حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ هِلاَلٍ، عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ دُعَاءٍ، كَانَ يَدْعُو بِهِ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ كَانَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَمِلْتُ وَمِنْ شَرِّ مَا لَمْ أَعْمَلْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma inniy aʼuuzu bika min sharri maa amiltu, va min sharri maa lam aʼmal» (Ey Alloh, men Sendan qilgan ishimning yomonligidan va qilmagan ishimning yomonligidan panoh soʻrayman), deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма инний аъуузу бика мин шарри маа амилту, ва мин шарри маа лам аъмал» (Эй Аллоҳ, мен Сендан қилган ишимнинг ёмонлигидан ва қилмаган ишимнинг ёмонлигидан паноҳ сўрайман), деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ فِرَاشِهِ فَالْتَمَسْتُهُ فَوَقَعَتْ يَدِي عَلَى بَطْنِ قَدَمَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ وَهُمَا مَنْصُوبَتَانِ وَهُوَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ لاَ أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Bir kecha Rasululloh ﷺni oʻrinlaridan yoʻqotib qoʻydim va uni izlab qidirdim. Qoʻlim uning ikki oyogʻining tagiga tegib qoldi. U masjidda edilar, ikki oyoqlari tik turgan (sajdada) holda: ‹Allohumma, men Sening gʻazabingdan rizoyating bilan, jazoingdan avf etishing bilan panoh soʻrayman va Sendan Senga panoh soʻrayman. Men Senga boʻlgan maqtovni sanab boʻlmayman. Sen Oʻzingni maqtaganingdek Sensan›, deyar edilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Бир кеча Расулуллоҳ ﷺни ўринларидан йўқотиб қўйдим ва уни излаб қидирдим. Қўлим унинг икки оёғининг тагига тегиб қолди. У масжидда эдилар, икки оёқлари тик турган (саждада) ҳолда: ‹Аллоҳумма, мен Сенинг ғазабингдан ризоятинг билан, жазоингдан авф этишинг билан паноҳ сўрайман ва Сендан Сенга паноҳ сўрайман. Мен Сенга бўлган мақтовни санаб бўлмайман. Сен Ўзингни мақтаганингдек Сенсан›, деяр эдилар.»
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، أَخْبَرَنِي جَبْرُ بْنُ حَبِيبٍ، عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَلَّمَهَا هَذَا الدُّعَاءَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنَ الْخَيْرِ كُلِّهِ عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ مَا عَلِمْتُ مِنْهُ وَمَا لَمْ أَعْلَمْ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الشَّرِّ كُلِّهِ عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ مَا عَلِمْتُ مِنْهُ وَمَا لَمْ أَعْلَمْ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ مَا سَأَلَكَ عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَاذَ بِهِ عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ أَوْ عَمَلٍ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ أَوْ عَمَلٍ وَأَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ كُلَّ قَضَاءٍ قَضَيْتَهُ لِي خَيْرًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga bu duoni oʻrgatdilar: «Allohumma, men Sendan barcha yaxshilikni soʻrayman — tez keladiganini ham, kechroq keladiganini ham, undan bilganimni ham, bilmaganimni ham. Va men Sendan barcha yomonlikdan panoh soʻrayman — tez keladiganidan ham, kechroq keladiganidan ham, undan bilganimdan ham, bilmaganimdan ham. Allohumma, men Sendan bandang va nabiying Sendan soʻragan yaxshilikni soʻrayman va bandang va nabiying panoh soʻragan yomonlikdan Senga panoh soʻrayman. Allohumma, men Sendan jannatni va unga yaqinlashtiruvchi soʻz yoki amalni soʻrayman va Sendan doʻzaxdan va unga yaqinlashtiruvchi soʻz yoki amaldan panoh soʻrayman. Yana Sendan men uchun hukm qilgan har bir hukmingni xayrli qilishingni soʻrayman.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга бу дуони ўргатдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан барча яхшиликни сўрайман — тез келадиганини ҳам, кечроқ келадиганини ҳам, ундан билганимни ҳам, билмаганимни ҳам. Ва мен Сендан барча ёмонликдан паноҳ сўрайман — тез келадиганидан ҳам, кечроқ келадиганидан ҳам, ундан билганимдан ҳам, билмаганимдан ҳам. Аллоҳумма, мен Сендан банданг ва набийинг Сендан сўраган яхшиликни сўрайман ва банданг ва набийинг паноҳ сўраган ёмонликдан Сенга паноҳ сўрайман. Аллоҳумма, мен Сендан жаннатни ва унга яқинлаштирувчи сўз ёки амални сўрайман ва Сендан дўзахдан ва унга яқинлаштирувчи сўз ёки амалдан паноҳ сўрайман. Яна Сендан мен учун ҳукм қилган ҳар бир ҳукмингни хайрли қилишингни сўрайман.»
