حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ وَأَسْوَدُ يَعْنِي شَاذَانَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَنْبَأَنِي قَتَادَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِرَجُلٍ يَسُوقُ بَدَنَةً ارْكَبْهَا قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَيْحَكَ فِي الثَّالِثَةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ badana haydab borayotgan bir kishiga: «Unga min», dedilar. U: «Bu badanadir», dedi. U zot: «Unga min», dedilar. U: «Bu badanadir», dedi. U zot uchinchisida: «Unga min, holingga voy!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бадана ҳайдаб бораётган бир кишига: «Унга мин», дедилар. У: «Бу баданадир», деди. У зот: «Унга мин», дедилар. У: «Бу баданадир», деди. У зот учинчисида: «Унга мин, ҳолингга вой!» дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ قَالَ قُلْتُ لِقَتَادَةَ أَسَمِعْتَ أَنَسًا يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ الْبُصَاقُ فِي الْمَسْجِدِ خَطِيئَةٌ قَالَ نَعَمْ وَكَفَّارَتُهُ دَفْنُهُ
Shuʼba aytdi: Men Qatodaga: «Sen Anasning Nabiy ﷺ dan: ‹Masjidga tupurish xatodir›, deb rivoyat qilganini eshitdingmi?» dedim. U: «Ha, uning kafforati esa uni koʻmib tashlashdir», dedi.Шуъба айтди: Мен Қатодага: «Сен Анаснинг Набий ﷺ дан: ‹Масжидга тупуриш хатодир›, деб ривоят қилганини эшитдингми?» дедим. У: «Ҳа, унинг каффорати эса уни кўмиб ташлашдир», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُوَاصِلُوا قَالُوا إِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ إِنَّكُمْ لَسْتُمْ فِي ذَلِكَ مِثْلِي إِنِّي أَظَلُّ أَوْ قَالَ أَبِيتُ أُطْعَمُ وَأُسْقَى
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Visol (uzluksiz roʻza) tutmanglar», dedilar. Ular: «Axir siz visol tutasiz-ku», dedilar. U zot: «Sizlar bu (ish)da menga oʻxshamaysizlar. Men kunduzi — yoki: kechasi — taomlantirilgan va sugʻorilgan holda boʻlaman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Висол (узлуксиз рўза) тутманглар», дедилар. Улар: «Ахир сиз висол тутасиз-ку», дедилар. У зот: «Сизлар бу (иш)да менга ўхшамайсизлар. Мен кундузи — ёки: кечаси — таомлантирилган ва суғорилган ҳолда бўламан», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَخْبَرَنِي عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَمَعَ الْأَنْصَارَ فَقَالَ هَلْ فِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ قَالُوا لَا إِلَّا ابْنَ أُخْتٍ لَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنُ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْ أَنْفُسِهِمْ أَوْ قَالَ مِنْ الْقَوْمِقَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِمُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ فَحَدَّثَنِي عَنْ أَنَسٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlarni toʻplaganlarida: «Oranglarda oʻzlaringizdan boʻlmagan biror kishi bormi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, faqat bizning bir jiyanimiz bor», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bir qavmning jiyani oʻzlaridandir — yoki: oʻsha qavmdandir», dedilar. (Shuʼba) dedi: Men buni Muoviya ibn Qurraga aytdim, u ham menga Anasdan (shunday) rivoyat qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорларни тўплаганларида: «Орангларда ўзларингиздан бўлмаган бирор киши борми?» дедилар. Улар: «Йўқ, фақат бизнинг бир жиянимиз бор», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавмнинг жияни ўзларидандир — ёки: ўша қавмдандир», дедилар. (Шуъба) деди: Мен буни Муовия ибн Қуррага айтдим, у ҳам менга Анасдан (шундай) ривоят қилди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي قَتَادَةُ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا عَدْوَى وَلَا طِيَرَةَ قَالَ وَيُعْجِبُنِي الْفَأْلُ فَقُلْتُ مَا الْفَأْلُ قَالَ الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yuqumli kasallik (oʻz-oʻzidan yuqishi) yoʻq, tiyara (badfol) ham yoʻq. Menga faʼl (yaxshi soʻz) yoqadi», dedilar. Men: «Faʼl nima?» dedim. U: «Yaxshi soʻzdir», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Юқумли касаллик (ўз-ўзидан юқиши) йўқ, тияра (бадфол) ҳам йўқ. Менга фаъл (яхши сўз) ёқади», дедилар. Мен: «Фаъл нима?» дедим. У: «Яхши сўздир», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ زَيْدٍ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍإِنْ كَانَتْ الْوَلِيدَةُ مِنْ وَلَائِدِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَتَجِيءُ فَتَأْخُذُ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا يَنْزِعُ يَدَهُ مِنْ يَدِهَا حَتَّى تَذْهَبَ بِهِ حَيْثُ شَاءَتْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Madina ahlining choʻrilaridan biri kelib, Rasululloh ﷺ ning qoʻllaridan ushlar edi. U zot esa uni xohlagan joyiga olib borguncha, qoʻllarini uning qoʻlidan tortmas edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мадина аҳлининг чўриларидан бири келиб, Расулуллоҳ ﷺ нинг қўлларидан ушлар эди. У зот эса уни хоҳлаган жойига олиб боргунча, қўлларини унинг қўлидан тортмас эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي الْأَنْصَارِيَّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} أَوْ قَالَ {مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا} قَالَ جَاءَ أَبُو طَلْحَةَ بْنُ سَهْلٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَائِطِي الَّذِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا وَلَوْ اسْتَطَعْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ أُسِرَّهُ لَمْ أُعْلِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْعَلْهُ فِي فُقَرَاءِ قَرَابَتِكَ أَوْ قَالَ فِي فُقَرَاءِ أَهْلِكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ushbu: {Sevgan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha, hech yaxshilikka erisha olmaysiz} — yoki: {Allohga chiroyli qarz beradigan kim?