حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ سَنْبَرٌ الْجَحْدَرِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ نَاسًا أَتَوْا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِبِلٍ وَرَاعِيهَا وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا قَالَ فَقَتَلُوا الرَّاعِيَ وَأَطْرَدُوا الْإِبِلَ فَبَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَلَبِهِمْ فَجِيءَ بِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ وَطَرَحَهُمْ فِي الشَّمْسِ حَتَّى مَاتُوا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir qavm Madinaga keldi va Madinaning havosi ularga yoqmay, kasal boʻldilar. Shunda Rasululloh ﷺ ularga tuyalar va uning choʻponini (berishga) buyurdilar hamda ularning siydiklari va sutlaridan ichishlarini buyurdilar. Ular esa choʻponni oʻldirib, tuyalarni haydab ketdilar. Nabiy ﷺ ularni izlab (odam) yubordilar; ular keltirildi. Bas, u zot ularning qoʻl-oyoqlarini kesdilar, koʻzlariga mil tortdilar va oʻlguncha ularni quyoshga tashlab qoʻydilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир қавм Мадинага келди ва Мадинанинг ҳавоси уларга ёқмай, касал бўлдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларга туялар ва унинг чўпонини (беришга) буюрдилар ҳамда уларнинг сийдиклари ва сутларидан ичишларини буюрдилар. Улар эса чўпонни ўлдириб, туяларни ҳайдаб кетдилар. Набий ﷺ уларни излаб (одам) юбордилар; улар келтирилди. Бас, у зот уларнинг қўл-оёқларини кесдилар, кўзларига мил тортдилар ва ўлгунча уларни қуёшга ташлаб қўйдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَأَلَ النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَحْفَوْهُ بِالْمَسْأَلَةِ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ ذَاتَ يَوْمٍ فَقَالَ لَا تَسْأَلُونِي عَنْ شَيْءٍ إِلَّا بَيَّنْتُهُ لَكُمْ قَالَ أَنَسٌ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ يَمِينًا وَشِمَالًا فَإِذَا كُلُّ إِنْسَانٍ لَاوٍ رَأْسَهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي قَالَ وَأَنْشَأَ رَجُلٌ كَانَ إِذَا لَاحَى يُدْعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ قَالَ أَبُو عَامِرٍ وَأَحْسَبُهُ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي الْجَنَّةِ أَوْ فِي النَّارِ قَالَ فِي النَّارِ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ الْفِتَنِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا رَأَيْتُ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ كَالْيَوْمِ قَطُّ إِنَّهُ صُوِّرَتْ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ حَتَّى رَأَيْتُهُمَا دُونَ الْحَائِطِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Odamlar Rasululloh ﷺdan shu qadar koʻp soʻradilarki, savol bilan u zotni qistab qoʻydilar. Shunda u zot bir kuni minbarga chiqib: «Mendan nima soʻrasangiz, albatta uni sizlarga bayon qilaman», dedilar. Anas aytdi: Men oʻngga va chapga qaray boshladim, mana, har bir kishi boshini kiyimiga oʻrab yigʻlar edi. Shunda janjallashganda otasidan boshqaga nisbat berib chaqirilar boʻlgan bir kishi turib: «Yo Rasululloh, mening otam kim?» dedi. U zot: «Sening otang — Huzofa», dedilar. Abu Omir aytdi: Menimcha, u shunday dedi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, u jannatdami yo doʻzaxdami?» dedi. U zot: «Doʻzaxda», dedilar. Soʻng Umar turib: «Biz Allohni Robb (deb), islomni din (deb), Muhammadni Nabiy (deb) rozi boʻldik; fitnalarning yomonligidan Allohdan panoh tilaymiz», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men yaxshilik va yomonlik(ning koʻrsatilishi)da hech qachon bugungidek (kunni) koʻrmaganman; albatta, jannat va doʻzax shunday tasvirlandiki, men ikkovini devorning narigi tomonida koʻrdim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Одамлар Расулуллоҳ ﷺдан шу қадар кўп сўрадиларки, савол билан у зотни қистаб қўйдилар. Шунда у зот бир куни минбарга чиқиб: «Мендан нима сўрасангиз, албатта уни сизларга баён қиламан», дедилар. Анас айтди: Мен ўнгга ва чапга қарай бошладим, мана, ҳар бир киши бошини кийимига ўраб йиғлар эди. Шунда жанжаллашганда отасидан бошқага нисбат