وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَآهُ، وَقَمْلُهُ يَسْقُطُ عَلَى وَجْهِهِ. مِثْلَهُ.
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ uni (Kaʼbni) — bitlar yuziga toʻkilib turgan holda — koʻrdi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ уни (Каъбни) — битлар юзига тўкилиб турган ҳолда — кўрди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ خَلَفٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، وَرْقَاءَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَآهُ وَقَمْلُهُ يَسْقُطُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ". قَالَ نَعَمْ. فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحْلِقَ وَهْوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ، لَمْ يُبَيِّنْ لَهُمْ أَنَّهُمْ يَحِلُّونَ بِهَا، وَهُمْ عَلَى طَمَعٍ أَنْ يَدْخُلُوا مَكَّةَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الْفِدْيَةَ، فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُطْعِمَ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ، أَوْ يُهْدِيَ شَاةً، أَوْ يَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ.
(Kaʼb ibn Ujra aytdi:) Rasululloh ﷺ uni — biti (qonjigʻalari) yuziga toʻkilayotgan holda — koʻrib: «Boshing hashoroti (biti) seni ozorlayaptimi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Rasululloh ﷺ unga (sochini) qirib tashlashni buyurdilar — u zot Hudaybiyada edilar, ularga u yerda ehromdan chiqishlarini (hali) bayon qilmagan edilar, ular Makkaga kirishga umidvor edilar. Shunda Alloh fidya (toʻlov) (oyatini) nozil qildi va Rasululloh ﷺ unga: olti miskinga bir faraq (oʻlchov taom) yedirishini, yoki bir qoʻy (qurbonlik) qilishini, yoki uch kun roʻza tutishini buyurdilar.(Каъб ибн Ужра айтди:) Расулуллоҳ ﷺ уни — бити (қонжиғалари) юзига тўкилаётган ҳолда — кўриб: «Бошинг ҳашороти (бити) сени озорлаяптими?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга (сочини) қириб ташлашни буюрдилар — у зот Ҳудайбияда эдилар, уларга у ерда эҳромдан чиқишларини (ҳали) баён қилмаган эдилар, улар Маккага киришга умидвор эдилар. Шунда Аллоҳ фидя (тўлов) (оятини) нозил қилди ва Расулуллоҳ ﷺ унга: олти мискинга бир фарақ (ўлчов таом) едиришини, ёки бир қўй (қурбонлик) қилишини, ёки уч кун рўза тутишини буюрдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ، وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ {أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ}. قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَاحْلِقْ، وَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ، أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً ". قَالَ أَيُّوبُ لاَ أَدْرِي بِأَىِّ هَذَا بَدَأَ.
Paygʻambar ﷺ Hudaybiya zamonida mening oldimga keldilar — biti yuzimga toʻkilib turardi. U zot: «Boshing hashoroti (biti) seni ozorlayaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «(Sochingni) qirib tashla, va uch kun roʻza tut, yoki olti miskinga taom ber, yoki bir qurbonlik soʻ y», dedilar. Ayyub: «Qaysi biri bilan boshlaganini bilmayman», dedi.Пайғамбар ﷺ Ҳудайбия замонида менинг олдимга келдилар — бити юзимга тўкилиб турарди. У зот: «Бошинг ҳашороти (бити) сени озорлаяптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «(Сочингни) қириб ташла, ва уч кун рўза тут, ёки олти мискинга таом бер, ёки бир қурбонлик сў й», дедилар. Айюб: «Қайси бири билан бошлаганини билмайман», деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحُدَيْبِيَةِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ، وَقَدْ حَصَرَنَا الْمُشْرِكُونَ ـ قَالَ ـ وَكَانَتْ لِي وَفْرَةٌ فَجَعَلَتِ الْهَوَامُّ تَسَّاقَطُ عَلَى وَجْهِي، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ [quran sura="2" aya_start="196" aya_end="196"]{فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ}
Biz Rasululloh ﷺ bilan Hudaybiyada — ehromda — edik, mushriklar bizni qamab (toʻsib) qoʻ ygan edi. Mening (uzun) sochim bor edi, hashorot (biti) yuzimga toʻkila boshladi. Paygʻambar ﷺ mening yonimdan oʻtib: «Boshing hashoroti (biti) seni ozorlayaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. (Kaʼb:) Shunda mana bu oyat nozil boʻ ldi: «Sizlardan kim kasal boʻ lsa yoki boshida bir ozor (kasallik) boʻ lsa, (sochini qirsa,) roʻzadan, sadaqadan yoki qurbonlikdan iborat fidya (toʻlasin)» (Baqara surasi, 196).Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Ҳудайбияда — эҳромда — эдик, мушриклар бизни қамаб (тўсиб) қў йган эди. Менинг (узун) сочим бор эди, ҳашорот (бити) юзимга тўкила бошлади. Пайғамбар ﷺ менинг ёнимдан ўтиб: «Бошинг ҳашороти (бити) сени озорлаяптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. (Каъб:) Шунда мана бу оят нозил бў лди: «Сизлардан ким касал бў лса ёки бошида бир озор (касаллик) бў лса, (сочини қирса,) рўзадан, садақадан ёки қурбонликдан иборат фидя (тўласин)» (Бақара сураси, 196).
حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَمَّا السَّلاَمُ عَلَيْكَ فَقَدْ عَرَفْنَاهُ فَكَيْفَ الصَّلاَةُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ ".
(Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) aytdi:) (Paygʻambar ﷺga): «Ey Allohning Rasuli, sizga salom (berishni) bildik; (lekin) salovot (aytish) qanday?» deyildi. U zot: «(Shunday) ayting: ‹Allohumma solli ala Muhammadin va ala oli Muhammadin, kama sollayta ala oli Ibrohima, innaka Hamidun Majid; Allohumma barik ala Muhammadin va ala oli Muhammadin, kama barakta ala oli Ibrohima, innaka Hamidun Majid› (Ey Alloh! Ibrohim oilasiga rahmat-marhamat (salovot) yoʻ llaganingdek, Muhammadga va Muhammad oilasiga rahmat-marhamat yoʻ lla — albatta Sen Maqtovli, Ulugʻ dirsan; ey Alloh! Ibrohim oilasiga barakot berganingdek, Muhammadga va Muhammad oilasiga barakot ber — albatta Sen Maqtovli, Ulugʻ dirsan)», dedilar.(Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) айтди:) (Пайғамбар ﷺга): «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга салом (беришни) билдик; (лекин) саловот (айтиш) қандай?» дейилди. У зот: «(Шундай) айтинг: ‹Аллоҳумма солли ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин, кама соллайта ала оли Иброҳима, иннака Ҳамидун Мажид; Аллоҳумма барик ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин, кама баракта ала оли Иброҳима, иннака Ҳамидун Мажид› (Эй Аллоҳ! Иброҳим оиласига раҳмат-марҳамат (саловот) йў ллаганингдек, Муҳаммадга ва Муҳаммад оиласига раҳмат-марҳамат йў лла — албатта Сен Мақтовли, Улуғ дирсан; эй Аллоҳ! Иброҳим оиласига баракот берганингдек, Муҳаммадга ва Муҳаммад оиласига баракот бер — албатта Сен Мақтовли, Улуғ дирсан)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبٍ، هُوَ ابْنُ عُجْرَةَ قَالَ أَتَى عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ، وَأَنَا أُوقِدُ تَحْتَ بُرْمَةٍ، وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَنْ رَأْسِي فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَاحْلِقْ وَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةً، أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً ". قَالَ أَيُّوبُ لاَ أَدْرِي بِأَيَّتِهِنَّ بَدَأَ.
(Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ Hudaybiya zamonida mening oldimga keldilar — men bir qozon ostida (oʻ t) yoqayotgan edim; bitlar boshimdan toʻ kilib (tushayotgan) edi. U zot: «Boshing hashoroti (bitlari) seni ranjityaptimi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. U zot: «(Boʻ lmasa) qirdirib, uch kun roʻ za tut, yoki olti (miskin)ni taomlantir, yoki bir qurbonlik soʻ y» dedilar. (Ayyub: «U (kaysi)dan boshlaganini bilmayman» dedi.)(Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ Ҳудайбия замонида менинг олдимга келдилар — мен бир қозон остида (ў т) ёқаётган эдим; битлар бошимдан тў килиб (тушаётган) эди. У зот: «Бошинг ҳашороти (битлари) сени ранжитяптими?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. У зот: «(Бў лмаса) қирдириб, уч кун рў за тут, ёки олти (мискин)ни таомлантир, ёки бир қурбонлик сў й» дедилар. (Айюб: «У (кайси)дан бошлаганини билмайман» деди.)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَتَيْتُهُ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ادْنُ ". فَدَنَوْتُ فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ ". وَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَوْنٍ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ صِيَامُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ، وَالنُّسُكُ شَاةٌ، وَالْمَسَاكِينُ سِتَّةٌ.
(Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men u zotning — yaʼni Paygʻambar ﷺning — oldilariga keldim. U zot: «Yaqin kel», dedilar. Men yaqinlashdim. U zot: «Boshingdagi bitlar seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «(Boshingni oldirib,) roʻza, sadaqa yoki qurbonlikdan (biri bilan) fidya (toʻlov) (ber)», dedilar. (Ayyub: roʻza — uch kun; nusuk (qurbonlik) — bir qoʻy; miskinlar — oltita (kishi), dedi.)(Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен у зотнинг — яъни Пайғамбар ﷺнинг — олдиларига келдим. У зот: «Яқин кел», дедилар. Мен яқинлашдим. У зот: «Бошингдаги битлар сени безовта қиляптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «(Бошингни олдириб,) рўза, садақа ёки қурбонликдан (бири билан) фидя (тўлов) (бер)», дедилар. (Айюб: рўза — уч кун; нусук (қурбонлик) — бир қўй; мискинлар — олтита (киши), деди.)
وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ أَتَى عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ وَأَنَا أُوقِدُ تَحْتَ - قَالَ الْقْوَارِيرِيُّ قِدْرٍ لِي . وَقَالَ أَبُو الرَّبِيعِ بُرْمَةٍ لِي - وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ " . قَالَ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " فَاحْلِقْ وَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً " . قَالَ أَيُّوبُ فَلاَ أَدْرِي بِأَىِّ ذَلِكَ بَدَأَ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hudaybiya zamonida mening oldimga keldilar, men esa qozon ostida olov yoqayotgan edim, bitlar yuzimga toʻkilayotgan edi. Shunda (u zot): «Boshingdagi hasharotlar seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. (U zot): «Boshingni qirib tashla-da, uch kun roʻza tut, yoki olti miskinni taomlantir, yoki bir jonliq qurbonlik qil», dedilar. Ayyub: «Buning qaysi biridan boshlaganini bilmayman», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳудайбия замонида менинг олдимга келдилар, мен эса қозон остида олов ёқаётган эдим, битлар юзимга тўкилаётган эди. Шунда (у зот): «Бошингдаги ҳашаротлар сени безовта қиляптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. (У зот): «Бошингни қириб ташла-да, уч кун рўза тут, ёки олти мискинни таомлантир, ёки бир жонлиқ қурбонлик қил», дедилар. Айюб: «Бунинг қайси биридан бошлаганини билмайман», деди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سَيْفٌ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ حَدَّثَنِي عَبْدُ، الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَفَ عَلَيْهِ وَرَأْسُهُ يَتَهَافَتُ قَمْلاً فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " فَاحْلِقْ رَأْسَكَ " . قَالَ فَفِيَّ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ} فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ تَصَدَّقْ بِفَرَقٍ بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ أَوِ انْسُكْ مَا تَيَسَّرَ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uning yonida toʻxtadilar, uning boshidan esa bitlar toʻkilib turardi. Shunda (u zot): «Hasharotlaring seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. (U zot): «Boshingni qirib tashla», dedilar. (Kaʼb) dedi: Mening haqimda bu oyat nozil boʻldi: {Sizlardan kim kasal boʻlsa yoki boshida ozor boʻlsa, roʻza yoki sadaqa yoxud qurbonlik (koʻrinishidagi) fidya (lozim boʻladi)} (Baqara 196). Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Uch kun roʻza tut, yoki olti miskinga bir faraq (don) sadaqa qil, yoki muyassar boʻlganini qurbonlik qil», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унинг ёнида тўхтадилар, унинг бошидан эса битлар тўкилиб турарди. Шунда (у зот): «Ҳашаротларинг сени безовта қиляптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. (У зот): «Бошингни қириб ташла», дедилар. (Каъб) деди: Менинг ҳақимда бу оят нозил бўлди: {Сизлардан ким касал бўлса ёки бошида озор бўлса, рўза ёки садақа ёхуд қурбонлик (кўринишидаги) фидя (лозим бўлади)} (Бақара 196). Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Уч кун рўза тут, ёки олти мискинга бир фарақ (дон) садақа қил, ёки муяссар бўлганини қурбонлик қил», дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، وَأَيُّوبَ، وَحُمَيْدٍ، وَعَبْدِ، الْكَرِيمِ عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهِ وَهُوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ مَكَّةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَهُوَ يُوقِدُ تَحْتَ قِدْرٍ وَالْقَمْلُ يَتَهَافَتُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ هَذِهِ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَاحْلِقْ رَأْسَكَ وَأَطْعِمْ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ - وَالْفَرَقُ ثَلاَثَةُ آصُعٍ - أَوْ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً " . قَالَ ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ " أَوِ اذْبَحْ شَاةً " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Hudaybiyada, Makkaga kirishlaridan oldin uning yonidan oʻtdilar, u (Kaʼb) esa ihromda boʻlib, qozon ostida olov yoqayotgan, bitlar uning yuziga toʻkilayotgan edi. Shunda (u zot): «Mana shu hasharotlaring seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. (Kaʼb): «Ha», dedi. (U zot): «Boshingni qirib tashla-da, olti miskinga bir faraq (don) taomlantir — faraq uch soʼdir — yoki uch kun roʻza tut, yoki bir jonliq qurbonlik qil», dedilar. Ibn Abu Najih: «Yoki bir qoʻy soʻy», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ҳудайбияда, Маккага киришларидан олдин унинг ёнидан ўтдилар, у (Каъб) эса иҳромда бўлиб, қозон остида олов ёқаётган, битлар унинг юзига тўкилаётган эди. Шунда (у зот): «Мана шу ҳашаротларинг сени безовта қиляптими?» дедилар. (Каъб): «Ҳа», деди. (У зот): «Бошингни қириб ташла-да, олти мискинга бир фарақ (дон) таомлантир — фарақ уч сўдир — ёки уч кун рўза тут, ёки бир жонлиқ қурбонлик қил», дедилар. Ибн Абу Нажиҳ: «Ёки бир қўй сўй», деди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهِ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَقَالَ لَهُ " آذَاكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ " . قَالَ نَعَمْ . فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " احْلِقْ رَأْسَكَ ثُمَّ اذْبَحْ شَاةً نُسُكًا أَوْ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أَطْعِمْ ثَلاَثَةَ آصُعٍ مِنْ تَمْرٍ عَلَى سِتَّةِ مَسَاكِينَ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hudaybiya zamonida uning yonidan oʻtdilar va unga: «Boshingdagi hasharotlar seni ozorladimi?» dedilar. (Kaʼb): «Ha», dedi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Boshingni qirib tashla, soʻng bir qoʻyni qurbonlik qilib soʻy, yoki uch kun roʻza tut, yoki olti miskinga uch soʼ xurmo taomlantir», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳудайбия замонида унинг ёнидан ўтдилар ва унга: «Бошингдаги ҳашаротлар сени озорладими?» дедилар. (Каъб): «Ҳа», деди. Шунда Набий ﷺ унга: «Бошингни қириб ташла, сўнг бир қўйни қурбонлик қилиб сўй, ёки уч кун рўза тут, ёки олти мискинга уч сў хурмо таомлантир», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الأَصْبَهَانِيِّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَعْقِلٍ، حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُحْرِمًا فَقَمِلَ رَأْسُهُ وَلِحْيَتُهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَدَعَا الْحَلاَّقَ فَحَلَقَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ " هَلْ عِنْدَكَ نُسُكٌ " . قَالَ مَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ . فَأَمَرَهُ أَنْ يَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ يُطْعِمَ سِتَّةَ مَسَاكِينَ لِكُلِّ مِسْكِينَيْنِ صَاعٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ خَاصَّةً { فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ} ثُمَّ كَانَتْ لِلْمُسْلِمِينَ عَامَّةً .