Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ‏:‏ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يَسْتَأْذِنُ عَلَى بُيُوتِ السُّوقِ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U bozordagi doʻkonlarga kirishda izn soʻramas edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У бозордаги дўконларга киришда изн сўрамас эди.

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ قَالَ‏:‏ كَانَ ابْنُ عُمَرَ يَسْتَأْذِنُ فِي ظُلَّةِ الْبَزَّازِ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U bazzoz (mato sotuvchi)ning soyabon-doʻkonida izn soʻrar edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У баззоз (мато сотувчи)нинг соябон-дўконида изн сўрар эди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنَّ الْيَهُودَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَحَدُهُمْ، فَإِنَّمَا يَقُولُ‏:‏ السَّامُ عَلَيْكَ، فَقُولُوا‏:‏ وَعَلَيْكَ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta, yahudiylardan biri sizlarga salom berganida, u faqat: ‹Assomu alaykum› (sizlarga oʻlim boʻlsin), — deydi, xolos. Bas, sizlar: ‹Va alaykum› (sizlarga ham), — deyinglar». Abu Dovud aytdi: Buni Molik ham Abdulloh ibn Dinordan shunday rivoyat qilgan va Savriy ham uni Abdulloh ibn Dinordan rivoyat qilib, unda: «Va alaykum», — degan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта, яҳудийлардан бири сизларга салом берганида, у фақат: ‹Ассому алайкум› (сизларга ўлим бўлсин), — дейди, холос. Бас, сизлар: ‹Ва алайкум› (сизларга ҳам), — дейинглар». Абу Довуд айтди: Буни Молик ҳам Абдуллоҳ ибн Динордан шундай ривоят қилган ва Саврий ҳам уни Абдуллоҳ ибн Динордан ривоят қилиб, унда: «Ва алайкум», — деган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْفَرَّاءِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ‏:‏ مَرَّ ابْنُ عُمَرَ بِنَصْرَانيٍّ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ، فَرَدَّ عَلَيْهِ، فَأُخْبِرَ أَنَّهُ نَصْرَانِيٌّ، فَلَمَّا عَلِمَ رَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ‏:‏ رُدَّ عَلَيَّ سَلامِي‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u bir nasroniyning yonidan oʻtdi. Oʻsha nasroniy unga salom berdi, u ham (salomini) qaytardi. Soʻng unga oʻsha kishi nasroniy ekani aytildi. Buni bilgach, u yoniga qaytib: «Salomimni menga qaytar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у бир насронийнинг ёнидан ўтди. Ўша насроний унга салом берди, у ҳам (саломини) қайтарди. Сўнг унга ўша киши насроний экани айтилди. Буни билгач, у ёнига қайтиб: «Саломимни менга қайтар», деди.

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ‏:‏ أَرْسَلَنِي أَبِي إِلَى ابْنِ عُمَرَ، فَرَأَيْتُهُ يَكْتُبُ‏:‏ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، أَمَّا بَعْدُ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Zayd ibn Aslam aytadi: otam meni Ibn Umarning oldiga yubordi. Men uning: «Bismillahir rohmanir rohiym. Ammo baʼd (soʻngra)», deb yozayotganini koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Зайд ибн Аслам айтади: отам мени Ибн Умарнинг олдига юборди. Мен унинг: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Аммо баъд (сўнгра)», деб ёзаётганини кўрдим.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ قَالَ‏:‏ كَانَتْ لِابْنِ عُمَرَ حَاجَةٌ إِلَى مُعَاوِيَةَ، فَأَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ إِلَيْهِ، فَقَالُوا‏:‏ ابْدَأْ بِهِ، فَلَمْ يَزَالُوا بِهِ حَتَّى كَتَبَ‏:‏ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، إِلَى مُعَاوِيَةَ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: uning Muoviyaga bir hojati bor edi, unga maktub yozmoqchi boʻldi. Odamlar: «Uni (avval) yoz», deyishdi. Ular unga shuni takror aytaverib, oxiri u: «Bismillahir Rohmanir Rohiym, Muoviyaga», deb yozdi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: унинг Муовияга бир ҳожати бор эди, унга мактуб ёзмоқчи бўлди. Одамлар: «Уни (аввал) ёз», дейишди. Улар унга шуни такрор айтавериб, охири у: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм, Муовияга», деб ёзди.

وَعَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ‏:‏ كَتَبْتُ لِابْنِ عُمَرَ، فَقَالَ‏:‏ اكْتُبْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، أَمَّا بَعْدُ‏:‏ إِلَى فُلانٍ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: unga maktub yozib berilayotganda u: «Bismillahir Rohmanir Rohiym, ammo baʼd: falonchiga, deb yoz», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: унга мактуб ёзиб берилаётганда у: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм, аммо баъд: фалончига, деб ёз», деди.

وَعَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ‏:‏ كَتَبَ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيِ ابْنِ عُمَرَ‏:‏ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، لِفُلاَنٍ، فَنَهَاهُ ابْنُ عُمَرَ وَقَالَ‏:‏ قُلْ‏:‏ بِسْمِ اللهِ، هُوَ لَهُ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Ibn Umarning oldida «Bismillahir Rohmanir Rohiym, falonchiga» deb yozdi. Ibn Umar uni qaytarib: «‹Bismillah› deb yoz, u (bu ism) Allohnikidir», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: бир киши Ибн Умарнинг олдида «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм, фалончига» деб ёзди. Ибн Умар уни қайтариб: «‹Бисмиллаҳ› деб ёз, у (бу исм) Аллоҳникидир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ عِمْرَانَ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ مُنْقِذٍ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ‏:‏ كَانَ أَكْثَرُ جُلُوسِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ وَهُوَ مُسْتَقْبِلٌ الْقِبْلَةَ، فَقَرَأَ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ قُسَيْطٍ سَجْدَةً بَعْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَسَجَدَ وَسَجَدُوا إِلاَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ عُمَرَ، فَلَمَّا طَلَعَتِ الشَّمْسُ حَلَّ عَبْدُ اللهِ حَبْوَتَهُ ثُمَّ سَجَدَ وَقَالَ‏:‏ أَلَمْ تَرَ سَجْدَةَ أَصْحَابِكَ‏؟‏ إِنَّهُمْ سَجَدُوا فِي غَيْرِ حِينِ صَلاةٍ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u koʻpincha qiblaga yuzlanib oʻtirardi. Bir kuni Yazid ibn Abdulloh ibn Qusayt quyosh chiqqandan soʻng sajda (oyati)ni oʻqidi va sajda qildi, Abdulloh ibn Umardan boshqa hammalari ham sajda qilishdi. Quyosh (koʻtarilib) chiqqach, Abdulloh oʻzining tizzasini oʻrab turgan kiyimini yechib, soʻng sajda qildi va: «Sheriklaringning sajdasini koʻrmadingmi? Ular namoz vaqti boʻlmagan paytda sajda qilishdi», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у кўпинча қиблага юзланиб ўтирарди. Бир куни Язид ибн Абдуллоҳ ибн Қусайт қуёш чиққандан сўнг сажда (ояти)ни ўқиди ва сажда қилди, Абдуллоҳ ибн Умардан бошқа ҳаммалари ҳам сажда қилишди. Қуёш (кўтарилиб) чиққач, Абдуллоҳ ўзининг тиззасини ўраб турган кийимини ечиб, сўнг сажда қилди ва: «Шерикларингнинг саждасини кўрмадингми? Улар намоз вақти бўлмаган пайтда сажда қилишди», деди.

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ لاَ يُقِيمَنَّ أَحَدُكُمُ الرَّجُلَ مِنْ مَجْلِسِهِ، ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِ، وَلَكِنْ تَفَسَّحُوا وَتَوَسَّعُوا‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz taom yeb turgan boʻlsa, hatto namoz boshlangan boʻlsa ham, toʻyguncha shoshilmasin», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз таом еб турган бўлса, ҳатто намоз бошланган бўлса ҳам, тўйгунча шошилмасин», — дедилар.

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ‏:‏ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقِيمَ الرَّجُلَ مِنَ الْمَجْلِسِ ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ aygʻir (otni urgʻochiga) qoʻshish (haqini olish)dan qaytardilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Anas va Abu Saiddan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan sahih hadisdir. Ilm ahlidan baʼzilari shunga amal qiladilar. Baʼzilari esa bunga (berilgan) hadyani qabul qilishga ruxsat berganlar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ айғир (отни урғочига) қўшиш (ҳақини олиш)дан қайтардилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Анас ва Абу Саиддан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳлидан баъзилари шунга амал қиладилар. Баъзилари эса бунга (берилган) ҳадяни қабул қилишга рухсат берганлар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِذَا كَانُوا ثَلاَثَةً، فَلاَ يَتَنَاجَى اثْنَانِ دُونَ الثَّالِثِ‏.‏

(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «(Odamlar) uch kishi boʻlganda, ikkisi uchinchisini qoldirib maxfiy gaplashmasin», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «(Одамлар) уч киши бўлганда, иккиси учинчисини қолдириб махфий гаплашмасин», дедилар.