} — oyati nozil boʻlganida, Abu Talha ibn Sahl al-Ansoriy kelib: «Ey Allohning Rasuli, falon-falon joydagi bogʻim (Alloh yoʻlida boʻlsin). Ey Allohning Rasuli, agar uni yashirin qila olganimda, oshkor qilmagan boʻlardim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qarindoshlaringning kambagʻallariga — yoki: ahlingning kambagʻallariga — qilgin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ушбу: {Севган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, ҳеч яхшиликка эриша олмайсиз} — ёки: {Аллоҳга чиройли қарз берадиган ким?} — ояти нозил бўлганида, Абу Талҳа ибн Саҳл ал-Ансорий келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, фалон-фалон жойдаги боғим (Аллоҳ йўлида бўлсин). Эй Аллоҳнинг Расули, агар уни яширин қила олганимда, ошкор қилмаган бўлардим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қариндошларингнинг камбағалларига — ёки: аҳлингнинг камбағалларига — қилгин», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ سَمِعْتُ هِلَالَ بْنَ أَبِي دَاوُدَ الْحَبَطِيَّ أَبَا هِشَامٍ قَالَ أَخِي هَارُونُ بْنُ أَبِي دَاوُدَ حَدَّثَنِي قَالَأَتَيْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ إِنَّ الْمَكَانَ بَعِيدٌ وَنَحْنُ يُعْجِبُنَا أَنْ نَعُودَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَيُّمَا رَجُلٍ يَعُودُ مَرِيضًا فَإِنَّمَا يَخُوضُ فِي الرَّحْمَةِ فَإِذَا قَعَدَ عِنْدَ الْمَرِيضِ غَمَرَتْهُ الرَّحْمَةُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِلصَّحِيحِ الَّذِي يَعُودُ الْمَرِيضَ فَالْمَرِيضُ مَا لَهُ قَالَ تُحَطُّ عَنْهُ ذُنُوبُهُ
Horun ibn Abu Dovud aytdi: Men Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning oldiga borib: «Ey Abu Hamza, joy uzoq, biz esa seni yoʻqlab turishni yaxshi koʻramiz», dedim. U boshini koʻtarib aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Qaysi bir kishi bemorni yoʻqlab borsa, u rahmatga shoʻngʻigan boʻladi. Bemorning yonida oʻtirsa esa, rahmat uni oʻrab oladi». (Rovi) dedi: Men: «Ey Allohning Rasuli, bu — bemorni yoʻqlab boradigan sogʻlom kishi uchun; bemorga esa nima bor?» dedim. U zot: «Uning gunohlari toʻkiladi», dedilar.Ҳорун ибн Абу Довуд айтди: Мен Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг олдига бориб: «Эй Абу Ҳамза, жой узоқ, биз эса сени йўқлаб туришни яхши кўрамиз», дедим. У бошини кўтариб айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Қайси бир киши беморни йўқлаб борса, у раҳматга шўнғиган бўлади. Беморнинг ёнида ўтирса эса, раҳмат уни ўраб олади». (Рови) деди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу — беморни йўқлаб борадиган соғлом киши учун; беморга эса нима бор?» дедим. У зот: «Унинг гуноҳлари тўкилади», дедилар.
حَدَّثَنَا الْمُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يَكْرَهَ الْعَبْدُ أَنْ يَرْجِعَ عَنْ الْإِسْلَامِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ وَأَنْ يُحِبَّ الْعَبْدُ الْعَبْدَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch narsa borki, kimda ular boʻlsa, ular sababli iymon shirinligini topadi: Alloh azza va jalla hamda Uning Rasuli unga ulardan boshqa hammadan sevimliroq boʻlishi; bandaning Islomdan qaytishni — xuddi olovga tashlanishni yomon koʻrgani kabi — yomon koʻrishi; va bandaning bir bandani faqat Alloh azza va jalla uchungina sevishi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч нарса борки, кимда улар бўлса, улар сабабли иймон ширинлигини топади: Аллоҳ азза ва жалла ҳамда Унинг Расули унга улардан бошқа ҳаммадан севимлироқ бўлиши; банданинг Исломдан қайтишни — худди оловга ташланишни ёмон кўргани каби — ёмон кўриши; ва банданинг бир бандани фақат Аллоҳ азза ва жалла учунгина севиши», дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَأَنَا ابْنُ تِسْعِ سِنِينَ فَانْطَلَقَتْ بِي أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا ابْنِي اسْتَخْدِمْهُ فَخَدَمْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعَ سِنِينَ فَمَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ فَعَلْتُهُ لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا وَمَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ لَمْ أَفْعَلْهُ أَلَا فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا وَأَتَانِي ذَاتَ يَوْمٍ وَأَنَا أَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ أَوْ قَالَ مَعَ الصِّبْيَانِ فَسَلَّمَ عَلَيْنَا وَدَعَانِي فَأَرْسَلَنِي فِي حَاجَةٍ فَلَمَّا رَجَعْتُ قَالَ لَا تُخْبِرْ أَحَدًا وَاحْتَبَسْتُ عَلَى أُمِّي فَلَمَّا أَتَيْتُهَا قَالَتْ يَا بُنَيَّ مَا حَبَسَكَ قُلْتُ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ لَهُ قَالَتْ وَمَا هِيَ قُلْتُ إِنَّهُ قَالَ لَا تُخْبِرْ بِهَا أَحَدًا قَالَتْ أَيْ بُنَيَّ فَاكْتُمْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِرَّهُ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida men toʻqqiz yoshda edim. Umm Sulaym meni Allohning Nabiysi ﷺ ning oldilariga olib borib: «Ey Allohning Rasuli, bu mening oʻgʻlim, uni xizmatingizga oling», dedi. Shundan soʻng men Nabiy ﷺ ga toʻqqiz yil xizmat qildim. U zot men qilgan biror ish uchun menga: «Nega bunday qilding?» demadilar; men qilmagan biror ish uchun ham: «Nega buni qilmading?» demadilar. Bir kuni men bolalar bilan oʻynab turganimda, u zot oldimga keldilar va bizga salom berib, meni chaqirdilar-da, bir hojat bilan yubordilar. Qaytib kelganimda: «Buni hech kimga aytma», dedilar. Men onamning oldiga kech