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺ bilan ihromda boʻlib (safarga) chiqdi, boshi va soqoli bitlab ketdi. Bu Nabiy ﷺ ga yetib bordi va (u zot) unga (odam) yuborib chaqirtirdilar, soʻng sartaroshni chaqirib, uning boshini qirdirdilar. Soʻng unga: «Sening huzuringda qurbonlik (qiladigan jonliq) bormi?» dedilar. (Kaʼb): «Bunga qudratim yetmaydi», dedi. Shunda (u zot) unga uch kun roʻza tutishni, yoki olti miskinni — har ikki miskinga bir soʼdan — taomlantirishni buyurdilar. Soʻng Alloh azza va jalla u haqida xususan (bu oyatni) nozil qildi: {Sizlardan kim kasal boʻlsa yoki boshida ozor boʻlsa} (Baqara 196); soʻngra u musulmonlar uchun umumiy boʻldi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺ билан иҳромда бўлиб (сафарга) чиқди, боши ва соқоли битлаб кетди. Бу Набий ﷺ га етиб борди ва (у зот) унга (одам) юбориб чақиртирдилар, сўнг сартарошни чақириб, унинг бошини қирдирдилар. Сўнг унга: «Сенинг ҳузурингда қурбонлик (қиладиган жонлиқ) борми?» дедилар. (Каъб): «Бунга қудратим етмайди», деди. Шунда (у зот) унга уч кун рўза тутишни, ёки олти мискинни — ҳар икки мискинга бир сўдан — таомлантиришни буюрдилар. Сўнг Аллоҳ азза ва жалла у ҳақида хусусан (бу оятни) нозил қилди: {Сизлардан ким касал бўлса ёки бошида озор бўлса} (Бақара 196); сўнгра у мусулмонлар учун умумий бўлди.
وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عِيسَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَكَمَ بْنَ عُتَيْبَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ - أَوْ فَاعِلُهُنَّ - دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ مَكْتُوبَةٍ ثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَسْبِيحَةً وَثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ تَكْبِيرَةً " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayrim zikrlar bor, ularni aytguvchi — yoki bajaruvchi — har bir farz namozi ortidan noumid boʻlmaydi: oʻttiz uch tasbeh (Subhanalloh), oʻttiz uch tahmid (Alhamdulilloh) va oʻttiz toʻrt takbir (Allohu akbar)», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Айрим зикрлар бор, уларни айтгувчи — ёки бажарувчи — ҳар бир фарз намози ортидан ноумид бўлмайди: ўттиз уч тасбеҳ (Субҳаналлоҳ), ўттиз уч таҳмид (Алҳамдулиллоҳ) ва ўттиз тўрт такбир (Аллоҳу акбар)», дедилар.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ الزَّيَّاتُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ - أَوْ فَاعِلُهُنَّ - ثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَسْبِيحَةً وَثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ تَكْبِيرَةً فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ " .
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ قَيْسٍ الْمُلاَئِيُّ، عَنِ الْحَكَمِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayrim zikrlar bor, ularni aytguvchi — yoki bajaruvchi — noumid boʻlmaydi: har bir namoz ortidan oʻttiz uch tasbeh, oʻttiz uch tahmid va oʻttiz toʻrt takbir», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Айрим зикрлар бор, уларни айтгувчи — ёки бажарувчи — ноумид бўлмайди: ҳар бир намоз ортидан ўттиз уч тасбеҳ, ўттиз уч таҳмид ва ўттиз тўрт такбир», дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أُمِّ الْحَكَمِ يَخْطُبُ قَاعِدًا فَقَالَ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الْخَبِيثِ يَخْطُبُ قَاعِدًا وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا}
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U (Kaʼb) masjidga kirdi, Abdurahmon ibn Ummul-Hakam oʻtirgan holda xutba qilayotgan edi. Shunda (Kaʼb): «Mana bu xabisga qaranglar, oʻtirgan holda xutba qilyapti, holbuki Alloh taolo: {Ular biror savdoni yoki oʻyin-kulgini koʻrishganida, sen tik turgan holingda seni tashlab, oʻsha tomonga tarqalib ketdilar} (Juma 11) — degan», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У (Каъб) масжидга кирди, Абдураҳмон ибн Уммул-Ҳакам ўтирган ҳолда хутба қилаётган эди. Шунда (Каъб): «Мана бу хабисга қаранглар, ўтирган ҳолда хутба қиляпти, ҳолбуки Аллоҳ таоло: {Улар бирор савдони ёки ўйин-кулгини кўришганида, сен тик турган ҳолингда сени ташлаб, ўша томонга тарқалиб кетдилар} (Жума 11) — деган», деди.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ مِسْعَرٍ، وَالأَجْلَحِ، وَمَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا السَّلاَمُ عَلَيْكَ قَدْ عَلِمْنَا فَكَيْفَ الصَّلاَةُ عَلَيْكَ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيِدٌ مَجِيدٌ " . قَالَ مَحْمُودٌ قَالَ أَبُو أُسَامَةَ وَزَادَنِي زَائِدَةُ عَنِ الأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ وَنَحْنُ نَقُولُ وَعَلَيْنَا مَعَهُمْ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَطَلْحَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَبُرَيْدَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَارِجَةَ وَيُقَالُ ابْنُ جَارِيَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى كُنْيَتُهُ أَبُو عِيسَى وَأَبُو لَيْلَى اسْمُهُ يَسَارٌ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz: «Ey Allohning Rasuli, sizga salom aytishni bilib oldik, ammo sizga qanday salavot aytamiz?» dedik. U zot: «Aytinglar: ‹Allohumma solli ala Muhammadin va ala oli Muhammadin kama sollayta ala Ibrohima innaka hamidun majid, va barik ala Muhammadin va ala oli Muhammadin kama barakta ala Ibrohima innaka hamidun majid› — Ey Alloh, Ibrohimga salavot aytganing kabi Muhammadga va Muhammadning oilasiga salavot ayt, albatta Sen maqtovga loyiq, ulugʻsan; Ibrohimga barakot berganing kabi Muhammadga va Muhammadning oilasiga barakot ber, albatta Sen maqtovga loyiq, ulugʻsan», dedilar. Abu Iso aytdi: Kaʼb ibn Ujraning hadisi hasan sahih hadisdir. Abdurrahmon ibn Abu Layloning kunyasi Abu Iso, Abu Layloning ismi esa Yasordir.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга салом айтишни билиб олдик, аммо сизга қандай салавот айтамиз?» дедик. У зот: «Айтинглар: ‹Аллоҳумма солли ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин кама соллайта ала Иброҳима иннака ҳамидун мажид, ва барик ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин кама баракта ала Иброҳима иннака ҳамидун мажид› — Эй Аллоҳ, Иброҳимга салавот айтганинг каби Муҳаммадга ва Муҳаммаднинг оиласига салавот айт, албатта Сен мақтовга лойиқ, улуғсан; Иброҳимга баракот берганинг каби Муҳаммадга ва Муҳаммаднинг оиласига баракот бер, албатта Сен мақтовга лойиқ, улуғсан», дедилар. Абу Исо айтди: Каъб ибн Ужранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Абдурраҳмон ибн Абу Лайлонинг куняси Абу Исо, Абу Лайлонинг исми эса Ясордир.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَاصِمٍ الْعَدَوِيِّ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ خَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ تِسْعَةٌ خَمْسَةٌ وَأَرْبَعَةٌ أَحَدُ الْعَدَدَيْنِ مِنَ الْعَرَبِ وَالآخَرُ مِنَ الْعَجَمِ فَقَالَ " اسْمَعُوا هَلْ سَمِعْتُمْ أَنَّهُ سَيَكُونُ بَعْدِي أُمَرَاءُ فَمَنْ دَخَلَ عَلَيْهِمْ فَصَدَّقَهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ وَلَيْسَ بِوَارِدٍ عَلَىَّ الْحَوْضَ وَمَنْ لَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُعِنْهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ وَلَمْ يُصَدِّقْهُمْ بِكَذِبِهِمْ فَهُوَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ وَهُوَ وَارِدٌ عَلَىَّ الْحَوْضَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ مِسْعَرٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
قَالَ هَارُونُ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَاصِمٍ الْعَدَوِيِّ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ .
قَالَ هَارُونُ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زُبَيْدٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، وَلَيْسَ، بِالنَّخَعِيِّ عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ حَدِيثِ مِسْعَرٍ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ حُذَيْفَةَ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqdilar, biz toʻqqiz kishi edik — beshtamiz va toʻrttamiz, bir toifa arablardan, boshqasi ajamlardan edi. U zot: «Eshitinglar! Mendan keyin amirlar boʻlishini eshitganmidingiz? Kim ularning oldiga kirib, yolgʻonlarida tasdiqlasa va zulmlarida ularga yordam bersa, u mendan emas, men ham undan emasman, u Havz boʻyida menga kelmaydi. Kim ularning oldiga kirmasa, zulmlarida yordam bermasa va yolgʻonlarida tasdiqlamasa, u mendan, men ham undanman, u Havz boʻyida menga keladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahih gʻaribdir, biz uni Misʼarning hadisidan faqat shu yoʻl bilangina bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Huzayfadan ham (rivoyat) bor.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқдилар, биз тўққиз киши эдик — бештамиз ва тўрттамиз, бир тоифа араблардан, бошқаси ажамлардан эди. У зот: «Эшитинглар! Мендан кейин амирлар бўлишини эшитганмидингиз? Ким уларнинг олдига кириб, ёлғонларида тасдиқласа ва зулмларида уларга ёрдам берса, у мендан эмас, мен ҳам ундан эмасман, у Ҳавз бўйида менга келмайди. Ким уларнинг олдига кирмаса, зулмларида ёрдам бермаса ва ёлғонларида тасдиқламаса, у мендан, мен ҳам унданман, у Ҳавз бўйида менга келади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳ ғарибдир, биз уни Мисъарнинг ҳадисидан фақат шу йўл билангина биламиз. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Ҳузайфадан ҳам (ривоят) бор.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَمُرَةَ الأَحْمَسِيُّ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ قَيْسٍ الْمُلاَئِيُّ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَيَحْمَدُهُ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَيُكَبِّرُهُ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَعَمْرُو بْنُ قَيْسٍ الْمُلاَئِيُّ ثِقَةٌ حَافِظٌ . وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الْحَكَمِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ . وَرَوَاهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنِ الْحَكَمِ وَرَفَعَهُ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Baʼzi takror aytiladigan (zikr)lar borki, ularni aytuvchi noumid boʻlmaydi: har namozning ortidan Allohga oʻttiz uch marta tasbih aytadi (Subhanalloh), oʻttiz uch marta hamd aytadi (Alhamdulilloh) va oʻttiz toʻrt marta takbir aytadi (Allohu akbar)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Amr ibn Qays al-Mulaiy ishonchli, hofiz (rovin)dir. Shuʼba bu hadisni Hakamdan rivoyat qilgan, lekin uni marfuʼ qilmagan. Mansur ibn al-Muʼtamir esa uni Hakamdan rivoyat qilib, marfuʼ qilgan.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Баъзи такрор айтиладиган (зикр)лар борки, уларни айтувчи ноумид бўлмайди: ҳар намознинг ортидан Аллоҳга ўттиз уч марта тасбиҳ айтади (Субҳаналлоҳ), ўттиз уч марта ҳамд айтади (Алҳамдулиллоҳ) ва ўттиз тўрт марта такбир айтади (Аллоҳу акбар)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Амр ибн Қайс ал-Мулаий ишончли, ҳофиз (ровин)дир. Шуъба бу ҳадисни Ҳакамдан ривоят қилган, лекин уни марфуъ қилмаган. Мансур ибн ал-Муътамир эса уни Ҳакамдан ривоят қилиб, марфуъ қилган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْقَطَوَانِيُّ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا غَالِبٌ أَبُو بِشْرٍ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ عَائِذٍ الطَّائِيِّ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُعِيذُكَ بِاللَّهِ يَا كَعْبُ بْنَ عُجْرَةَ مِنْ أُمَرَاءَ يَكُونُونَ مِنْ بَعْدِي فَمَنْ غَشِيَ أَبْوَابَهُمْ فَصَدَّقَهُمْ فِي كَذِبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ وَلاَ يَرِدُ عَلَىَّ الْحَوْضَ وَمَنْ غَشِيَ أَبْوَابَهُمْ أَوْ لَمْ يَغْشَ فَلَمْ يُصَدِّقْهُمْ فِي كَذِبِهِمْ وَلَمْ يُعِنْهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَهُوَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ وَسَيَرِدُ عَلَىَّ الْحَوْضَ يَا كَعْبُ بْنَ عُجْرَةَ الصَّلاَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّوْمُ جُنَّةٌ حَصِينَةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ . يَا كَعْبُ بْنَ عُجْرَةَ إِنَّهُ لاَ يَرْبُو لَحْمٌ نَبَتَ مِنْ سُحْتٍ إِلاَّ كَانَتِ النَّارُ أَوْلَى بِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَى . وَأَيُّوبُ بْنُ عَائِذٍ الطَّائِيُّ يُضَعَّفُ وَيُقَالُ كَانَ يَرَى رَأْىَ الإِرْجَاءِ . وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعْرِفْهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَى وَاسْتَغْرَبَهُ جِدًّا .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Kaʼb ibn Ujra, mendan keyin keladigan amirlardan seni Allohga topshiraman (panohiga beraman). Kim ularning eshiklariga borib, yolgʻonlarini tasdiqlasa va zulmlarida ularga yordam bersa, u mendan emas, men ham undan emasman, u Havz boshida menga yetib kelmaydi. Kim ularning eshiklariga borsa-yu yoki bormasa-yu, yolgʻonlarini tasdiqlamasa va zulmlarida ularga yordam bermasa, u mendan, men ham undanman, u Havz boshida menga yetib keladi. Ey Kaʼb ibn Ujra, namoz — burhon (dalil)dir, roʻza — mustahkam qalqondir, sadaqa esa suv olovni oʻchirgani kabi xatoni oʻchiradi. Ey Kaʼb ibn Ujra, harom (mol)dan oʻsgan goʻsht (ravnaq topib) oʻsmaydi, balki oʻsha (goʻsht)ga olov haqliroqdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan (kelishi jihatidan) hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ubaydulloh ibn Musoning hadisidan bilamiz. Ayyub ibn Oiz at-Toiy zaif sanaladi, u irjo (murjiʼa) qarashida boʻlgan, deyiladi. Men bu hadis haqida Muhammaddan soʻradim, u esa buni faqat Ubaydulloh ibn Musoning hadisidan bilar edi va uni juda gʻarib (deb) topdi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Каъб ибн Ужра, мендан кейин келадиган амирлардан сени Аллоҳга топшираман (паноҳига бераман). Ким уларнинг эшикларига бориб, ёлғонларини тасдиқласа ва зулмларида уларга ёрдам берса, у мендан эмас, мен ҳам ундан эмасман, у Ҳавз бошида менга етиб келмайди. Ким уларнинг эшикларига борса-ю ёки бормаса-ю, ёлғонларини тасдиқламаса ва зулмларида уларга ёрдам бермаса, у мендан, мен ҳам унданман, у Ҳавз бошида менга етиб келади. Эй Каъб ибн Ужра, намоз — бурҳон (далил)дир, рўза — мустаҳкам қалқондир, садақа эса сув оловни ўчиргани каби хатони ўчиради. Эй Каъб ибн Ужра, ҳаром (мол)дан ўсган гўшт (равнақ топиб) ўсмайди, балки ўша (гўшт)га олов ҳақлироқдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан (келиши жиҳатидан) ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Убайдуллоҳ ибн Мусонинг ҳадисидан биламиз. Айюб ибн Оиз ат-Тоий заиф саналади, у иржо (муржиъа) қарашида бўлган, дейилади. Мен бу ҳадис ҳақида Муҳаммаддан сўрадим, у эса буни фақат Убайдуллоҳ ибн Мусонинг ҳадисидан билар эди ва уни жуда ғариб (деб) топди.
