сўнг у зот аёлларини айланиб (ёнларига кириб) чиқардилар, кейин хушбўйлик анқиб турган ҳолда эҳромли бўлиб тонготардилар».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ، بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " خَمْسٌ فَوَاسِقُ يُقْتَلْنَ فِي الْحِلِّ وَالْحَرَمِ الْحَيَّةُ وَالْغُرَابُ الأَبْقَعُ وَالْفَارَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْحُدَيَّا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Beshtasi fosiq (zararkunanda)dir, ular haram ichida ham, tashqarisida ham oʻldiriladi: ilon, oq-qora chipor qargʻa, sichqon, talovchi (quturgan) it va kalxat», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Бештаси фосиқ (зараркунанда)дир, улар ҳарам ичида ҳам, ташқарисида ҳам ўлдирилади: илон, оқ-қора чипор қарға, сичқон, таловчи (қутурган) ит ва калхат», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ - حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ، عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَمْسٌ فَوَاسِقُ يُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ الْعَقْرَبُ وَالْفَارَةُ وَالْحُدَيَّا وَالْغُرَابُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beshtasi fosiq (zararkunanda)dir, ular Haramda (ehrom holatida) oʻldiriladi: chayon, sichqon, kalxat, qargʻa va talovchi (quturgan) it», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бештаси фосиқ (зараркунанда)дир, улар Ҳарамда (эҳром ҳолатида) ўлдирилади: чаён, сичқон, калхат, қарға ва таловчи (қутурган) ит», дедилар.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَمْسٌ فَوَاسِقُ يُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ الْفَارَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْغُرَابُ وَالْحُدَيَّا وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beshtasi fosiq (zararkunanda)dir, ular Haramda oʻldiriladi: sichqon, chayon, qargʻa, kalxat va talovchi (quturgan) it», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бештаси фосиқ (зараркунанда)дир, улар Ҳарамда ўлдирилади: сичқон, чаён, қарға, калхат ва таловчи (қутурган) ит», дедилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى ضُبَاعَةَ بِنْتِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ وَأَنَا شَاكِيَةٌ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " حُجِّي وَاشْتَرِطِي أَنَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zuboʼa binti Zubayr ibn Abdulmuttalibning oldiga kirdilar. Shunda u: «Yo Rasululloh! Men haj qilmoqchiman, lekin betobman», dedi. Nabiy ﷺ: «Haj qil va: ‹Meni qayerda toʻxtatsang, ehromdan chiqar joyim oʻsha boʻlsin› — deb shart qilib qoʻy», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зубўа бинти Зубайр ибн Абдулмутталибнинг олдига кирдилар. Шунда у: «Ё Расулуллоҳ! Мен ҳаж қилмоқчиман, лекин бетобман», деди. Набий ﷺ: «Ҳаж қил ва: ‹Мени қаерда тўхтатсанг, эҳромдан чиқар жойим ўша бўлсин› — деб шарт қилиб қўй», дедилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - مِثْلَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: shunga oʻxshashini xabar berdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: шунга ўхшашини хабар берди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ ثُمَّ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا " . قَالَتْ فَقَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ لَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلاَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَدَعِي الْعُمْرَةَ " . قَالَتْ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْنَا الْحَجَّ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ فَقَالَ " هَذِهِ مَكَانَ عُمْرَتِكِ " . فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلُّوا ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى لِحَجِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَانُوا جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَإِنَّمَا طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Vidoʼ haji yilida (yoʻlga) chiqdik va umraga ehrom bogʻladik. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Kimda qurbonlik (hadyi) boʻlsa, umra bilan birga hajga ham ehrom bogʻlasin, soʻng ikkovidan ham (haj va umradan) toʻla chiqquncha ehromdan chiqmasin», dedilar. U aytdi: Men Makkaga hayzli holda keldim, Baytni tavof qilmadim, Safo bilan Marva orasida ham (saʼy qilmadim). Buni Rasululloh ﷺ ga shikoyat qildim. U zot: «Sochingni yech, taran va hajga ehrom bogʻla, umrani esa qoʻyib tur», dedilar. U aytdi: Men shunday qildim. Hajni ado etganimizdan keyin Rasululloh ﷺ meni Abdurahmon ibn Abu Bakr bilan Tanʼimga joʻnatdilar, men umra qildim. U zot: «Bu sening (avvalgi) umrang oʻrnidadir», dedilar. Umraga ehrom bogʻlaganlar Baytni hamda Safo bilan Marvani tavof qildilar, soʻng ehromdan chiqdilar, soʻng hajlari uchun Minodan qaytganlaridan keyin boshqa bir tavof qildilar. Haj bilan umrani jamlaganlar esa faqat bitta tavof qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Видў ҳажи йилида (йўлга) чиқдик ва умрага эҳром боғладик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Кимда қурбонлик (ҳадйи) бўлса, умра билан бирга ҳажга ҳам эҳром боғласин, сўнг икковидан ҳам (ҳаж ва умрадан) тўла чиққунча эҳромдан чиқмасин», дедилар. У айтди: Мен Маккага ҳайзли ҳолда келдим, Байтни тавоф қилмадим, Сафо билан Марва орасида ҳам (саъй қилмадим). Буни Расулуллоҳ ﷺ га шикоят қилдим. У зот: «Сочингни еч, таран ва ҳажга эҳром боғла, умрани эса қўйиб тур», дедилар. У айтди: Мен шундай қилдим. Ҳажни адо этганимиздан кейин Расулуллоҳ ﷺ мени Абдураҳмон ибн Абу Бакр билан Танъимга жўнатдилар, мен умра қилдим. У зот: «Бу сенинг (аввалги) умранг ўрнидадир», дедилар. Умрага эҳром боғлаганлар Байтни ҳамда Сафо билан