бериб чақирилар бўлган бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ, менинг отам ким?» деди. У зот: «Сенинг отанг — Ҳузофа», дедилар. Абу Омир айтди: Менимча, у шундай деди: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, у жаннатдами ё дўзахдами?» деди. У зот: «Дўзахда», дедилар. Сўнг Умар туриб: «Биз Аллоҳни Робб (деб), исломни дин (деб), Муҳаммадни Набий (деб) рози бўлдик; фитналарнинг ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ тилаймиз», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен яхшилик ва ёмонлик(нинг кўрсатилиши)да ҳеч қачон бугунгидек (кунни) кўрмаганман; албатта, жаннат ва дўзах шундай тасвирландики, мен икковини деворнинг нариги томонида кўрдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاكُمْ مِنْ بَعْدِ ظَهْرِي إِذَا مَا رَكَعْتُمْ وَإِذَا مَا سَجَدْتُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Rukuʼ va sajdani toʻkis bajaringlar! Vallohi, men sizlarni orqamdan — rukuʼ qilganingizda va sajda qilganingizda koʻrib turaman», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Рукуъ ва саждани тўкис бажаринглар! Валлоҳи, мен сизларни орқамдан — рукуъ қилганингизда ва сажда қилганингизда кўриб тураман», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ وَعَبْدُ الصَّمَدِ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا عَدْوَى وَلَا طِيَرَةَ وَيُعْجِبُنِي الْفَأْلُ قَالَ قِيلَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا الْفَأْلُ قَالَ الْكَلِمَةُ الْحَسَنَةُ قَالَ أَبُو عَامِرٍ أَوْ قَالَ الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Yuqumlilik (adviy) yoʻq, badfollik (tiyara) yoʻq; menga esa yaxshi fol yoqadi», dedilar. «Yo Nabiyalloh, faʼl nima?» deyildi. U zot: «Yaxshi soʻz», dedilar. Abu Omir: «Yoki u: ‹pokiza soʻz› dedi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Юқумлилик (адвий) йўқ, бадфоллик (тияра) йўқ; менга эса яхши фол ёқади», дедилар. «Ё Набияллоҳ, фаъл нима?» дейилди. У зот: «Яхши сўз», дедилар. Абу Омир: «Ёки у: ‹покиза сўз› деди», деди.
حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ أَوْ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ وَمَا أَعْدَدْتَ لَهَا قَالَ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا إِلَّا أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَالَ أَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَقَالَ أَنَسٌ فَمَا رَأَيْتُ الْمُسْلِمِينَ فَرِحُوا بِشَيْءٍ بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَشَدَّ مَا فَرِحُوا يَوْمَئِذٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi — yoki bir aʼrobiy — Nabiy ﷺning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon?» dedi. U zot: «Sen unga nima tayyorlading?» dedilar. U: «Men unga (koʻp narsa) tayyorlamadim, faqat Alloh va Uning Rasulini sevaman», dedi. U zot: «Sen oʻzing sevgan (zot) bilan birgasan», dedilar. Anas aytdi: Men musulmonlarning islomdan keyin biror narsaga oʻsha kungi quvonganlaridek qattiq quvonganlarini koʻrmadim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши — ёки бир аъробий — Набий ﷺнинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон?» деди. У зот: «Сен унга нима тайёрладинг?» дедилар. У: «Мен унга (кўп нарса) тайёрламадим, фақат Аллоҳ ва Унинг Расулини севаман», деди. У зот: «Сен ўзинг севган (зот) билан биргасан», дедилар. Анас айтди: Мен мусулмонларнинг исломдан кейин бирор нарсага ўша кунги қувонганларидек қаттиқ қувонганларини кўрмадим.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ مَيْمُونٍ أَبُو الْخَطَّابِ الْأَنْصَارِيُّ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَحَدَّثَنِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَقَائِمٌ أَنْتَظِرُ أُمَّتِي تَعْبُرُ عَلَى الصِّرَاطِ إِذْ جَاءَنِي عِيسَى فَقَالَ هَذِهِ الْأَنْبِيَاءُ قَدْ جَاءَتْكَ يَا مُحَمَّدُ يَسْأَلُونَ أَوْ قَالَ يَجْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَيَدْعُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُفَرِّقَ جَمْعَ الْأُمَمِ إِلَى حَيْثُ يَشَاءُ اللَّهُ لِغَمِّ مَا هُمْ فِيهِ وَالْخَلْقُ مُلْجَمُونَ فِي الْعَرَقِ وَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَهُوَ عَلَيْهِ كَالزَّكْمَةِ وَأَمَّا الْكَافِرُ فَيَتَغَشَّاهُ الْمَوْتُ قَالَ قَالَ لِعِيسَى انْتَظِرْ حَتَّى أَرْجِعَ إِلَيْكَ قَالَ فَذَهَبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَامَ تَحْتَ الْعَرْشِ فَلَقِيَ مَا لَمْ يَلْقَ مَلَكٌ مُصْطَفًى وَلَا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى جِبْرِيلَ اذْهَبْ إِلَى مُحَمَّدٍ فَقُلْ لَهُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَشُفِّعْتُ فِي أُمَّتِي أَنْ أُخْرِجَ مِنْ كُلِّ تِسْعَةٍ وَتِسْعِينَ إِنْسَانًا وَاحِدًا قَالَ فَمَا زِلْتُ أَتَرَدَّدُ عَلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَلَا أَقُومُ مَقَامًا إِلَّا شُفِّعْتُ حَتَّى أَعْطَانِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذَلِكَ أَنْ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَنْ شَهِدَ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَوْمًا وَاحِدًا مُخْلِصًا وَمَاتَ عَلَى ذَلِكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ menga shunday deb aytdilar: «Men ummatim sirotdan oʻtishini kutib turgan edim, shunda Iso oldimga kelib: ‹Ey Muhammad, mana bu paygʻambarlar sening oldingga keldilar — soʻramoqdalar› — yoki: ‹sening oldingga toʻplanmoqdalar› — ‹va oʻzlari turgan gʻam sababli, Alloh azza va jalladan ummatlarning bu toʻplanishini Alloh xohlagan tomonga tarqatishini soʻrab duo qilmoqdalar›, dedi. Xaloyiq esa terga jilov solingandek edi; moʻmin uchun u zukom (tumov) kabi, kofirni esa oʻlim qoplagan edi». U zot Isoga: «Men qaytib kelgunimcha kutib tur», dedilar. Soʻng Allohning Nabiysi ﷺ borib, Arsh ostida turdilar va hech bir muqarrab farishta ham, hech bir mursal nabiy ham uchratmagan (holat)ni uchratdilar. Shunda Alloh azza va jalla Jibrilga: «Muhammadning oldiga bor va unga ayt: boshingni koʻtar, soʻra — berilasan, shafoat qil — shafoating qabul qilinadi», deb vahiy qildi. U zot: «Bas, ummatim haqida — har toʻqson toʻqqiz kishidan bittasini chiqarishimga — shafoatim qabul qilindi. Men Robbim azza va jallaga qaytaverdim; qaysi maqomda tursam, shafoatim qabul qilinaverdi — toki Alloh azza va jalla menga shuni berdi: ‹Ey Muhammad, ummatingdan — Alloh azza va jallaning xalqidan — bir kungina ixlos bilan Allohdan oʻzga iloh yoʻq deb guvohlik bergan va shu (holat) uzra vafot etgan kishini (jannatga) kirgiz›, dedi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ менга шундай деб айтдилар: «Мен умматим сиротдан ўтишини кутиб турган эдим, шунда Исо олдимга келиб: ‹Эй Муҳаммад, мана бу пайғамбарлар сенинг олдингга келдилар — сўрамоқдалар› — ёки: ‹сенинг олдингга тўпланмоқдалар› — ‹ва ўзлари турган ғам сабабли, Аллоҳ азза ва жалладан умматларнинг бу тўпланишини Аллоҳ хоҳлаган томонга тарқатишини сўраб дуо қилмоқдалар›, деди. Халойиқ эса терга жилов солингандек эди; мўмин учун у зуком (тумов) каби, кофирни эса ўлим қоплаган эди». У зот Исога: «Мен қайтиб келгунимча кутиб тур», дедилар. Сўнг Аллоҳнинг Набийси ﷺ бориб, Арш остида турдилар ва ҳеч бир муқарраб фаришта ҳам, ҳеч бир мурсал набий ҳам учратмаган (ҳолат)ни учратдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла Жибрилга: «Муҳаммаднинг олдига бор ва унга айт: бошингни кўтар, сўра — бериласан, шафоат қил — шафоатинг қабул қилинади», деб ваҳий қилди. У зот: «Бас, умматим ҳақида — ҳар тўқсон тўққиз кишидан биттасини чиқаришимга — шафоатим қабул қилинди. Мен Роббим азза ва жаллага қайтавердим; қайси мақомда турсам, шафоатим қабул қилинаверди — токи Аллоҳ азза ва жалла менга шуни берди: ‹Эй Муҳаммад, умматингдан — Аллоҳ азза ва жалланинг халқидан — бир кунгина ихлос билан Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ деб гувоҳлик берган ва шу (ҳолат) узра вафот этган кишини (жаннатга) киргиз›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ مَيْمُونٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَأَلْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَشْفَعَ لِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ قَالَ أَنَا فَاعِلٌ بِهِمْ قَالَ فَأَيْنَ أَطْلُبُكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ اطْلُبْنِي أَوَّلَ مَا تَطْلُبُنِي عَلَى الصِّرَاطِ قَالَ قُلْتُ فَإِذَا لَمْ أَلْقَكَ عَلَى الصِّرَاطِ قَالَ فَأَنَا عِنْدَ الْمِيزَانِ قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَلْقَكَ عِنْدَ الْمِيزَانِ قَالَ فَأَنَا عِنْدَ الْحَوْضِ لَا أُخْطِئُ هَذِهِ الثَّلَاثَ مَوَاطِنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Nabiysi ﷺdan Qiyomat kuni menga shafoat qilishlarini soʻradim. U zot: «Men (buni) qiluvchiman», dedilar. Men: «Ey Allohning Nabiysi, Qiyomat kuni sizni qayerdan izlay?» dedim. U zot: «Meni birinchi izlaganingda sirot ustidan izla», dedilar. Men: «Agar sizni sirot ustida uchratmasam-chi?» dedim. U zot: «Unda men mezon oldida boʻlaman», dedilar. Men: «Agar sizni mezon oldida uchratmasam-chi?» dedim. U zot: «Unda men Havz oldida boʻlaman. Qiyomat kuni men bu uch joydan chetga chiqmayman», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Набийси ﷺдан Қиёмат куни менга шафоат қилишларини сўрадим. У зот: «Мен (буни) қилувчиман», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Набийси, Қиёмат куни сизни қаердан излай?» дедим. У зот: «Мени биринчи излаганингда сирот устидан изла», дедилар. Мен: «Агар сизни сирот устида учратмасам-чи?» дедим. У зот: «Унда мен мезон олдида бўламан», дедилар. Мен: «Агар сизни мезон олдида учратмасам-чи?» дедим. У зот: «Унда мен Ҳавз олдида бўламан. Қиёмат куни мен бу уч жойдан четга чиқмайман», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَقَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا خَيْرَ الْبَرِيَّةِ قَالَ فَقَالَ ذَاكَ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام
Anas (roziyallohu anhu) aytadi: Bir kishi Nabiy ﷺga: «Ey xaloyiqning yaxshisi!» dedi. Shunda u zot: «U — Ibrohim (alayhissalom)dir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: Бир киши Набий ﷺга: «Эй халойиқнинг яхшиси!» деди. Шунда у зот: «У — Иброҳим (алайҳиссалом)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ يُوسُفَ يَعْنِي الْمِسْمَعِيَّ عَنْ حُمَيْدٍ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَلِأَهْلِ الْمَدِينَةِ يَوْمَانِ يَلْعَبُونَ فِيهِمَا فَقَالَ قَدِمْتُ عَلَيْكُمْ وَلَكُمْ يَوْمَانِ تَلْعَبُونَ فِيهِمَا فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ أَبْدَلَكُمْ يَوْمَيْنِ خَيْرًا مِنْهُمَا يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ النَّحْرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga keldilar, Madina ahlining oʻynab-kuladigan ikki kuni bor edi. Shunda u zot: «Men sizlarning oldingizga keldim, sizlarning oʻynab-kuladigan ikki kuningiz bor ekan. Albatta, Alloh sizlarga ular oʻrniga ulardan yaxshiroq boʻlgan ikki kunni — Fitr kuni va Nahr kunini berdi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келдилар, Мадина аҳлининг ўйнаб-куладиган икки куни бор эди. Шунда у зот: «Мен сизларнинг олдингизга келдим, сизларнинг ўйнаб-куладиган икки кунингиз бор экан. Албатта, Аллоҳ сизларга улар ўрнига улардан яхшироқ бўлган икки кунни — Фитр куни ва Наҳр кунини берди», дедилар.
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ هَلْ خَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا لَمْ يَشِنْهُ الشَّيْبُ قَالَ فَقِيلَ يَا أَبَا حَمْزَةَ وَشَيْنٌ هُوَ قَالَ يُقَالُ كُلُّكُمْ يَكْرَهُهُوَخَضَبَ أَبُو بَكْرٍ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ وَخَضَبَ عُمَرُ بِالْحِنَّاءِ
Anas ibn Molikdan: «Rasululloh ﷺ (sochlarini) boʻyaganmilar?» deb soʻraldi. U: «Yoʻq, oq soch u zotni ayblab (nuqson qilib) qoʻymagan», dedi. Unga: «Ey Abu Hamza, u ayb (nuqson)mi?» deyildi. U: «Aytiladiki, barchangiz uni yomon koʻrasiz. Abu Bakr xina va katam bilan boʻyagan, Umar esa xina bilan boʻyagan», dedi.Анас ибн Моликдан: «Расулуллоҳ ﷺ (сочларини) бўяганмилар?» деб сўралди. У: «Йўқ, оқ соч у зотни айблаб (нуқсон қилиб) қўймаган», деди. Унга: «Эй Абу Ҳамза, у айб (нуқсон)ми?» дейилди. У: «Айтиладики, барчангиз уни ёмон кўрасиз. Абу Бакр хина ва катам билан бўяган, Умар эса хина билан бўяган», деди.
