حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ حِكْمَةً " .
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Albatta, baʼzi sheʼrda hikmat bordir», dedilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Албатта, баъзи шеърда ҳикмат бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ الأَبَّارُ، ح وَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَنَسٍ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ طَلْحَةَ، وَزُبَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُوتِرُ بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى } وَ { قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا } وَاللَّهُ الْوَاحِدُ الصَّمَدُ .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vitrni {Sabbihisma robbikal aʼlo} (Aʼlo surasi) va {Qul yo ayyuhal kofirun} (Kofirun surasi) va {Qul huvallohu ahad} (Ixlos surasi) bilan oʻqir edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ витрни {Саббиҳисма роббикал аъло} (Аъло сураси) ва {Қул ё айюҳал кофирун} (Кофирун сураси) ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад} (Ихлос сураси) билан ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، جَمَعَ النَّاسَ عَلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ فَكَانَ يُصَلِّي لَهُمْ عِشْرِينَ لَيْلَةً وَلاَ يَقْنُتُ بِهِمْ إِلاَّ فِي النِّصْفِ الْبَاقِي فَإِذَا كَانَتِ الْعَشْرُ الأَوَاخِرُ تَخَلَّفَ فَصَلَّى فِي بَيْتِهِ فَكَانُوا يَقُولُونَ أَبَقَ أُبَىٌّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ الَّذِي ذُكِرَ فِي الْقُنُوتِ لَيْسَ بِشَىْءٍ وَهَذَانِ الْحَدِيثَانِ يَدُلاَّنِ عَلَى ضَعْفِ حَدِيثِ أُبَىٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ فِي الْوِتْرِ .
Hasan (al-Basriy) (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) odamlarni Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)ning (orqasida) jamladi. U yigirma kecha ularga namoz oʻqib berar va faqat (Ramazonning) qolgan yarmidagina ular bilan qunut qilar edi. Oxirgi oʻn kun kelganda esa, u (jamoatdan) chetga chiqib, oʻz uyida namoz oʻqir edi. Shunda ular: «Ubay qochib qoldi», deyishar edi. Abu Dovud aytadi: Bu (rivoyat) qunut haqida zikr qilingan narsa hech narsa emasligiga dalolat qiladi. Bu ikki hadis Ubay (roziyallohu anhu)ning Nabiy ﷺ vitrda qunut qilganlari haqidagi hadisining zaifligiga dalolat qiladi.Ҳасан (ал-Басрий) (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) одамларни Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)нинг (орқасида) жамлади. У йигирма кеча уларга намоз ўқиб берар ва фақат (Рамазоннинг) қолган ярмидагина улар билан қунут қилар эди. Охирги ўн кун келганда эса, у (жамоатдан) четга чиқиб, ўз уйида намоз ўқир эди. Шунда улар: «Убай қочиб қолди», дейишар эди. Абу Довуд айтади: Бу (ривоят) қунут ҳақида зикр қилинган нарса ҳеч нарса эмаслигига далолат қилади. Бу икки ҳадис Убай (розияллоҳу анҳу)нинг Набий ﷺ витрда қунут қилганлари ҳақидаги ҳадисининг заифлигига далолат қилади.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدَةَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ طَلْحَةَ الأَيَامِيِّ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ فِي الْوِتْرِ قَالَ " سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vitrda salom berganlarida, «Subhaanal Malikil Qudduus» (Egalik va poklik Egasi boʻlmish Alloh pokdir) der edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ витрда салом берганларида, «Субҳаанал Маликил Қуддуус» (Эгалик ва поклик Эгаси бўлмиш Аллоҳ покдир) дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ إِيَاسٍ، عَنْ أَبِي السَّلِيلِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَبَا الْمُنْذِرِ أَىُّ آيَةٍ مَعَكَ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ أَعْظَمُ " . قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ " أَبَا الْمُنْذِرِ أَىُّ آيَةٍ مَعَكَ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ أَعْظَمُ " . قَالَ قُلْتُ { اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ } قَالَ فَضَرَبَ فِي صَدْرِي وَقَالَ " لِيَهْنِ لَكَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ الْعِلْمُ " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u dedi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abul-Munzir, oldingdagi Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» dedilar. Men: Alloh va Uning Paygʻambari yaxshiroq biladi, dedim. U zot: «Ey Abul-Munzir, oldingdagi Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» dedilar. Men: {Alloh — Undan oʻzga iloh yoʻq, U tirik va abadiy Qoyimdir} dedim. Shunda u zot koʻkragimga qoqdilar-da: «Ey Abul-Munzir, ilm senga muborak boʻlsin!» dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абул-Мунзир, олдингдаги Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» дедилар. Мен: Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари яхшироқ билади, дедим. У зот: «Эй Абул-Мунзир, олдингдаги Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» дедилар. Мен: {Аллоҳ — Ундан ўзга илоҳ йўқ, У тирик ва абадий Қойимдир} дедим. Шунда у зот кўкрагимга қоқдилар-да: «Эй Абул-Мунзир, илм сенга муборак бўлсин!» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ صُرَدٍ الْخُزَاعِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا أُبَىُّ إِنِّي أُقْرِئْتُ الْقُرْآنَ فَقِيلَ لِي عَلَى حَرْفٍ أَوْ حَرْفَيْنِ فَقَالَ الْمَلَكُ الَّذِي مَعِي قُلْ عَلَى حَرْفَيْنِ . قُلْتُ عَلَى حَرْفَيْنِ . فَقِيلَ لِي عَلَى حَرْفَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةٍ . فَقَالَ الْمَلَكُ الَّذِي مَعِي قُلْ عَلَى ثَلاَثَةٍ . قُلْتُ عَلَى ثَلاَثَةٍ . حَتَّى بَلَغَ سَبْعَةَ أَحْرُفٍ ثُمَّ قَالَ لَيْسَ مِنْهَا إِلاَّ شَافٍ كَافٍ إِنْ قُلْتَ سَمِيعًا عَلِيمًا عَزِيزًا حَكِيمًا مَا لَمْ تَخْتِمْ آيَةَ عَذَابٍ بِرَحْمَةٍ أَوْ آيَةَ رَحْمَةٍ بِعَذَابٍ " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Ey Ubay, menga Qurʼon oʻqitildi va menga: ‹Bir harf bilanmi yoki ikki harf bilanmi?› deyildi. Men bilan birga boʻlgan farishta: ‹Ikki harf bilan, deb ayt›, dedi. Men: ‹Ikki harf bilan›, dedim. Soʻng menga: ‹Ikki harf bilanmi yoki uch harf bilanmi?› deyildi. Men bilan birga boʻlgan farishta: ‹Uch harf bilan, deb ayt›, dedi. Men: ‹Uch harf bilan›, dedim. Toki yetti harfga yetdi. Soʻng u (farishta): ‹Ulardan biror harf yoʻqki, u (dard) shifosi va (ehtiyojga) yetarli boʻlmasa; ‹samiʼan aliyman› (eshitguvchi, biluvchi) desang ham, ‹azizan hakiyman› (qudratli, hikmatli) desang ham — toki azob oyatini rahmat bilan yoki rahmat oyatini azob bilan tugatmasang (boʻlaveradi)›, dedi».Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Эй Убай, менга Қуръон ўқитилди ва менга: ‹Бир ҳарф биланми ёки икки ҳарф биланми?› дейилди. Мен билан бирга бўлган фаришта: ‹Икки ҳарф билан, деб айт›, деди. Мен: ‹Икки ҳарф билан›, дедим. Сўнг менга: ‹Икки ҳарф биланми ёки уч ҳарф биланми?› дейилди. Мен билан бирга бўлган фаришта: ‹Уч ҳарф билан, деб айт›, деди. Мен: ‹Уч ҳарф билан›, дедим. Токи етти ҳарфга етди. Сўнг у (фаришта): ‹Улардан бирор ҳарф йўқки, у (дард) шифоси ва (эҳтиёжга) етарли бўлмаса; ‹самиъан алийман› (эшитгувчи, билувчи) десанг ҳам, ‹азизан ҳакийман› (қудратли, ҳикматли) десанг ҳам — токи азоб оятини раҳмат билан ёки раҳмат оятини азоб билан тугатмасанг (бўлаверади)›, деди».