qolib bordim. Uning oldiga kelganimda: «Ey oʻgʻlim, seni nima ushlab qoldi?» dedi. Men: «Rasululloh ﷺ meni bir hojatlari bilan yubordilar», dedim. U: «U nima edi?» dedi. Men: «U zot: ‹Buni hech kimga aytma›, dedilar», dedim. U: «Ey oʻgʻlim, unday boʻlsa, Rasululloh ﷺ ning sirlarini saqla», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ Мадинага келганларида мен тўққиз ёшда эдим. Умм Сулайм мени Аллоҳнинг Набийси ﷺ нинг олдиларига олиб бориб: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу менинг ўғлим, уни хизматингизга олинг», деди. Шундан сўнг мен Набий ﷺ га тўққиз йил хизмат қилдим. У зот мен қилган бирор иш учун менга: «Нега бундай қилдинг?» демадилар; мен қилмаган бирор иш учун ҳам: «Нега буни қилмадинг?» демадилар. Бир куни мен болалар билан ўйнаб турганимда, у зот олдимга келдилар ва бизга салом бериб, мени чақирдилар-да, бир ҳожат билан юбордилар. Қайтиб келганимда: «Буни ҳеч кимга айтма», дедилар. Мен онамнинг олдига кеч қолиб бордим. Унинг олдига келганимда: «Эй ўғлим, сени нима ушлаб қолди?» деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ мени бир ҳожатлари билан юбордилар», дедим. У: «У нима эди?» деди. Мен: «У зот: ‹Буни ҳеч кимга айтма›, дедилар», дедим. У: «Эй ўғлим, ундай бўлса, Расулуллоҳ ﷺ нинг сирларини сақла», деди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَبَا طَيْبَةَ حَجَمَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ لَهُ بِصَاعٍ مِنْ تَمْرٍ وَكَلَّمَ أَهْلَهُ فَوَضَعُوا عَنْهُ مِنْ خَرَاجِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Tayba Nabiy ﷺ ga hijoma qildi. Shunda u zot unga bir soʼ xurmo berishni buyurdilar va (uning) xoʻjayinlariga aytdilar, ular esa undan (olinadigan) xirojini kamaytirdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Тайба Набий ﷺ га ҳижома қилди. Шунда у зот унга бир сў хурмо беришни буюрдилар ва (унинг) хўжайинларига айтдилар, улар эса ундан (олинадиган) хирожини камайтирдилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِأَصْحَابِهِ سَلُونِي فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ لِلَّذِي كَانَ يُنْسَبُ إِلَيْهِ فَقَالَتْ لَهُ أُمُّهُ يَا بُنَيَّ لَقَدْ قُمْتَ بِأُمِّكَ مَقَامًا عَظِيمًا قَالَ أَرَدْتُ أَنْ أُبَرِّئَ صَدْرِي مِمَّا كَانَ يُقَالُ وَقَدْ كَانَ يُقَالُ فِيهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ashoblariga: «Mendan soʻranglar», dedilar. Shunda bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, mening otam kim?» dedi. U zot: «Otang — Huzofa», deb, u nisbat berilib kelayotgan (kishi)ni aytdilar. Onasi unga: «Ey oʻgʻlim, onang haqida ulkan bir ishga qoʻl urding», dedi. U: «Men (odamlar) aytayotgan gaplardan koʻnglimni tozalamoqchi edim», dedi. Darhaqiqat, u haqida (gap-soʻz) aytilar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ашобларига: «Мендан сўранглар», дедилар. Шунда бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг отам ким?» деди. У зот: «Отанг — Ҳузофа», деб, у нисбат берилиб келаётган (киши)ни айтдилар. Онаси унга: «Эй ўғлим, онанг ҳақида улкан бир ишга қўл урдинг», деди. У: «Мен (одамлар) айтаётган гаплардан кўнглимни тозаламоқчи эдим», деди. Дарҳақиқат, у ҳақида (гап-сўз) айтилар эди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ وَحُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُ فَكَانَ إِذَا جِيءَ بِمَرَقَةٍ فِيهَا قَرْعٌ جُعِلَتْ الْقَرْعُ مِمَّا يَلِيهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qovoqni yaxshi koʻrar edilar. Ichida qovoq boʻlgan shoʻrva keltirilganida, qovoq u zotning oldilariga qoʻyilar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қовоқни яхши кўрар эдилар. Ичида қовоқ бўлган шўрва келтирилганида, қовоқ у зотнинг олдиларига қўйилар эди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ذَهَبَ بَصَرُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جِئْتَ صَلَّيْتَ فِي دَارِي أَوْ قَالَ فِي بَيْتِي لَاتَّخَذْتُ مُصَلَّاكَ مَسْجِدًا فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى فِي دَارِهِ أَوْ قَالَ فِي بَيْتِهِ وَاجْتَمَعَ قَوْمُ عِتْبَانَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرُوا مَالِكَ بْنَ الدُّخْشُمِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ وَإِنَّهُ يُعَرِّضُونَ بِالنِّفَاقِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا بَلَى قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يَقُولُهَا عَبْدٌ صَادِقٌ بِهَا إِلَّا حُرِّمَتْ عَلَيْهِ النَّارُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Itbon ibn Molikning koʻzi koʻr boʻlib qoldi. U: «Ey Allohning Rasuli, agar kelib hovlimda — yoki: uyimda — namoz oʻqisangiz, men namoz oʻqigan joyingizni masjid qilib olardim», dedi. Nabiy ﷺ kelib, uning hovlisida — yoki: uyida — namoz oʻqidilar. Itbonning qavmi Nabiy ﷺ ning huzurlariga toʻplandi. (Anas) dedi: Ular Molik ibn Duxshumni tilga olib: «Ey Allohning Rasuli, u shunday, u bunday», deb uni nifoq bilan ayblagandek boʻldilar. Shunda Nabiy ﷺ: «U Allohdan oʻzga iloh yoʻq va men Allohning Rasuli ekanimga guvohlik bermaydimi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, buni chin dildan aytgan hech bir bandaga doʻzax harom qilinmay qolmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Итбон ибн Моликнинг кўзи кўр бўлиб қолди. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар келиб ҳовлимда — ёки: уйимда — намоз ўқисангиз, мен намоз ўқиган жойингизни масжид қилиб олардим», деди. Набий ﷺ келиб, унинг ҳовлисида — ёки: уйида — намоз ўқидилар. Итбоннинг қавми Набий ﷺ нинг ҳузурларига тўпланди. (Анас) деди: Улар Молик ибн Духшумни тилга олиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, у шундай, у бундай», деб уни нифоқ билан айблагандек бўлдилар. Шунда Набий ﷺ: «У Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва мен Аллоҳнинг Расули эканимга гувоҳлик бермайдими?