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، ح وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، - وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ الْمُثَنَّى - عَنْ دَاوُدَ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهِ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَذَكَرَ الْقِصَّةَ فَقَالَ " أَمَعَكَ دَمٌ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ تَصَدَّقْ بِثَلاَثَةِ آصُعٍ مِنْ تَمْرٍ عَلَى سِتَّةِ مَسَاكِينَ بَيْنَ كُلِّ مِسْكِينَيْنِ صَاعٌ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Hudaybiya paytida uning yonidan oʻtdilar. Soʻng u (roviy) qissani zikr qilib (aytdi): U zot: «Yoningda qurbonlik (hayvoni) bormi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda uch kun roʻza tut yoki olti miskinga uch soʼ xurmo sadaqa qil, har ikki miskinga bir soʼdan boʻlsin», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Ҳудайбия пайтида унинг ёнидан ўтдилар. Сўнг у (ровий) қиссани зикр қилиб (айтди): У зот: «Ёнингда қурбонлик (ҳайвони) борми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда уч кун рўза тут ёки олти мискинга уч сў хурмо садақа қил, ҳар икки мискинга бир сўдан бўлсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي أَبَانُ، - يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ - عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَصَابَنِي هَوَامُّ فِي رَأْسِي وَأَنَا مَعَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ حَتَّى تَخَوَّفْتُ عَلَى بَصَرِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى { فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ } الآيَةَ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي " احْلِقْ رَأْسَكَ وَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ فَرَقًا مِنْ زَبِيبٍ أَوِ انْسُكْ شَاةً " . فَحَلَقْتُ رَأْسِي ثُمَّ نَسَكْتُ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan Hudaybiya yilida birga ekanligimda, boshimga bitlar tushib, hatto koʻzimdan (ayrilishdan) qoʻrqdim. Shunda Alloh subhanahu va taolo men haqimda: {Bas, sizlardan kim kasal boʻlsa yoki boshida ozor (kasallik) boʻlsa…} oyatini nozil qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ meni chaqirib: «Boshingni qirib tashla va uch kun roʻza tut yoki olti miskinga bir faraq mayiz yedir yoxud bitta qoʻy soʻy», dedilar. Shunda men boshimni qirib, qurbonlik soʻydim.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан Ҳудайбия йилида бирга эканлигимда, бошимга битлар тушиб, ҳатто кўзимдан (айрилишдан) қўрқдим. Шунда Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло мен ҳақимда: {Бас, сизлардан ким касал бўлса ёки бошида озор (касаллик) бўлса…} оятини нозил қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ мени чақириб: «Бошингни қириб ташла ва уч кун рўза тут ёки олти мискинга бир фарақ майиз едир ёхуд битта қўй сўй», дедилар. Шунда мен бошимни қириб, қурбонлик сўйдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، أَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ عَمْرٍو، حَدَّثَهُمْ عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو ثُمَامَةَ الْحَنَّاطُ، أَنَّ كَعْبَ بْنَ عُجْرَةَ، أَدْرَكَهُ وَهُوَ يُرِيدُ الْمَسْجِدَ أَدْرَكَ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ قَالَ فَوَجَدَنِي وَأَنَا مُشَبِّكٌ بِيَدَىَّ فَنَهَانِي عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ خَرَجَ عَامِدًا إِلَى الْمَسْجِدِ فَلاَ يُشَبِّكَنَّ يَدَيْهِ فَإِنَّهُ فِي صَلاَةٍ " .
Abu Sumoma al-Hannot (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) u masjidga ketayotganida unga yoʻliqdi — ikkisidan biri sherigiga yoʻliqdi. (Abu Sumoma) aytdi: U meni qoʻllarimning barmoqlarini bir-biriga kiritib (chalishtirib) turgan holda topdi-da, meni bundan qaytardi va dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Biringiz taharat qilib, taharatini chiroyli qilib bajarib, soʻng masjidni koʻzlab chiqsa, qoʻllarining barmoqlarini bir-biriga kiritib (chalishtirib) olmasin, chunki u namozdadir.»Абу Сумома ал-Ҳаннот (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) у масжидга кетаётганида унга йўлиқди — иккисидан бири шеригига йўлиқди. (Абу Сумома) айтди: У мени қўлларимнинг бармоқларини бир-бирига киритиб (чалиштириб) турган ҳолда топди-да, мени бундан қайтарди ва деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз таҳарат қилиб, таҳаратини чиройли қилиб бажариб, сўнг масжидни кўзлаб чиқса, қўлларининг бармоқларини бир-бирига киритиб (чалиштириб) олмасин, чунки у намоздадир.»