وَحَدَّثَنِي أَبُو صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ، قُلْنَا‏:‏ فَإِنْ كَانُوا أَرْبَعَةً‏؟‏ قَالَ‏:‏ لا يَضُرُّهُ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiydan ﷺ xuddi shunga oʻxshash rivoyat qilinadi. Biz: «Agar toʻrt kishi boʻlsak-chi?» dedik. U zot: «Unga zarar qilmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набийдан ﷺ худди шунга ўхшаш ривоят қилинади. Биз: «Агар тўрт киши бўлсак-чи?» дедик. У зот: «Унга зарар қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ‏:‏ إِذَا كَانُوا أَرْبَعَةً فَلا بَأْسَ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Agar toʻrt kishi boʻlsalar, zarari yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Агар тўрт киши бўлсалар, зарари йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ لاَ يَأْكُلُ أَحَدُكُمْ بِشِمَالِهِ، وَلاَ يَشْرَبَنَّ بِشِمَالِهِ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ، وَيَشْرَبُ بِشِمَالِهِ‏.‏ قال: كان نافع يزيد فيها: ((ولا يأخذ بها، ولا يعطي بها))

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz chap qoʻli bilan yemasin va chap qoʻli bilan ichmasin. Chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va chap qoʻli bilan ichadi», dedilar. Rivoyatda Nofiʼ: «U (chap qoʻl) bilan olmasin ham, u bilan bermasin ham», deb qoʻshimcha qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз чап қўли билан емасин ва чап қўли билан ичмасин. Чунки шайтон чап қўли билан ейди ва чап қўли билан ичади», дедилар. Ривоятда Нофиъ: «У (чап қўл) билан олмасин ҳам, у билан бермасин ҳам», деб қўшимча қилар эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مُسْلِمُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ قَالَ‏:‏ اللَّهُمَّ سَلِّمْنِي وَسَلِّمْ مِنِّي‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u uyidan chiqqanida: «Allohim, meni salomat qil va mendan (oʻzgalarni) salomat qil», derdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у уйидан чиққанида: «Аллоҳим, мени саломат қил ва мендан (ўзгаларни) саломат қил», дерди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ مُسْلِمٍ الْفَزَارِيِّ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي جُبَيْرُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُ‏:‏ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَدَعُ هَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ إِذَا أَصْبَحَ وَإِذَا أَمْسَى‏:‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ‏.‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي دِينِي وَدُنْيَايَ، وَأَهْلِي وَمَالِي‏.‏ اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَاتِي، وَآمِنْ رَوْعَاتِي‏.‏ اللَّهُمَّ احْفَظْنِي مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ وَمِنْ خَلْفِي، وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي، وَمِنْ فَوْقِي، وَأَعُوذُ بِعَظَمَتِكَ مِنْ أَنْ أُغْتَالَ مِنْ تَحْتِي‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday deganlar: Allohning Rasuli ﷺ kechga va tongga yetganlarida ushbu duolarni aytishni tark etmas edilar: «Allohumma, men Sendan dunyo va oxiratda ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻrayman. Allohumma, men Sendan dinim, dunyoyim, ahlim va molimda afv va ofiyat soʻrayman. Allohumma, mening avratimni (Usmonning rivoyatida ‹avratlarimni›) berkit va qoʻrquvlarimni omon qil. Allohumma, meni oldimdan, orqamdan, oʻngimdan, chapimdan va ustimdan saqla, ostimdan birdan halok etilishimdan ulugʻligingga panoh tilayman.» Abu Dovud aytdi: Vakiʼ aytdi: Yaʼni, yerga yutilishdan (panoh tilash demoqdir).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай деганлар: Аллоҳнинг Расули ﷺ кечга ва тонгга етганларида ушбу дуоларни айтишни тарк этмас эдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан дунё ва охиратда офият (соғ-саломатлик) сўрайман. Аллоҳумма, мен Сендан диним, дунёйим, аҳлим ва молимда афв ва офият сўрайман. Аллоҳумма, менинг авратимни (Усмоннинг ривоятида ‹авратларимни›) беркит ва қўрқувларимни омон қил. Аллоҳумма, мени олдимдан, орқамдан, ўнгимдан, чапимдан ва устимдан сақла, остимдан бирдан ҳалок этилишимдан улуғлигингга паноҳ тилайман.» Абу Довуд айтди: Вакиъ айтди: Яъни, ерга ютилишдан (паноҳ тилаш демоқдир).