حَدَّثَنَا سَهْلٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَلَلٍ فَسَدَّدَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِشْقَصٍ فَأَخْرَجَ الرَّجُلُ رَأْسَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi Nabiy ﷺga bir tirqishdan qarab turdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga temir uchli oʻq bilan moʻljal oldilar; bas, u kishi boshini olib qochdi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир киши Набий ﷺга бир тирқишдан қараб турди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга темир учли ўқ билан мўлжал олдилар; бас, у киши бошини олиб қочди».
حَدَّثَنَا سَهْلٌ عَنْ حُمَيْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَكْرٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُضَحِّي بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ قَالَ ابْنُ بَكْرٍ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَّى بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِقَالَ أَبِي أَسْنَدَاهُ جَمِيعًا عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikkita oqaralash qoʻchqorni qurbonlik qilar edilar. Ibn Bakr esa: «Nabiy ﷺ ikkita oqaralash qoʻchqorni qurbonlik qildilar», dedi. Otam aytdi: Ikkovi ham buni Sobitdan, u Anasdan (deb) musnad qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ иккита оқаралаш қўчқорни қурбонлик қилар эдилар. Ибн Бакр эса: «Набий ﷺ иккита оқаралаш қўчқорни қурбонлик қилдилар», деди. Отам айтди: Иккови ҳам буни Собитдан, у Анасдан (деб) муснад қилдилар.
حَدَّثَنَا سَهْلٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُجَّ يَوْمَ أُحُدٍ وَكَسَرُوا رَبَاعِيَتَهُ فَجَعَلَ يَمْسَحُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ وَهُوَ يَقُولُ كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ خَضَّبُوا وَجْهَ نَبِيِّهِمْ بِالدَّمِ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى رَبِّهِمْ عَزَّ وَجَلَّ فَأُنْزِلَتْ {لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ}
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud kuni Nabiy ﷺning boshlari yarilandi va oldingi tishlari sindirildi. U zot yuzlaridan qonni artar va: «Oʻzlarini Robbi azza va jallaga daʼvat etayotgan paygʻambarining yuzini qonga boʻyagan qavm qanday najot topadi?» der edilar. Shunda: {Bu ishda sening (ixtiyoringda) hech narsa yoʻq; yo (Alloh) ularning tavbasini qabul qiladi, yo ularni azoblaydi, chunki ular zolimlardir} (oyati) nozil boʻldi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд куни Набий ﷺнинг бошлари яриланди ва олдинги тишлари синдирилди. У зот юзларидан қонни артар ва: «Ўзларини Робби азза ва жаллага даъват этаётган пайғамбарининг юзини қонга бўяган қавм қандай нажот топади?» дер эдилар. Шунда: {Бу ишда сенинг (ихтиёрингда) ҳеч нарса йўқ; ё (Аллоҳ) уларнинг тавбасини қабул қилади, ё уларни азоблайди, чунки улар золимлардир} (ояти) нозил бўлди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ صَوْمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَطَوُّعًا قَالَ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ
Humayd aytdi: Anasdan Rasululloh ﷺning nafl roʻzalari haqida soʻraldi. U: «U zot shu qadar roʻza tutar edilarki, biz endi iftor qilmasalar kerak, deb aytardik; va shu qadar iftor qilar edilarki, biz endi roʻza tutmasalar kerak, deb aytardik», dedi.Ҳумайд айтди: Анасдан Расулуллоҳ ﷺнинг нафл рўзалари ҳақида сўралди. У: «У зот шу қадар рўза тутар эдиларки, биз энди ифтор қилмасалар керак, деб айтардик; ва шу қадар ифтор қилар эдиларки, биз энди рўза тутмасалар керак, деб айтардик», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-kasali val-buxli va azobil-qabri (Ey Alloh, men Sendan dangasalikdan, baxillikdan va qabr azobidan panoh tilayman)», deb aytar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-касали вал-бухли ва азобил-қабри (Эй Аллоҳ, мен Сендан дангасаликдан, бахилликдан ва қабр азобидан паноҳ тилайман)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَرَأَيْتُ قَصْرًا مِنْ ذَهَبٍ قُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِشَابٍّ مِنْ قُرَيْشٍ فَظَنَنْتُ أَنِّي أَنَا هُوَ قَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Men jannatga kirdim va oltindan boʻlgan bir qasrni koʻrdim. ‹Bu qasr kimniki?