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ قُلْنَا أَوْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَرْتَنَا أَنْ نُصَلِّيَ عَلَيْكَ وَأَنْ نُسَلِّمَ عَلَيْكَ فَأَمَّا السَّلاَمُ فَقَدْ عَرَفْنَاهُ فَكَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Biz aytdik — yoki ular aytdi: ‹Ey Allohning Rasuli, siz bizni sizga salovot aytishga va salom berishga buyurdingiz. Salomni bilib oldik, sizga qanday salovot aytamiz?› Shunda u zot ﷺ dedilar: ‹Allohumma solli alaa Muhammadin va aali Muhammadin kamaa sollayta alaa Ibroohiym, va baarik alaa Muhammadin va aali Muhammadin kamaa baarokta alaa aali Ibroohiym, innaka hamiydun majiyd (Ey Alloh, Muhammadga va Muhammadning oilasiga, Ibrohimga rahmat ato etganing kabi rahmat ato et. Muhammadga va Muhammadning oilasiga, Ibrohimning oilasiga baraka berganing kabi baraka ber. Albatta, Sen maqtovga sazovor, ulugʻsan)›, denglar».Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: «Биз айтдик — ёки улар айтди: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сиз бизни сизга саловот айтишга ва салом беришга буюрдингиз. Саломни билиб олдик, сизга қандай саловот айтамиз?› Шунда у зот ﷺ дедилар: ‹Аллоҳумма солли алаа Муҳаммадин ва аали Муҳаммадин камаа соллайта алаа Иброоҳийм, ва баарик алаа Муҳаммадин ва аали Муҳаммадин камаа баарокта алаа аали Иброоҳийм, иннака ҳамийдун мажийд (Эй Аллоҳ, Муҳаммадга ва Муҳаммаднинг оиласига, Иброҳимга раҳмат ато этганинг каби раҳмат ато эт. Муҳаммадга ва Муҳаммаднинг оиласига, Иброҳимнинг оиласига барака берганинг каби барака бер. Албатта, Сен мақтовга сазовор, улуғсан)›, денглар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، حَدَّثَنِي أَبُو مُطَرِّفٍ، مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْفِطْرِيُّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَتَى مَسْجِدَ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ فَصَلَّى فِيهِ الْمَغْرِبَ فَلَمَّا قَضَوْا صَلاَتَهُمْ رَآهُمْ يُسَبِّحُونَ بَعْدَهَا فَقَالَ " هَذِهِ صَلاَةُ الْبُيُوتِ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Banu Abdul-Ashhal masjidiga keldilar va unda shom namozini oʻqidilar. Odamlar namozlarini tugatgach, u zot ularning namozdan keyin (nafl) namoz oʻqiyotganini koʻrdilar-da: «Bu — uylarda (oʻqiladigan) namozdir», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Бану Абдул-Ашҳал масжидига келдилар ва унда шом намозини ўқидилар. Одамлар намозларини тугатгач, у зот уларнинг намоздан кейин (нафл) намоз ўқиётганини кўрдилар-да: «Бу — уйларда (ўқиладиган) намоздир», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، مِنْ كِتَابِهِ قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ قَدْ عَرَفْنَاهُ فَكَيْفَ الصَّلاَةُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ " . قَالَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَنَحْنُ نَقُولُ وَعَلَيْنَا مَعَهُمْ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا بِهِ مِنْ كِتَابِهِ وَهَذَا خَطَأٌ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz: «Ey Allohning Rasuli, sizga salom aytishni bildik, salavot qanday boʻladi?» dedik. U zot: «‹Allohumma solli alo Muhammadin va alo oli Muhammad, kama sollayta alo oli Ibrohim, innaka hamidun majid, allohumma borik alo Muhammadin va alo oli Muhammad, kama borakta alo oli Ibrohim, innaka hamidun majid› denglar», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга салом айтишни билдик, салавот қандай бўлади?» дедик. У зот: «‹Аллоҳумма солли ало Муҳаммадин ва ало оли Муҳаммад, кама соллайта ало оли Иброҳим, иннака ҳамидун мажид, аллоҳумма борик ало Муҳаммадин ва ало оли Муҳаммад, кама боракта ало оли Иброҳим, иннака ҳамидун мажид› денглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ قَدْ عَرَفْنَاهُ فَكَيْفَ الصَّلاَةُ عَلَيْكَ قَالَ " قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَآلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَآلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ " . قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنُ وَنَحْنُ نَقُولُ وَعَلَيْنَا مَعَهُمْ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهَذَا أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنَ الَّذِي قَبْلَهُ وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا قَالَ فِيهِ عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ غَيْرَ هَذَا وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz: «Ey Allohning Rasuli, sizga salom aytishni bildik, sizga salavot qanday boʻladi?» dedik. U zot: «‹Allohumma solli alo Muhammadin va alo oli Muhammad, kama sollayta alo Ibrohima va oli Ibrohim, innaka hamidun majid, va borik alo Muhammadin va alo oli Muhammad, kama borakta alo Ibrohima va oli Ibrohim, innaka hamidun majid› denglar», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга салом айтишни билдик, сизга салавот қандай бўлади?» дедик. У зот: «‹Аллоҳумма солли ало Муҳаммадин ва ало оли Муҳаммад, кама соллайта ало Иброҳима ва оли Иброҳим, иннака ҳамидун мажид, ва борик ало Муҳаммадин ва ало оли Муҳаммад, кама боракта ало Иброҳима ва оли Иброҳим, иннака ҳамидун мажид› денглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَمُرَةَ، عَنْ أَسْبَاطٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ قَيْسٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَيَحْمَدُهُ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَيُكَبِّرُهُ أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shunday muaqqibotlar borki, ularni aytuvchi noumid boʻlmaydi: har namozdan soʻng Allohga oʻttiz uch marta tasbeh, oʻttiz uch marta tahmid va oʻttiz toʻrt marta takbir aytadi», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шундай муаққиботлар борки, уларни айтувчи ноумид бўлмайди: ҳар намоздан сўнг Аллоҳга ўттиз уч марта тасбеҳ, ўттиз уч марта таҳмид ва ўттиз тўрт марта такбир айтади», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أُمِّ الْحَكَمِ يَخْطُبُ قَاعِدًا فَقَالَ انْظُرُوا إِلَى هَذَا يَخْطُبُ قَاعِدًا وَقَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا } .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U masjidga kirganida Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam oʻtirgan holda xutba qilayotgan edi. Shunda u: «Manavini qarang, oʻtirgan holda xutba qilyapti, holbuki Alloh azza va jalla: {Ular biror savdo yoki oʻyin-kulgini koʻrsalar, oʻsha tomonga tarqalib ketishdi va seni tik turgan holingda tashlab qoʻyishdi} degan», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У масжидга кирганида Абдурраҳмон ибн Уммул-Ҳакам ўтирган ҳолда хутба қилаётган эди. Шунда у: «Манавини қаранг, ўтирган ҳолда хутба қиляпти, ҳолбуки Аллоҳ азза ва жалла: {Улар бирор савдо ёки ўйин-кулгини кўрсалар, ўша томонга тарқалиб кетишди ва сени тик турган ҳолингда ташлаб қўйишди} деган», деди.