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, буни чин дилдан айтган ҳеч бир бандага дўзах ҳаром қилинмай қолмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ وَفْدًا مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرَادَ أَنْ يَبْعَثَ مَعَهُمْ رَجُلًا فَقَالُوا ابْعَثْ مَعَنَا رَجُلًا فَقَالَ أَبْعَثُ مَعَكُمْ أَمِينَ هَذِهِ الْأُمَّةِ فَبَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِقَالَ أَبِي وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْعَثْ مَعَنَا رَجُلًا يُعَلِّمُنَا فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ فَقَالَ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَمِينٌ وَهَذَا أَمِينُ هَذِهِ الْأُمَّةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yaman ahlidan bir vakillar guruhi Nabiy ﷺ ning huzurlariga keldi. U zot ular bilan birga bir kishini yubormoqchi boʻldilar. Ular: «Biz bilan bir kishini yuboring», dedilar. U zot: «Sizlar bilan bu ummatning aminini yuboraman», dedilar va Abu Ubayda ibn Jarrohni yubordilar. Otam dedi: Boshqa bir oʻrinda (shunday keladi): Ular: «Ey Allohning Rasuli, biz bilan birga bizga (dinni) oʻrgatadigan bir kishini yuboring», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ Abu Ubayda ibn Jarrohning qoʻlidan ushlab: «Har bir ummatning bir amini bor, bu esa — shu ummatning aminidir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яман аҳлидан бир вакиллар гуруҳи Набий ﷺ нинг ҳузурларига келди. У зот улар билан бирга бир кишини юбормоқчи бўлдилар. Улар: «Биз билан бир кишини юборинг», дедилар. У зот: «Сизлар билан бу умматнинг аминини юбораман», дедилар ва Абу Убайда ибн Жарроҳни юбордилар. Отам деди: Бошқа бир ўринда (шундай келади): Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз билан бирга бизга (динни) ўргатадиган бир кишини юборинг», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Абу Убайда ибн Жарроҳнинг қўлидан ушлаб: «Ҳар бир умматнинг бир амини бор, бу эса — шу умматнинг аминидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُهُ فَأَعْطَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنَمًا بَيْنَ جَبَلَيْنِ فَأَتَى الرَّجُلُ قَوْمَهُ فَقَالَ أَيْ قَوْمِي أَسْلِمُوا فَوَاللَّهِ إِنَّ مُحَمَّدًا لَيُعْطِي عَطِيَّةَ رَجُلٍ مَا يَخَافُ الْفَاقَةَ أَوْ قَالَ الْفَقْرَقَالَ وَحَدَّثَنَاهُ ثَابِتٌ قَالَ قَالَ أَنَسٌ إِنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْلِمُ مَا يُرِيدُ إِلَّا أَنْ يُصِيبَ عَرَضًا مِنْ الدُّنْيَا أَوْ قَالَ دُنْيَا يُصِيبُهَا فَمَا يُمْسِي مِنْ يَوْمِهِ ذَلِكَ حَتَّى يَكُونَ دِينُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ أَوْ قَالَ أَكْبَرَ عَلَيْهِ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ ning oldilariga soʻrab keldi, Rasululloh ﷺ esa unga ikki togʻ orasidagi qoʻylarni berdilar. U kishi qavmining oldiga borib: «Ey qavmim, Islomga kiringlar! Allohga qasamki, Muhammad shunday ato qiladiki, (goʻyo) kambagʻallikdan qoʻrqmaydi», dedi. (Rovi) dedi: Buni bizga Sobit rivoyat qilib aytdi: Anas dedi: Bir kishi Nabiy ﷺ ning huzurlariga kelib, faqat dunyodan biror narsa olish uchungina Islomga kirar edi. Ammo oʻsha kuni kechga yetmasdanoq, uning dini oʻziga dunyodan va undagi narsalardan sevimliroq — yoki: ulugʻroq — boʻlib qolar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ нинг олдиларига сўраб келди, Расулуллоҳ ﷺ эса унга икки тоғ орасидаги қўйларни бердилар. У киши қавмининг олдига бориб: «Эй қавмим, Исломга киринглар! Аллоҳга қасамки, Муҳаммад шундай ато қиладики, (гўё) камбағалликдан қўрқмайди», деди. (Рови) деди: Буни бизга Собит ривоят қилиб айтди: Анас деди: Бир киши Набий ﷺ нинг ҳузурларига келиб, фақат дунёдан бирор нарса олиш учунгина Исломга кирар эди. Аммо ўша куни кечга етмасданоқ, унинг дини ўзига дунёдан ва ундаги нарсалардан севимлироқ — ёки: улуғроқ — бўлиб қолар эди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ وَحَسَنٌ الْأَشْيَبُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَسَنٌ عَنْ ثَابِتٍ وَحُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى بَغْلَتِهِ الشَّهْبَاءِ بِحَائِطٍ لِبَنِي النَّجَّارِ فَسَمِعَ أَصْوَاتَ قَوْمٍ يُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ فَحَاصَتْ الْبَغْلَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُسْمِعَكُمْ عَذَابَ الْقَبْرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oq-kulrang xachirlarida Banu Najjorning bir bogʻi yonidan oʻtdilar. Shunda u zot qabrlarida azoblanayotgan bir qavmning ovozlarini eshitdilar, xachir esa hurkib ketdi. Nabiy ﷺ: «Agar bir-birlaringizni dafn qilmay qoʻyishingizdan (xavotir olmaganimda) edi, Alloh azza va jalladan sizlarga qabr azobini eshittirishini soʻrar edim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оқ-кулранг хачирларида Бану Нажжорнинг бир боғи ёнидан ўтдилар. Шунда у зот қабрларида азобланаётган бир қавмнинг овозларини эшитдилар, хачир эса ҳуркиб кетди. Набий ﷺ: «Агар бир-бирларингизни дафн қилмай қўйишингиздан (хавотир олмаганимда) эди, Аллоҳ азза ва жалладан сизларга қабр азобини эшиттиришини сўрар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ غُلَامًا يَهُودِيًّا كَانَ يَضَعُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَضُوءَهُ وَيُنَاوِلُهُ نَعْلَيْهِ فَمَرِضَ فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ وَأَبُوهُ قَاعِدٌ عِنْدَ رَأْسِهِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا فُلَانُ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَنَظَرَ إِلَى أَبِيهِ فَسَكَتَ أَبُوهُ فَأَعَادَ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَظَرَ إِلَى أَبِيهِ فَقَالَ أَبُوهُ أَطِعْ أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ الْغُلَامُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَخْرَجَهُ بِي مِنْ النَّارِحَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ مِثْلَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir yahudiy gʻulom Nabiy ﷺ ga tahorat suvlarini qoʻyib berar va oyoq kiyimlarini uzatib turar edi. U kasal boʻlib qoldi. Nabiy ﷺ uni yoʻqlab kelib, huzuriga kirdilar. Otasi esa uning bosh tomonida oʻtirgan edi. Nabiy ﷺ unga: «Ey falonchi, ‹Lo ilaha illalloh› degin», dedilar. U otasiga qaradi, otasi jim turdi. Nabiy ﷺ (soʻzlarini) qaytardilar, u yana otasiga qaradi. Shunda otasi: «Abul-Qosimga itoat qil», dedi. Gʻulom: «Allohdan oʻzga iloh yoʻq va sen Allohning Rasuli ekaningga guvohlik beraman», dedi. Nabiy ﷺ: «Uni men orqali doʻzaxdan chiqargan Allohga hamd boʻlsin», deb chiqib ketdilar. Bizga Muammal, unga Hammod, unga Sobit Anasdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир яҳудий ғулом Набий ﷺ га таҳорат сувларини қўйиб берар ва оёқ кийимларини узатиб турар эди. У касал бўлиб қолди. Набий ﷺ уни йўқлаб келиб, ҳузурига кирдилар. Отаси эса унинг бош томонида ўтирган эди. Набий ﷺ унга: «Эй фалончи, ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› дегин», дедилар. У отасига қаради, отаси жим турди. Набий ﷺ (сўзларини) қайтардилар, у яна отасига қаради. Шунда отаси: «Абул-Қосимга итоат қил», деди. Ғулом: «Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва сен Аллоҳнинг Расули эканингга гувоҳлик бераман», деди. Набий ﷺ: «Уни мен орқали дўзахдан чиқарган Аллоҳга ҳамд бўлсин», деб чиқиб кетдилар. Бизга Муаммал, унга Ҳаммод, унга Собит Анасдан шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ جِيرَانُ الْمَسْجِدِ إِلَى مَنَازِلِهِمْ يَتَوَضَّئُونَ وَبَقِيَ فِي الْمَسْجِدِ نَاسٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مَا بَيْنَ السَّبْعِينَ إِلَى الثَّمَانِينَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فَأُتِيَ بِمِخْضَبٍ مِنْ حِجَارَةٍ فِيهِ مَاءٌ فَوَضَعَ أَصَابِعَ يَدِهِ الْيُمْنَى فِي الْمِخْضَبِ فَجَعَلَ يَصُبُّ عَلَيْهِمْ وَهُمْ يَتَوَضَّئُونَ وَيَقُولُ تَوَضَّئُوا حَيَّ عَلَى الْوُضُوءِ حَتَّى تَوَضَّئُوا جَمِيعًا وَبَقِيَ فِيهِ نَحْوٌ مِمَّا كَانَ فِيهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namoz vaqti kirdi. Masjidga qoʻshni (yashovchi)lar tahorat olish uchun uylariga qaytdilar. Masjidda esa muhojirlardan yetmish nafardan sakson nafargacha kishi qoldi. Shunda Rasululloh ﷺ suv soʻradilar va u zotga ichida suvi bor toshdan yasalgan bir togʻora keltirildi. U zot oʻng qoʻllarining barmoqlarini togʻoraga qoʻydilar-da, ularga (suv) quya boshladilar, ular esa tahorat olardilar. U zot: «Tahorat olinglar, tahoratga kelinglar!» der edilar. Nihoyat, hammalari tahorat oldilar, (togʻorada) esa avval qanchalik boʻlsa, shunchalik (suv) qolgan edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намоз вақти кирди. Масжидга қўшни (яшовчи)лар таҳорат олиш учун уйларига қайтдилар. Масжидда эса муҳожирлардан етмиш нафардан саксон нафаргача киши қолди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ сув сўрадилар ва у зотга ичида суви бор тошдан ясалган бир тоғора келтирилди. У зот ўнг қўлларининг бармоқларини тоғорага қўйдилар-да, уларга (сув) қуя бошладилар, улар эса таҳорат олардилар. У зот: «Таҳорат олинглар, таҳоратга келинглар!» дер эдилар. Ниҳоят, ҳаммалари таҳорат олдилар, (тоғорада) эса аввал қанчалик бўлса, шунчалик (сув) қолган эди.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَانْطَلَقْتُ بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وُلِدَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي عَبَاءَةٍ يَهْنَأُ بَعِيرًا لَهُ فَقَالَ لِي أَمَعَكَ تَمْرٌ قُلْتُ نَعَمْ فَتَنَاوَلَ تَمَرَاتٍ فَأَلْقَاهُنَّ فِي فِيهِ فَلَاكَهُنَّ فِي حَنَكِهِ فَفَغَرَ الصَّبِيُّ فَاهُ فَأَوْجَرَهُ فَجَعَلَ الصَّبِيُّ يَتَلَمَّظُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَتْ الْأَنْصَارُ إِلَّا حُبَّ التَّمْرِ وَسَمَّاهُ عَبْدَ اللَّهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Abu Talha tugʻilganida, men uni Rasululloh ﷺ ning huzurlariga olib bordim. Nabiy ﷺ ning oldilariga kelsam, u zot abo (chopon)da boʻlib, tuyalariga qatron surtayotgan edilar. U zot menga: «Yoningda xurmo bormi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot bir necha dona xurmo olib, ogʻizlariga soldilar-da, ularni tanglaylarida chaynadilar. Bola ogʻzini ochdi, u zot esa (chaynalganini) uning ogʻziga soldilar. Bola tamshana boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ansorlar faqat xurmoni sevishdan boshqasiga koʻnmadilar», dedilar va unga Abdulloh deb ism qoʻydilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Абу Талҳа туғилганида, мен уни Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига олиб бордим. Набий ﷺ нинг олдиларига келсам, у зот або (чопон)да бўлиб, туяларига қатрон суртаётган эдилар. У зот менга: «Ёнингда хурмо борми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот бир неча дона хурмо олиб, оғизларига солдилар-да, уларни танглайларида чайнадилар. Бола оғзини очди, у зот эса (чайналганини) унинг оғзига солдилар. Бола тамшана бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ансорлар фақат хурмони севишдан бошқасига кўнмадилар», дедилар