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَ أَضَاةِ بَنِي غِفَارٍ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ عَلَى حَرْفٍ . قَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ إِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ أَتَاهُ ثَانِيَةً فَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا حَتَّى بَلَغَ سَبْعَةَ أَحْرُفٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Banu Gʻifor kovagi (suvi) yonida edilar. Bas, ularning huzurlariga Jibril (alayhissalom) keldi-da: «Albatta, Alloh azza va jalla sizga ummatingizga Qurʼonni bir harf bilan oʻqitishingizni buyuradi», dedi. U zot: «Men Allohdan Uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, albatta, ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng (Jibril) ikkinchi marta kelib, shunga oʻxshashni aytdi, toki yetti harfga yetdi. (Va) dedi: «Albatta, Alloh sizga ummatingizga Qurʼonni yetti harf bilan oʻqitishingizni buyuradi; ular qaysi harf bilan oʻqisalar, toʻgʻri qilibdilar».Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Бану Ғифор коваги (суви) ёнида эдилар. Бас, уларнинг ҳузурларига Жибрил (алайҳиссалом) келди-да: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизга умматингизга Қуръонни бир ҳарф билан ўқитишингизни буюради», деди. У зот: «Мен Аллоҳдан Унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, албатта, умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг (Жибрил) иккинчи марта келиб, шунга ўхшашни айтди, токи етти ҳарфга етди. (Ва) деди: «Албатта, Аллоҳ сизга умматингизга Қуръонни етти ҳарф билан ўқитишингизни буюради; улар қайси ҳарф билан ўқисалар, тўғри қилибдилар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُصَدِّقًا فَمَرَرْتُ بِرَجُلٍ فَلَمَّا جَمَعَ لِي مَالَهُ لَمْ أَجِدْ عَلَيْهِ فِيهِ إِلاَّ ابْنَةَ مَخَاضٍ فَقُلْتُ لَهُ أَدِّ ابْنَةَ مَخَاضٍ فَإِنَّهَا صَدَقَتُكَ . فَقَالَ ذَاكَ مَا لاَ لَبَنَ فِيهِ وَلاَ ظَهْرَ وَلَكِنْ هَذِهِ نَاقَةٌ فَتِيَّةٌ عَظِيمَةٌ سَمِينَةٌ فَخُذْهَا . فَقُلْتُ لَهُ مَا أَنَا بِآخِذٍ مَا لَمْ أُومَرْ بِهِ وَهَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْكَ قَرِيبٌ فَإِنْ أَحْبَبْتَ أَنْ تَأْتِيَهُ فَتَعْرِضَ عَلَيْهِ مَا عَرَضْتَ عَلَىَّ فَافْعَلْ فَإِنْ قَبِلَهُ مِنْكَ قَبِلْتُهُ وَإِنْ رَدَّهُ عَلَيْكَ رَدَدْتُهُ . قَالَ فَإِنِّي فَاعِلٌ فَخَرَجَ مَعِي وَخَرَجَ بِالنَّاقَةِ الَّتِي عَرَضَ عَلَىَّ حَتَّى قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَتَانِي رَسُولُكَ لِيَأْخُذَ مِنِّي صَدَقَةَ مَالِي وَايْمُ اللَّهِ مَا قَامَ فِي مَالِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ رَسُولُهُ قَطُّ قَبْلَهُ فَجَمَعْتُ لَهُ مَالِي فَزَعَمَ أَنَّ مَا عَلَىَّ فِيهِ ابْنَةُ مَخَاضٍ وَذَلِكَ مَا لاَ لَبَنَ فِيهِ وَلاَ ظَهْرَ وَقَدْ عَرَضْتُ عَلَيْهِ نَاقَةً فَتِيَّةً عَظِيمَةً لِيَأْخُذَهَا فَأَبَى عَلَىَّ وَهَا هِيَ ذِهِ قَدْ جِئْتُكَ بِهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ . خُذْهَا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ذَاكَ الَّذِي عَلَيْكَ فَإِنْ تَطَوَّعْتَ بِخَيْرٍ آجَرَكَ اللَّهُ فِيهِ وَقَبِلْنَاهُ مِنْكَ " . قَالَ فَهَا هِيَ ذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ جِئْتُكَ بِهَا فَخُذْهَا . قَالَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَبْضِهَا وَدَعَا لَهُ فِي مَالِهِ بِالْبَرَكَةِ .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ meni zakot yigʻuvchi qilib joʻnatdilar. Men bir kishining oldidan oʻtdim. U molini menga (koʻrsatish uchun) yigʻib boʻlganida, men uning zimmasiga bir yashar urgʻochi tuyadan (ibna maxoz) boshqa narsa (vojib boʻlmagan)ini topdim. Men unga: «Bir yashar urgʻochi tuyani ado et, chunki u sening sadaqang (zakoting)dir», dedim. U: «U na sutli, na minishga yaroqli (tuya); lekin mana bu yosh, katta, semiz urgʻochi tuyani ol», dedi. Men unga: «Men oʻzimga amr qilinmagan narsani oluvchi emasman. Mana Rasululloh ﷺ sendan yaqin (joyda)lar. Agar xohlasang, u zotning oldilariga borib, menga (taklif) qilgan narsangni u zotga (taklif) qilib koʻr; agar u zot uni sendan qabul qilsalar, men ham qabul qilaman, agar uni senga qaytarsalar, men ham qaytaraman», dedim. U: «Men shunday qilaman», dedi va u menga (taklif) qilgan tuyani olib, men bilan birga chiqdi. Nihoyat, biz Rasululloh ﷺ huzurlariga keldik. U (kishi) u zotga: «Ey Allohning Nabiysi, elchingiz mendan molimning sadaqasini (zakotini) olish uchun keldi. Allohga qasamki, mening molimning ustida ilgari hech qachon na Rasululloh ﷺ, na u zotning elchisi turgan emas. Men molimni unga yigʻdim, u esa mening zimmamga bir yashar urgʻochi tuya (vojib) deb gumon qildi, holbuki u na sutli, na minishga yaroqli (tuya). Men unga olishi uchun yosh, katta bir urgʻochi tuyani (taklif) qildim, u esa menga (uni olishni) rad etdi. Mana u (tuya), men uni sizning oldingizga olib keldim, ey Rasululloh, uni oling», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Sening zimmangdagisi oʻshadir. Agar koʻngildan yaxshiroq (narsa) bersang, Alloh seni uning evaziga mukofotlaydi va biz uni sendan qabul qilamiz», dedilar. U: «Mana u, ey Rasululloh, men uni sizning oldingizga olib keldim, uni oling», dedi. (Ubay) aytdi: Soʻng Rasululloh ﷺ uni (urgʻochi tuyani) olishga amr qildilar va uning moliga baraka tilab duo qildilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ мени закот йиғувчи қилиб жўнатдилар. Мен бир кишининг олдидан ўтдим. У молини менга (кўрсатиш учун) йиғиб бўлганида, мен унинг зиммасига бир яшар урғочи туядан (ибна махоз) бошқа нарса (вожиб бўлмаган)ини топдим. Мен унга: «Бир яшар урғочи туяни адо эт, чунки у сенинг садақанг (закотинг)дир», дедим. У: «У на сутли, на минишга яроқли (туя); лекин мана бу ёш, катта, семиз урғочи туяни ол», деди. Мен унга: «Мен ўзимга амр қилинмаган нарсани олувчи эмасман. Мана Расулуллоҳ ﷺ сендан яқин (жойда)лар. Агар хоҳласанг, у зотнинг олдиларига бориб, менга (таклиф) қилган нарсангни у зотга (таклиф) қилиб кўр; агар у зот уни сендан қабул қилсалар, мен ҳам қабул қиламан, агар уни сенга қайтарсалар, мен ҳам қайтараман», дедим. У: «Мен шундай қиламан», деди ва у менга (таклиф) қилган туяни олиб, мен билан бирга чиқди. Ниҳоят, биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдик. У (киши) у зотга: «Эй Аллоҳнинг Набийси, элчингиз мендан молимнинг садақасини (закотини) олиш учун келди. Аллоҳга қасамки, менинг молимнинг устида илгари ҳеч қачон на Расулуллоҳ ﷺ, на у зотнинг элчиси турган эмас. Мен молимни унга йиғдим, у эса менинг зиммамга бир яшар урғочи туя (вожиб) деб гумон қилди, ҳолбуки у на сутли, на минишга яроқли (туя). Мен унга олиши учун ёш, катта бир урғочи туяни (таклиф) қилдим, у эса менга (уни олишни) рад этди. Мана у (туя), мен уни сизнинг олдингизга олиб келдим, эй Расулуллоҳ, уни олинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сенинг зиммангдагиси ўшадир. Агар кўнгилдан яхшироқ (нарса) берсанг, Аллоҳ сени унинг эвазига мукофотлайди ва биз уни сендан қабул қиламиз», дедилар. У: «Мана у, эй Расулуллоҳ, мен уни сизнинг олдингизга олиб келдим, уни олинг», деди. (Убай) айтди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уни (урғочи туяни) олишга амр қилдилар ва унинг молига барака тилаб дуо қилдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَصِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، - قَالَ شُعْبَةُ وَقَالَ أَبُو إِسْحَاقَ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْهُ، وَمِنْ أَبِيهِ - قَالَ سَمِعْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ، يَقُولُ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا صَلاَةَ الصُّبْحِ فَقَالَ " أَشَهِدَ فُلاَنٌ الصَّلاَةَ " . قَالُوا لاَ . قَالَ " فَفُلاَنٌ " . قَالُوا لاَ . قَالَ " إِنَّ هَاتَيْنِ الصَّلاَتَيْنِ مِنْ أَثْقَلِ الصَّلاَةِ عَلَى الْمُنَافِقِينَ وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِيهِمَا لأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا وَالصَّفُّ الأَوَّلُ عَلَى مِثْلِ صَفِّ الْمَلاَئِكَةِ وَلَوْ تَعْلَمُونَ فَضِيلَتَهُ لاَبْتَدَرْتُمُوهُ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ مَعَ الرَّجُلِ أَزْكَى مِنْ صَلاَتِهِ وَحْدَهُ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ مَعَ الرَّجُلَيْنِ أَزْكَى مِنْ صَلاَتِهِ مَعَ الرَّجُلِ وَمَا كَانُوا أَكْثَرَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ bomdod namozini oʻqidilar, soʻng: «Falonchi namozda hozir boʻldimi?» dedilar. «Yoʻq», deyishdi. «Falonchi-chi?» dedilar. «Yoʻq», deyishdi. Shunda u zot: «Bu ikki namoz munofiqlarga eng ogʻir kelgan namozdir. Agar ularda nima borligini bilsalar edi, hatto emaklab boʻlsa ham kelardilar. Birinchi saf farishtalar safiga oʻxshaydir. Agar uning fazlini bilsangiz, unga oshiqardingiz. Kishining boshqa bir kishi bilan namoz oʻqishi yolgʻiz oʻqiganidan pokizaroqdir, kishining ikki kishi bilan namoz oʻqishi bir kishi bilan oʻqiganidan pokizaroqdir. Qancha koʻp boʻlsalar, Aziz va Jalil boʻlgan Allohga shuncha suyukliroqdir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозини ўқидилар, сўнг: «Фалончи намозда ҳозир бўлдими?» дедилар. «Йўқ», дейишди. «Фалончи-чи?» дедилар. «Йўқ», дейишди. Шунда у зот: «Бу икки намоз мунофиқларга энг оғир келган намоздир. Агар уларда нима борлигини билсалар эди, ҳатто эмаклаб бўлса ҳам келардилар. Биринчи саф фаришталар сафига ўхшайдир. Агар унинг фазлини билсангиз, унга ошиқардингиз. Кишининг бошқа бир киши билан намоз ўқиши ёлғиз ўқиганидан покизароқдир, кишининг икки киши билан намоз ўқиши бир киши билан ўқиганидан покизароқдир. Қанча кўп бўлсалар, Азиз ва Жалил бўлган Аллоҳга шунча суюклироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي التَّوْرَاةِ وَلاَ فِي الإِنْجِيلِ مِثْلَ أُمِّ الْقُرْآنِ وَهِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي وَهِيَ مَقْسُومَةٌ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla Tavrotda ham, Injilda ham Fotihatul-kitobga oʻxshashini nozil qilmagan. U sabʼul-masoniydir. U Men bilan bandam oʻrtasida boʻlingandir, bandamga soʻragani beriladi», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла Тавротда ҳам, Инжилда ҳам Фотиҳатул-китобга ўхшашини нозил қилмаган. У сабъул-масонийдир. У Мен билан бандам ўртасида бўлингандир, бандамга сўрагани берилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَ أَضَاةِ بَنِي غِفَارٍ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ . قَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفَيْنِ قَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ جَاءَهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى ثَلاَثَةِ أَحْرُفٍ . قَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ جَاءَهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ خُولِفَ فِيهِ الْحَكَمُ خَالَفَهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ رَوَاهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ مُرْسَلاً .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Banu Gʻifor koʻlmagi yonida edilar. Bas, u zotga Jibril alayhissalom kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni bir harf (qiroat) bilan oʻqitishni buyurmoqda», dedi. U zot: «Allohdan uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, albatta ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng u ikkinchi marta kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni ikki harf bilan oʻqitishni buyurmoqda», dedi. U zot: «Allohdan uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, albatta ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng u uchinchi marta kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni uch harf bilan oʻqitishni buyurmoqda», dedi. U zot: «Allohdan uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, albatta ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng u toʻrtinchi marta kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni yetti harf bilan oʻqitishni buyurmoqda, ular qaysi harf bilan oʻqisalar, toʻgʻri qilibdilar», dedi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бану Ғифор кўлмаги ёнида эдилар. Бас, у зотга Жибрил алайҳиссалом келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни бир ҳарф (қироат) билан ўқитишни буюрмоқда», деди. У зот: «Аллоҳдан унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, албатта умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг у иккинчи марта келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни икки ҳарф билан ўқитишни буюрмоқда», деди. У зот: «Аллоҳдан унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, албатта умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг у учинчи марта келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни уч ҳарф билан ўқитишни буюрмоқда», деди. У зот: «Аллоҳдан унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, албатта умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг у тўртинчи марта келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни етти ҳарф билан ўқитишни буюрмоқда, улар қайси ҳарф билан ўқисалар, тўғри қилибдилар», деди.
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرِ بْنُ نُفَيْلٍ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَعْقِلِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ أَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُورَةً فَبَيْنَا أَنَا فِي الْمَسْجِدِ جَالِسٌ إِذْ سَمِعْتُ رَجُلاً يَقْرَؤُهَا يُخَالِفُ قِرَاءَتِي فَقُلْتُ لَهُ مَنْ عَلَّمَكَ هَذِهِ السُّورَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقُلْتُ لاَ تُفَارِقْنِي حَتَّى نَأْتِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا خَالَفَ قِرَاءَتِي فِي السُّورَةِ الَّتِي عَلَّمْتَنِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْرَأْ يَا أُبَىُّ " . فَقَرَأْتُهَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحْسَنْتَ " . ثُمَّ قَالَ لِلرَّجُلِ " اقْرَأْ " . فَقَرَأَ فَخَالَفَ قِرَاءَتِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحْسَنْتَ " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا أُبَىُّ إِنَّهُ أُنْزِلَ الْقُرْآنُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ كُلُّهُنَّ شَافٍ كَافٍ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَعْقِلُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِذَلِكَ الْقَوِيِّ .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga bir surani oʻqitdilar. Men masjidda oʻtirganimda bir kishining uni mening qiroatimdan boshqacha oʻqiyotganini eshitib qoldim. Men unga: «Bu surani senga kim oʻrgatdi?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ», dedi. Men: «Rasululloh ﷺ huzurlariga borgunimizcha mendan ajralma», dedim. Soʻng u zot huzurlariga kelib: «Ey Rasululloh, bu kishi siz menga oʻrgatgan surada mening qiroatimga xilof qiladi», dedim. Rasululloh ﷺ: «Oʻqi, ey Ubay», dedilar. Men uni oʻqidim. Rasululloh ﷺ menga: «Yaxshi qilding», dedilar. Soʻng haligi kishiga: «Oʻqi», dedilar. U oʻqidi va mening qiroatimga xilof qildi. Rasululloh ﷺ unga: «Yaxshi qilding», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Ey Ubay, albatta Qurʼon yetti harf ustida nozil qilindi, ularning barchasi shifobaxsh va kifoyadir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга бир сурани ўқитдилар. Мен масжидда ўтирганимда бир кишининг уни менинг қироатимдан бошқача ўқиётганини эшитиб қолдим. Мен унга: «Бу сурани сенга ким ўргатди?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ», деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига боргунимизча мендан ажралма», дедим. Сўнг у зот ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, бу киши сиз менга ўргатган сурада менинг қироатимга хилоф қилади», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўқи, эй Убай», дедилар. Мен уни ўқидим. Расулуллоҳ ﷺ менга: «Яхши қилдинг», дедилар. Сўнг ҳалиги кишига: «Ўқи», дедилар. У ўқиди ва менинг қироатимга хилоф қилди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Яхши қилдинг», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Убай, албатта Қуръон етти ҳарф устида нозил қилинди, уларнинг барчаси шифобахш ва кифоядир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زُبَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوتِرُ بِثَلاَثِ رَكَعَاتٍ كَانَ يَقْرَأُ فِي الأُولَى بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى } وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ { قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ } وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } وَيَقْنُتُ قَبْلَ الرُّكُوعِ فَإِذَا فَرَغَ قَالَ عِنْدَ فَرَاغِهِ " سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ " . ثَلاَثَ مَرَّاتٍ يُطِيلُ فِي آخِرِهِنَّ .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vitrni uch rakaat qilib oʻqir edilar. Birinchi rakaatda {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir, rukudan avval qunut qilar, tugatganlarida oxirida: «Subhaanal malikil quddus», deb uch marta aytar, ularning oxirgisini choʻzardilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ витрни уч ракаат қилиб ўқир эдилар. Биринчи ракаатда {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир, рукудан аввал қунут қилар, тугатганларида охирида: «Субҳаанал маликил қуддус», деб уч марта айтар, уларнинг охиргисини чўзардилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى مِنَ الْوَتْرِ بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى } وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ { قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ } وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ }
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ vitrning birinchi rakaatida {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ витрнинг биринчи ракаатида {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир эдилар.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْوَتْرِ بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى } وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ بِـ { قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ } وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } وَلاَ يُسَلِّمُ إِلاَّ فِي آخِرِهِنَّ وَيَقُولُ يَعْنِي بَعْدَ التَّسْلِيمِ " سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ " . ثَلاَثًا .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ vitrda {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchi rakaatda {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir, faqat oxirida salom berar va salomdan keyin: «Subhaanal malikil quddus», deb uch marta aytar edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ витрда {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчи ракаатда {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир, фақат охирида салом берар ва саломдан кейин: «Субҳаанал маликил қуддус», деб уч марта айтар эдилар.
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ قَعْنَبٍ أَبُو بِشْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَرَادَةَ الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ الْحَوَارِيِّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ دَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً فَقَالَ " هَذَا وَظِيفَةُ الْوُضُوءِ " . أَوْ قَالَ " وُضُوءٌ مَنْ لَمْ يَتَوَضَّأْهُ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلاَةً " . ثُمَّ تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ قَالَ " هَذَا وُضُوءٌ مَنْ تَوَضَّأَهُ أَعْطَاهُ اللَّهُ كِفْلَيْنِ مِنَ الأَجْرِ " . ثُمَّ تَوَضَّأَ ثَلاَثًا ثَلاَثًا فَقَالَ " هَذَا وُضُوئِي وَوُضُوءُ الْمُرْسَلِينَ مِنْ قَبْلِي " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ suv soʻrab olib, har bir aʼzoni bir martadan yuvib tahorat qildilar-da: «Bu tahoratning zarur miqdoridir», dedilar. Yoki: «Bu shunday tahoratki, kim uni qilmasa, Alloh uning namozini qabul qilmaydi», dedilar. Soʻng har bir aʼzoni ikki martadan yuvib tahorat qildilar-da: «Bu shunday tahoratki, kim uni qilsa, Alloh unga ikki ulush ajr beradi», dedilar. Soʻng har bir aʼzoni uch martadan yuvib tahorat qildilar-da: «Bu mening tahoratim va mendan avvalgi paygʻambarlarning tahoratidir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ сув сўраб олиб, ҳар бир аъзони бир мартадан ювиб таҳорат қилдилар-да: «Бу таҳоратнинг зарур миқдоридир», дедилар. Ёки: «Бу шундай таҳоратки, ким уни қилмаса, Аллоҳ унинг намозини қабул қилмайди», дедилар. Сўнг ҳар бир аъзони икки мартадан ювиб таҳорат қилдилар-да: «Бу шундай таҳоратки, ким уни қилса, Аллоҳ унга икки улуш ажр беради», дедилар. Сўнг ҳар бир аъзони уч мартадан ювиб таҳорат қилдилар-да: «Бу менинг таҳоратим ва мендан аввалги пайғамбарларнинг таҳоратидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا خَارِجَةُ بْنُ مُصْعَبٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عُتَىِّ بْنِ ضَمْرَةَ السَّعْدِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ لِلْوُضُوءِ شَيْطَانًا يُقَالُ لَهُ وَلَهَانُ فَاتَّقُوا وَسْوَاسَ الْمَاءِ " .
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, tahoratning shaytoni bor. Unga Valahon deyiladi. Suv (haqidagi) vasvasadan ehtiyot boʻlinglar», dedilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, таҳоратнинг шайтони бор. Унга Валаҳон дейилади. Сув (ҳақидаги) васвасадан эҳтиёт бўлинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَنْبَأَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ قَالَ سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ السَّاعِدِيُّ أَنْبَأَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، قَالَ إِنَّمَا كَانَتْ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الإِسْلاَمِ ثُمَّ أُمِرْنَا بِالْغُسْلِ بَعْدُ .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bu Islomning avvalida (berilgan) ruxsat edi, keyin bizga (bunday holatda ham) gʻusl qilish buyurildi», dedi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бу Исломнинг аввалида (берилган) рухсат эди, кейин бизга (бундай ҳолатда ҳам) ғусл қилиш буюрилди», деди.