Марвани тавоф қилдилар, сўнг эҳромдан чиқдилар, сўнг ҳажлари учун Минодан қайтганларидан кейин бошқа бир тавоф қилдилар. Ҳаж билан умрани жамлаганлар эса фақат битта тавоф қилдилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ، خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ حَتَّى قَدِمْنَا مَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ يُهْدِ فَلْيَحْلِلْ وَمَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَأَهْدَى فَلاَ يَحِلُّ حَتَّى يَنْحَرَ هَدْيَهُ وَمَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَلْيُتِمَّ حَجَّهُ " . قَالَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - فَحِضْتُ فَلَمْ أَزَلْ حَائِضًا حَتَّى كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ وَلَمْ أُهْلِلْ إِلاَّ بِعُمْرَةٍ فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَنْقُضَ رَأْسِي وَأَمْتَشِطَ وَأُهِلَّ بِحَجٍّ وَأَتْرُكَ الْعُمْرَةَ - قَالَتْ - فَفَعَلْتُ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا قَضَيْتُ حَجَّتِي بَعَثَ مَعِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَمِرَ مِنَ التَّنْعِيمِ مَكَانَ عُمْرَتِي الَّتِي أَدْرَكَنِي الْحَجُّ وَلَمْ أَحْلِلْ مِنْهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Vidoʼ haji yilida chiqdik. Bizdan baʼzimiz umraga ehrom bogʻladik, baʼzimiz hajga ehrom bogʻladik, toki Makkaga yetib keldik. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim umraga ehrom bogʻlagan boʻlsa-yu, qurbonlik olib kelmagan boʻlsa, ehromdan chiqsin; kim umraga ehrom bogʻlab, qurbonlik olib kelgan boʻlsa, qurbonligini soʻyguncha ehromdan chiqmasin; kim hajga ehrom bogʻlagan boʻlsa, hajini toʻla ado etsin», dedilar. Oisha aytdi: Men hayz koʻrdim va Arafa kuni boʻlguncha hayzli boʻlib turdim, men faqat umraga ehrom bogʻlagan edim. Shunda Rasululloh ﷺ menga sochimni yechib, taranib, hajga ehrom bogʻlashni va umrani tark qilishni buyurdilar. U aytdi: Men shuni qildim. Hajimni ado etib boʻlganimda, Rasululloh ﷺ men bilan Abdurahmon ibn Abu Bakrni joʻnatdilar va menga hajga ulgurib, ehromdan chiqmagan oʻsha umram oʻrniga Tanʼimdan umra qilishni buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Видў ҳажи йилида чиқдик. Биздан баъзимиз умрага эҳром боғладик, баъзимиз ҳажга эҳром боғладик, токи Маккага етиб келдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким умрага эҳром боғлаган бўлса-ю, қурбонлик олиб келмаган бўлса, эҳромдан чиқсин; ким умрага эҳром боғлаб, қурбонлик олиб келган бўлса, қурбонлигини сўйгунча эҳромдан чиқмасин; ким ҳажга эҳром боғлаган бўлса, ҳажини тўла адо этсин», дедилар. Оиша айтди: Мен ҳайз кўрдим ва Арафа куни бўлгунча ҳайзли бўлиб турдим, мен фақат умрага эҳром боғлаган эдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга сочимни ечиб, тараниб, ҳажга эҳром боғлашни ва умрани тарк қилишни буюрдилар. У айтди: Мен шуни қилдим. Ҳажимни адо этиб бўлганимда, Расулуллоҳ ﷺ мен билан Абдураҳмон ибн Абу Бакрни жўнатдилар ва менга ҳажга улгуриб, эҳромдан чиқмаган ўша умрам ўрнига Танъимдан умра қилишни буюрдилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ أَكُنْ سُقْتُ الْهَدْىَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهْلِلْ بِالْحَجِّ مَعَ عُمْرَتِهِ ثُمَّ لاَ يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا " . قَالَتْ فَحِضْتُ فَلَمَّا دَخَلَتْ لَيْلَةُ عَرَفَةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ أَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَكَيْفَ أَصْنَعُ بِحَجَّتِي قَالَ " انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَمْسِكِي عَنِ الْعُمْرَةِ وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ " . قَالَتْ فَلَمَّا قَضَيْتُ حَجَّتِي أَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْدَفَنِي فَأَعْمَرَنِي مِنَ التَّنْعِيمِ مَكَانَ عُمْرَتِي الَّتِي أَمْسَكْتُ عَنْهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ bilan Vidoʼ haji yilida chiqdik va men umraga ehrom bogʻladim, qurbonlik haydab kelmagan edim. Shunda Nabiy ﷺ: «Kimda qurbonlik boʻlsa, umrasi bilan birga hajga ham ehrom bogʻlasin, soʻng ikkovidan ham toʻla chiqquncha ehromdan chiqmasin», dedilar. U aytdi: Men hayz koʻrdim. Arafa kechasi kirganda: «Yo Rasululloh! Men umraga ehrom bogʻlagan edim, endi hajimni qanday qilay?» dedim. U zot: «Sochingni yech, taran, umradan toʻxta va hajga ehrom bogʻla», dedilar. U aytdi: Men hajimni ado etganimda, u zot Abdurahmon ibn Abu Bakrga buyurdilar, u meni (ulovga) mingashtirib oldi va men toʻxtab qolgan oʻsha umram oʻrniga Tanʼimdan umra qildirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ билан Видў ҳажи йилида чиқдик ва мен умрага эҳром боғладим, қурбонлик ҳайдаб келмаган эдим. Шунда Набий ﷺ: «Кимда қурбонлик бўлса, умраси билан бирга ҳажга ҳам эҳром боғласин, сўнг икковидан ҳам тўла чиққунча эҳромдан чиқмасин», дедилар. У айтди: Мен ҳайз кўрдим. Арафа кечаси кирганда: «Ё Расулуллоҳ! Мен умрага эҳром боғлаган эдим, энди ҳажимни қандай қилай?» дедим. У зот: «Сочингни еч, таран, умрадан тўхта ва ҳажга эҳром боғла», дедилар. У айтди: Мен ҳажимни адо этганимда, у зот Абдураҳмон ибн Абу Бакрга буюрдилар, у мени (уловга) мингаштириб олди ва мен тўхтаб қолган ўша умрам ўрнига Танъимдан умра қилдирди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَافِينَ لِهِلاَلِ ذِي الْحِجَّةِ مِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجَّةٍ فَكُنْتُ فِيمَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا وَقَالَ فِيهِ قَالَ عُرْوَةُ فِي ذَلِكَ إِنَّهُ قَضَى اللَّهُ حَجَّهَا وَعُمْرَتَهَا . قَالَ هِشَامٌ وَلَمْ يَكُنْ فِي ذَلِكَ هَدْىٌ وَلاَ صِيَامٌ وَلاَ صَدَقَةٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Zul-hijja hiloli (chiqishi) arafasida chiqdik. Bizdan baʼzimiz umraga