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ مَيْمُونًا يَعْنِي ابْنَ مِهْرَانَ قَالَ‏:‏ سَأَلْتُ نَافِعًا‏:‏ هَلْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ يَدْعُو لِلْمَأْدُبَةِ‏؟‏ قَالَ‏:‏ لَكِنَّهُ انْكَسَرَ لَهُ بَعِيرٌ مَرَّةً فَنَحَرْنَاهُ، ثُمَّ قَالَ‏:‏ احْشُرْ عَلَيَّ الْمَدِينَةَ، قَالَ نَافِعٌ‏:‏ فَقُلْتُ‏:‏ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَلَى أَيِّ شَيْءٍ‏؟‏ لَيْسَ عِنْدَنَا خُبْزٌ، فَقَالَ‏:‏ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ، هَذَا عُرَاقٌ، وَهَذَا مَرَقٌ، أَوْ قَالَ‏:‏ مَرَقٌ وَبَضْعٌ، فَمَنْ شَاءَ أَكَلَ، وَمَنْ شَاءَ وَدَعَ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir marta uning tuyasi (oyogʻini) sindirib qoʻydi, shunda biz uni soʻydik. Soʻng u: «Menga Madina (ahlini) toʻplab kel», dedi. (Nofeʼ aytadi:) Men: «Ey Abu Abdurrahmon, nima bilan (ziyofat qilamiz)? Bizda non yoʻq-ku», dedim. U: «Allohim, hamd Senga xosdir! Mana bu — suyak (atrofidagi) goʻsht, bu esa shoʻrva» — yoki: «shoʻrva va goʻsht boʻlaklari — kim xohlasa yesin, kim xohlasa qoʻysin», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир марта унинг туяси (оёғини) синдириб қўйди, шунда биз уни сўйдик. Сўнг у: «Менга Мадина (аҳлини) тўплаб кел», деди. (Нофеъ айтади:) Мен: «Эй Абу Абдурраҳмон, нима билан (зиёфат қиламиз)? Бизда нон йўқ-ку», дедим. У: «Аллоҳим, ҳамд Сенга хосдир! Мана бу — суяк (атрофидаги) гўшт, бу эса шўрва» — ёки: «шўрва ва гўшт бўлаклари — ким хоҳласа есин, ким хоҳласа қўйсин», деди.

حَدَّثَنَا الأُوَيْسِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ‏:‏ الْمَيْسِرُ‏:‏ الْقِمَارُ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Maysir — bu qimordir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Майсир — бу қимордир».

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلاَحَ فَلَيْسَ مِنَّا‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bizga qarshi qurol koʻtarsa, bizdan emas», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бизга қарши қурол кўтарса, биздан эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَبْدُ رَبِّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ‏:‏ مَا مِنْ جَرْعَةٍ أَعْظَمَ عِنْدَ اللهِ أَجْرًا مِنْ جَرْعَةِ غَيْظٍ كَظَمَهَا عَبْدٌ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللهِ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Alloh huzurida bandaning Allohning yuzini (roziligini) istab yutgan gʻazab yutumidan koʻra savobi ulugʻroq boʻlgan hech qanday yutum yoʻqdir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Аллоҳ ҳузурида банданинг Аллоҳнинг юзини (розилигини) истаб ютган ғазаб ютумидан кўра савоби улуғроқ бўлган ҳеч қандай ютум йўқдир», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي عِلْبَاءُ بْنُ أَحْمَرَ الْيَشْكُرِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبُو زَيْدٍ عَمْرُو بْنُ أَخْطَبَ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ‏:‏ قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ يَا أَبَا زَيْدٍ، ادْنُ مِنِّي فَامْسَحْ ظَهْرِي، فَمَسَحْتُ ظَهْرَهُ، فَوَقَعَتْ أَصَابِعِي عَلَى الْخَاتَمِ قُلْتُ‏:‏ وَمَا الْخَاتَمُ‏؟‏ قَالَ‏:‏ شَعَرَاتٌ مُجْتَمِعَاتٌ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, uning huzuriga bir kishi kelib: «Falon kishi sizga salom yoʻllayapti», dedi. Shunda u: «Menga uning bidʼat chiqargani haqida xabar yetdi; agar u haqiqatan bidʼat chiqargan boʻlsa, undan menga salom yetkazma. Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Bu ummatda — yoki: ummatimda (gumon rovidan) — yerga yutilish, yo (suratning) almashinishi, yoki tosh yogʻishi qadar ahli (taqdir borasida adashganlar) ustiga boʻladi›, deganlarini eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan, sahih, gʻaribdir. Abu Saxrning ismi Humayd ibn Ziyoddir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, унинг ҳузурига бир киши келиб: «Фалон киши сизга салом йўллаяпти», деди. Шунда у: «Менга унинг бидъат чиқаргани ҳақида хабар етди; агар у ҳақиқатан бидъат чиқарган бўлса, ундан менга салом етказма. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Бу умматда — ёки: умматимда (гумон ровидан) — ерга ютилиш, ё (суратнинг) алмашиниши, ёки тош ёғиши қадар аҳли (тақдир борасида адашганлар) устига бўлади›, деганларини эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан, саҳиҳ, ғарибдир. Абу Сахрнинг исми Ҳумайд ибн Зиёддир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْوَلِيدِ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ إِنَّمَا كَانَ شَيْبُ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم نَحْوًا مِنْ عِشْرِينَ شَعَرَةً بَيْضَاءَ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Xattob: «Yo Rasululloh, men johiliyat davrida — Masjidul-Haromda bir kecha eʼtikof qilishga — nazr qilgan edim», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Nazringni bajar», — dedilar. Bas, u bir kecha eʼtikof qildi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн Хаттоб: «Ё Расулуллоҳ, мен жоҳилият даврида — Масжидул-Ҳаромда бир кеча эътикоф қилишга — назр қилган эдим», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Назрингни бажар», — дедилар. Бас, у бир кеча эътикоф қилди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُسْتَمِرِّ الْبَصْرِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ عَلَيْكُمْ بِالإِثْمِدِ، فَإِنَّهُ يَجْلُو الْبَصَرَ، وَيُنْبِتُ الشَّعْرَ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ismid surmani ishlatinglar, chunki u koʻz nurini ravshan qiladi va (kiprik) tukini oʻstiradi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исмид сурмани ишлатинглар, чунки у кўз нурини равшан қилади ва (киприк) тукини ўстиради», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ، أَنَّهُ قَالَ لابْنِ عُمَرَ‏:‏ رَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ، قَالَ‏:‏ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ، وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا، فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ubayd ibn Jurayj unga shunday dedi: «Ey Abu Abdurahmon, men sizni toʻrt narsani qilayotganingizni koʻrdimki, sheriklaringizdan birortasining buni qilayotganini koʻrmaganman», — dedi. (Abdulloh ibn Umar): «Ular nimalar, ey Ibn Jurayj?» — dedi. (Ubayd): «Men sizni (Kaʼbani tavof qilganingizda) ruknlardan faqat Yamaniy ikkovini (Yaman tomonidagi ikki burchakni) ushlayotganingizni koʻrdim; sizni sibtiy (oshlangan teridan) qilingan choriqlar kiyayotganingizni koʻrdim; sizni (soch-soqolingizni) sariq rang bilan boʻyayotganingizni koʻrdim; va sizni Makkada boʻlganingizda, odamlar (Zulhijja) hilolini koʻrishlari bilan ehrom bogʻlab talbiya aytsalar ham, siz Tarviya kuni (Zulhijjaning sakkizinchisi) boʻlguncha ehrom bogʻlamayotganingizni koʻrdim», — dedi. Shunda Abdulloh ibn Umar: «Ruknlarga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni Yamaniy ikkovidan boshqasini ushlayotganlarini koʻrmadim. Sibtiy choriqlarga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni yungi boʻlmagan choriqlar kiyayotganlarini va ularda (ularni kiygan holda) tahorat olayotganlarini koʻrdim, shu sababli men ham ularni kiyishni yaxshi koʻraman. Sariq rangga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni u bilan boʻyayotganlarini koʻrdim, shu sababli men ham u bilan boʻyashni yaxshi koʻraman. Ehrom bogʻlab talbiya aytishga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni ulovlari u zotni koʻtarib yoʻlga chiqquncha ehrom bogʻlab talbiya aytayotganlarini koʻrmadim», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Убайд ибн Журайж унга шундай деди: «Эй Абу Абдураҳмон, мен сизни тўрт нарсани қилаётганингизни кўрдимки, шерикларингиздан бирортасининг буни қилаётганини кўрмаганман», — деди. (Абдуллоҳ ибн Умар): «Улар нималар, эй Ибн Журайж?» — деди. (Убайд): «Мен сизни (Каъбани тавоф қилганингизда) рукнлардан фақат Яманий икковини (Яман томонидаги икки бурчакни) ушлаётганингизни кўрдим; сизни сибтий (ошланган теридан) қилинган чориқлар кияётганингизни кўрдим; сизни (соч-соқолингизни) сариқ ранг билан бўяётганингизни кўрдим; ва сизни Маккада бўлганингизда, одамлар (Зулҳижжа) ҳилолини кўришлари билан эҳром боғлаб талбия айтсалар ҳам, сиз Тарвия куни (Зулҳижжанинг саккизинчиси) бўлгунча эҳром боғламаётганингизни кўрдим», — деди. Шунда Абдуллоҳ ибн Умар: «Рукнларга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни Яманий икковидан бошқасини ушлаётганларини кўрмадим. Сибтий чориқларга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни юнги бўлмаган чориқлар кияётганларини ва уларда (уларни кийган ҳолда) таҳорат олаётганларини кўрдим, шу сабабли мен ҳам уларни кийишни яхши кўраман. Сариқ рангга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни у билан бўяётганларини