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الرِّبَاطِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، - وَهُوَ الدَّشْتَكِيُّ - قَالَ أَنْبَأَنَا عَمْرٌو، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي قَيْسٍ - عَنِ الزُّبَيْرِ، - وَهُوَ ابْنُ عَدِيٍّ - عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَحْرَمْتُ فَكَثُرَ قَمْلُ رَأْسِي فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَانِي وَأَنَا أَطْبُخُ قِدْرًا لأَصْحَابِي فَمَسَّ رَأْسِي بِأُصْبُعِهِ فَقَالَ " انْطَلِقْ فَاحْلِقْهُ وَتَصَدَّقْ عَلَى سِتَّةِ مَسَاكِينَ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men ehromga kirdim, soʻng boshimda bit koʻpayib ketdi. Bu Nabiy ﷺ ga yetdi. Men sheriklarim uchun qozonda taom pishirayotgan edim, u zot oldimga keldilar-da, barmoqlari bilan boshimga tegib: «Bor, uni oldirib tashla va olti miskinga sadaqa ber», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен эҳромга кирдим, сўнг бошимда бит кўпайиб кетди. Бу Набий ﷺ га етди. Мен шерикларим учун қозонда таом пишираётган эдим, у зот олдимга келдилар-да, бармоқлари билан бошимга тегиб: «Бор, уни олдириб ташла ва олти мискинга садақа бер», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَاصِمٍ الْعَدَوِيِّ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ تِسْعَةٌ فَقَالَ " إِنَّهُ سَتَكُونُ بَعْدِي أُمَرَاءُ مَنْ صَدَّقَهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ وَلَيْسَ بِوَارِدٍ عَلَىَّ الْحَوْضَ وَمَنْ لَمْ يُصَدِّقْهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَلَمْ يُعِنْهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَهُوَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ وَهُوَ وَارِدٌ عَلَىَّ الْحَوْضَ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yonimizga chiqdilar, biz toʻqqiz kishi edik. U zot: «Mendan keyin amirlar boʻladi. Kim ularning yolgʻonini tasdiqlab, zulmlarida ularga yordam bersa, u mendan emas, men ham undan emasman va u Havz boʻyida mening oldimga kelmaydi. Kim ularning yolgʻonini tasdiqlamasa va zulmlarida ularga yordam bermasa, u mendandir, men ham undanman va u Havz boʻyida mening oldimga keladi», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ёнимизга чиқдилар, биз тўққиз киши эдик. У зот: «Мендан кейин амирлар бўлади. Ким уларнинг ёлғонини тасдиқлаб, зулмларида уларга ёрдам берса, у мендан эмас, мен ҳам ундан эмасман ва у Ҳавз бўйида менинг олдимга келмайди. Ким уларнинг ёлғонини тасдиқламаса ва зулмларида уларга ёрдам бермаса, у мендандир, мен ҳам унданман ва у Ҳавз бўйида менинг олдимга келади», дедилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَهَّابِ - قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَاصِمٍ الْعَدَوِيِّ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ خَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ تِسْعَةٌ خَمْسَةٌ وَأَرْبَعَةٌ أَحَدُ الْعَدَدَيْنِ مِنَ الْعَرَبِ وَالآخَرُ مِنَ الْعَجَمِ فَقَالَ " اسْمَعُوا هَلْ سَمِعْتُمْ أَنَّهُ سَتَكُونُ بَعْدِي أُمَرَاءُ مَنْ دَخَلَ عَلَيْهِمْ فَصَدَّقَهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ وَلَيْسَ يَرِدُ عَلَىَّ الْحَوْضَ وَمَنْ لَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُصَدِّقْهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَلَمْ يُعِنْهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَهُوَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ وَسَيَرِدُ عَلَىَّ الْحَوْضَ " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yonimizga chiqdilar, biz toʻqqiz kishi edik — beshtamiz va toʻrttamiz, bir guruhimiz arablardan, boshqasi arab boʻlmaganlardan edi. U zot: «Eshitinglar! Mendan keyin amirlar boʻlishini eshitganmisizlar? Kim ularning oldiga kirib, yolgʻonini tasdiqlab, zulmlarida ularga yordam bersa, u mendan emas, men ham undan emasman va u Havz boʻyida mening oldimga kelmaydi. Kim ularning oldiga kirmasa, yolgʻonini tasdiqlamasa va zulmlarida ularga yordam bermasa, u mendandir, men ham undanman va u Havz boʻyida mening oldimga keladi», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ёнимизга чиқдилар, биз тўққиз киши эдик — бештамиз ва тўрттамиз, бир гуруҳимиз араблардан, бошқаси араб бўлмаганлардан эди. У зот: «Эшитинглар! Мендан кейин амирлар бўлишини эшитганмисизлар? Ким уларнинг олдига кириб, ёлғонини тасдиқлаб, зулмларида уларга ёрдам берса, у мендан эмас, мен ҳам ундан эмасман ва у Ҳавз бўйида менинг олдимга келмайди. Ким уларнинг олдига кирмаса, ёлғонини тасдиқламаса ва зулмларида уларга ёрдам бермаса, у мендандир, мен ҳам унданман ва у Ҳавз бўйида менинг олдимга келади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حِينَ آذَانِي الْقَمْلُ أَنْ أَحْلِقَ رَأْسِي وَأَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أُطْعِمَ سِتَّةَ مَسَاكِينَ وَقَدْ عَلِمَ أَنْ لَيْسَ عِنْدِي مَا أَنْسُكُ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Chumolilar meni ozorlaganida, Nabiy ﷺ menga boshimni qirishni va uch kun roʻza tutishni yoki olti miskinni taomlantirishni buyurdilar. U zot mening qurbonlik soʻyadigan narsam yoʻqligini bilar edilar».Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Чумолилар мени озорлаганида, Набий ﷺ менга бошимни қиришни ва уч кун рўза тутишни ёки олти мискинни таомлантиришни буюрдилар. У зот менинг қурбонлик сўядиган нарсам йўқлигини билар эдилар».
حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ عَمْرٍو الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَأَى رَجُلاً قَدْ شَبَّكَ أَصَابِعَهُ فِي الصَّلاَةِ فَفَرَّجَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بَيْنَ أَصَابِعِهِ .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozda barmoqlarini bir-biriga chalishtirib olgan bir kishini koʻrdilar va Rasululloh ﷺ uning barmoqlarini bir-biridan ajratib qoʻydilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозда бармоқларини бир-бирига чалиштириб олган бир кишини кўрдилар ва Расулуллоҳ ﷺ унинг бармоқларини бир-биридан ажратиб қўйдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِتْنَةً فَقَرَّبَهَا فَمَرَّ رَجُلٌ مُقَنَّعٌ رَأْسُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " هَذَا يَوْمَئِذٍ عَلَى الْهُدَى " . فَوَثَبْتُ فَأَخَذْتُ بِضَبْعَىْ عُثْمَانَ ثُمَّ اسْتَقْبَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ هَذَا قَالَ " هَذَا " .
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir fitnani zikr qilib, uning yaqinligini aytdilar. Shunda boshini oʻrab olgan bir kishi oʻtib qoldi. Rasululloh ﷺ: «O kunda bu kishi hidoyatda boʻladi», dedilar. Men sakrab turib, Usmonning bilaklaridan ushladim, soʻng Rasululloh ﷺga yuzlanib: «Shu kishimi?» dedim. U zot: «Shu kishi», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир фитнани зикр қилиб, унинг яқинлигини айтдилар. Шунда бошини ўраб олган бир киши ўтиб қолди. Расулуллоҳ ﷺ: «О кунда бу киши ҳидоятда бўлади», дедилар. Мен сакраб туриб, Усмоннинг билакларидан ушладим, сўнг Расулуллоҳ ﷺга юзланиб: «Шу кишими?» дедим. У зот: «Шу киши», дедилар.
- وعن كعب بن عجرة رضي الله عنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "معقبات لا يخيب قائلهن -أو فاعلهن- دبر كل صلاة مكتوبة: ثلاثًا وثلاثين تسبيحة وثلاثًا وثلاثين تحميدة، وأربعًا وثلاثين تكبيرة" ((رواه مسلم)).
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayrim zikrlar bor, ularni aytguvchi — yoki bajaruvchi — har bir farz namozi ortidan noumid boʻlmaydi: oʻttiz uch tasbeh (Subhanalloh), oʻttiz uch tahmid (Alhamdulilloh) va oʻttiz toʻrt takbir (Allohu akbar)», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Айрим зикрлар бор, уларни айтгувчи — ёки бажарувчи — ҳар бир фарз намози ортидан ноумид бўлмайди: ўттиз уч тасбеҳ (Субҳаналлоҳ), ўттиз уч таҳмид (Алҳамдулиллоҳ) ва ўттиз тўрт такбир (Аллоҳу акбар)», дедилар.
وَعَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: { حُمِلْتُ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي, فَقَالَ: " مَا كُنْتُ أَرَى اَلْوَجَعَ بَلَغَ بِكَ مَا أَرَى, تَجِدُ شَاةً ? قُلْتُ: لَا. قَالَ: " فَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ, أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ, لِكُلِّ مِسْكِينٍ نِصْفُ صَاعٍ " } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1 .