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ وَافَقْتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ مَا أَدْعُو قَالَ " تَقُولِينَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u: «Yo Rasululloh, agar Laylatul-qadrga muvofiq kelsam, nima deb duo qilishimni maslahat berasiz?» dedi. U: «‹Allohumma, Sen avf etuvchisan, avfni yaxshi koʻrasan, bas meni avf et›, deysan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у: «Ё Расулуллоҳ, агар Лайлатул-қадрга мувофиқ келсам, нима деб дуо қилишимни маслаҳат берасиз?» деди. У: «‹Аллоҳумма, Сен авф этувчисан, авфни яхши кўрасан, бас мени авф эт›, дейсан», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو يُوسُفَ الصَّيْدَلاَنِيُّ، مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ الْفَزَارِيِّ، عَنْ أَبِي شَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُكَيْمٍ الْجُهَنِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الطَّاهِرِ الطَّيِّبِ الْمُبَارَكِ الأَحَبِّ إِلَيْكَ الَّذِي إِذَا دُعِيتَ بِهِ أَجَبْتَ وَإِذَا سُئِلْتَ بِهِ أَعْطَيْتَ وَإِذَا اسْتُرْحِمْتَ بِهِ رَحِمْتَ وَإِذَا اسْتُفْرِجْتَ بِهِ فَرَّجْتَ " . قَالَتْ وَقَالَ ذَاتَ يَوْمٍ " يَا عَائِشَةُ هَلْ عَلِمْتِ أَنَّ اللَّهَ قَدْ دَلَّنِي عَلَى الاِسْمِ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ " . قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَعَلِّمْنِيهِ . قَالَ " إِنَّهُ لاَ يَنْبَغِي لَكِ يَا عَائِشَةُ " . قَالَتْ فَتَنَحَّيْتُ وَجَلَسْتُ سَاعَةً ثُمَّ قُمْتُ فَقَبَّلْتُ رَأْسَهُ ثُمَّ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِيهِ . قَالَ " إِنَّهُ لاَ يَنْبَغِي لَكِ يَا عَائِشَةُ أَنْ أُعَلِّمَكِ إِنَّهُ لاَ يَنْبَغِي لَكِ أَنْ تَسْأَلِي بِهِ شَيْئًا مِنَ الدُّنْيَا " . قَالَتْ فَقُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ ثُمَّ صَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَدْعُوكَ اللَّهَ وَأَدْعُوكَ الرَّحْمَنَ وَأَدْعُوكَ الْبَرَّ الرَّحِيمَ وَأَدْعُوكَ بِأَسْمَائِكَ الْحُسْنَى كُلِّهَا مَا عَلِمْتُ مِنْهَا وَمَا لَمْ أَعْلَمْ أَنْ تَغْفِرَ لِي وَتَرْحَمَنِي . قَالَتْ فَاسْتَضْحَكَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ثُمَّ قَالَ " إِنَّهُ لَفِي الأَسْمَاءِ الَّتِي دَعَوْتِ بِهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning: «Allohumma, inni asʼaluka bismikat-tohirit-toyyibil-muborakil-ahabbi ilayka, allazi iza duita bihi ajabta, va iza suilta bihi aʼtayta, va izasturhimta bihi rahimta, va izastufrijta bihi farrajta (Ey Alloh, men Sendan Sening pok, tayyib, muborak va Oʻzingga eng suyukli isming bilan soʻrayman — u bilan chorlansang ijobat qilasan, u bilan soʻralsang berasan, u bilan rahm soʻralsang rahm qilasan, u bilan kushoyish soʻralsang kushoyish berasan)», deyayotganlarini eshitdim. U kishi bir kuni: «Ey Oisha, bilasanmi, Alloh menga u bilan duo qilinganda ijobat qiladigan ismni koʻrsatdi», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, otam-onam Sizga fido boʻlsin, uni menga ham oʻrgating», dedim. U zot: «U senga munosib emas, ey Oisha», dedilar. Men bir chetga chekinib, bir soat oʻtirdim, soʻng turib boshlaridan oʻpdim, keyin: «Ey Rasululloh, uni menga oʻrgating», dedim. U zot: «Uni senga oʻrgatishim senga munosib emas, ey Oisha, chunki u bilan dunyodan biror narsa soʻrashing senga munosib emas», dedilar. Shunda men turib taharat oldim, soʻng ikki rakat namoz oʻqidim, keyin: «Ey Alloh, men Senga — Allohga duo qilaman, Senga — Rahmonga duo qilaman, Senga — Barr va Rahiymga duo qilaman, Senga barcha goʻzal ismlaring bilan — men bilganim va bilmaganim bilan duo qilaman, meni magʻfirat qilishing va menga rahm qilishingni soʻrayman», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ kulib: «U sen duo qilgan ismlar orasidadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Аллоҳумма, инни асъалука бисмикат-тоҳирит-тоййибил-муборакил-аҳабби илайка, аллази иза дуита биҳи ажабта, ва иза суилта биҳи аътайта, ва изастурҳимта биҳи раҳимта, ва изастуфрижта биҳи фарражта (Эй Аллоҳ, мен Сендан Сенинг пок, таййиб, муборак ва Ўзингга энг суюкли исминг билан сўрайман — у билан чорлансанг ижобат қиласан, у билан сўралсанг берасан, у билан раҳм сўралсанг раҳм қиласан, у билан кушойиш сўралсанг кушойиш берасан)», деяётганларини эшитдим. У киши бир куни: «Эй Оиша, биласанми, Аллоҳ менга у билан дуо қилинганда ижобат қиладиган исмни кўрсатди», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, отам-онам Сизга фидо бўлсин, уни менга ҳам ўргатинг», дедим. У зот: «У сенга муносиб эмас, эй Оиша», дедилар. Мен бир четга чекиниб, бир соат ўтирдим, сўнг туриб бошларидан ўпдим, кейин: «Эй Расулуллоҳ, уни менга ўргатинг», дедим. У зот: «Уни сенга ўргатишим сенга муносиб эмас, эй Оиша, чунки у билан дунёдан бирор нарса сўрашинг сенга муносиб эмас», дедилар. Шунда мен туриб таҳарат олдим, сўнг икки ракат намоз ўқидим, кейин: «Эй Аллоҳ, мен Сенга — Аллоҳга дуо қиламан, Сенга — Раҳмонга дуо қиламан, Сенга — Барр ва Раҳиймга дуо қиламан, Сенга барча гўзал исмларинг билан — мен билганим ва билмаганим билан дуо қиламан, мени мағфират қилишинг ва менга раҳм қилишингни сўрайман», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ кулиб: «У сен дуо қилган исмлар орасидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَسَعِيدُ بْنُ شُرَحْبِيلَ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، أَخْبَرَهُ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ نَفَثَ فِي يَدَيْهِ وَقَرَأَ بِالْمُعَوِّذَتَيْنِ وَمَسَحَ بِهِمَا جَسَدَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ toʻshaklariga yotgan chogʻlarida ikki qoʻllariga puflar, muavvizatayn (Falaq va Nas suralari)ni oʻqib, ular bilan tanalarini surtar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тўшакларига ётган чоғларида икки қўлларига пуфлар, муаввизатайн (Фалақ ва Нас суралари)ни ўқиб, улар билан таналарини суртар эдилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ حَبِيبِ بْنِ أَبِي الْعِشْرِينَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا رَأَى الْمَطَرَ قَالَ " اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ صَيِّبًا هَنِيئًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ yomgʻirni koʻrganlarida: «Allohummajʼalhu sayyiban haniyan (Ey Alloh, uni foydali, bardavom yomgʻir qilgin)», deb aytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ёмғирни кўрганларида: «Аллоҳуммажъалҳу саййибан ҳаниян (Эй Аллоҳ, уни фойдали, бардавом ёмғир қилгин)», деб айтардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِذَا رَأَى مَخِيلَةً تَلَوَّنَ وَجْهُهُ وَتَغَيَّرَ وَدَخَلَ وَخَرَجَ وَأَقْبَلَ وَأَدْبَرَ فَإِذَا أَمْطَرَتْ سُرِّيَ عَنْهُ . قَالَ فَذَكَرَتْ لَهُ عَائِشَةُ بَعْضَ مَا رَأَتْ مِنْهُ فَقَالَ " وَمَا يُدْرِيكِ لَعَلَّهُ كَمَا قَالَ قَوْمُ هُودٍ ﴿فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضًا مُسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قَالُوا هَذَا عَارِضٌ مُمْطِرُنَا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهِ﴾[Al-Ahqof 24] " . الآيَةَ
Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ yomgʻir keltiradigandek koʻringan bulutni koʻrsalar, chehralari oʻzgarardi, kirib-chiqar, u yoq-bu yoqqa yurardilar. Agar yomgʻir yogʻsa, koʻngillari joyiga tushardi. Oisha u zotga koʻrgan holatining baʼzisini eslatdi. Shunda u zot: «Sen qayerdan bilasan, balki u Hud qavmi aytganiday boʻlar: {Bas, ular uni oʻzlarining vodiylariga yuzlanib kelayotgan bulut holida koʻrganlarida: ‹Bu bizga yomgʻir keltiradigan bulutdir›, dedilar. Yoʻq, u sizlar shoshiltirgan narsa (azob)dir}», dedilar. — oyat.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ ёмғир келтирадигандек кўринган булутни кўрсалар, чеҳралари ўзгарарди, кириб-чиқар, у ёқ-бу ёққа юрардилар. Агар ёмғир ёғса, кўнгиллари жойига тушарди. Оиша у зотга кўрган ҳолатининг баъзисини эслатди. Шунда у зот: «Сен қаердан биласан, балки у Ҳуд қавми айтганидай бўлар: {Бас, улар уни ўзларининг водийларига юзланиб келаётган булут ҳолида кўрганларида: ‹Бу бизга ёмғир келтирадиган булутдир›, дедилар. Йўқ, у сизлар шошилтирган нарса (азоб)дир}», дедилар. — оят.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ مُدْرِكٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ دَخَلَتِ امْرَأَةٌ مِنْ مُزَيْنَةَ تَرْفُلُ فِي زِينَةٍ لَهَا فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ انْهَوْا نِسَاءَكُمْ عَنْ لُبْسِ الزِّينَةِ وَالتَّبَخْتُرِ فِي الْمَسْجِدِ فَإِنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَمْ يُلْعَنُوا حَتَّى لَبِسَ نِسَاؤُهُمُ الزِّينَةَ وَتَبَخْتَرْنَ فِي الْمَسَاجِدِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidda oʻtirgan edilar, shu payt Muzayna qabilasidan bir ayol masjidga oʻz ziynatlarini sudrab, kerilib kirib keldi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey odamlar, ayollaringizni masjidda ziynat kiyib, kerilib yurishdan qaytaringlar. Zero, Bani Isroil ayollari ziynat kiyib, ibodatxonalarida kerilib yurmagunlaricha, ular laʼnatlanmagan edi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидда ўтирган эдилар, шу пайт Музайна қабиласидан бир аёл масжидга ўз зийнатларини судраб, керилиб кириб келди. Шунда Набий ﷺ: «Эй одамлар, аёлларингизни масжидда зийнат кийиб, керилиб юришдан қайтаринглар. Зеро, Бани Исроил аёллари зийнат кийиб, ибодатхоналарида керилиб юрмагунларича, улар лаънатланмаган эди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " مُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ قَبْلَ أَنْ تَدْعُوا فَلاَ يُسْتَجَابَ لَكُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan: «Yaxshilikka buyuring va yomonlikdan qaytaring, aks holda duo qilsangiz, sizlarga ijobat qilinmay qoladigan payt kelmasin», deganlarini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан: «Яхшиликка буюринг ва ёмонликдан қайтаринг, акс ҳолда дуо қилсангиз, сизларга ижобат қилинмай қоладиган пайт келмасин», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كُنَّا آلَ مُحَمَّدٍ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَنَمْكُثُ شَهْرًا مَا نُوقِدُ فِيهِ بِنَارٍ مَا هُوَ إِلاَّ التَّمْرُ وَالْمَاءُ . إِلاَّ أَنَّ ابْنَ نُمَيْرٍ قَالَ نَلْبَثُ شَهْرًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz, Muhammad ﷺ oilasi, bir oy oʻtar edikki, oʻt yoqmasdik, faqat xurmo va suv bilan kun kechirardik», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз, Муҳаммад ﷺ оиласи, бир ой ўтар эдикки, ўт ёқмасдик, фақат хурмо ва сув билан кун кечирардик», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ كَانَ يَأْتِي عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الشَّهْرُ مَا يُرَى فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِهِ الدُّخَانُ . قُلْتُ فَمَا كَانَ طَعَامُهُمْ قَالَتِ الأَسْوَدَانِ التَّمْرُ وَالْمَاءُ غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ لَنَا جِيرَانٌ مِنَ الأَنْصَارِ جِيرَانُ صِدْقٍ وَكَانَتْ لَهُمْ رَبَائِبُ فَكَانُوا يَبْعَثُونَ إِلَيْهِ أَلْبَانَهَا . قَالَ مُحَمَّدٌ وَكَانُوا تِسْعَةَ أَبْيَاتٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammad ﷺ oilasiga shunday oy kelardiki, uning uylaridan birortasida tutun koʻrinmasdi», dedilar. «Bas, taomlaringiz nima edi?» deyildi. U: «Ikki qora narsa: xurmo va suv edi. Faqat bizning ansorlardan qoʻshnilarimiz — samimiy qoʻshnilarimiz bor edi, ularning sut beradigan qoʻylari bor edi, ular u zotga sutlaridan yuborib turishardi», dedilar. Muhammad ibn Amr aytdi: «Ular toʻqqizta oila edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммад ﷺ оиласига шундай ой келардики, унинг уйларидан бирортасида тутун кўринмасди», дедилар. «Бас, таомларингиз нима эди?» дейилди. У: «Икки қора нарса: хурмо ва сув эди. Фақат бизнинг ансорлардан қўшниларимиз — самимий қўшниларимиз бор эди, уларнинг сут берадиган қўйлари бор эди, улар у зотга сутларидан юбориб туришарди», дедилар. Муҳаммад ибн Амр айтди: «Улар тўққизта оила эдилар».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو خَالِدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ ضِجَاعُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَدَمًا حَشْوُهُ لِيفٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ning toʻshaklari xurmo tolasi bilan toʻldirilgan teridan edi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ нинг тўшаклари хурмо толаси билан тўлдирилган теридан эди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ﴿وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ﴾[Al-Mo'minun 60] أَهُوَ الرَّجُلُ الَّذِي يَزْنِي وَيَسْرِقُ وَيَشْرَبُ الْخَمْرَ قَالَ " لاَ يَا بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ - أَوْ يَا بِنْتَ الصِّدِّيقِ - وَلَكِنَّهُ الرَّجُلُ يَصُومُ وَيَتَصَدَّقُ وَيُصَلِّي وَهُوَ يَخَافُ أَنْ لاَ يُتَقَبَّلَ مِنْهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, {Ular bergan narsalarini yuraklari qoʻrqib turgan holda beradilar} (Muʼminun 60) — bu zino qiladigan, oʻgʻirlik qiladigan va aroq ichadigan odammi?» deb soʻradim. U zot ﷺ: «Yoʻq, ey Abu Bakrning qizi», yoki: «Ey Siddiqning qizi. Balki bu — roʻza tutadigan, sadaqa beradigan va namoz oʻqiydigan, ammo ular oʻzidan qabul qilinmasligidan qoʻrqadigan odamdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, {Улар берган нарсаларини юраклари қўрқиб турган ҳолда берадилар} (Муъминун 60) — бу зино қиладиган, ўғирлик қиладиган ва ароқ ичадиган одамми?» деб сўрадим. У зот ﷺ: «Йўқ, эй Абу Бакрнинг қизи», ёки: «Эй Сиддиқнинг қизи. Балки бу — рўза тутадиган, садақа берадиган ва намоз ўқийдиган, аммо улар ўзидан қабул қилинмаслигидан қўрқадиган одамдир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ مُوسَى، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " أَسْرَعُ الْخَيْرِ ثَوَابًا الْبِرُّ وَصِلَةُ الرَّحِمِ وَأَسْرَعُ الشَّرِّ عُقُوبَةً الْبَغْىُ وَقَطِيعَةُ الرَّحِمِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Savobi eng tez yetadigan yaxshilik — ezgulik va qarindoshlik rishtalarini ulashdir. Jazosi eng tez yetadigan yomonlik esa — zulm hamda qarindoshlik rishtalarini uzishdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Савоби энг тез етадиган яхшилик — эзгулик ва қариндошлик ришталарини улашдир. Жазоси энг тез етадиган ёмонлик эса — зулм ҳамда қариндошлик ришталарини узишдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ : كَانَتْ عِنْدِي امْرَأَةٌ فَدَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ : " مَنْ هَذِهِ " . قُلْتُ : فُلاَنَةُ . لاَ تَنَامُ - تَذْكُرُ مِنْ صَلاَحِهَا - فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ : " مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لاَ يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا " . قَالَتْ : وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ الَّذِي يَدُومُ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Mening huzurimda bir ayol bor edi. Nabiy ﷺ oldimga kirib: ‹Bu kim?› dedilar. Men: ‹Falonchi ayol, u uxlamaydi›, deb uning ibodatga berilganini eslatdim. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Toʻxta! Sizlar kuchingiz yetadigan amalni qilinglar. Allohga qasamki, sizlar zerikmaguningizcha Alloh savob berishdan toʻxtamaydi›, dedilar». U: «U zotga eng suyukli din uning egasi barqaror davom etadigani edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Менинг ҳузуримда бир аёл бор эди. Набий ﷺ олдимга кириб: ‹Бу ким?› дедилар. Мен: ‹Фалончи аёл, у ухламайди›, деб унинг ибодатга берилганини эслатдим. Шунда Набий ﷺ: ‹Тўхта! Сизлар кучингиз етадиган амални қилинглар. Аллоҳга қасамки, сизлар зерикмагунингизча Аллоҳ савоб беришдан тўхтамайди›, дедилар». У: «У зотга энг суюкли дин унинг эгаси барқарор давом этадигани эди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ بَانَكَ، قَالَ سَمِعْتُ عَامِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، يَقُولُ : حَدَّثَنِي عَوْفُ بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ : " يَا عَائِشَةُ إِيَّاكِ وَمُحَقَّرَاتِ الأَعْمَالِ فَإِنَّ لَهَا مِنَ اللَّهِ طَالِبًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Oisha! Kichik (deb sanaladigan) amallardan ehtiyot boʻl, chunki ularni Alloh tomonidan soʻrovchi bordir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Оиша! Кичик (деб саналадиган) амаллардан эҳтиёт бўл, чунки уларни Аллоҳ томонидан сўровчи бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ أَبُو سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ : " مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ " . فَقِيلَ لَهُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ كَرَاهِيَةُ لِقَاءِ اللَّهِ فِي كَرَاهِيَةِ لِقَاءِ الْمَوْتِ فَكُلُّنَا يَكْرَهُ الْمَوْتَ قَالَ : " لاَ إِنَّمَا ذَاكَ عِنْدَ مَوْتِهِ إِذَا بُشِّرَ بِرَحْمَةِ اللَّهِ وَمَغْفِرَتِهِ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ فَأَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَإِذَا بُشِّرَ بِعَذَابِ اللَّهِ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ وَكَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim Allohga uchrashishni yaxshi koʻrsa, Alloh ham unga uchrashishni yaxshi koʻradi. Kim Allohga uchrashishni yoqtirmasa, Alloh ham unga uchrashishni yoqtirmaydi». Shunda u zotga: «Ey Allohning Rasuli, Allohga uchrashishni yoqtirmaslik oʻlimga uchrashishni yoqtirmaslik boʻlsa, axir hammamiz oʻlimni yoqtirmaymiz-ku», deyildi. U zot: «Yoʻq, bu faqat uning oʻlimi vaqtidadir. Qachonki unga Allohning rahmati va magʻfirati xushxabari berilsa, u Allohga uchrashishni yaxshi koʻradi, Alloh ham unga uchrashishni yaxshi koʻradi. Qachonki unga Allohning azobi xabari berilsa, u Allohga uchrashishni yoqtirmaydi, Alloh ham unga uchrashishni yoqtirmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким Аллоҳга учрашишни яхши кўрса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни яхши кўради. Ким Аллоҳга учрашишни ёқтирмаса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни ёқтирмайди». Шунда у зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга учрашишни ёқтирмаслик ўлимга учрашишни ёқтирмаслик бўлса, ахир ҳаммамиз ўлимни ёқтирмаймиз-ку», дейилди. У зот: «Йўқ, бу фақат унинг ўлими вақтидадир. Қачонки унга Аллоҳнинг раҳмати ва мағфирати хушхабари берилса, у Аллоҳга учрашишни яхши кўради, Аллоҳ ҳам унга учрашишни яхши кўради. Қачонки унга Аллоҳнинг азоби хабари берилса, у Аллоҳга учрашишни ёқтирмайди, Аллоҳ ҳам унга учрашишни ёқтирмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ " حُفَاةً عُرَاةً " . قُلْتُ وَالنِّسَاءُ قَالَ " وَالنِّسَاءُ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا يُسْتَحْيَى قَالَ " يَا عَائِشَةُ الأَمْرُ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يَنْظُرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, qiyomat kunida odamlar qanday toʻplanadilar?» dedim. U zot: «Yalangoyoq, yalangʻoch holda», dedilar. Men: «Ayollar ham-a?» dedim. U zot: «Ayollar ham», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, uyalinmaydimi?» dedim. U zot: «Ey Oisha, ish ularning bir-biriga qarashidan koʻra ogʻirroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат кунида одамлар қандай тўпланадилар?» дедим. У зот: «Ялангоёқ, яланғоч ҳолда», дедилар. Мен: «Аёллар ҳам-а?» дедим. У зот: «Аёллар ҳам», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, уялинмайдими?» дедим. У зот: «Эй Оиша, иш уларнинг бир-бирига қарашидан кўра оғирроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ دَاوُدَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنْ قَوْلِهِ ﴿يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ﴾[Ibrohim 48] فَأَيْنَ تَكُونُ النَّاسُ يَوْمَئِذٍ قَالَ " عَلَى الصِّرَاطِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasulullohdan ﷺ {Yer boshqa yerga, osmonlar ham almashtiriladigan kun} degan Uning soʻzi haqida: «U kunda odamlar qayerda boʻladilar?» deb soʻradim. U zot: «Sirot ustida», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳдан ﷺ {Ер бошқа ерга, осмонлар ҳам алмаштириладиган кун} деган Унинг сўзи ҳақида: «У кунда одамлар қаерда бўладилар?» деб сўрадим. У зот: «Сирот устида», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bizning bu ishimizda undan boʻlmagan biror narsani paydo qilsa, u rad qilinadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бизнинг бу ишимизда ундан бўлмаган бирор нарсани пайдо қилса, у рад қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ ثَابِتٍ الْجَحْدَرِيُّ، وَيَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَلاَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ هَذِهِ الآيَةَ ﴿هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ﴾[Ali Imron 7] إِلَى قَوْلِهِ ﴿وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُولُو الأَلْبَابِ﴾[Al-Baqara 269] . فَقَالَ " يَا عَائِشَةُ إِذَا رَأَيْتُمُ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِيهِ فَهُمُ الَّذِينَ عَنَاهُمُ اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ushbu oyatni tilovat qildilar: {U senga Kitobni nozil qilgan Zotdir. Undan bir qismi muhkam oyatlardir, ular Kitobning asosidir. Boshqalari esa mutashobih oyatlardir} — Allohning {Faqat aql egalarigina ibrat oladilar} degan soʻzigacha. Soʻng: «Ey Oisha, u haqda tortishuvchi kishilarni koʻrsangiz, ular Alloh nazarda tutgan kishilardir, bas, ulardan hazir boʻlinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ушбу оятни тиловат қилдилар: {У сенга Китобни нозил қилган Зотдир. Ундан бир қисми муҳкам оятлардир, улар Китобнинг асосидир. Бошқалари эса муташобиҳ оятлардир} — Аллоҳнинг {Фақат ақл эгаларигина ибрат оладилар} деган сўзигача. Сўнг: «Эй Оиша, у ҳақда тортишувчи кишиларни кўрсангиз, улар Аллоҳ назарда тутган кишилардир, бас, улардан ҳазир бўлинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَمَّتِهِ، عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى جِنَازَةِ غُلاَمٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلِ السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ . قَالَ " أَوَ غَيْرُ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلاً خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلاَبِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلاً خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلاَبِ آبَائِهِمْ " .