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلْمٍ، عَنْ عَطِيَّةَ الْكَلاَعِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ عَلَّمْتُ رَجُلاً الْقُرْآنَ فَأَهْدَى إِلَىَّ قَوْسًا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ " إِنْ أَخَذْتَهَا أَخَذْتَ قَوْسًا مِنْ نَارٍ " . فَرَدَدْتُهَا .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men bir kishiga Qurʼon oʻrgatdim, u menga yoy hadya qildi. Men buni Rasululloh ﷺga aytdim. U zot: «Agar uni olsang, oʻtdan boʻlgan yoyni olgan boʻlasan», dedilar. Shunda men uni qaytarib berdim.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен бир кишига Қуръон ўргатдим, у менга ёй ҳадя қилди. Мен буни Расулуллоҳ ﷺга айтдим. У зот: «Агар уни олсанг, ўтдан бўлган ёйни олган бўласан», дедилар. Шунда мен уни қайтариб бердим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَمُرَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْلَى السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ صُبْحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَرِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مِنْ وَرَاءِ عَوْرَةِ الْمُسْلِمِينَ مُحْتَسِبًا مِنْ غَيْرِ شَهْرِ رَمَضَانَ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ عِبَادَةِ مِائَةِ سَنَةٍ صِيَامِهَا وَقِيَامِهَا وَرِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مِنْ وَرَاءِ عَوْرَةِ الْمُسْلِمِينَ مُحْتَسِبًا مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ أَفْضَلُ عِنْدَ اللَّهِ وَأَعْظَمُ أَجْرًا - أُرَاهُ قَالَ - مِنْ عِبَادَةِ أَلْفِ سَنَةٍ صِيَامِهَا وَقِيَامِهَا فَإِنْ رَدَّهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِهِ سَالِمًا لَمْ تُكْتَبْ عَلَيْهِ سَيِّئَةٌ أَلْفَ سَنَةٍ وَتُكْتَبُ لَهُ الْحَسَنَاتُ وَيُجْرَى لَهُ أَجْرُ الرِّبَاطِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةَ " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yoʻlida musulmonlarning himoyasi uchun ramazon oyidan boshqa oyda savob umidida bir kun chegarada turish yuz yil roʻza tutib, tunlarini ibodat bilan oʻtkazgandan kattaroq savobdir. Alloh yoʻlida musulmonlarning himoyasi uchun ramazon oyida savob umidida bir kun chegarada turish esa Alloh huzurida afzalroq va — u zot shunday dedilar deb oʻylayman — ming yil roʻza tutib, tunlarini ibodat bilan oʻtkazgandan kattaroq savobdir. Agar Alloh uni ahliga sogʻ-salomat qaytarsa, unga ming yil davomida biror gunoh yozilmaydi, yaxshiliklar yoziladi va unga qiyomat kunigacha chegarada turish savobi jorij qilinadi», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ йўлида мусулмонларнинг ҳимояси учун рамазон ойидан бошқа ойда савоб умидида бир кун чегарада туриш юз йил рўза тутиб, тунларини ибодат билан ўтказгандан каттароқ савобдир. Аллоҳ йўлида мусулмонларнинг ҳимояси учун рамазон ойида савоб умидида бир кун чегарада туриш эса Аллоҳ ҳузурида афзалроқ ва — у зот шундай дедилар деб ўйлайман — минг йил рўза тутиб, тунларини ибодат билан ўтказгандан каттароқ савобдир. Агар Аллоҳ уни аҳлига соғ-саломат қайтарса, унга минг йил давомида бирор гуноҳ ёзилмайди, яхшиликлар ёзилади ва унга қиёмат кунигача чегарада туриш савоби жориж қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ وَجَدَ رِيحًا طَيِّبَةً فَقَالَ " يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ الطَّيِّبَةُ قَالَ هَذِهِ رِيحُ قَبْرِ الْمَاشِطَةِ وَابْنَيْهَا وَزَوْجِهَا . قَالَ وَكَانَ بَدْءُ ذَلِكَ أَنَّ الْخَضِرَ كَانَ مِنْ أَشْرَافِ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَانَ مَمَرُّهُ بِرَاهِبٍ فِي صَوْمَعَتِهِ فَيَطْلُعُ عَلَيْهِ الرَّاهِبُ فَيُعَلِّمُهُ الإِسْلاَمَ فَلَمَّا بَلَغَ الْخَضِرُ زَوَّجَهُ أَبُوهُ امْرَأَةً فَعَلَّمَهَا الْخَضِرُ وَأَخَذَ عَلَيْهَا أَنْ لاَ تُعْلِمَهُ أَحَدًا وَكَانَ لاَ يَقْرَبُ النِّسَاءَ فَطَلَّقَهَا ثُمَّ زَوَّجَهُ أَبُوهُ أُخْرَى فَعَلَّمَهَا وَأَخَذَ عَلَيْهَا أَنْ لاَ تُعْلِمَهُ أَحَدًا فَكَتَمَتْ إِحَدَاهُمَا وَأَفْشَتْ عَلَيْهِ الأُخْرَى فَانْطَلَقَ هَارِبًا حَتَّى أَتَى جَزِيرَةً فِي الْبَحْرِ فَأَقْبَلَ رَجُلاَنِ يَحْتَطِبَانِ فَرَأَيَاهُ فَكَتَمَ أَحَدُهُمَا وَأَفْشَى الآخَرُ وَقَالَ قَدْ رَأَيْتُ الْخَضِرَ . فَقِيلَ وَمَنْ رَآهُ مَعَكَ قَالَ فُلاَنٌ فَسُئِلَ فَكَتَمَ وَكَانَ فِي دِينِهِمْ أَنَّ مَنْ كَذَبَ قُتِلَ قَالَ فَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ الْكَاتِمَةَ فَبَيْنَمَا هِيَ تَمْشُطُ ابْنَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ سَقَطَ الْمُشْطُ فَقَالَتْ تَعِسَ فِرْعَوْنُ . فَأَخْبَرَتْ أَبَاهَا وَكَانَ لِلْمَرْأَةِ ابْنَانِ وَزَوْجٌ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمْ فَرَاوَدَ الْمَرْأَةَ وَزَوْجَهَا أَنْ يَرْجِعَا عَنْ دِينِهِمَا فَأَبَيَا فَقَالَ إِنِّي قَاتِلُكُمَا . فَقَالاَ إِحْسَانًا مِنْكَ إِلَيْنَا إِنْ قَتَلْتَنَا أَنْ تَجْعَلَنَا فِي بَيْتٍ فَفَعَلَ فَلَمَّا أُسْرِيَ بِالنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَجَدَ رِيحًا طَيِّبَةً فَسَأَلَ جِبْرِيلَ فَأَخْبَرَهُ " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Isro (kechasi Meʼrojga) olib borilgan kechada xushboʻy hid sezib: «Ey Jibril, bu qanday xushboʻy hid?» dedilar. U: «Bu sochtaroshning va uning ikki oʻgʻli hamda erining qabri hididir», dedi. Va u shunday hikoya qildi: «Buning boshlanishi shundayki, Xizr Bani Isroil ashroflaridan biri edi. Uning yoʻli oʻz ibodatxonasidagi bir rohibning oldidan oʻtar, rohib uning oldiga chiqib, unga Islomni oʻrgatar edi. Xizr voyaga yetgach, otasi uni bir ayolga uylantirdi. Xizr unga (Islomni) oʻrgatdi va undan buni hech kimga bildirmaslikka ahd oldi. U ayollarga yaqinlashmasdi, shu bois uni taloq qildi. Soʻng otasi uni boshqasiga uylantirdi. U unga ham oʻrgatdi va undan buni hech kimga bildirmaslikka ahd oldi. Ulardan biri sirni saqladi, ikkinchisi esa uni oshkor qildi. Shunda u qochib ketib, dengizdagi bir orolga bordi. Oʻtin terayotgan ikki kishi kelib qoldi va uni koʻrishdi. Ulardan biri sir tutdi, ikkinchisi oshkor qilib: ‹Men Xizrni koʻrdim›, dedi. Unga: ‹Sen bilan uni kim koʻrdi?› deyildi. U: ‹Falonchi›, dedi. U soʻralganda sirni saqladi. Ularning dinida kim yolgʻon soʻzlasa, oʻldirilardi. Soʻng u sir tutgan ayolga uylandi. U Firʼavnning qizini tarayotib, taroq tushib ketdi va u: ‹Firʼavn halok boʻlsin!› dedi. Buni otasiga xabar berdi. Ayolning ikki oʻgʻli va eri bor edi. Firʼavn ularni chaqirtirib, ayol va uning erini dinlaridan qaytishga koʻndirmoqchi boʻldi, ammo ular bosh tortdilar. Firʼavn: ‹Men sizlarni oʻldiraman›, dedi. Ular: ‹Agar bizni oʻldirsang, bizni bir uyga (qoʻyib) yaxshilik qilgin›, dedilar. U shunday qildi. Nabiy ﷺ Meʼrojga olib borilganlarida xushboʻy hid sezib, Jibrildan soʻradilar, u esa unga xabar berdi.»Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Исро (кечаси Меърожга) олиб борилган кечада хушбўй ҳид сезиб: «Эй Жибрил, бу қандай хушбўй ҳид?» дедилар. У: «Бу сочтарошнинг ва унинг икки ўғли ҳамда эрининг қабри ҳидидир», деди. Ва у шундай ҳикоя қилди: «Бунинг бошланиши шундайки, Хизр Бани Исроил ашрофларидан бири эди. Унинг йўли ўз ибодатхонасидаги бир роҳибнинг олдидан ўтар, роҳиб унинг олдига чиқиб, унга Исломни ўргатар эди. Хизр вояга етгач, отаси уни бир аёлга уйлантирди. Хизр унга (Исломни) ўргатди ва ундан буни ҳеч кимга билдирмасликка аҳд олди. У аёлларга яқинлашмасди, шу боис уни талоқ қилди. Сўнг отаси уни бошқасига уйлантирди. У унга ҳам ўргатди ва ундан буни ҳеч кимга билдирмасликка аҳд олди. Улардан бири сирни сақлади, иккинчиси эса уни ошкор қилди. Шунда у қочиб кетиб, денгиздаги бир оролга борди. Ўтин тераётган икки киши келиб қолди ва уни кўришди. Улардан бири сир тутди, иккинчиси ошкор қилиб: ‹Мен Хизрни кўрдим›, деди. Унга: ‹Сен билан уни ким кўрди?› дейилди. У: ‹Фалончи›, деди. У сўралганда сирни сақлади. Уларнинг динида ким ёлғон сўзласа, ўлдириларди. Сўнг у сир тутган аёлга уйланди. У Фиръавннинг қизини тараётиб, тароқ тушиб кетди ва у: ‹Фиръавн ҳалок бўлсин!› деди. Буни отасига хабар берди. Аёлнинг икки ўғли ва эри бор эди. Фиръавн уларни чақиртириб, аёл ва унинг эрини динларидан қайтишга кўндирмоқчи бўлди, аммо улар бош тортдилар. Фиръавн: ‹Мен сизларни ўлдираман›, деди. Улар: ‹Агар бизни ўлдирсанг, бизни бир уйга (қўйиб) яхшилик қилгин›, дедилар. У шундай қилди. Набий ﷺ Меърожга олиб борилганларида хушбўй ҳид сезиб, Жибрилдан сўрадилар, у эса унга хабар берди.»