кўрдим, шу сабабли мен ҳам у билан бўяшни яхши кўраман. Эҳром боғлаб талбия айтишга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни уловлари у зотни кўтариб йўлга чиққунча эҳром боғлаб талбия айтаётганларини кўрмадим», — деди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ، فَكَانَ يَخْتِمُ بِهِ وَلا يَلْبَسُهُ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oltindan uzuk yasatdilar, uning koʻzi kaftlarining ichida boʻlar edi. Shunda odamlar ham oltindan uzuklar yasatishdi. Bas, Rasululloh ﷺ uni tashlab yubordilar, odamlar ham oʻz uzuklarini tashlab yuborishdi. Soʻng ular kumushdan uzuk yasatdilar, u bilan xat muhrlar, ammo uni taqmas edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ олтиндан узук ясатдилар, унинг кўзи кафтларининг ичида бўлар эди. Шунда одамлар ҳам олтиндан узуклар ясатишди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ уни ташлаб юбордилар, одамлар ҳам ўз узукларини ташлаб юборишди. Сўнг улар кумушдан узук ясатдилар, у билан хат муҳрлар, аммо уни тақмас эдилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ نُمَيْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ اتَّخَذَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم، خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ، فَكَانَ فِي يَدِهِ ثُمَّ كَانَ فِي يَدِ أَبِي بَكْرٍ، وَيَدِ عُمَرَ، ثُمَّ كَانَ فِي يَدِ عُثْمَانَ، حَتَّى وَقَعَ فِي بِئْرِ أَرِيسٍ، نَقْشُهُ‏:‏ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kumushdan uzuk yasattirdilar. U zotning qoʻlida boʻlar edi, soʻng Abu Bakrning qoʻlida boʻldi, soʻng Umarning qoʻlida boʻldi, soʻng Usmonning qoʻlida boʻldi — toki u undan Aris qudugʻiga tushib ketguniga qadar. Uning naqshi «Muhammad Rasululloh» (deb yozilgan) edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кумушдан узук ясаттирдилар. У зотнинг қўлида бўлар эди, сўнг Абу Бакрнинг қўлида бўлди, сўнг Умарнинг қўлида бўлди, сўнг Усмоннинг қўлида бўлди — токи у ундан Арис қудуғига тушиб кетгунига қадар. Унинг нақши «Муҳаммад Расулуллоҳ» (деб ёзилган) эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيان، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ‏:‏ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ، وَجَعَلَ فَصَّهُ مِمَّا يَلِي كَفَّهُ، وَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ، وَنَهَى أَنْ يَنْقُشَ أَحَدٌ عَلَيْهِ وَهُوَ الَّذِي سَقَطَ مِنْ مُعَيْقِيبٍ فِي بِئْرِ أَرِيسٍ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kumushdan uzuk yasatib, uning koʻzini kaftlari tomonga qaratdilar va unga «Muhammadun Rasululloh» deb naqsh oʻydirdilar hamda biror kishi unga oʻxshatib naqsh oʻyishini man qildilar. Bu oʻsha — Muʼayqibning qoʻlidan Aris qudugʻiga tushib ketgan uzuk edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кумушдан узук ясатиб, унинг кўзини кафтлари томонга қаратдилар ва унга «Муҳаммадун Расулуллоҳ» деб нақш ўйдирдилар ҳамда бирор киши унга ўхшатиб нақш ўйишини ман қилдилар. Бу ўша — Муъайқибнинг қўлидан Арис қудуғига тушиб кетган узук эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللهِ الْمُحَارِبِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ اتَّخَذَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ، فَكَانَ يَلْبَسُهُ فِي يَمِينِهِ، فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ مِنْ ذَهَبٍ فَطَرَحَهُ صلى الله عليه وسلم، وَقَالَ‏:‏ لا أَلْبَسُهُ أَبدًا فَطَرَحَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oltindan uzuk yasatdilar va uni oʻng qoʻllariga taqdilar, soʻngra minbarga oʻtirib: «Men bu uzukni oʻng qoʻlimga taqib yurardim», dedilar. Soʻng uni tashlab yubordilar, odamlar ham oʻz uzuklarini tashlab yuborishdi. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali, Jobir, Abdulloh ibn Jaʼfar, Ibn Abbos, Oisha va Anasdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan sahih hadisdir. Bu hadis Nofiʼdan, undan Ibn Umardan boshqa vajh bilan ham shunga oʻxshash rivoyat qilingan, ammo unda uzukni oʻng qoʻliga taqqani zikr qilinmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ олтиндан узук ясатдилар ва уни ўнг қўлларига тақдилар, сўнгра минбарга ўтириб: «Мен бу узукни ўнг қўлимга тақиб юрардим», дедилар. Сўнг уни ташлаб юбордилар, одамлар ҳам ўз узукларини ташлаб юборишди. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али, Жобир, Абдуллоҳ ибн Жаъфар, Ибн Аббос, Оиша ва Анасдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Бу ҳадис Нофиъдан, ундан Ибн Умардан бошқа важҳ билан ҳам шунга ўхшаш ривоят қилинган, аммо унда узукни ўнг қўлига таққани зикр қилинмаган.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَدَنِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، إِذَا اعْتَمَّ، سَدَلَ عِمَامَتَهُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ‏.‏‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ salla oʻraganlarida, sallalarining uchini ikki yelkalari orasidan tashlab qoʻyar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ салла ўраганларида, саллаларининг учини икки елкалари орасидан ташлаб қўяр эдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مُسْلِمِ بْنِ جُنْدُبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ ثَلاثٌ لا تُرَدُّ‏:‏ الْوَسَائِدُ، وَالدُّهْنُ، وَاللَّبَنُ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uchta narsa qaytarilmaydi: yostiqlar, moy (atir) va sut», dedilar. Moy deganda atir nazarda tutiladi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Abdulloh esa Ibn Muslim ibn Jundabdir va u madinalikdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Учта нарса қайтарилмайди: ёстиқлар, мой (атир) ва сут», дедилар. Мой деганда атир назарда тутилади. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Абдуллоҳ эса Ибн Муслим ибн Жундабдир ва у мадиналикдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ فِي بَيْتِهِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ فِي بَيْتِهِ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ bilan birga peshindan oldin ikki rakaat va undan keyin ikki rakaat oʻqidim. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali va Oishadan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi sahih hadisdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ билан бирга пешиндан олдин икки ракаат ва ундан кейин икки ракаат ўқидим. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али ва Оишадан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси саҳиҳ ҳадисдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ‏:‏ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ، قَالَ ابْنُ عُمَرَ‏:‏ وَحَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ بِرَكْعَتَيِ الْغَدَاةِ، وَلَمْ أَكُنْ أَرَاهُمَا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺdan oʻn rakaatni yodlab oldim, u zot uni kechasi va kunduzi oʻqirdilar: peshindan oldin ikki rakaat va undan keyin ikki rakaat, shomdan keyin ikki rakaat, oxirgi xufton (namozi)dan keyin ikki rakaat. (Ibn Umar) aytdi: Hafsa (roziyallohu anho) menga u zotning bomdoddan oldin ikki rakaat oʻqir edilar, deb soʻzlab berdi. Bu hadis hasan sahih hadisdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан ўн ракаатни ёдлаб олдим, у зот уни кечаси ва кундузи ўқирдилар: пешиндан олдин икки ракаат ва ундан кейин икки ракаат, шомдан кейин икки ракаат, охирги хуфтон (намози)дан кейин икки ракаат. (Ибн Умар) айтди: Ҳафса (розияллоҳу анҳо) менга у зотнинг бомдоддан олдин икки ракаат ўқир эдилар, деб сўзлаб берди. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ‏:‏ قُلْتُ لأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ‏:‏ كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَةُ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏؟‏ فَقَالَ‏:‏ مَدًّا‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Iroq ahlidan bir kishi undan kiyimga tegadigan chivin qoni haqida soʻradi. Shunda Ibn Umar: «Mana bunga qaranglar, u chivin qoni haqida soʻrayapti, holbuki ular Rasululloh ﷺning farzandini oʻldirishgan!» dedi va: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Hasan va Husayn ikkalasi mening dunyodagi ikki rayhonimdir›, deganlarini eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir. Buni Shuʼba va Mahdiy ibn Maymun ham Muhammad ibn Abu Yaʼqubdan rivoyat qilishgan. Bu bobda Abu Hurayradan ham Paygʻambar ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ироқ аҳлидан бир киши ундан кийимга тегадиган чивин қони ҳақида сўради. Шунда Ибн Умар: «Мана бунга қаранглар, у чивин қони ҳақида сўраяпти, ҳолбуки улар Расулуллоҳ ﷺнинг фарзандини ўлдиришган!» деди ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ҳасан ва Ҳусайн иккаласи менинг дунёдаги икки райҳонимдир›, деганларини эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир. Буни Шуъба ва Маҳдий ибн Маймун ҳам Муҳаммад ибн Абу Яъқубдан ривоят қилишган. Бу бобда Абу Ҳурайрадан ҳам Пайғамбар ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، دَعَا حَجَّامًا فَحَجَمَهُ وَسَأَلَهُ‏:‏ كَمْ خَرَاجُكَ‏؟