Moʻminlar onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ansorlardan boʻlgan bir bolaning janozasiga chaqirildilar. Men: ‹Yo Rasululloh, bunga xush boʻlsin, u jannat qushchalaridan bir qushcha; u yomonlik qilmadi va (yomonlik qiladigan yoshga) yetmadi ham›, dedim. U zot: ‹Yoxud undan boshqacha boʻlsa-chi, ey Oisha? Albatta, Alloh jannat uchun bir ahlni yaratgan, ular otalarining pushtida ekan, ularni oʻsha (jannat) uchun yaratgan. Va doʻzax uchun bir ahlni yaratgan, ular otalarining pushtida ekan, ularni oʻsha (doʻzax) uchun yaratgan›, dedilar».Мўминлар онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бўлган бир боланинг жанозасига чақирилдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, бунга хуш бўлсин, у жаннат қушчаларидан бир қушча; у ёмонлик қилмади ва (ёмонлик қиладиган ёшга) етмади ҳам›, дедим. У зот: ‹Ёхуд ундан бошқача бўлса-чи, эй Оиша? Албатта, Аллоҳ жаннат учун бир аҳлни яратган, улар оталарининг пуштида экан, уларни ўша (жаннат) учун яратган. Ва дўзах учун бир аҳлни яратган, улар оталарининг пуштида экан, уларни ўша (дўзах) учун яратган›, дедилар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ لَهَا شَيْئًا مِنَ الْقَدَرِ فَقَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " مَنْ تَكَلَّمَ فِي شَىْءٍ مِنَ الْقَدَرِ سُئِلَ عَنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ فِيهِ لَمْ يُسْأَلْ عَنْهُ " .
قَالَ أَبُو الْحَسَنِ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَاهُ خَازِمُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شَيْبَانَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qadar borasida biror soʻz aytsa, qiyomat kuni undan soʻraladi. Kim u haqda biror narsa aytmasa, undan soʻralmaydi», deganlarini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қадар борасида бирор сўз айтса, қиёмат куни ундан сўралади. Ким у ҳақда бирор нарса айтмаса, ундан сўралмайди», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ أَبُو عُبَيْدٍ الْمَدِينِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الْمَاجِشُونِ، حَدَّثَنِي الزَّنْجِيُّ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " اللَّهُمَّ أَعِزَّ الإِسْلاَمَ بِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ خَاصَّةً " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Alloh, islomni xususan Umar ibn al-Xattob bilan aziz qilgin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Аллоҳ, исломни хусусан Умар ибн ал-Хаттоб билан азиз қилгин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الْفَرَجُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " يَا عُثْمَانُ إِنْ وَلاَّكَ اللَّهُ هَذَا الأَمْرَ يَوْمًا فَأَرَادَكَ الْمُنَافِقُونَ أَنْ تَخْلَعَ قَمِيصَكَ الَّذِي قَمَّصَكَ اللَّهُ فَلاَ تَخْلَعْهُ " . يَقُولُ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ . قَالَ النُّعْمَانُ فَقُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا مَنَعَكِ أَنْ تُعْلِمِي النَّاسَ بِهَذَا قَالَتْ أُنْسِيتُهُ وَاللَّهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Usmon, agar Alloh bir kun seni bu ishga (xalifalikka) tayinlasa-yu, munofiqlar Alloh senga kiygizgan koʻylakni yechishingni istasalar, uni yechmagin», dedilar. Buni uch marta takrorladilar. Nuʼmon aytdi: Men Oishaga: «Nima uchun bu haqda odamlarga bildirmading?» dedim. U: «Vallohi, buni menga unuttirib qoʻyishdi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Усмон, агар Аллоҳ бир кун сени бу ишга (халифаликка) тайинласа-ю, мунофиқлар Аллоҳ сенга кийгизган кўйлакни ечишингни истасалар, уни ечмагин», дедилар. Буни уч марта такрорладилар. Нуъмон айтди: Мен Оишага: «Нима учун бу ҳақда одамларга билдирмадинг?» дедим. У: «Валлоҳи, буни менга унуттириб қўйишди», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي مَرَضِهِ " وَدِدْتُ أَنَّ عِنْدِي بَعْضَ أَصْحَابِي " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نَدْعُو لَكَ أَبَا بَكْرٍ فَسَكَتَ قُلْنَا أَلاَ نَدْعُو لَكَ عُمَرَ فَسَكَتَ قُلْنَا أَلاَ نَدْعُو لَكَ عُثْمَانَ قَالَ " نَعَمْ " . فَجَاءَ عُثْمَانُ فَخَلاَ بِهِ فَجَعَلَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُكَلِّمُهُ وَوَجْهُ عُثْمَانَ يَتَغَيَّرُ . قَالَ قَيْسٌ فَحَدَّثَنِي أَبُو سَهْلَةَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَ يَوْمَ الدَّارِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَهِدَ إِلَىَّ عَهْدًا وَأَنَا صَائِرٌ إِلَيْهِ . وَقَالَ عَلِيٌّ فِي حَدِيثِهِ وَأَنَا صَابِرٌ عَلَيْهِ . قَالَ قَيْسٌ فَكَانُوا يُرَوْنَهُ ذَلِكَ الْيَوْمَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kasal boʻlgan chogʻlarida: «Ashoblarimdan baʼzilari yonimda boʻlishini istardim», dedilar. Biz: «Ey Rasululloh, sizga Abu Bakrni chaqiraylikmi?» dedik. U zot sukut qildilar. «Sizga Umarni chaqiraylikmi?» dedik. U