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنِ الطُّفَيْلِ بْنِ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ كُنْتُ إِمَامَ النَّبِيِّينَ وَخَطِيبَهُمْ وَصَاحِبَ شَفَاعَتِهِمْ غَيْرَ فَخْرٍ " .
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni boʻlganda men paygʻambarlarning imomi, ularning notigʻi va ularning shafoat egasi boʻlaman, bu maqtanish emas», dedilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни бўлганда мен пайғамбарларнинг имоми, уларнинг нотиғи ва уларнинг шафоат эгаси бўламан, бу мақтаниш эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ بَيْتُهُ أَقْصَى بَيْتٍ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَ لاَ تُخْطِئُهُ الصَّلاَةُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ . قَالَ فَتَوَجَّعْتُ لَهُ فَقُلْتُ يَا فُلاَنُ لَوْ أَنَّكَ اشْتَرَيْتَ حِمَارًا يَقِيكَ الرَّمَضَ وَيَرْفَعُكَ مِنَ الْوَقَعِ وَيَقِيكَ هَوَامَّ الأَرْضِ . فَقَالَ وَاللَّهِ مَا أُحِبُّ أَنَّ بَيْتِي بِطُنُبِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ ـ صلى الله عليه وسلم ـ . قَالَ فَحَمَلْتُ بِهِ حِمْلاً حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَدَعَاهُ فَسَأَلَهُ فَذَكَرَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ وَذَكَرَ أَنَّهُ يَرْجُو فِي أَثَرِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ لَكَ مَا احْتَسَبْتَ " .
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir kishi bor edi, uning uyi Madinadagi eng uzoq uy edi, shunday boʻlsa-da, u Rasululloh ﷺ bilan namozni qoldirmas edi. Men unga achindim va: «Ey falonchi, sen bir eshak sotib olsang, u seni qizigan qumdan asrasa, notekis yerdan koʻtarsa va yer hasharotlaridan himoya qilsa boʻlmaydimi?» dedim. U: «Allohga qasamki, men uyim Muhammadning ﷺ uyi yoniga tegib turishini yaxshi koʻrmayman», dedi. Bu meni tashvishga soldi, hatto Paygʻambar ﷺning uyiga kelib, buni u zotga aytdim. U zot uni chaqirib soʻradilar, u ham shunga oʻxshash gapni aytdi va oʻz izlari (qadamlari) evaziga ajr umid qilishini bildirdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, sen niyat qilgan narsang senga bordir», dedilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир киши бор эди, унинг уйи Мадинадаги энг узоқ уй эди, шундай бўлса-да, у Расулуллоҳ ﷺ билан намозни қолдирмас эди. Мен унга ачиндим ва: «Эй фалончи, сен бир эшак сотиб олсанг, у сени қизиган қумдан асраса, нотекис ердан кўтарса ва ер ҳашаротларидан ҳимоя қилса бўлмайдими?» дедим. У: «Аллоҳга қасамки, мен уйим Муҳаммаднинг ﷺ уйи ёнига тегиб туришини яхши кўрмайман», деди. Бу мени ташвишга солди, ҳатто Пайғамбар ﷺнинг уйига келиб, буни у зотга айтдим. У зот уни чақириб сўрадилар, у ҳам шунга ўхшаш гапни айтди ва ўз излари (қадамлари) эвазига ажр умид қилишини билдирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сен ният қилган нарсанг сенга бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَصِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " صَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَمَاعَةٍ تَزِيدُ عَلَى صَلاَةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً " .
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishining jamoat bilan oʻqigan namozi kishining yolgʻiz oʻqigan namozidan yigirma toʻrt yoki yigirma besh daraja ortiqdir», dedilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кишининг жамоат билан ўқиган намози кишининг ёлғиз ўқиган намозидан йигирма тўрт ёки йигирма беш даража ортиқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ الأَبَّارُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ طَلْحَةَ، وَزُبَيْدٍ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يُوتِرُ بِـ {سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى} وَ {قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ} وَ {قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ} .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vitrda {Sabbih isma robbikal aʼla} (Aʼlo surasi) va {Qul yo ayyuhal kofirun} (Kofirun surasi) va {Qul huvallohu ahad} (Ixlos surasi)ni oʻqir edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ витрда {Саббиҳ исма роббикал аъла} (Аъло сураси) ва {Қул ё айюҳал кофирун} (Кофирун сураси) ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад} (Ихлос сураси)ни ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زُبَيْدٍ الْيَامِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يُوتِرُ فَيَقْنُتُ قَبْلَ الرُّكُوعِ .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ vitr oʻqir va rukudan oldin qunut tutar edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ витр ўқир ва рукудан олдин қунут тутар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْمُحَارِبِيُّ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ صَلَّى عَلَى جِنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ شَهِدَهَا حَتَّى تُدْفَنَ فَلَهُ قِيرَاطَانِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ الْقِيرَاطُ أَعْظَمُ مِنْ أُحُدٍ هَذَا " .
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki bir janozaga namoz oʻqisa, unga bir qiyrot boʻladi, kimki u dafn qilinguncha hozir boʻlib tursa, unga ikki qiyrot boʻladi. Muhammadning joni Uning qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, qiyrot mana bu Uhuddan ham ulugʻroqdir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки бир жанозага намоз ўқиса, унга бир қийрот бўлади, кимки у дафн қилингунча ҳозир бўлиб турса, унга икки қийрот бўлади. Муҳаммаднинг жони Унинг қўлида бўлган Зотга қасамки, қийрот мана бу Уҳуддан ҳам улуғроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ الْعِجْلِيُّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَإِنَّمَا وَجْهُنَا وَاحِدٌ فَلَمَّا قُبِضَ نَظَرْنَا هَكَذَا وَهَكَذَا .
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlganimizda yuzimiz bir tomonga qaragan edi. U vafot etganlaridan soʻng biz u yoq-bu yoqqa qaray boshladik.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлганимизда юзимиз бир томонга қараган эди. У вафот этганларидан сўнг биз у ёқ-бу ёққа қарай бошладик.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ فَسَافَرَ عَامًا فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ اعْتَكَفَ عِشْرِينَ يَوْمًا .
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Ramazonning oxirgi oʻn kunida eʼtikofda oʻtirar edilar. Bir yili safarda boʻldilar. Bas, keyingi yili yigirma kun eʼtikofda oʻtirdilar.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Рамазоннинг охирги ўн кунида эътикофда ўтирар эдилар. Бир йили сафарда бўлдилар. Бас, кейинги йили йигирма кун эътикофда ўтирдилар.
- وعن أبي بن كعب رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم :" يا أبا المنذر أتدري أي آية من كتاب الله معك أعظم ؟ قلت: الله لا إله إلا هو الحي القيوم، فضرب في صدري وقال :" ليهنك العلم أبا المنذر". ((رواه مسلم )).
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abul-Munzir! Bilasanmi, oʻzingdagi (yodlagan) Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» — dedilar. (Ubay) dedi: men: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», dedim. (Rasululloh) yana: «Ey Abul-Munzir! Bilasanmi, oʻzingdagi Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» — dedilar. Men: {Alloh — Undan oʻzga iloh yoʻq; (U) tirik va (hamma narsani) idora qilib turuvchidir} (Baqara 255) dedim. Shunda (Rasululloh) koʻkragimga (yengilgina) urib: «Vallohi, ilm senga muborak boʻlsin, ey Abul-Munzir!» — dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абул-Мунзир! Биласанми, ўзингдаги (ёдлаган) Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» — дедилар. (Убай) деди: мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», дедим. (Расулуллоҳ) яна: «Эй Абул-Мунзир! Биласанми, ўзингдаги Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» — дедилар. Мен: {Аллоҳ — Ундан ўзга илоҳ йўқ; (У) тирик ва (ҳамма нарсани) идора қилиб турувчидир} (Бақара 255) дедим. Шунда (Расулуллоҳ) кўкрагимга (енгилгина) уриб: «Валлоҳи, илм сенга муборак бўлсин, эй Абул-Мунзир!» — дедилар.