ehrom bogʻladik, baʼzimiz haj va umraga ehrom bogʻladik, baʼzimiz hajga ehrom bogʻladik. Men umraga ehrom bogʻlaganlardan edim. Va u (roviy) hadisni ularning ikkovi hadisiga oʻxshash davom ettirdi hamda unda shunday dedi: Urva bu haqda aytdi: «Alloh uning (Oishaning) hajini va umrasini ado ettirdi». Hishom aytdi: «Bunda na qurbonlik, na roʻza, na sadaqa (lozim) boʻldi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Зул-ҳижжа ҳилоли (чиқиши) арафасида чиқдик. Биздан баъзимиз умрага эҳром боғладик, баъзимиз ҳаж ва умрага эҳром боғладик, баъзимиз ҳажга эҳром боғладик. Мен умрага эҳром боғлаганлардан эдим. Ва у (ровий) ҳадисни уларнинг иккови ҳадисига ўхшаш давом эттирди ҳамда унда шундай деди: Урва бу ҳақда айтди: «Аллоҳ унинг (Оишанинг) ҳажини ва умрасини адо эттирди». Ҳишом айтди: «Бунда на қурбонлик, на рўза, на садақа (лозим) бўлди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ فَأَمَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَحَلَّ وَأَمَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ أَوْ جَمَعَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَلَمْ يَحِلُّوا حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Vidoʼ haji yilida chiqdik. Bizdan baʼzimiz umraga ehrom bogʻladik, baʼzimiz haj va umraga ehrom bogʻladik, baʼzimiz hajga ehrom bogʻladik. Rasululloh ﷺ esa hajga ehrom bogʻladilar. Umraga ehrom bogʻlaganlar (umrasini ado etib) ehromdan chiqdilar; hajga yoki haj va umraga birga ehrom bogʻlaganlar esa nahr (qurbonlik) kuni boʻlguncha ehromdan chiqmadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Видў ҳажи йилида чиқдик. Биздан баъзимиз умрага эҳром боғладик, баъзимиз ҳаж ва умрага эҳром боғладик, баъзимиз ҳажга эҳром боғладик. Расулуллоҳ ﷺ эса ҳажга эҳром боғладилар. Умрага эҳром боғлаганлар (умрасини адо этиб) эҳромдан чиқдилар; ҳажга ёки ҳаж ва умрага бирга эҳром боғлаганлар эса наҳр (қурбонлик) куни бўлгунча эҳромдан чиқмадилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ، عُيَيْنَةَ - قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ أَوْ قَرِيبًا مِنْهَا حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " أَنَفِسْتِ " . يَعْنِي الْحَيْضَةَ . - قَالَتْ - قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " إِنَّ هَذَا شَىْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاقْضِي مَا يَقْضِي الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَغْتَسِلِي " . قَالَتْ وَضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نِسَائِهِ بِالْبَقَرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz Nabiy ﷺ bilan birga, hajdan oʻzgani koʻzlamagan holda chiqdik. Sarifga yoki uning yaqiniga yetganimizda men hayz koʻrdim. Nabiy ﷺ men yigʻlab oʻtirgan holimda oldimga kirdilar va: ‹Hayz koʻrdingmi?› — dedilar (yaʼni hayzni nazarda tutdilar). Men: ‹Ha›, — dedim. (U zot): ‹Albatta bu Alloh Odam qizlariga yozib qoʻygan narsadir. Sen hojilar qiladigan ishlarni qil, faqat gʻusl qilmaguningcha Baytni tavof qilmasang boʻldi›, — dedilar.» (Oisha) dedi: «Rasululloh ﷺ ayollari nomidan qoramol soʻyib qurbonlik qildilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз Набий ﷺ билан бирга, ҳаждан ўзгани кўзламаган ҳолда чиқдик. Сарифга ёки унинг яқинига етганимизда мен ҳайз кўрдим. Набий ﷺ мен йиғлаб ўтирган ҳолимда олдимга кирдилар ва: ‹Ҳайз кўрдингми?› — дедилар (яъни ҳайзни назарда тутдилар). Мен: ‹Ҳа›, — дедим. (У зот): ‹Албатта бу Аллоҳ Одам қизларига ёзиб қўйган нарсадир. Сен ҳожилар қиладиган ишларни қил, фақат ғусл қилмагунингча Байтни тавоф қилмасанг бўлди›, — дедилар.» (Оиша) деди: «Расулуллоҳ ﷺ аёллари номидан қорамол сўйиб қурбонлик қилдилар.»
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ، بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ نَذْكُرُ إِلاَّ الْحَجَّ حَتَّى جِئْنَا سَرِفَ فَطَمِثْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ " . فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ خَرَجْتُ الْعَامَ قَالَ " مَا لَكِ لَعَلَّكِ نَفِسْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " هَذَا شَىْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي " . قَالَتْ فَلَمَّا قَدِمْتُ مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " اجْعَلُوهَا عُمْرَةً " . فَأَحَلَّ النَّاسُ إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ - قَالَتْ - فَكَانَ الْهَدْىُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَذَوِي الْيَسَارَةِ ثُمَّ أَهَلُّوا حِينَ رَاحُوا - قَالَتْ - فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ طَهَرْتُ فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَفَضْتُ - قَالَتْ - فَأُتِينَا بِلَحْمِ بَقَرٍ . فَقُلْتُ مَا هَذَا فَقَالُوا أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نِسَائِهِ الْبَقَرَ . فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ بِحَجَّةٍ قَالَتْ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْدَفَنِي عَلَى جَمَلِهِ - قَالَتْ - فَإِنِّي لأَذْكُرُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ أَنْعُسُ فَتُصِيبُ وَجْهِي مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ حَتَّى جِئْنَا إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهْلَلْتُ مِنْهَا بِعُمْرَةٍ جَزَاءً بِعُمْرَةِ النَّاسِ الَّتِي اعْتَمَرُوا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, hajdan oʻzgani tilga olmagan holda chiqdik. Sarifga yetib kelganimizda men hayz koʻrdim. Rasululloh ﷺ men yigʻlab oʻtirgan holimda oldimga kirdilar va: ‹Seni nima yigʻlatyapti?› — dedilar. Men: ‹Vallohi, bu yil chiqmagan boʻlsam ekan deb tilab qoldim›, — dedim. (U zot): ‹Senga nima boʻldi? Balki hayz koʻrgandirsan?