› dedim. Ular: ‹Qurayshdan boʻlgan bir yigitniki›, dedilar. Men uni oʻzim deb oʻyladim. Ular: ‹Umar ibn Xattobniki›, dedilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мен жаннатга кирдим ва олтиндан бўлган бир қасрни кўрдим. ‹Бу қаср кимники?› дедим. Улар: ‹Қурайшдан бўлган бир йигитники›, дедилар. Мен уни ўзим деб ўйладим. Улар: ‹Умар ибн Хаттобники›, дедилар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَبَا مُوسَى اسْتَحْمَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَافَقَ مِنْهُ شُغْلًا قَالَ وَاللَّهِ لَا أَحْمِلُكُمْ فَلَمَّا قَفَّى دَعَاهُ فَقَالَ حَلَفْتَ لَا تَحْمِلُنَا قَالَ وَأَنَا أَحْلِفُ لَأَحْمِلَنَّكُمْ فَحَمَلَهُمْ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Muso Nabiy ﷺdan ulov soʻradi, ammo u zotni band boʻlgan paytlarida uchratdi. U zot: «Allohga qasamki, sizlarga ulov bermayman», dedilar. U orqasiga qaytib ketayotganida uni chaqirdilar. U: «Siz bizga ulov bermaslikka qasam ichgan edingiz», dedi. U zot: «Men esa sizlarga albatta ulov berishga qasam ichaman», dedilar va ularga ulov berdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Мусо Набий ﷺдан улов сўради, аммо у зотни банд бўлган пайтларида учратди. У зот: «Аллоҳга қасамки, сизларга улов бермайман», дедилар. У орқасига қайтиб кетаётганида уни чақирдилар. У: «Сиз бизга улов бермасликка қасам ичган эдингиз», деди. У зот: «Мен эса сизларга албатта улов беришга қасам ичаман», дедилар ва уларга улов бердилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ جَنَازَةً مَرَّتْ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهَا خَيْرًا وَتَتَابَعَتْ الْأَلْسُنُ لَهَا بِالْخَيْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ ثُمَّ مَرَّتْ جَنَازَةٌ أُخْرَى فَقَالُوا لَهَا شَرًّا وَتَتَابَعَتْ الْأَلْسُنُ لَهَا بِالشَّرِّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning yonlaridan bir janoza oʻtdi, (marhum) haqida yaxshi (soʻz) aytildi va tillar uni ketma-ket yaxshilik bilan tilga oldi. Shunda Nabiy ﷺ: «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng boshqa bir janoza oʻtdi, uning haqida yomon (soʻz) aytildi va tillar uni ketma-ket yomonlik bilan tilga oldi. Nabiy ﷺ: «Vojib boʻldi. Sizlar Allohning yer yuzidagi guvohlarisiz», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ёнларидан бир жаноза ўтди, (марҳум) ҳақида яхши (сўз) айтилди ва тиллар уни кетма-кет яхшилик билан тилга олди. Шунда Набий ﷺ: «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг бошқа бир жаноза ўтди, унинг ҳақида ёмон (сўз) айтилди ва тиллар уни кетма-кет ёмонлик билан тилга олди. Набий ﷺ: «Вожиб бўлди. Сизлар Аллоҳнинг ер юзидаги гувоҳларисиз», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ ابْنِ جَبْرِ بْنِ عَتِيكٍ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُجْزِئُ فِي الْوُضُوءِ رَطْلَانِ مِنْ مَاءٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Tahoratda ikki ritl suv kifoya qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Таҳоратда икки ритл сув кифоя қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ السَّبُعِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sajdada meʼyorni saqlanglar va birortangiz ikki bilagini yirtqich hayvon (choʻzganday) yozmasin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Саждада меъёрни сақланглар ва бирортангиз икки билагини йиртқич ҳайвон (чўзгандай) ёзмасин».