-وعن أبي بن كعب رضي الله عنه قال: كان رجل من الأنصار لا أعلم أحدًا أبعد من المسجد منه، وكانت لا تخطئه صلاة! فقيل له: لو اشتريت حمارًا تركبه في الظلماء وفي الرمضاء قال: ما يسرني أن منزلي إلى جنب المسجد إني أريد أن يكتب لي ممشاي إلى المسجد، ورجوعي إذا رجعت إلى أهلي، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "قد جمع الله لك ذلك كله" ((رواه مسلم)).
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi bor edi, men masjiddan undan koʻra uzoqroqda turadigan boshqa bir kishini bilmasdim. Uning birorta namozi (jamoatdan) qolmasdi. (Ubay) dedi: Unga aytildi yoki men unga dedim: «Zulmatda va qizigan qumda minib yurish uchun bir eshak sotib olsang boʻlmasmidi?» (U) dedi: «Uyim masjidning yonida boʻlishi meni xursand qilmaydi. Men masjidga yurib borishim va oilamga qaytib kelganimda qaytishim (savobi) menga yozilishini istayman». Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh sen uchun bularning hammasini jamlab qoʻyibdi», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши бор эди, мен масжиддан ундан кўра узоқроқда турадиган бошқа бир кишини билмасдим. Унинг бирорта намози (жамоатдан) қолмасди. (Убай) деди: Унга айтилди ёки мен унга дедим: «Зулматда ва қизиган қумда миниб юриш учун бир эшак сотиб олсанг бўлмасмиди?» (У) деди: «Уйим масжиднинг ёнида бўлиши мени хурсанд қилмайди. Мен масжидга юриб боришим ва оиламга қайтиб келганимда қайтишим (савоби) менга ёзилишини истайман». Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ сен учун буларнинг ҳаммасини жамлаб қўйибди», дедилар.
- الحادي والعشرون: عن أبي المنذر أبي بن كعب رضي الله عنه قال: كان رجل لا أعلم رجلاً أبعد من المسجد منه، وكان لا تخطئه صلاة فقيل له، أو فقلت له: لو اشتريت حماراً تركبه في الظلماء، وفي الرمضاء، فقال: ما يسرني أن منزلي إلى جنب المسجد، إني أريد أن يكتب لي ممشاي إلى المسجد، ورجوعي إذا رجعت إلى أهلي، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "قد جمع الله لك ذلك كله" ((رواه مسلم)).
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi bor edi, men masjiddan undan koʻra uzoqroqda turadigan boshqa bir kishini bilmasdim. Uning birorta namozi (jamoatdan) qolmasdi. (Ubay) dedi: Unga aytildi yoki men unga dedim: «Zulmatda va qizigan qumda minib yurish uchun bir eshak sotib olsang boʻlmasmidi?» (U) dedi: «Uyim masjidning yonida boʻlishi meni xursand qilmaydi. Men masjidga yurib borishim va oilamga qaytib kelganimda qaytishim (savobi) menga yozilishini istayman». Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh sen uchun bularning hammasini jamlab qoʻyibdi», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши бор эди, мен масжиддан ундан кўра узоқроқда турадиган бошқа бир кишини билмасдим. Унинг бирорта намози (жамоатдан) қолмасди. (Убай) деди: Унга айтилди ёки мен унга дедим: «Зулматда ва қизиган қумда миниб юриш учун бир эшак сотиб олсанг бўлмасмиди?» (У) деди: «Уйим масжиднинг ёнида бўлиши мени хурсанд қилмайди. Мен масжидга юриб боришим ва оиламга қайтиб келганимда қайтишим (савоби) менга ёзилишини истайман». Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ сен учун буларнинг ҳаммасини жамлаб қўйибди», дедилар.
- وعن أبي بن كعب رضي الله عنه: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم: إذا ذهب ثلث الليل، قام فقال: "يا أيها الناس اذكروا الله، جاءت الراجفة، تتبعها الرادفة، جاء الموت بما فيه، جاء الموت بما فيه” قلت: يا رسول الله إنى أكثر الصلاة عليك، فكم أجعل لك من صلاتى؟ قال: “ما شئت” قلت: الربع؟ قال: “ما شئت، فإن زذت فهو لك” قلت: فالنصف؟ قال: ما شئت فإن زذت فهو لك قلت ” فالثلثين؟ قال: ما شئت فإن زدت فهو خير لك” قلت: أجعل لك صلاتى كلها؟ قال: “إذا تكفى همك، ويغفر لك ذنبك” ((رواه الترمذى وقال: حديث حسن)).
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tunning uchdan ikkisi oʻtganda turib: «Ey insonlar! Allohni zikr qilinglar! Allohni zikr qilinglar! Birinchi (qattiq silkinishli) puflash keldi, uning ortidan ikkinchisi keladi. Oʻlim oʻzida bori bilan keldi, oʻlim oʻzida bori bilan keldi», der edilar. Ubayy aytdi: «Ey Allohning Rasuli, men Sizga koʻp salavot aytaman. Salavotimning qanchasini Sizga ajrataman?» dedim. U zot: «Xohlaganingcha», dedilar. «Toʻrtdan birini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Yarmini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Unda uchdan ikkisini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Butun duoyimni Sizga ajrataman», dedim. U zot: «Unda gʻaming kifoya qilinadi va gunohing magʻfirat qilinadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ туннинг учдан иккиси ўтганда туриб: «Эй инсонлар! Аллоҳни зикр қилинглар! Аллоҳни зикр қилинглар! Биринчи (қаттиқ силкинишли) пуфлаш келди, унинг ортидан иккинчиси келади. Ўлим ўзида бори билан келди, ўлим ўзида бори билан келди», дер эдилар. Убайй айтди: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Сизга кўп салавот айтаман. Салавотимнинг қанчасини Сизга ажратаман?» дедим. У зот: «Хоҳлаганингча», дедилар. «Тўртдан бирини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Ярмини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Унда учдан иккисини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Бутун дуойимни Сизга ажратаман», дедим. У зот: «Унда ғаминг кифоя қилинади ва гуноҳинг мағфират қилинади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الْغُلَامَ الَّذِي قَتَلَهُ الْخَضِرُ طُبِعَ كَافِرًا وَلَوْ عَاشَ لَأَرْهَقَ أَبَوَيْهِ طُغْيَانًا وَكُفْرًا» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xizr oʻldirgan oʻsha yigit kofir (boʻlib qolishi) yozilgan edi; agar tirik qolganida, ota-onasini ham tugʻyon (haddan oshish) va kufrga giriftor qilgan boʻlardi», — dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хизр ўлдирган ўша йигит кофир (бўлиб қолиши) ёзилган эди; агар тирик қолганида, ота-онасини ҳам туғён (ҳаддан ошиш) ва куфрга гирифтор қилган бўларди», — дедилар.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ كُنْتُ إِمَامَ النَّبِيِّينَ وَخَطِيبَهُمْ وَصَاحِبَ شَفَاعَتِهِمْ غيرَ فَخر» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Men paygʻambarlar ichida bir uy qurib, uni goʻzal, mukammal va chiroyli qilgan, ammo undan bir gʻisht oʻrnini boʻsh qoldirgan kishiga oʻxshayman. Bas, odamlar binoni aylanib, undan hayratga tushib: ‹Mana shu gʻisht oʻrni toʻldirilsa edi›, deydilar. Men paygʻambarlar ichida ana oʻsha gʻisht oʻrnidaman», dedilar. Va shu isnod bilan Nabiy ﷺdan (rivoyat qilinadi): U zot: «Qiyomat kuni boʻlganda men paygʻambarlarning imomi, xatibi va shafoatchisi boʻlaman, (bunda) faxrlanish yoʻq», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мен пайғамбарлар ичида бир уй қуриб, уни гўзал, мукаммал ва чиройли қилган, аммо ундан бир ғишт ўрнини бўш қолдирган кишига ўхшайман. Бас, одамлар бинони айланиб, ундан ҳайратга тушиб: ‹Мана шу ғишт ўрни тўлдирилса эди›, дейдилар. Мен пайғамбарлар ичида ана ўша ғишт ўрнидаман», дедилар. Ва шу иснод билан Набий ﷺдан (ривоят қилинади): У зот: «Қиёмат куни бўлганда мен пайғамбарларнинг имоми, хатиби ва шафоатчиси бўламан, (бунда) фахрланиш йўқ», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ لِلْوُضُوءِ شَيْطَانًا يُقَالُ لَهُ الْوَلَهَانُ فَاتَّقُوا وَسْوَاسَ الْمَاءِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لِأَنَّا لَا نَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَهُ غَيْرَ خَارِجَةَ وَهُوَ لَيْسَ بِالْقَوِيّ عِنْد أَصْحَابنَا