ва унга Абдуллоҳ деб исм қўйдилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا إِذَا كُنَّا عِنْدَكَ فَحَدَّثْتَنَا رَقَّتْ قُلُوبُنَا فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِكَ عَافَسْنَا النِّسَاءَ وَالصِّبْيَانَ وَفَعَلْنَا وَفَعَلْنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ تِلْكَ السَّاعَةَ لَوْ تَدُومُونَ عَلَيْهَا لَصَافَحَتْكُمْ الْمَلَائِكَةُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning ashoblari u zotga: «Biz sizning huzuringizda boʻlib, siz bizga (nasihat) aytganingizda qalblarimiz yumshaydi. Huzuringizdan chiqqanimizda esa, ayollar va bolalar bilan mashgʻul boʻlamiz, u ishni ham, bu ishni ham qilamiz», dedilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Agar sizlar oʻsha holatda davom eta olsangiz, farishtalar sizlar bilan koʻrishar edi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг ашоблари у зотга: «Биз сизнинг ҳузурингизда бўлиб, сиз бизга (насиҳат) айтганингизда қалбларимиз юмшайди. Ҳузурингиздан чиққанимизда эса, аёллар ва болалар билан машғул бўламиз, у ишни ҳам, бу ишни ҳам қиламиз», дедилар. Шунда Набий ﷺ: «Агар сизлар ўша ҳолатда давом эта олсангиз, фаришталар сизлар билан кўришар эди», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ ابْنِ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى الصِّبْيَانَ وَالنِّسَاءَ مُقْبِلِينَ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مِنْ عُرْسٍ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُمْثِلًا فَقَالَ اللَّهُمَّ أَنْتُمْ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ اللَّهُمَّ أَنْتُمْ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ اللَّهُمَّ أَنْتُمْ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيَّ يَعْنِي الْأَنْصَارَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ toʻydan qaytayotgan bolalar va ayollarni koʻrdilar. Shunda Nabiyalloh ﷺ tik turib: «Ey Alloh! Sizlar men uchun odamlarning eng sevimlilaridansiz; ey Alloh! Sizlar men uchun odamlarning eng sevimlilaridansiz; ey Alloh! Sizlar men uchun odamlarning eng sevimlilaridansiz», — dedilar. Yaʼni ansorlarni (nazarda tutdilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тўйдан қайтаётган болалар ва аёлларни кўрдилар. Шунда Набияллоҳ ﷺ тик туриб: «Эй Аллоҳ! Сизлар мен учун одамларнинг энг севимлиларидансиз; эй Аллоҳ! Сизлар мен учун одамларнинг энг севимлиларидансиз; эй Аллоҳ! Сизлар мен учун одамларнинг энг севимлиларидансиз», — дедилар. Яъни ансорларни (назарда тутдилар).
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَعَطَسَ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا أَوْ قَالَ سَمَّتَ أَحَدَهُمَا وَتَرَكَ الْآخَرَ فَقِيلَ هُمَا رَجُلَانِ عَطَسَا فَشَمَّتَّ أَوْ قَالَ فَسَمَّتَّ أَحَدَهُمَا وَتَرَكْتَ الْآخَرَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا حَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنَّ هَذَا لَمْ يَحْمَدْ اللَّهَقَالَ سُلَيْمَانُ أُرَاهُ نَحْوًا مِنْ هَذَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurlarida ikki kishi aksa urdi. U zot ulardan biriga (rahmat soʻrab) duo qildilar, ikkinchisini esa qoldirdilar. «Bular aksa urgan ikki kishi edi, siz ulardan biriga duo qildingiz, ikkinchisini esa qoldirdingiz», deyildi. Shunda u zot: «Bu kishi Allohga hamd aytdi, bu kishi esa Allohga hamd aytmadi», dedilar. Sulaymon: «Menimcha, u shunga oʻxshash (dedi)», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузурларида икки киши акса урди. У зот улардан бирига (раҳмат сўраб) дуо қилдилар, иккинчисини эса қолдирдилар. «Булар акса урган икки киши эди, сиз улардан бирига дуо қилдингиз, иккинчисини эса қолдирдингиз», дейилди. Шунда у зот: «Бу киши Аллоҳга ҳамд айтди, бу киши эса Аллоҳга ҳамд айтмади», дедилар. Сулаймон: «Менимча, у шунга ўхшаш (деди)», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَكَانَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ مَعَ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَسُوقُ بِهِنَّ سَوَّاقٌ فَقَالَ لَهُ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدَكَ بِالْقَوَارِيرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Umm Sulaym Nabiy ﷺ ning ayollari bilan birga edi, bir haydovchi esa ularni (tuyalarini) haydab borardi. Shunda u zot unga: «Ey Anjasha, shishalarga muloyim boʻl!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Умм Сулайм Набий ﷺ нинг аёллари билан бирга эди, бир ҳайдовчи эса уларни (туяларини) ҳайдаб борарди. Шунда у зот унга: «Эй Анжаша, шишаларга мулойим бўл!» дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِهَكَذَا مَرَّتَيْنِ وَثَنَا بِهِ مَرَّةً أُخْرَى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga yolgʻon nisbat bersa, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin», dedilar — shu tarzda ikki marta. (Sulaymon) buni boshqa bir safar rivoyat qilib: Rasululloh ﷺ: «Kim menga ataylab yolgʻon nisbat bersa, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin», dedilar, dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга ёлғон нисбат берса, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин», дедилар — шу тарзда икки марта. (Сулаймон) буни бошқа бир сафар ривоят қилиб: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга атайлаб ёлғон нисбат берса, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин», дедилар, деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِوَلَمْ يَشُكَّ حَجَّاجٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: U zot: «Biringiz oʻz birodariga — yoki: oʻz qoʻshnisiga — oʻzi uchun yaxshi koʻrgan narsani