› — dedilar. Men: ‹Ha›, — dedim. (U zot): ‹Bu Alloh Odam qizlariga yozib qoʻygan narsadir. Sen hojilar qiladigan ishlarni qil, faqat poklanmaguningcha Baytni tavof qilmasang boʻldi›, — dedilar.» (Oisha) dedi: «Makkaga kelganimda Rasululloh ﷺ sahobalariga: ‹Buni (ihromni) umra qilib oling›, — dedilar. Shunda yonida hadyi (qurbonlik mol) boʻlganlardan boshqa odamlar ihromdan chiqdilar.» (Oisha) dedi: «Hadyi Nabiy ﷺ bilan, Abu Bakr bilan, Umar bilan va boy odamlar bilan birga edi. Soʻng ular (Minoga) yurib ketishganda yana ihromga kirdilar.» (Oisha) dedi: «Nahr kuni (qurbonlik kuni) boʻlganda men poklandim. Rasululloh ﷺ menga buyurdilar va men ifoza tavofini qildim.» (Oisha) dedi: «Bizga qoramol goʻshti keltirildi. Men: ‹Bu nima?› — dedim. Ular: ‹Rasululloh ﷺ ayollari nomidan qoramol soʻyib qurbonlik qildilar›, — deyishdi. Hasba kechasi boʻlganda men: ‹Yo Rasululloh! Odamlar bir haj va bir umra bilan qaytadi, men esa bir haj bilan qaytaman›, — dedim.» (Oisha) dedi: «Shunda (u zot) Abdurahmon ibn Abu Bakrga buyurdilar, u meni tuyasining ortiga mindirib oldi.» (Oisha) dedi: «Men hali yosh juvon edim, mudrab ketib yuzimga egar (kajavasi)ning orqa tomoni tegib turganini eslayman. Nihoyat Tanʼimga keldik va men u yerdan, odamlar qilgan umra evaziga umraga niyat qilib ihromga kirdim.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, ҳаждан ўзгани тилга олмаган ҳолда чиқдик. Сарифга етиб келганимизда мен ҳайз кўрдим. Расулуллоҳ ﷺ мен йиғлаб ўтирган ҳолимда олдимга кирдилар ва: ‹Сени нима йиғлатяпти?› — дедилар. Мен: ‹Валлоҳи, бу йил чиқмаган бўлсам экан деб тилаб қолдим›, — дедим. (У зот): ‹Сенга нима бўлди? Балки ҳайз кўргандирсан?› — дедилар. Мен: ‹Ҳа›, — дедим. (У зот): ‹Бу Аллоҳ Одам қизларига ёзиб қўйган нарсадир. Сен ҳожилар қиладиган ишларни қил, фақат покланмагунингча Байтни тавоф қилмасанг бўлди›, — дедилар.» (Оиша) деди: «Маккага келганимда Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига: ‹Буни (иҳромни) умра қилиб олинг›, — дедилар. Шунда ёнида ҳадйи (қурбонлик мол) бўлганлардан бошқа одамлар иҳромдан чиқдилар.» (Оиша) деди: «Ҳадйи Набий ﷺ билан, Абу Бакр билан, Умар билан ва бой одамлар билан бирга эди. Сўнг улар (Минога) юриб кетишганда яна иҳромга кирдилар.» (Оиша) деди: «Наҳр куни (қурбонлик куни) бўлганда мен покландим. Расулуллоҳ ﷺ менга буюрдилар ва мен ифоза тавофини қилдим.» (Оиша) деди: «Бизга қорамол гўшти келтирилди. Мен: ‹Бу нима?› — дедим. Улар: ‹Расулуллоҳ ﷺ аёллари номидан қорамол сўйиб қурбонлик қилдилар›, — дейишди. Ҳасба кечаси бўлганда мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Одамлар бир ҳаж ва бир умра билан қайтади, мен эса бир ҳаж билан қайтаман›, — дедим.» (Оиша) деди: «Шунда (у зот) Абдураҳмон ибн Абу Бакрга буюрдилар, у мени туясининг ортига миндириб олди.» (Оиша) деди: «Мен ҳали ёш жувон эдим, мудраб кетиб юзимга эгар (кажаваси)нинг орқа томони тегиб турганини эслайман. Ниҳоят Танъимга келдик ва мен у ердан, одамлар қилган умра эвазига умрага ният қилиб иҳромга кирдим.»
وَحَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ لَبَّيْنَا بِالْحَجِّ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ الْمَاجِشُونِ . غَيْرَ أَنَّ حَمَّادًا لَيْسَ فِي حَدِيثِهِ فَكَانَ الْهَدْىُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَذَوِي الْيَسَارَةِ ثُمَّ أَهَلُّوا حِينَ رَاحُوا وَلاَ قَوْلُهَا وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ أَنْعُسُ فَتُصِيبُ وَجْهِي مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz hajga niyat qilib labbayk aytdik. Sarifga yetganimizda men hayz koʻrdim. Rasululloh ﷺ men yigʻlab oʻtirgan holimda oldimga kirdilar», — deb hadis al-Mojishun hadisiga oʻxshash zikr qilindi. Faqat Hammod hadisida «Hadyi Nabiy ﷺ bilan, Abu Bakr bilan, Umar bilan va boy odamlar bilan birga edi, soʻng ular yurib ketishganda yana ihromga kirdilar» degan soʻzlar, hamda Oishaning «men hali yosh juvon edim, mudrab ketib yuzimga egarning orqa tomoni tegardi» degan soʻzlari yoʻq.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз ҳажга ният қилиб лаббайк айтдик. Сарифга етганимизда мен ҳайз кўрдим. Расулуллоҳ ﷺ мен йиғлаб ўтирган ҳолимда олдимга кирдилар», — деб ҳадис ал-Можишун ҳадисига ўхшаш зикр қилинди. Фақат Ҳаммод ҳадисида «Ҳадйи Набий ﷺ билан, Абу Бакр билан, Умар билан ва бой одамлар билан бирга эди, сўнг улар юриб кетишганда яна иҳромга кирдилар» деган сўзлар, ҳамда Оишанинг «мен ҳали ёш жувон эдим, мудраб кетиб юзимга эгарнинг орқа томони тегарди» деган сўзлари йўқ.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، حَدَّثَنِي خَالِي، مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى، بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَفْرَدَ الْحَجَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajni ifrod qilib (yolgʻiz hajga niyat qilib) ihromga kirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажни ифрод қилиб (ёлғиз ҳажга ният қилиб) иҳромга кирдилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَفْلَحَ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ وَفِي حُرُمِ الْحَجِّ وَلَيَالِي الْحَجِّ حَتَّى نَزَلْنَا بِسَرِفَ فَخَرَجَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ " مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ مِنْكُمْ هَدْىٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَفْعَلْ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلاَ " . فَمِنْهُمُ الآخِذُ بِهَا وَالتَّارِكُ لَهَا مِمَّنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ وَمَعَ رِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِهِ لَهُمْ قُوَّةٌ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ " . قُلْتُ سَمِعْتُ كَلاَمَكَ مَعَ أَصْحَابِكَ فَسَمِعْتُ بِالْعُمْرَةِ فَمُنِعْتُ الْعُمْرَةَ . قَالَ " وَمَا لَكِ " . قُلْتُ لاَ أُصَلِّي . قَالَ " فَلاَ يَضُرُّكِ فَكُونِي