zot sukut qildilar. «Sizga Usmonni chaqiraylikmi?» dedik. «Ha», dedilar. Bas, Usmon keldi, u zot u bilan xilvatga chiqib, gaplasha boshladilar, Usmonning yuzi esa oʻzgarib borardi. Usmonning ozod qilgan quli Abu Sahla naql qilishicha, Usmon ibn Affon uy qamali kuni: «Albatta, Rasululloh ﷺ menga bir ahd yuklaganlar, men esa unga sabr qiluvchiman», degan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ касал бўлган чоғларида: «Ашобларимдан баъзилари ёнимда бўлишини истардим», дедилар. Биз: «Эй Расулуллоҳ, сизга Абу Бакрни чақирайликми?» дедик. У зот сукут қилдилар. «Сизга Умарни чақирайликми?» дедик. У зот сукут қилдилар. «Сизга Усмонни чақирайликми?» дедик. «Ҳа», дедилар. Бас, Усмон келди, у зот у билан хилватга чиқиб, гаплаша бошладилар, Усмоннинг юзи эса ўзгариб борарди. Усмоннинг озод қилган қули Абу Саҳла нақл қилишича, Усмон ибн Аффон уй қамали куни: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ менга бир аҳд юклаганлар, мен эса унга сабр қилувчиман», деган эди.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَهَدِيَّةُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا عُرْوَةُ كَانَ أَبَوَاكَ مِنَ الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ أَبُو بَكْرٍ وَالزُّبَيْرُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishi menga: «Ey Urva, sening ikki oting, yaʼni Abu Bakr va Zubayr jarohat yetganidan keyin ham Alloh va Rasulga javob berganlardan edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У киши менга: «Эй Урва, сенинг икки отинг, яъни Абу Бакр ва Зубайр жароҳат етганидан кейин ҳам Аллоҳ ва Расулга жавоб берганлардан эдилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ جَمِيعًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ سِيَاهٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " عَمَّارٌ مَا عُرِضَ عَلَيْهِ أَمْرَانِ إِلاَّ اخْتَارَ الأَرْشَدَ مِنْهُمَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ammorga qachon ikki ish taklif qilinsa, u albatta ularning eng toʻgʻrisini tanlardi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Амморга қачон икки иш таклиф қилинса, у албатта уларнинг энг тўғрисини танларди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ الأَصْوَاتَ، لَقَدْ جَاءَتِ الْمُجَادِلَةُ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَنَا فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ تَشْكُو زَوْجَهَا وَمَا أَسْمَعُ مَا تَقُولُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ﴿قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا﴾[Al-Mujodala 1] .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ovozlarni oʻz eshitishi bilan qamrab olgan Allohga hamd boʻlsin! Mujodala qiluvchi ayol Nabiy ﷺ huzuriga kelib eri haqida shikoyat qildi, men esa uy chetida edim va uning nima deyayotganini eshitmasdim. Shunda Alloh: {Alloh eri toʻgʻrisida sen bilan bahslashgan (ayol)ning soʻzini eshitdi} (Mujodala 1) oyatini nozil qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Овозларни ўз эшитиши билан қамраб олган Аллоҳга ҳамд бўлсин! Мужодала қилувчи аёл Набий ﷺ ҳузурига келиб эри ҳақида шикоят қилди, мен эса уй четида эдим ва унинг нима деяётганини эшитмасдим. Шунда Аллоҳ: {Аллоҳ эри тўғрисида сен билан баҳслашган (аёл)нинг сўзини эшитди} (Мужодала 1) оятини нозил қилди.
قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh (nuri) hali (hujradan) chiqib ketmasidan turib, uning hujrasida turganida oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш (нури) ҳали (ҳужрадан) чиқиб кетмасидан туриб, унинг ҳужрасида турганида ўқирдилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ بَدَأَ بِغَسْلِ يَدَيْهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلاَةِ ثُمَّ يُدْخِلُ أَصَابِعَهُ فِي الْمَاءِ فَيُخَلِّلُ بِهَا أُصُولَ شَعْرِهِ ثُمَّ يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ ثَلاَثَ غَرَفَاتٍ بِيَدَيْهِ ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى جِلْدِهِ كُلِّهِ .
Muʼminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ janobatdan gʻusl qilganlarida avval qoʻllarini yuvishdan boshlar, soʻng xuddi namozga tahorat olgandek tahorat olar, keyin barmoqlarini suvga tiqib, ular bilan soch tublarini ishqalar, soʻng boshlariga ikki hovuchlab uch marta suv quyar, keyin butun terisiga suvni oqizar edilar.Муъминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан ғусл қилганларида аввал қўлларини ювишдан бошлар, сўнг худди намозга таҳорат олгандек таҳорат олар, кейин бармоқларини сувга тиқиб, улар билан соч тубларини ишқалар, сўнг бошларига икки ҳовучлаб уч марта сув қуяр, кейин бутун терисига сувни оқизар эдилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَغْتَسِلُ مِنْ إِنَاءٍ - هُوَ الْفَرَقُ - مِنَ الْجَنَابَةِ .
Muʼminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ janobatdan bir idishdan gʻusl qilar edilar — u faraq (bir oʻlchov idishi) edi.Муъминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан бир идишдан ғусл қилар эдилар — у фарақ (бир ўлчов идиши) эди.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ نَاعِسٌ لاَ يَدْرِي لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinishicha, Rasululloh ﷺ: «Biringiz namozida mudrab (uyqu bosib) qolsa, uyqu undan ketguncha uxlasin. Chunki biringiz mudragan holda namoz oʻqisa, balki istigʻfor aytaman deb (aksincha) oʻzini soʻkib (yomon duo qilib) qoʻyishi mumkin — buni bilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намозида мудраб (уйқу босиб) қолса, уйқу ундан кетгунча ухласин. Чунки бирингиз мудраган ҳолда намоз ўқиса, балки истиғфор айтаман деб (аксинча) ўзини сўкиб (ёмон дуо қилиб) қўйиши мумкин — буни билмайди», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي بِاللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ يُصَلِّي إِذَا سَمِعَ النِّدَاءَ بِالصُّبْحِ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakaat namoz oʻqir, soʻng subh (tong) azonini eshitganlarida ikki rakaat yengil namoz oʻqir edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракаат намоз ўқир, сўнг субҳ (тонг) азонини эшитганларида икки ракаат енгил намоз ўқир эдилар».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ فُرِضَتِ الصَّلاَةُ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَأُقِرَّتْ صَلاَةُ السَّفَرِ وَزِيدَ فِي صَلاَةِ الْحَضَرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Namoz muqimlikda ham, safarda ham ikki rakaat, ikki rakaatdan farz qilingan edi. Soʻngra safar namozi (oʻsha holicha) qoldirildi, muqimlik namoziga esa (rakaatlar) qoʻshildi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Намоз муқимликда ҳам, сафарда ҳам икки ракаат, икки ракаатдан фарз қилинган эди. Сўнгра сафар намози (ўша ҳолича) қолдирилди, муқимлик намозига эса (ракаатлар) қўшилди».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي سُبْحَةَ الضُّحَى قَطُّ وَإِنِّي لأُسَبِّحُهَا وَإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيَدَعُ الْعَمَلَ وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَهُ خَشْيَةَ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ النَّاسُ فَيُفْرَضَ عَلَيْهِمْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u: «Men Rasululloh ﷺ ni choshgoh nafl namozini oʻqiyotganlarini hech qachon koʻrmaganman, garchi men uni oʻqiyman. Rasululloh ﷺ oʻzlari yoqtiradigan amalni, odamlar unga amal qilib, ular uchun farz boʻlib qolishidan qoʻrqib, tark etardilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни чошгоҳ нафл намозини ўқиётганларини ҳеч қачон кўрмаганман, гарчи мен уни ўқийман. Расулуллоҳ ﷺ ўзлари ёқтирадиган амални, одамлар унга амал қилиб, улар учун фарз бўлиб қолишидан қўрқиб, тарк этардилар», деди.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا كَانَتْ تُصَلِّي الضُّحَى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ تَقُولُ لَوْ نُشِرَ لِي أَبَوَاىَ مَا تَرَكْتُهُنَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u choshgoh (namozi)ni sakkiz rakaat oʻqir, soʻng: «Ota-onam menga tiriltirilib berilsa ham, ularni (bu rakaatlarni) tark etmagan boʻlardim», der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у чошгоҳ (намози)ни саккиз ракаат ўқир, сўнг: «Ота-онам менга тирилтирилиб берилса ҳам, уларни (бу ракаатларни) тарк этмаган бўлардим», дер эди.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَسَجَدَ ثُمَّ فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَادْعُوا اللَّهَ وَكَبِّرُوا وَتَصَدَّقُوا - ثُمَّ قَالَ - يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرَ مِنَ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida quyosh tutildi. Rasululloh ﷺ odamlarga namoz oʻqib berdilar. U zot uzoq qiyomda turdilar, soʻng uzoq rukuʼ qildilar, soʻng yana uzoq qiyomda turdilar, lekin bu birinchi qiyomdan qisqaroq edi, soʻng yana uzoq rukuʼ qildilar, lekin bu birinchi rukuʼdan qisqaroq edi. Soʻng boshlarini koʻtarib sajda qildilar. Keyin ikkinchi rakaatda ham xuddi shunday qildilar. Soʻng namozdan chiqdilar, quyosh esa yorishib boʻlgan edi. Soʻng odamlarga xutba qildilar, Allohga hamd aytib, Uni ulugʻladilar, soʻng: «Albatta, quyosh va oy Allohning oyatlaridan ikki oyatdir. Ular birovning oʻlimi yoki hayoti uchun tutilmaydi. Buni koʻrsangiz, Alloh azza va jallaga duo qilinglar, takbir aytinglar va sadaqa beringlar», dedilar. Soʻng: «Ey Muhammad ummati! Bandasi yoki choʻrisi zino qilishidan Alloh azza va jalladan koʻra koʻproq gʻayrat qiladigan hech kim yoʻqdir. Ey Muhammad ummati! Allohga qasamki, agar men bilgan narsani bilganingizda, oz kular, koʻp yigʻlar edingiz», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида қуёш тутилди. Расулуллоҳ ﷺ одамларга намоз ўқиб бердилар. У зот узоқ қиёмда турдилар, сўнг узоқ рукуъ қилдилар, сўнг яна узоқ қиёмда турдилар, лекин бу биринчи қиёмдан қисқароқ эди, сўнг яна узоқ рукуъ қилдилар, лекин бу биринчи рукуъдан қисқароқ эди. Сўнг бошларини кўтариб сажда қилдилар. Кейин иккинчи ракаатда ҳам худди шундай қилдилар. Сўнг намоздан чиқдилар, қуёш эса ёришиб бўлган эди. Сўнг одамларга хутба қилдилар, Аллоҳга ҳамд айтиб, Уни улуғладилар, сўнг: «Албатта, қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан икки оятдир. Улар бировнинг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди. Буни кўрсангиз, Аллоҳ азза ва жаллага дуо қилинглар, такбир айтинглар ва садақа беринглар», дедилар. Сўнг: «Эй Муҳаммад уммати! Бандаси ёки чўриси зино қилишидан Аллоҳ азза ва жалладан кўра кўпроқ ғайрат қиладиган ҳеч ким йўқдир. Эй Муҳаммад уммати! Аллоҳга қасамки, агар мен билган нарсани билганингизда, оз кулар, кўп йиғлар эдингиз», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى
Oisha (roziyallohu anho)dan — Nabiy ﷺ ning zavjalaridan — rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ qibla devorida tupuk, yo shilliq, yo balgʻam koʻrib, uni qirib tashladilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан — Набий ﷺ нинг завжаларидан — ривоят қилинадики, Набий ﷺ қибла деворида тупук, ё шиллиқ, ё балғам кўриб, уни қириб ташладилар.