Abdulloh ibn Maʼqil (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Kaʼb ibn Ujra bilan oʻtirdim va undan fidya haqida soʻradim. U: «Bu oyat aynan mening holatim haqida nozil boʻldi, lekin u — umuman — sizlar uchun ham (amal qiladi). Meni Allohning Rasuli ﷺ oldiga (koʻtarib) olib borildi va bitlar yuzimga koʻplab toʻkilib turar edi. Paygʻambar ﷺ: ‹Men sening ozoring (kasalliging) — men koʻrib turgandek — bu darajaga yetgan deb hech oʻylamagan edim. Bir qoʻyga qurbing yetadimi?› — dedilar. Men: ‹Yoʻq›, — dedim. U zot: ‹(Unday boʻlsa,) uch kun roʻza tut, yoki olti kambagʻalni — har biriga yarim soʼdan taom (berib) — taomlantir›, — dedilar», — dedi.Абдуллоҳ ибн Маъқил (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Каъб ибн Ужра билан ўтирдим ва ундан фидя ҳақида сўрадим. У: «Бу оят айнан менинг ҳолатим ҳақида нозил бўлди, лекин у — умуман — сизлар учун ҳам (амал қилади). Мени Аллоҳнинг Расули ﷺ олдига (кўтариб) олиб борилди ва битлар юзимга кўплаб тўкилиб турар эди. Пайғамбар ﷺ: ‹Мен сенинг озоринг (касаллигинг) — мен кўриб тургандек — бу даражага етган деб ҳеч ўйламаган эдим. Бир қўйга қурбинг етадими?› — дедилар. Мен: ‹Йўқ›, — дедим. У зот: ‹(Ундай бўлса,) уч кун рўза тут, ёки олти камбағални — ҳар бирига ярим сўдан таом (бериб) — таомлантир›, — дедилар», — деди.
وَعَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِهِ وَهُوَ بِالْحُدَيْبِيَةَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ مَكَّةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَهُوَ يُوقِدُ تَحْتَ قِدْرٍ وَالْقَمْلُ تهافت عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ: «أَتُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ؟» . قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: «فَاحْلِقْ رَأْسَكَ وَأَطْعِمْ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ» . وَالْفَرَقُ: ثَلَاثَةُ آصُعٍ: «أَوْ صُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّام أوانسك نسيكة»
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Hudaybiyada, Makkaga kirishlaridan oldin uning yonidan oʻtdilar, u (Kaʼb) esa ihromda boʻlib, qozon ostida olov yoqayotgan, bitlar uning yuziga toʻkilayotgan edi. Shunda (u zot): «Mana shu hasharotlaring seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. (Kaʼb): «Ha», dedi. (U zot): «Boshingni qirib tashla-da, olti miskinga bir faraq (don) taomlantir — faraq uch soʼdir — yoki uch kun roʻza tut, yoki bir jonliq qurbonlik qil», dedilar. Ibn Abu Najih: «Yoki bir qoʻy soʻy», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ҳудайбияда, Маккага киришларидан олдин унинг ёнидан ўтдилар, у (Каъб) эса иҳромда бўлиб, қозон остида олов ёқаётган, битлар унинг юзига тўкилаётган эди. Шунда (у зот): «Мана шу ҳашаротларинг сени безовта қиляптими?» дедилар. (Каъб): «Ҳа», деди. (У зот): «Бошингни қириб ташла-да, олти мискинга бир фарақ (дон) таомлантир — фарақ уч сўдир — ёки уч кун рўза тут, ёки бир жонлиқ қурбонлик қил», дедилар. Ибн Абу Нажиҳ: «Ёки бир қўй сўй», деди.
وَعَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أُعِيذُكَ بِاللَّهِ مِنْ إِمَارَةِ السُّفَهَاءِ» . قَالَ: وَمَا ذَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «أُمَرَاءُ سَيَكُونُونَ مِنْ بَعْدِي مَنْ دَخَلَ عَلَيْهِمْ فَصَدَّقَهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسُوا مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُمْ وَلَنْ يَرِدُوا عليَّ الحوضَ وَمَنْ لَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُصَدِّقْهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَلَمْ يُعِنْهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَأُولَئِكَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُمْ وَأُولَئِكَ يَرِدُونَ عَلَيَّ الْحَوْضَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيّ
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yonimizga chiqdilar, biz toʻqqiz kishi edik — beshtamiz va toʻrttamiz, bir guruhimiz arablardan, boshqasi arab boʻlmaganlardan edi. U zot: «Eshitinglar! Mendan keyin amirlar boʻlishini eshitganmisizlar? Kim ularning oldiga kirib, yolgʻonini tasdiqlab, zulmlarida ularga yordam bersa, u mendan emas, men ham undan emasman va u Havz boʻyida mening oldimga kelmaydi. Kim ularning oldiga kirmasa, yolgʻonini tasdiqlamasa va zulmlarida ularga yordam bermasa, u mendandir, men ham undanman va u Havz boʻyida mening oldimga keladi», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ёнимизга чиқдилар, биз тўққиз киши эдик — бештамиз ва тўрттамиз, бир гуруҳимиз араблардан, бошқаси араб бўлмаганлардан эди. У зот: «Эшитинглар! Мендан кейин амирлар бўлишини эшитганмисизлар? Ким уларнинг олдига кириб, ёлғонини тасдиқлаб, зулмларида уларга ёрдам берса, у мендан эмас, мен ҳам ундан эмасман ва у Ҳавз бўйида менинг олдимга келмайди. Ким уларнинг олдига кирмаса, ёлғонини тасдиқламаса ва зулмларида уларга ёрдам бермаса, у мендандир, мен ҳам унданман ва у Ҳавз бўйида менинг олдимга келади», дедилар.
وَعَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مُعَقِّبَاتٌ لَا يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ أَوْ فَاعِلُهُنَّ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ مَكْتُوبَة: ثَلَاث وَثَلَاثُونَ تَسْبِيحَة ثَلَاث وَثَلَاثُونَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلَاثُونَ تَكْبِيرَةً ". رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shunday muaqqibotlar borki, ularni aytuvchi noumid boʻlmaydi: har namozdan soʻng Allohga oʻttiz uch marta tasbeh, oʻttiz uch marta tahmid va oʻttiz toʻrt marta takbir aytadi», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шундай муаққиботлар борки, уларни айтувчи ноумид бўлмайди: ҳар намоздан сўнг Аллоҳга ўттиз уч марта тасбеҳ, ўттиз уч марта таҳмид ва ўттиз тўрт марта такбир айтади», дедилар.
وَعَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ خَرَجَ عَامِدًا إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يُشَبِّكَنَّ بَيْنَ أَصَابِعِهِ فَإِنَّهُ فِي الصَّلَاة» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ والدارمي
Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz tahorat qilib, tahoratini chiroyli ado etsa, soʻng masjidga qasd qilib (yoʻl olib) chiqsa, barmoqlarini bir-biriga kiritmasin (chalishtirmasin), chunki u namozdadir», dedilar. Abu Iso aytdi: Kaʼb ibn Ujraning hadisini bir necha (roviy) Ibn Ajlondan Laysning hadisiga oʻxshash rivoyat qilgan. Sharik esa Muhammad ibn Ajlondan, u otasidan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan bu hadisga oʻxshashini rivoyat qilgan, ammo Sharikning hadisi mahfuz (saqlangan, ishonchli) emas.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз таҳорат қилиб, таҳоратини чиройли адо этса, сўнг масжидга қасд қилиб (йўл олиб) чиқса, бармоқларини бир-бирига киритмасин (чалиштирмасин), чунки у намоздадир», дедилар. Абу Исо айтди: Каъб ибн Ужранинг ҳадисини бир неча (ровий) Ибн Ажлондан Лайснинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилган. Шарик эса Муҳаммад ибн Ажлондан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан бу ҳадисга ўхшашини ривоят қилган, аммо Шарикнинг ҳадиси маҳфуз (сақланган, ишончли) эмас.