فِي حَجِّكِ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَكِيهَا وَإِنَّمَا أَنْتِ مِنْ بَنَاتِ آدَمَ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْكِ مَا كَتَبَ عَلَيْهِنَّ " . قَالَتْ فَخَرَجْتُ فِي حَجَّتِي حَتَّى نَزَلْنَا مِنًى فَتَطَهَّرْتُ ثُمَّ طُفْنَا بِالْبَيْتِ وَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُحَصَّبَ فَدَعَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ " اخْرُجْ بِأُخْتِكَ مِنَ الْحَرَمِ فَلْتُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ لْتَطُفْ بِالْبَيْتِ فَإِنِّي أَنْتَظِرُكُمَا هَا هُنَا " . قَالَتْ فَخَرَجْنَا فَأَهْلَلْتُ ثُمَّ طُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَجِئْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ فِي مَنْزِلِهِ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ فَقَالَ " هَلْ فَرَغْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ . فَآذَنَ فِي أَصْحَابِهِ بِالرَّحِيلِ فَخَرَجَ فَمَرَّ بِالْبَيْتِ فَطَافَ بِهِ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمَدِينَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Oisha) dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, haj oylarida, haj harom (oy)larida va haj kechalarida hajga niyat qilib ihromga kirgan holimizda chiqdik. Nihoyat Sarifga tushdik. (U zot) sahobalari oldiga chiqib: ‹Sizlardan kimning yonida hadyi (qurbonlik mol) boʻlmasa, uni (ihromni) umra qilishni xohlasa, qilaversin; kimning yonida hadyi boʻlsa, qilmasin›, — dedilar. Shunda yonida hadyi boʻlmaganlardan baʼzilari buni (umrani) oldi, baʼzilari esa tark qildi. Rasululloh ﷺ ga kelsak, ularning va sahobalaridan kuch-quvvatli (badavlat) kishilarning yonida hadyi bor edi. Soʻng Rasululloh ﷺ men yigʻlab oʻtirgan holimda oldimga kirdilar va: ‹Seni nima yigʻlatyapti?› — dedilar. Men: ‹Sizning sahobalaringiz bilan suhbatingizni eshitdim, umra haqida eshitdim-u, lekin umradan toʻsildim (chunki hayz koʻrdim)›, — dedim. (U zot): ‹Senga nima boʻldi?› — dedilar. Men: ‹Namoz oʻqimayapman (hayzli boʻlganim uchun)›, — dedim. (U zot): ‹Bu senga zarar qilmaydi. Sen hajingda boʻlaver, shoyad Alloh seni uni (umrani) ham nasib etsa. Sen Odam qizlaridansan, Alloh ularga yozgan narsani senga ham yozdi›, — dedilar.» (Oisha) dedi: «Shunda men hajimda davom etdim. Nihoyat Minoga tushdik va men poklandim. Soʻng biz Baytni tavof qildik. Rasululloh ﷺ Muhassabga tushdilar va Abdurahmon ibn Abu Bakrni chaqirib: ‹Singlingni Haramdan tashqariga olib chiq, u umraga niyat qilib ihromga kirsin, soʻng Baytni tavof qilsin. Men sizlarni shu yerda kutaman›, — dedilar.» (Oisha) dedi: «Biz chiqdik, men ihromga kirdim, soʻng Baytni, Safo va Marvani tavof qildim. Soʻng Rasululloh ﷺ huzurlariga keldik, u zot kechaning yarmida (oʻrtasida) manzilgohlarida edilar. (U zot): ‹Tugatdingmi?› — dedilar. Men: ‹Ha›, — dedim. Shunda (u zot) sahobalariga koʻchish (yoʻlga chiqish) haqida eʼlon qildilar. Chiqdilar va Bayt yonidan oʻtib, bomdod namozidan oldin uni tavof qildilar, soʻng Madinaga qarab yoʻl oldilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Оиша) деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, ҳаж ойларида, ҳаж ҳаром (ой)ларида ва ҳаж кечаларида ҳажга ният қилиб иҳромга кирган ҳолимизда чиқдик. Ниҳоят Сарифга тушдик. (У зот) саҳобалари олдига чиқиб: ‹Сизлардан кимнинг ёнида ҳадйи (қурбонлик мол) бўлмаса, уни (иҳромни) умра қилишни хоҳласа, қилаверсин; кимнинг ёнида ҳадйи бўлса, қилмасин›, — дедилар. Шунда ёнида ҳадйи бўлмаганлардан баъзилари буни (умрани) олди, баъзилари эса тарк қилди. Расулуллоҳ ﷺ га келсак, уларнинг ва саҳобаларидан куч-қувватли (бадавлат) кишиларнинг ёнида ҳадйи бор эди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ мен йиғлаб ўтирган ҳолимда олдимга кирдилар ва: ‹Сени нима йиғлатяпти?› — дедилар. Мен: ‹Сизнинг саҳобаларингиз билан суҳбатингизни эшитдим, умра ҳақида эшитдим-у, лекин умрадан тўсилдим (чунки ҳайз кўрдим)›, — дедим. (У зот): ‹Сенга нима бўлди?› — дедилар. Мен: ‹Намоз ўқимаяпман (ҳайзли бўлганим учун)›, — дедим. (У зот): ‹Бу сенга зарар қилмайди. Сен ҳажингда бўлавер, шояд Аллоҳ сени уни (умрани) ҳам насиб этса. Сен Одам қизларидансан, Аллоҳ уларга ёзган нарсани сенга ҳам ёзди›, — дедилар.» (Оиша) деди: «Шунда мен ҳажимда давом этдим. Ниҳоят Минога тушдик ва мен покландим. Сўнг биз Байтни тавоф қилдик. Расулуллоҳ ﷺ Муҳассабга тушдилар ва Абдураҳмон ибн Абу Бакрни чақириб: ‹Синглингни Ҳарамдан ташқарига олиб чиқ, у умрага ният қилиб иҳромга кирсин, сўнг Байтни тавоф қилсин. Мен сизларни шу ерда кутаман›, — дедилар.» (Оиша) деди: «Биз чиқдик, мен иҳромга кирдим, сўнг Байтни, Сафо ва Марвани тавоф қилдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдик, у зот кечанинг ярмида (ўртасида) манзилгоҳларида эдилар. (У зот): ‹Тугатдингми?› — дедилар. Мен: ‹Ҳа›, — дедим. Шунда (у зот) саҳобаларига кўчиш (йўлга чиқиш) ҳақида эълон қилдилар. Чиқдилар ва Байт ёнидан ўтиб, бомдод намозидан олдин уни тавоф қилдилар, сўнг Мадинага қараб йўл олдилар.»
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، عَائِشَةَ - رضى الله عنها - قَالَتْ مِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ مُفْرِدًا وَمِنَّا مَنْ قَرَنَ وَمِنَّا مَنْ تَمَتَّعَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Bizdan baʼzilarimiz hajni ifrod qilib (yolgʻiz hajga) niyat qildik, baʼzilarimiz qiron qildik (haj bilan umrani birga qildik), baʼzilarimiz tamattuʼ qildik (avval umra, soʻng haj qildik).»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биздан баъзиларимиз ҳажни ифрод қилиб (ёлғиз ҳажга) ният қилдик, баъзиларимиз қирон қилдик (ҳаж билан умрани бирга қилдик), баъзиларимиз таматтуъ қилдик (аввал умра, сўнг ҳаж қилдик).»
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا وَقَالَ، إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نَرَى إِلاَّ أَنَّهُ الْحَجُّ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ تَطَوَّفْنَا بِالْبَيْتِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ أَنْ يَحِلَّ - قَالَتْ - فَحَلَّ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ وَنِسَاؤُهُ لَمْ يَسُقْنَ الْهَدْىَ فَأَحْلَلْنَ . قَالَتْ عَائِشَةُ فَحِضْتُ فَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ - قَالَتْ - قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ قَالَ " أَوَمَا كُنْتِ طُفْتِ لَيَالِيَ قَدِمْنَا مَكَّةَ " . قَالَتْ قُلْتُ لاَ . قَالَ " فَاذْهَبِي مَعَ أَخِيكِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهِلِّي بِعُمْرَةٍ ثُمَّ مَوْعِدُكِ مَكَانَ كَذَا وَكَذَا " . قَالَتْ صَفِيَّةُ مَا أُرَانِي إِلاَّ حَابِسَتَكُمْ قَالَ " عَقْرَى حَلْقَى أَوَمَا كُنْتِ طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ " . قَالَتْ بَلَى . قَالَ " لاَ بَأْسَ انْفِرِي " . قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُصْعِدٌ مِنْ مَكَّةَ وَأَنَا مُنْهَبِطَةٌ عَلَيْهَا أَوْ أَنَا مُصْعِدَةٌ وَهُوَ مُنْهَبِطٌ مِنْهَا . وَقَالَ إِسْحَاقُ مُتَهَبِّطَةٌ وَمُتَهَبِّطٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Oisha) dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, faqat hajni koʻzlagan holda chiqdik. Makkaga kelganimizda Baytni tavof qildik. Rasululloh ﷺ yonida hadyi (qurbonlik mol) boʻlmaganlarga ihromdan chiqishni buyurdilar.» (Oisha) dedi: «Shunda yonida hadyi boʻlmaganlar ihromdan chiqdilar, u zotning ayollari ham hadyi olib kelmagan edilar, ular ham ihromdan chiqdilar.» Oisha dedi: «Men hayz koʻrgan edim, shu sababli Baytni tavof qilmadim. Hasba kechasi boʻlganda» — (Oisha) dedi — «men: ‹Yo Rasululloh! Odamlar bir umra va bir haj bilan qaytadi, men esa bir haj bilan qaytaman›, — dedim. (U zot): ‹Makkaga kelgan kechalarimizda tavof qilmaganmiding?› — dedilar.» (Oisha) dedi: «Men: ‹Yoʻq›, — dedim. (U zot): ‹Akang bilan Tanʼimga bor, umraga niyat qilib ihromga kir, soʻng vaʼda joying falon-falon yerda boʻlsin›, — dedilar.» Safiyya: «Men sizlarni faqat ushlab qoladiganga oʻxshayman (hayz koʻrganim uchun)», — dedi. (U zot): «Sharmandang qursin (boshing ozorlansin)! Nahr kuni tavof qilmaganmiding?» — dedilar. (Safiyya): «Aksincha (qilganman)», — dedi. (U zot): «Zarari yoʻq, yoʻlga chiq», — dedilar. Oisha dedi: «Rasululloh ﷺ Makkadan yuqoriga koʻtarilayotgan paytlarida menga roʻbaroʻ keldilar, men esa unga (yoʻlga) pastga tushib kelayotgan edim; yoki men yuqoriga koʻtarilayotgan edim, u zot esa pastga tushayotgan edilar.» Isʼhoq esa: «pastga tushuvchi» (deb soʻzlarini boshqacha) dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Оиша) деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, фақат ҳажни кўзлаган ҳолда чиқдик. Маккага келганимизда Байтни тавоф қилдик. Расулуллоҳ ﷺ ёнида ҳадйи (қурбонлик мол) бўлмаганларга иҳромдан чиқишни буюрдилар.» (Оиша) деди: «Шунда ёнида ҳадйи бўлмаганлар иҳромдан чиқдилар, у зотнинг аёллари ҳам ҳадйи олиб келмаган эдилар, улар ҳам иҳромдан чиқдилар.» Оиша деди: «Мен ҳайз кўрган эдим, шу сабабли Байтни тавоф қилмадим. Ҳасба кечаси бўлганда» — (Оиша) деди — «мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Одамлар бир умра ва бир ҳаж билан қайтади, мен эса бир ҳаж билан қайтаман›, — дедим. (У зот): ‹Маккага келган кечаларимизда тавоф қилмаганмидинг?› — дедилар.» (Оиша) деди: «Мен: ‹Йўқ›, — дедим. (У зот): ‹Аканг билан Танъимга бор, умрага ният қилиб иҳромга кир, сўнг ваъда жойинг фалон-фалон ерда бўлсин›, — дедилар.» Сафийя: «Мен сизларни фақат ушлаб қоладиганга ўхшайман (ҳайз кўрганим учун)», — деди. (У зот): «Шарманданг қурсин (бошинг озорлансин)! Наҳр куни тавоф қилмаганмидинг?» — дедилар. (Сафийя): «Аксинча (қилганман)», — деди. (У зот): «Зарари йўқ, йўлга чиқ», — дедилар. Оиша деди: «Расулуллоҳ ﷺ Маккадан юқорига кўтарилаётган пайтларида менга рўбарў келдилар, мен эса унга (йўлга) пастга тушиб келаётган эдим; ёки мен юқорига кўтарилаётган эдим, у зот эса пастга тушаётган эдилар.» Исъҳоқ эса: «пастга тушувчи» (деб сўзларини бошқача) деди.
وَحَدَّثَنَاهُ سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُلَبِّي لاَ نَذْكُرُ حَجًّا وَلاَ عُمْرَةً . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ مَنْصُورٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga, hajni ham, umrani ham tilga olmay, labbayk aytib chiqdik», — deb hadis Mansur hadisining maʼnosiga oʻxshash zikr qilindi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга, ҳажни ҳам, умрани ҳам тилга олмай, лаббайк айтиб чиқдик», — деб ҳадис Мансур ҳадисининг маъносига ўхшаш зикр қилинди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ غُنْدَرٍ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ ذَكْوَانَ، مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَرْبَعٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ أَوْ خَمْسٍ فَدَخَلَ عَلَىَّ وَهُوَ غَضْبَانُ فَقُلْتُ مَنْ أَغْضَبَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارَ . قَالَ " أَوَمَا شَعَرْتِ أَنِّي أَمَرْتُ النَّاسَ بِأَمْرٍ فَإِذَا هُمْ يَتَرَدَّدُونَ قَالَ الْحَكَمُ كَأَنَّهُمْ يَتَرَدَّدُونَ أَحْسِبُ - وَلَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا سُقْتُ الْهَدْىَ مَعِي حَتَّى أَشْتَرِيَهُ ثُمَّ أَحِلُّ كَمَا حَلُّوا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Oisha) dedi: «Rasululloh ﷺ zulhijja oyidan toʻrt yoki besh (kun) oʻtganda keldilar. Gʻazablangan holda oldimga kirdilar. Men: ‹Yo Rasululloh! Sizni kim gʻazablantirdi? Alloh uni doʻzaxga kiritsin!› — dedim. (U zot): ‹Bilmaysanmi, men odamlarga bir ishni buyurgan edim, ular esa ikkilanib turibdilar› — al-Hakam: ‹Ular ikkilanayotgandek› dedi — ‹oʻylaymanki, agar men oldindan boshlaganimda ortda qoldirgan ishimni (qaytadan koʻrsam, yaʼni vaziyatni avval bilganimda), yonimga hadyi (qurbonlik mol) olib kelmagan boʻlardim, balki uni (Makkadan) sotib olar, soʻng ular ihromdan chiqqanidek men ham chiqar edim›, — dedilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Оиша) деди: «Расулуллоҳ ﷺ зулҳижжа ойидан тўрт ёки беш (кун) ўтганда келдилар. Ғазабланган ҳолда олдимга кирдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Сизни ким ғазаблантирди? Аллоҳ уни дўзахга киритсин!› — дедим. (У зот): ‹Билмайсанми, мен одамларга бир ишни буюрган эдим, улар эса иккиланиб турибдилар› — ал-Ҳакам: ‹Улар иккиланаётгандек› деди — ‹ўйлайманки, агар мен олдиндан бошлаганимда ортда қолдирган ишимни (қайтадан кўрсам, яъни вазиятни аввал билганимда), ёнимга ҳадйи (қурбонлик мол) олиб келмаган бўлардим, балки уни (Маккадан) сотиб олар, сўнг улар иҳромдан чиққанидек мен ҳам чиқар эдим›, — дедилар.»
وَحَدَّثَنَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ، الْحُسَيْنِ عَنْ ذَكْوَانَ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَرْبَعٍ أَوْ خَمْسٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ . بِمِثْلِ حَدِيثِ غُنْدَرٍ وَلَمْ يَذْكُرِ الشَّكَّ مِنَ الْحَكَمِ فِي قَوْلِهِ يَتَرَدَّدُونَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Oisha dedi: «Nabiy ﷺ Zulhijjadan toʻrt yoki besh kun oʻtgach (Makkaga) keldilar», deb Gʻundar hadisi kabi rivoyat qilindi. Ammo (u) al-Hakamning «ular ikkilanardilar» degan soʻzidagi shubhasini zikr qilmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Оиша деди: «Набий ﷺ Зулҳижжадан тўрт ёки беш кун ўтгач (Маккага) келдилар», деб Ғундар ҳадиси каби ривоят қилинди. Аммо (у) ал-Ҳакамнинг «улар иккиланардилар» деган сўзидаги шубҳасини зикр қилмади.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا أَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ فَقَدِمَتْ وَلَمْ تَطُفْ بِالْبَيْتِ حَتَّى حَاضَتْ فَنَسَكَتِ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا . وَقَدْ أَهَلَّتْ بِالْحَجِّ . فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّفْرِ " يَسَعُكِ طَوَافُكِ لِحَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ " . فَأَبَتْ فَبَعَثَ بِهَا مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرَتْ بَعْدَ الْحَجِّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u (Oisha) umraga ehrom bogʻladi va (Makkaga) kelib, hayz koʻrgani sababli Baytni tavof qilmadi, soʻng (hajga ham ehrom bogʻlab) barcha manosiklarni ado etdi. U hajga (ham) ehrom bogʻlagan edi. Shunda Nabiy ﷺ unga (Minodan) qaytish kuni: «Tavofing hajing va umrang uchun kifoya qiladi», dedilar. Ammo u (Oisha) koʻnmadi. Shunda (Nabiy ﷺ) uni Abdurahmon bilan Tanʼimga joʻnatdilar va u hajdan keyin umra qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у (Оиша) умрага эҳром боғлади ва (Маккага) келиб, ҳайз кўргани сабабли Байтни тавоф қилмади, сўнг (ҳажга ҳам эҳром боғлаб) барча маносикларни адо этди. У ҳажга (ҳам) эҳром боғлаган эди. Шунда Набий ﷺ унга (Минодан) қайтиш куни: «Тавофинг ҳажинг ва умранг учун кифоя қилади», дедилар. Аммо у (Оиша) кўнмади. Шунда (Набий ﷺ) уни Абдураҳмон билан Танъимга жўнатдилар ва у ҳаждан кейин умра қилди.
وَحَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا حَاضَتْ بِسَرِفَ فَتَطَهَّرَتْ بِعَرَفَةَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُجْزِئُ عَنْكِ طَوَافُكِ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَنْ حَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u (Oisha) Sarifda hayz koʻrdi va Arafotda (poklanib) gʻusl qildi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Safo va Marva orasidagi tavofing hajing va umrang uchun yetarli boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у (Оиша) Сарифда ҳайз кўрди ва Арафотда (покланиб) ғусл қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сафо ва Марва орасидаги тавофинг ҳажинг ва умранг учун етарли бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ كَانَ قُرَيْشٌ وَمَنْ دَانَ دِينَهَا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَكَانُوا يُسَمَّوْنَ الْحُمْسَ وَكَانَ سَائِرُ الْعَرَبِ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَأْتِيَ عَرَفَاتٍ فَيَقِفَ بِهَا ثُمَّ يُفِيضَ مِنْهَا فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Quraysh va ularning diniga ergashganlar Muzdalifada toʻxtar edilar va oʻzlarini Hums deb atar edilar; qolgan arablar esa Arafada toʻxtar edilar. Islom kelganida, Alloh azza va jalla oʻz Nabiysiga ﷺ Arafotga kelib, unda toʻxtashni, soʻng undan (Muzdalifaga) qaytishni buyurdi. Mana shu — Alloh azza va jallaning: {Soʻng odamlar qaytgan joydan qaytinglar} degan soʻzidir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Қурайш ва уларнинг динига эргашганлар Муздалифада тўхтар эдилар ва ўзларини Ҳумс деб атар эдилар; қолган араблар эса Арафада тўхтар эдилар. Ислом келганида, Аллоҳ азза ва жалла ўз Набийсига ﷺ Арафотга келиб, унда тўхташни, сўнг ундан (Муздалифага) қайтишни буюрди. Мана шу — Аллоҳ азза ва жалланинг: {Сўнг одамлар қайтган жойдан қайтинглар} деган сўзидир.
وَحَدَّثَنِيهِ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي تَمَتُّعِهِ بِالْحَجِّ إِلَى الْعُمْرَةِ وَتَمَتُّعِ النَّاسِ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ - رضى الله عنه - عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Nabiy ﷺ ning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺ ning umradan hajjga (oʻtib) tamattuʼ qilganlari va odamlarning u zot bilan birga tamattuʼ qilganlari haqida — Solim ibn Abdulloh Abdullohdan, u Rasululloh ﷺ dan xabar bergan misli — rivoyat qilinadi.Набий ﷺ нинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺ нинг умрадан ҳажжга (ўтиб) таматтуъ қилганлари ва одамларнинг у зот билан бирга таматтуъ қилганлари ҳақида — Солим ибн Абдуллоҳ Абдуллоҳдан, у Расулуллоҳ ﷺ дан хабар берган мисли — ривоят қилинади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا جَاءَ إِلَى مَكَّةَ دَخَلَهَا مِنْ أَعْلاَهَا وَخَرَجَ مِنْ أَسْفَلِهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Makkaga kelganlarida uning yuqori tomonidan kirib, quyi tomonidan chiqdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Маккага келганларида унинг юқори томонидан кириб, қуйи томонидан чиқдилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءٍ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ . قَالَ هِشَامٌ فَكَانَ أَبِي يَدْخُلُ مِنْهُمَا كِلَيْهِمَا وَكَانَ أَبِي أَكْثَرَ مَا يَدْخُلُ مِنْ كَدَاءٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath yili Makkaning yuqori tomonidagi Kadodan kirdilar. Hishom dedi: Otam ikkala (tomon)dan ham kirar edi, lekin otam koʻproq Kadodan kirardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йили Макканинг юқори томонидаги Кадодан кирдилар. Ҳишом деди: Отам иккала (томон)дан ҳам кирар эди, лекин отам кўпроқ Кадодан кирарди.