yaxshi koʻrmagunicha, iymon keltirmaydi», dedilar. Hajjoj (rivoyatida) shubha qilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилинади: У зот: «Бирингиз ўз биродарига — ёки: ўз қўшнисига — ўзи учун яхши кўрган нарсани яхши кўрмагунича, иймон келтирмайди», дедилар. Ҳажжож (ривоятида) шубҳа қилмади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْأَنْصَارَ كَرِشِي وَعَيْبَتِي وَإِنَّ النَّاسَ سَيَكْثُرُونَ وَيَقِلُّونَ فَاقْبَلُوا مِنْ مُحْسِنِهِمْ وَاعْفُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ وَقَالَ حَجَّاجٌ عَنْ مُسِيِّهِمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, ansorlar mening yaqinlarim va sirdoshlarimdir. Odamlar (vaqt oʻtib) koʻpayadi, ular (ansorlar) esa kamayadi. Bas, ulardan yaxshilik qilganini qabul qilinglar va yomonlik qilganini afv etinglar», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ансорлар менинг яқинларим ва сирдошларимдир. Одамлар (вақт ўтиб) кўпаяди, улар (ансорлар) эса камаяди. Бас, улардан яхшилик қилганини қабул қилинглар ва ёмонлик қилганини афв этинглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَلَا أَدْرِي أَشَيْءٌ أُنْزِلَ أَوْ كَانَ يَقُولُهُ لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَيْنِ مِنْ مَالٍ لَتَمَنَّى أَوْ لَابْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَلَا أَدْرِي أَشَيْءٌ أُنْزِلَ عَلَيْهِ فَذَكَرَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim — bu (Qurʼondan) nozil qilingan narsami yoki u zot (oʻzlari) aytar edilarmi, bilmayman: «Agar Odam farzandining ikki vodiy toʻla moli boʻlsa, u albatta uchinchi vodiyni tilar — yoki: talab qilar — edi. Odam farzandining ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Alloh esa tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi». Boshqa (rivoyatda): «Bu unga nozil qilingan narsami, bilmayman», deyildi va shu (hadis) zikr qilindi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим — бу (Қуръондан) нозил қилинган нарсами ёки у зот (ўзлари) айтар эдиларми, билмайман: «Агар Одам фарзандининг икки водий тўла моли бўлса, у албатта учинчи водийни тилар — ёки: талаб қилар — эди. Одам фарзандининг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Аллоҳ эса тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади». Бошқа (ривоятда): «Бу унга нозил қилинган нарсами, билмайман», дейилди ва шу (ҳадис) зикр қилинди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَجَلَدَهُ بِجَرِيدَتَيْنِ نَحْوَ الْأَرْبَعِينَقَالَ وَفَعَلَهُ أَبُو بَكْرٍ فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ اسْتَشَارَ النَّاسَ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَخَفُّ الْحُدُودِ ثَمَانُونَ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ عُمَرُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning huzurlariga xamr ichgan bir kishi keltirildi. U zot uni ikkita xurmo novdasi bilan qirqqa yaqin (marta) urdilar. (Qatoda) dedi: Abu Bakr ham shunday qildi. Umar (davri) kelganida esa u odamlar bilan maslahatlashdi. Shunda Abdurahmon ibn Avf: «Hadlarning eng yengili — sakson (zarba)», dedi. Soʻng Umar shunga buyurdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг ҳузурларига хамр ичган бир киши келтирилди. У зот уни иккита хурмо новдаси билан қирққа яқин (марта) урдилар. (Қатода) деди: Абу Бакр ҳам шундай қилди. Умар (даври) келганида эса у одамлар билан маслаҳатлашди. Шунда Абдураҳмон ибн Авф: «Ҳадларнинг энг енгили — саксон (зарба)», деди. Сўнг Умар шунга буюрди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَلَا أُحَدِّثُكُمْ بِحَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعَهُ مِنْهُ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَفْشُوَ الزِّنَا وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَذْهَبَ الرِّجَالُ وَيَبْقَى النِّسَاءُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً قَيِّمٌ وَاحِدٌحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ يَذْهَبُ الرِّجَالُ وَيَبْقَى النِّسَاءُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sizlarga Rasululloh ﷺ dan eshitgan bir hadisni aytib bermaymi? Mendan keyin uni u zotdan eshitgan biror kishi sizlarga aytib bermaydi: «Qiyomat alomatlaridan (biri) — ilm koʻtarilishi, jaholat (oshkora) paydo boʻlishi, zino yoyilishi, xamr ichilishi, erkaklar (kamayib) ketishi va ayollar (koʻpayib) qolishidir. Hatto ellik ayolga bitta qoʻriqlovchi (gʻamxoʻr) erkak (qoladi)», — dedilar. Boshqa (rivoyatda): «Sizlarga Rasululloh ﷺ dan eshitgan bir hadisni albatta aytib beraman», deb shunga oʻxshashi zikr qilindi; faqat unda: «Erkaklar ketadi va ayollar qoladi», deyildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сизларга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бир ҳадисни айтиб бермайми? Мендан кейин уни у зотдан эшитган бирор киши сизларга айтиб бермайди: «Қиёмат аломатларидан (бири) — илм кўтарилиши, жаҳолат (ошкора) пайдо бўлиши, зино ёйилиши, хамр ичилиши, эркаклар (камайиб) кетиши ва аёллар (кўпайиб) қолишидир. Ҳатто эллик аёлга битта қўриқловчи (ғамхўр) эркак (қолади)», — дедилар. Бошқа (ривоятда): «Сизларга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бир ҳадисни албатта айтиб бераман», деб шунга ўхшаши зикр қилинди; фақат унда: «Эркаклар кетади ва аёллар қолади», дейилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَيَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُسْمِعَكُمْ عَذَابَ الْقَبْرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar bir-birlaringizni dafn qilmay qoʻyishingizdan (xavotir olmaganimda) edi, Alloh azza va jalladan