‏ فَقَالَ‏:‏ ثَلاثَةُ آصُعٍ، فَوَضَعَ عَنْهُ صَاعًا وَأَعْطَاهُ أَجْرَهُ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir hajjom (qon oluvchi)ni chaqirdilar, u u zotni hijoma qildi. Soʻng u zot undan: «Xirojing qancha?» deb soʻradilar. U: «Uch soʻ», dedi. Shunda u zot undan bir soʻni soliqdan tushirib, unga haqini berdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ҳажжом (қон олувчи)ни чақирдилар, у у зотни ҳижома қилди. Сўнг у зот ундан: «Хирожинг қанча?» деб сўрадилар. У: «Уч сў», деди. Шунда у зот ундан бир сўни солиқдан тушириб, унга ҳақини бердилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ "

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom besh (narsa) ustiga bino qilingan: Allohdan boʻlak iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va Rasuli ekaniga guvohlik berish, namozni toʻkis ado etish, zakot berish, Baytni haj qilish va Ramazon roʻzasini tutish», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом беш (нарса) устига бино қилинган: Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва Расули эканига гувоҳлик бериш, намозни тўкис адо этиш, закот бериш, Байтни ҳаж қилиш ва Рамазон рўзасини тутиш», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَق الْإِسْلَام وحسابهم على الله. إِلَّا أَنَّ مُسْلِمًا لَمْ يَذْكُرْ» إِلَّا بِحَقِّ الْإِسْلَام "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar bilan ‹Allohdan boʻlak haq maʼbud yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli› deb guvohlik bermagunlaricha, namozni (toʻkis) ado etmagunlaricha va zakot bermagunlaricha urushishga buyurilganman. Buni qilsalar, qonlarini va mollarini mendan saqlaydilar — Islom haqqi (taqozosi) bundan mustasno. Hisob-kitoblari esa Alloh zimmasidadir», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар билан ‹Аллоҳдан бўлак ҳақ маъбуд йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик бермагунларича, намозни (тўкис) адо этмагунларича ва закот бермагунларича урушишга буюрилганман. Буни қилсалар, қонларини ва молларини мендан сақлайдилар — Ислом ҳаққи (тақозоси) бундан мустасно. Ҳисоб-китоблари эса Аллоҳ зиммасидадир», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مثل الْمُنَافِق كَمثل الشَّاة الْعَائِرَةِ بَيْنَ الْغُنْمَيْنِ تَعِيرُ إِلَى هَذِهِ مَرَّةً وَإِلَى هَذِه مرّة» . رَوَاهُ مُسلم

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Munofiqning misoli ikki poda oʻrtasida tentirab yurgan qoʻyga oʻxshaydi: u goh u tarafga, goh bu tarafga oʻtib turadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Мунофиқнинг мисоли икки пода ўртасида тентираб юрган қўйга ўхшайди: у гоҳ у тарафга, гоҳ бу тарафга ўтиб туради», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ حَتَّى الْعَجز والكيس» . رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir narsa qadar bilandir, hatto ojizlik va zukkolik ham — yoki zukkolik va ojizlik (ham)», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир нарса қадар биландир, ҳатто ожизлик ва зукколик ҳам — ёки зукколик ва ожизлик (ҳам)», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «يَكُونُ فِي أُمَّتِي خَسْفٌ وَمَسْخٌ وَذَلِكَ فِي الْمُكَذِّبِينَ بِالْقَدَرِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وروى التِّرْمِذِيّ نَحوه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi uning oldiga kelib: «Falon kishi sizga salom yoʻlladi», dedi. U: «Menga uning bidʼat chiqargani xabari yetdi. Agar u haqiqatan bidʼat chiqargan boʻlsa, mendan unga salom yetkazmagin. Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Ummatimda — yoki bu ummatda — qiyofani oʻzgartirish, yerga botish va tosh yogʻdirish boʻladi› deb aytganlarini eshitganman», dedi. Bu qadariylar haqida edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши унинг олдига келиб: «Фалон киши сизга салом йўллади», деди. У: «Менга унинг бидъат чиқаргани хабари етди. Агар у ҳақиқатан бидъат чиқарган бўлса, мендан унга салом етказмагин. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Умматимда — ёки бу умматда — қиёфани ўзгартириш, ерга ботиш ва тош ёғдириш бўлади› деб айтганларини эшитганман», деди. Бу қадарийлар ҳақида эди.