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ فَإِنَّ مِنْ حُسْنِ الصَّلَاةِ إِقَامَةَ الصَّفِّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saflaringizni toʻgʻri tiklanglar, chunki safni toʻgʻri tiklash namozning goʻzalligidandir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларингизни тўғри тикланглар, чунки сафни тўғри тиклаш намознинг гўзаллигидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَخَفِّ النَّاسِ صَلَاةً فِي تَمَامٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni toʻkis (toʻla) qilgan holda, odamlarning eng yengil namoz oʻquvchisi edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни тўкис (тўла) қилган ҳолда, одамларнинг энг енгил намоз ўқувчиси эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ شَاذَانُ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ بِإِنَاءٍ يَكُونُ رَطْلَيْنِ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki ritl (suv) sigʻadigan idish bilan tahorat olar, bir soʼ (suv) bilan gʻusl qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки ритл (сув) сиғадиган идиш билан таҳорат олар, бир сў (сув) билан ғусл қилар эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى حَصِيرٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ boʻyra ustida namoz oʻqidilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бўйра устида намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَكَانُوا لَا يَجْهَرُونَ بْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning, Abu Bakr, Umar va Usmonning orqalarida namoz oʻqidim; ular {Bismillahir Rohmanir Rohiym}ni jahriy oʻqimas edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг, Абу Бакр, Умар ва Усмоннинг орқаларида намоз ўқидим; улар {Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм}ни жаҳрий ўқимас эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنِ السُّدِّيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْصَرِفُ عَنْ يَمِينِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (namozdan) oʻng tomonlariga burilib chiqar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (намоздан) ўнг томонларига бурилиб чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ وَرْدَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ minbar ustida xutba qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ минбар устида хутба қилдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَصَمِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ لَا يَنْقُصُونَ التَّكْبِيرَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ ham, Abu Bakr, Umar va Usmon ham takbirni kamaytirmas edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ ҳам, Абу Бакр, Умар ва Усмон ҳам такбирни камайтирмас эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا يَدْعُو بَعْدَ الرُّكُوعِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ faqat bir oygina qunut qildilar — rukuʼdan keyin duo qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ фақат бир ойгина қунут қилдилар — рукуъдан кейин дуо қилар эдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَهُوَ يُنَاوِلُ أَصْحَابَهُ وَهُمْ يَبْنُونَ الْمَسْجِدَ أَلَا إِنَّ الْعَيْشَ عَيْشُ الْآخِرَهْفَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning — ashoblari masjidni qurayotganlarida u zot ularga (gʻisht) uzatib turib — shunday deganlarini eshitdim: «Ogoh boʻlingki, haqiqiy hayot — oxirat hayotidir. Bas, ansorlar va muhojirlarni magʻfirat qilgin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг — ашоблари масжидни қураётганларида у зот уларга (ғишт) узатиб туриб — шундай деганларини эшитдим: «Огоҳ бўлингки, ҳақиқий ҳаёт — охират ҳаётидир. Бас, ансорлар ва муҳожирларни мағфират қилгин».
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ بِالْمَدِينَةِ فَزَعٌ فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَسًا لِأَبِي طَلْحَةَ يُقَالُ لَهُ مَنْدُوبٌ فَرَكِبَهُ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ مَا رَأَيْنَا مِنْ فَزَعٍ وَإِنْ وَجَدْنَا لَبَحْرًا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Madinada bir choʻchish (qoʻrqinch) boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ Abu Talhaning Mandub deb ataladigan otini qarzga olib, unga mindilar. Soʻng qaytib kelib: «Biz qoʻrqadigan hech narsa koʻrmadik, uni (bu otni) esa dengizdek (chopqir) topdik», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мадинада бир чўчиш (қўрқинч) бўлди. Шунда Набий ﷺ Абу Талҳанинг Мандуб деб аталадиган отини қарзга олиб, унга миндилар. Сўнг қайтиб келиб: «Биз қўрқадиган ҳеч нарса кўрмадик, уни (бу отни) эса денгиздек (чопқир) топдик», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ وَعَلَيْهِ مِغْفَرٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Fath yili Makkaga boshlarida dubulgʻa bilan kirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Фатҳ йили Маккага бошларида дубулға билан кирдилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ أَبِي الْمَخِيسِ الْيَشْكُرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ اسْتُشْهِدَ مَوْلَاكَ فُلَانٌ قَالَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُ عَلَيْهِ عَبَاءَةً غَلَّهَا يَوْمَ كَذَا وَكَذَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: «Yo Rasululloh, mavlongiz falonchi shahid boʻldi», deyildi. U zot: «Yoʻq! Men uning ustida falon-falon kuni gʻulul qilgan (oʻljadan oʻgʻirlagan) abosini koʻrdim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: «Ё Расулуллоҳ, мавлонгиз фалончи шаҳид бўлди», дейилди. У зот: «Йўқ! Мен унинг устида фалон-фалон куни ғулул қилган (ўлжадан ўғирлаган) абосини кўрдим», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ السُّدِّيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَبَا طَلْحَةَ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَيْتَامٍ فِي حِجْرِهِ وَرِثُوا خَمْرًا أَنْ يَجْعَلَهَا خَلًّا فَكَرِهَ ذَلِكَ وَقَالَ وَكِيعٌ مَرَّةً أَفَلَا يَجْعَلُهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Nabiy ﷺdan qaramogʻidagi yetimlar meros qilib olgan xamr haqida — uni sirka qilib qoʻyish haqida — soʻradi. U zot buni yoqtirmadilar. Vakiʼ bir marta: «Uni (sirka) qilib qoʻymaydimi?» (deb rivoyat qildi).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Набий ﷺдан қарамоғидаги етимлар мерос қилиб олган хамр ҳақида — уни сирка қилиб қўйиш ҳақида — сўради. У зот буни ёқтирмадилар. Вакиъ бир марта: «Уни (сирка) қилиб қўймайдими?» (деб ривоят қилди).