sizlarga qabr azobini eshittirishini soʻrar edim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бир-бирларингизни дафн қилмай қўйишингиздан (хавотир олмаганимда) эди, Аллоҳ азза ва жалладан сизларга қабр азобини эшиттиришини сўрар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاةٍ فَإِنَّهُ يُنَاجِي رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَلَا يَبْزُقَنَّ قَالَ حَجَّاجٌ يَبْصُقَنَّ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلَكِنْ عَنْ شِمَالِهِ وَتَحْتَ قَدَمِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namozda boʻlsa, albatta u Robbi azza va jalla bilan munojot qilayotgan boʻladi. Bas, oldiga ham, oʻng tomoniga ham hech tupurmasin; balki chap tomoniga va oyogʻining ostiga (tupursin)», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намозда бўлса, албатта у Робби азза ва жалла билан муножот қилаётган бўлади. Бас, олдига ҳам, ўнг томонига ҳам ҳеч тупурмасин; балки чап томонига ва оёғининг остига (тупурсин)», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَلَمْ أَسْمَعْ أَحَدًا مِنْهُمْ يَقْرَأُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِقَالَ حَجَّاجٌ قَالَ شُعْبَةُ قَالَ قَتَادَةُ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَفْتِحُ الْقِرَاءَةَ فَقَالَ إِنَّكَ لَتَسْأَلُنِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan, Abu Bakr, Umar va Usmon bilan namoz oʻqidim, ulardan birortasining «Bismillahir-Rohmanir-Rohiym»ni oʻqiganini eshitmadim. Hajjoj dedi: Shuʼba aytdi: Qatoda dedi: Men Anas ibn Molikdan: «Rasululloh ﷺ qiroatni nima bilan boshlar edilar?» deb soʻradim. U: «Sen mendan hech kim soʻramagan narsani soʻrayapsan», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан, Абу Бакр, Умар ва Усмон билан намоз ўқидим, улардан бирортасининг «Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм»ни ўқиганини эшитмадим. Ҳажжож деди: Шуъба айтди: Қатода деди: Мен Анас ибн Моликдан: «Расулуллоҳ ﷺ қироатни нима билан бошлар эдилар?» деб сўрадим. У: «Сен мендан ҳеч ким сўрамаган нарсани сўраяпсан», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ الدُّبَّاءَ قَالَ حَجَّاجٌ الْقَرْعَ قَالَ فَأُتِيَ بِطَعَامٍ أَوْ دُعِيَ لَهُ قَالَ أَنَسٌ فَجَعَلْتُ أَتَتَبَّعُهُ فَأَضَعُهُ بَيْنَ يَدَيْهِ لِمَا أَعْلَمُ أَنَّهُ يُحِبُّهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qovoqni yaxshi koʻrar edilar. Hajjoj (rivoyatida) «qarʼ» dedi. Soʻng bir taom keltirildi yoki u zot taomga chaqirildi. Anas aytdi: Men uni terib, u zotning oldilariga qoʻyar edim — chunki u zot uni yaxshi koʻrishlarini bilardim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қовоқни яхши кўрар эдилар. Ҳажжож (ривоятида) «қаръ» деди. Сўнг бир таом келтирилди ёки у зот таомга чақирилди. Анас айтди: Мен уни териб, у зотнинг олдиларига қўяр эдим — чунки у зот уни яхши кўришларини билардим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sajdada meʼyorni saqlanglar va birortangiz ikki bilagini it (choʻzganday) yozmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Саждада меъёрни сақланглар ва бирортангиз икки билагини ит (чўзгандай) ёзмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَوُّوا صُفُوفَكُمْ فَإِنَّ تَسْوِيَةَ الصُّفُوفِ مِنْ تَمَامِ الصَّلَاةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar, chunki saflarni toʻgʻrilash namozning mukammalligidandir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларингизни тўғриланглар, чунки сафларни тўғрилаш намознинг мукаммаллигидандир», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz men unga oʻz bolasi, otasi va barcha odamlardan koʻra mahbubroq boʻlmagunimcha, iymon keltirmaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз мен унга ўз боласи, отаси ва барча одамлардан кўра маҳбуброқ бўлмагунимча, иймон келтирмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَلْعَقُ أَصَابِعَهُ الثَّلَاثَ إِذَا أَكَلَ وَقَالَ إِذَا وَقَعَتْ لُقْمَةُ أَحَدِكُمْ فَلْيُمِطْ عَنْهَا الْأَذَى وَلْيَأْكُلْهَا وَلَا يَدَعْهَا لِلشَّيْطَانِ وَلْيَسْلُتْ أَحَدُكُمْ الصَّحْفَةَ فَإِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ فِي أَيِّ طَعَامِكُمْ الْبَرَكَةَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ biror taomni yeganlarida uch barmoqlarini yalar edilar va: «Birontangizning luqmasi tushib ketsa, uni (yopishgan) azo (kir)dan tozalab yesin, uni shaytonga qoldirmasin. Birontangiz likobchani (idishni) yalab-artib olsin, chunki sizlar taomingizning qaysi qismida baraka borligini bilmaysizlar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бирор таомни еганларида уч бармоқларини ялар эдилар ва: «Биронтангизнинг луқмаси тушиб кетса, уни (ёпишган) азо (кир)дан тозалаб есин, уни шайтонга қолдирмасин. Биронтангиз ликобчани (идишни) ялаб-артиб олсин, чунки сизлар таомингизнинг қайси қисмида барака борлигини билмайсизлар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْتَجِمُ وَلَمْ يَكُنْ يَظْلِمُ أَحَدًا أَجْرَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ hijoma qildirar edilar va hech kimning ish haqini (hech qachon) ushlab qolmas edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳижома қилдирар эдилар ва ҳеч кимнинг иш ҳақини (ҳеч қачон) ушлаб қолмас эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَإِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinada peshin namozini toʻrt rakaat oʻqidilar, Zul-Hulayfada esa asr namozini ikki rakaat oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинада пешин намозини тўрт ракаат ўқидилар, Зул-Ҳулайфада эса аср намозини икки ракаат ўқидилар.