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى الْقَنْطَرِيُّ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حَوْلَ الْكَعْبَةِ عَلَى بَعِيرِهِ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ كَرَاهِيَةَ أَنْ يُضْرَبَ عَنْهُ النَّاسُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Vidoʼ hajjida Kaʼba atrofini tuyasi ustida tavof qilib, odamlar u zotdan uzoqlashtirilishini yoqtirmaganliklari uchun (Hajarul-asvad) rukniga istilom qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Видў ҳажжида Каъба атрофини туяси устида тавоф қилиб, одамлар у зотдан узоқлаштирилишини ёқтирмаганликлари учун (Ҳажарул-асвад) рукнига истилом қилар эдилар.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، - يَعْنِي ابْنَ حُمَيْدٍ - عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتِ اسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ تَدْفَعُ قَبْلَهُ وَقَبْلَ حَطْمَةِ النَّاسِ وَكَانَتِ امْرَأَةً ثَبِطَةً - يَقُولُ الْقَاسِمُ وَالثَّبِطَةُ الثَّقِيلَةُ - قَالَ فَأَذِنَ لَهَا فَخَرَجَتْ قَبْلَ دَفْعِهِ وَحَبَسَنَا حَتَّى أَصْبَحْنَا فَدَفَعْنَا بِدَفْعِهِ وَلأَنْ أَكُونَ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ فَأَكُونَ أَدْفَعُ بِإِذْنِهِ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ مَفْرُوحٍ بِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Savda Muzdalifa kechasida Rasululloh ﷺ dan, u zot (jaʼnatdan joʻnashlari)dan oldin va odamlar tigʻiz boʻlmasidan oldin (Minoga) yoʻlga chiqishga ruxsat soʻradi. U semiz, ogʻir harakatlanadigan ayol edi — al-Qosim: ‹Sabita ogʻir (vaznli) degani›, deydi —. U zot unga ruxsat berdilar, u (Savda) u zot joʻnashlaridan oldin chiqib ketdi. Bizni esa tongga qadar (oʻzlari bilan) ushlab turdilar, soʻng u zot joʻnaganlarida biz ham joʻnadik. Men ham Savda ruxsat soʻraganidek Rasululloh ﷺ dan ruxsat soʻragan boʻlib, u zotning ruxsatlari bilan joʻnaganimda edi, bu men uchun har qanday quvonchli narsadan koʻra suyukliroq boʻlardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Савда Муздалифа кечасида Расулуллоҳ ﷺ дан, у зот (жаънатдан жўнашлари)дан олдин ва одамлар тиғиз бўлмасидан олдин (Минога) йўлга чиқишга рухсат сўради. У семиз, оғир ҳаракатланадиган аёл эди — ал-Қосим: ‹Сабита оғир (вазнли) дегани›, дейди —. У зот унга рухсат бердилар, у (Савда) у зот жўнашларидан олдин чиқиб кетди. Бизни эса тонгга қадар (ўзлари билан) ушлаб турдилар, сўнг у зот жўнаганларида биз ҳам жўнадик. Мен ҳам Савда рухсат сўраганидек Расулуллоҳ ﷺ дан рухсат сўраган бўлиб, у зотнинг рухсатлари билан жўнаганимда эди, бу мен учун ҳар қандай қувончли нарсадан кўра суюклироқ бўларди».
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، جَمِيعًا عَنِ الثَّقَفِيِّ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ سَوْدَةُ امْرَأَةً ضَخْمَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُفِيضَ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ فَأَذِنَ لَهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَلَيْتَنِي كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ لاَ تُفِيضُ إِلاَّ مَعَ الإِمَامِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Savda toʻla, ogʻir-vazmin (sekin yuradigan) ayol edi. U Rasululloh ﷺ dan Jamʼdan (Muzdalifadan) kechasi (Minoga) qaytib ketishga izn soʻradi, u zot ham unga izn berdilar. Oisha dedi: «Qaniydi, men ham Savda izn soʻraganidek Rasululloh ﷺ dan izn soʻraganimda edi!» Oisha esa faqat imom bilan birga qaytar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Савда тўла, оғир-вазмин (секин юрадиган) аёл эди. У Расулуллоҳ ﷺ дан Жамъдан (Муздалифадан) кечаси (Минога) қайтиб кетишга изн сўради, у зот ҳам унга изн бердилар. Оиша деди: «Қанийди, мен ҳам Савда изн сўраганидек Расулуллоҳ ﷺ дан изн сўраганимда эди!» Оиша эса фақат имом билан бирга қайтар эди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ وَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْهُ سَوْدَةُ فَأُصَلِّي الصُّبْحَ بِمِنًى فَأَرْمِي الْجَمْرَةَ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَ النَّاسُ . فَقِيلَ لِعَائِشَةَ فَكَانَتْ سَوْدَةُ اسْتَأْذَنَتْهُ قَالَتْ نَعَمْ إِنَّهَا كَانَتِ امْرَأَةً ثَقِيلَةً ثَبِطَةً فَاسْتَأْذَنَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنَ لَهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Qaniydi, men ham Savda izn soʻraganidek Rasululloh ﷺ dan izn soʻrab, Minoda subh namozini oʻqib, odamlar kelmasdan oldin jamraga tosh otsam edi!» Oishaga: «Savda undan izn soʻraganmidi?» deyildi. U: «Ha, u ogʻir-vazmin, sekin yuradigan ayol edi, shuning uchun Rasululloh ﷺ dan izn soʻradi, u zot ham unga izn berdilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Қанийди, мен ҳам Савда изн сўраганидек Расулуллоҳ ﷺ дан изн сўраб, Минода субҳ намозини ўқиб, одамлар келмасдан олдин жамрага тош отсам эди!» Оишага: «Савда ундан изн сўраганмиди?» дейилди. У: «Ҳа, у оғир-вазмин, секин юрадиган аёл эди, шунинг учун Расулуллоҳ ﷺ дан изн сўради, у зот ҳам унга изн бердилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ نُزُولُ الأَبْطَحِ لَيْسَ بِسُنَّةٍ إِنَّمَا نَزَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَنَّهُ كَانَ أَسْمَحَ لِخُرُوجِهِ إِذَا خَرَجَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Abtahda toʻxtash sunnat emas. Rasululloh ﷺ u yerda faqat (Minodan) chiqayotganlarida chiqishlari osonroq boʻlgani uchun toʻxtaganlar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Абтаҳда тўхташ суннат эмас. Расулуллоҳ ﷺ у ерда фақат (Минодан) чиқаётганларида чиқишлари осонроқ бўлгани учун тўхтаганлар».
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهْدِي مِنَ الْمَدِينَةِ فَأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْيِهِ ثُمَّ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُ الْمُحْرِمُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Madinadan (Makkaga) qurbonlik (hadiy) joʻnatardilar. Men u zotning qurbonliklarining (boʻyniga osiladigan) qiloda-belgilarini eshib (tayyorlab) berardim, soʻng u zot ihromdagi kishi tiyiladigan biror narsadan tiyilmas edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинадан (Маккага) қурбонлик (ҳадий) жўнатардилар. Мен у зотнинг қурбонликларининг (бўйнига осиладиган) қилода-белгиларини эшиб (тайёрлаб) берардим, сўнг у зот иҳромдаги киши тийиладиган бирор нарсадан тийилмас эдилар».