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَزِّرُ فِي الْخَمْرِ بِالنِّعَالِ وَالْجَرِيدِقَالَ ثُمَّ ضَرَبَ أَبُو بَكْرٍ أَرْبَعِينَ فَلَمَّا كَانَ زَمَنُ عُمَرَ وَدَنَا النَّاسُ مِنْ الرِّيفِ وَالْقُرَى اسْتَشَارَ فِي ذَلِكَ النَّاسَ وَفَشَا ذَلِكَ فِي النَّاسِ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَرَى أَنْ تَجْعَلَهُ كَأَخَفِّ الْحُدُودِ فَضَرَبَ عُمَرُ ثَمَانِينَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xamr (ichgan)ni kovush va xurmo shoxlari bilan taʼzir qilar edilar. Soʻng Abu Bakr qirq (darra) urdi. Umarning zamoni kelib, odamlar qishloq va shaharlarga yaqinlashgach, u bu haqda odamlar bilan maslahatlashdi va bu (ish) odamlar orasida yoyildi. Shunda Abdurrahmon ibn Avf: «Menimcha, uni hadlarning eng yengiliday qilsang (boʻladi)», dedi. Bas, Umar sakson (darra) urdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хамр (ичган)ни ковуш ва хурмо шохлари билан таъзир қилар эдилар. Сўнг Абу Бакр қирқ (дарра) урди. Умарнинг замони келиб, одамлар қишлоқ ва шаҳарларга яқинлашгач, у бу ҳақда одамлар билан маслаҳатлашди ва бу (иш) одамлар орасида ёйилди. Шунда Абдурраҳмон ибн Авф: «Менимча, уни ҳадларнинг энг енгилидай қилсанг (бўлади)», деди. Бас, Умар саксон (дарра) урди.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي عَلَى قَوْمٍ تُقْرَضُ شِفَاهُهُمْ بِمَقَارِيضَ مِنْ نَارٍ قُلْتُ مَا هَؤُلَاءِ قَالَ هَؤُلَاءِ خُطَبَاءُ أُمَّتِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا كَانُوا يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَيَنْسَوْنَ أَنْفُسَهُمْ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا يَعْقِلُونَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Meʼrojga olib borilgan kechada men lablari olovdan boʻlgan qaychilar bilan qirqilayotgan bir qavm yonidan oʻtdim. ‹Bular kimlar?› dedim. U: ‹Bular — sening ummatingdan dunyoparast voizlardir; ular odamlarni yaxshilikka buyurar, oʻzlarini esa unutar edilar, holbuki Kitobni tilovat qilardilar. Aqllarini ishlatmaydilarmi?!› dedi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Меърожга олиб борилган кечада мен лаблари оловдан бўлган қайчилар билан қирқилаётган бир қавм ёнидан ўтдим. ‹Булар кимлар?› дедим. У: ‹Булар — сенинг умматингдан дунёпараст воизлардир; улар одамларни яхшиликка буюрар, ўзларини эса унутар эдилар, ҳолбуки Китобни тиловат қилардилар. Ақлларини ишлатмайдиларми?!› деди».
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنُ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir qavmning singlisining oʻgʻli — oʻshalardandir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавмнинг синглисининг ўғли — ўшалардандир», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَابْنُ جَعْفَرٍ يَعْنِي غُنْدَرًا قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِلَحْمٍ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ فَقَالَ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَنَا هَدِيَّةٌ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga Bariraga sadaqa qilingan goʻsht keltirildi. Shunda u zot: «Bu — unga sadaqa, bizga esa hadyadir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга Барирага садақа қилинган гўшт келтирилди. Шунда у зот: «Бу — унга садақа, бизга эса ҳадядир», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ الْأَسَدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar sizlar men bilgan (narsa)ni bilsangiz, oz kular, koʻp yigʻlar edingiz», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар сизлар мен билган (нарса)ни билсангиз, оз кулар, кўп йиғлар эдингиз», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَجِئْتُ وَهُوَ يَأْكُلُ تَمْرًا وَهُوَ مُقْعٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: «Nabiy ﷺ meni bir hojat bilan yubordilar. Men kelsam, u zot choʻkkalab oʻtirgan holda xurmo yeyayotgan edilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: «Набий ﷺ мени бир ҳожат билан юбордилар. Мен келсам, у зот чўккалаб ўтирган ҳолда хурмо еяётган эдилар».