Muhammad ibn Bashshor bizga aytib berdi: Abu Dovud at-Tayolisiy bizga aytib berdi: Xorija ibn Musʼab bizga Yunus ibn Ubayddan, u al-Hasandan, u Utay ibn Zamra as-Saʼdiydan, u Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi. U zot shunday dedilar: «Tahoratning bir shaytoni bor, unga ‹Valahon› deyiladi. Bas, suv (haqidagi) vasvasadan saqlaninglar.» (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn Amr va Abdulloh ibn Mugʻaffaldan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Ubay ibn Kaʼbning hadisi gʻaribdir va uning isnodi hadis ahli nazdida kuchli va sahih emas, chunki biz buni Xorijadan boshqa hech kim musnad qilib (Paygʻambarga bogʻlab) keltirganini bilmaymiz. Bu hadis bir necha yoʻl bilan al-Hasandan, uning oʻz soʻzi sifatida (mavquf) rivoyat qilingan va bu bobda Paygʻambar ﷺdan hech narsa sahih boʻlmaydi. Xorija ashoblarimiz nazdida kuchli emas va uni Ibn al-Muborak zaif sanagan.Муҳаммад ибн Башшор бизга айтиб берди: Абу Довуд ат-Таёлисий бизга айтиб берди: Хорижа ибн Мусъаб бизга Юнус ибн Убайддан, у ал-Ҳасандан, у Утай ибн Замра ас-Саъдийдан, у Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди. У зот шундай дедилар: «Таҳоратнинг бир шайтони бор, унга ‹Валаҳон› дейилади. Бас, сув (ҳақидаги) васвасадан сақланинглар.» (Абу Исо) айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Амр ва Абдуллоҳ ибн Муғаффалдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Убай ибн Каъбнинг ҳадиси ғарибдир ва унинг исноди ҳадис аҳли наздида кучли ва саҳиҳ эмас, чунки биз буни Хорижадан бошқа ҳеч ким муснад қилиб (Пайғамбарга боғлаб) келтирганини билмаймиз. Бу ҳадис бир неча йўл билан ал-Ҳасандан, унинг ўз сўзи сифатида (мавқуф) ривоят қилинган ва бу бобда Пайғамбар ﷺдан ҳеч нарса саҳиҳ бўлмайди. Хорижа ашобларимиз наздида кучли эмас ва уни Ибн ал-Муборак заиф санаган.
عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: إِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنَ الْمَاءِ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثمَّ نهي عَنْهَا
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Suv suvdandir» (degan hukm) faqat Islomning boshlarida (berilgan) ruxsat edi, soʻng undan qaytarildi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Сув сувдандир» (деган ҳукм) фақат Исломнинг бошларида (берилган) рухсат эди, сўнг ундан қайтарилди.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: الصَّلَاةُ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ سُنَّةٌ كُنَّا نَفْعَلُهُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُعَابُ عَلَيْنَا. فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ: إِنَّمَا كَانَ ذَاكَ إِذْ كَانَ فِي الثِّيَاب قلَّة فَأَما إِذْ وَسَّعَ اللَّهُ فَالصَّلَاةُ فِي الثَّوْبَيْنِ أَزْكَى. رَوَاهُ أَحْمد
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Bitta kiyimda namoz oʻqish — sunnatdir. Biz buni Rasululloh ﷺ bilan birga qilar edik va bunda bizni ayblashmas edi», dedi. Shunda Ibn Masʼud: «Bu faqat kiyim kam boʻlgan paytda edi. Alloh imkonni kengaytirgach, ikkita kiyimda namoz oʻqish pokroqdir», dedi. Ahmad rivoyat qilgan.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Битта кийимда намоз ўқиш — суннатдир. Биз буни Расулуллоҳ ﷺ билан бирга қилар эдик ва бунда бизни айблашмас эди», деди. Шунда Ибн Масъуд: «Бу фақат кийим кам бўлган пайтда эди. Аллоҳ имконни кенгайтиргач, иккита кийимда намоз ўқиш покроқдир», деди. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُكْثِرُ الصَّلَاةَ عَلَيْكَ فَكَمْ أَجْعَلُ لَكَ مِنْ صَلَاتِي؟ فَقَالَ: «مَا شِئْتَ» قُلْتُ: الرُّبُعَ؟ قَالَ: «مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ» . قُلْتُ: النِّصْفَ؟ قَالَ: «مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ» قُلْتُ: فَالثُّلُثَيْنِ؟ قَالَ: «مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ» قُلْتُ: أَجْعَلُ لَكَ صَلَاتِي كُلَّهَا؟ قَالَ: «إِذا يكفى همك وَيكفر لَك ذَنْبك» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tunning uchdan ikkisi oʻtganda turib: «Ey insonlar! Allohni zikr qilinglar! Allohni zikr qilinglar! Birinchi (qattiq silkinishli) puflash keldi, uning ortidan ikkinchisi keladi. Oʻlim oʻzida bori bilan keldi, oʻlim oʻzida bori bilan keldi», der edilar. Ubayy aytdi: «Ey Allohning Rasuli, men Sizga koʻp salavot aytaman. Salavotimning qanchasini Sizga ajrataman?» dedim. U zot: «Xohlaganingcha», dedilar. «Toʻrtdan birini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Yarmini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Unda uchdan ikkisini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Butun duoyimni Sizga ajrataman», dedim. U zot: «Unda gʻaming kifoya qilinadi va gunohing magʻfirat qilinadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ туннинг учдан иккиси ўтганда туриб: «Эй инсонлар! Аллоҳни зикр қилинглар! Аллоҳни зикр қилинглар! Биринчи (қаттиқ силкинишли) пуфлаш келди, унинг ортидан иккинчиси келади. Ўлим ўзида бори билан келди, ўлим ўзида бори билан келди», дер эдилар. Убайй айтди: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Сизга кўп салавот айтаман. Салавотимнинг қанчасини Сизга ажратаман?» дедим. У зот: «Хоҳлаганингча», дедилар. «Тўртдан бирини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Ярмини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Унда учдан иккисини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Бутун дуойимни Сизга ажратаман», дедим. У зот: «Унда ғаминг кифоя қилинади ва гуноҳинг мағфират қилинади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا الصُّبْحَ فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ: «أَشَاهِدٌ فُلَانٌ؟» قَالُوا: لَا. قَالَ: «أَشَاهِدٌ فُلَانٌ؟» قَالُوا: لَا. قَالَ: «إِنَّ هَاتَيْنِ الصَّلَاتَيْنِ أَثْقَلُ الصَّلَوَاتِ عَلَى الْمُنَافِقِينَ وَلَو تعلمُونَ مَا فيهمَا لأتيتموهما وَلَوْ حَبْوًا عَلَى الرُّكَبِ وَإِنَّ الصَّفَّ الْأَوَّلَ عَلَى مِثْلِ صَفِّ الْمَلَائِكَةِ وَلَوْ عَلِمْتُمْ مَا فضيلته لابتدرتموه وَإِن صَلَاة الرجل من الرَّجُلِ أَزْكَى مِنْ صَلَاتِهِ وَحْدَهُ وَصَلَاتَهُ مَعَ الرَّجُلَيْنِ أَزْكَى مِنْ صَلَاتِهِ مَعَ الرَّجُلِ وَمَا كَثُرَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) aytadilar: Bir kuni Rasululloh ﷺ bizga bomdod namozini oʻqitdilar va: «Falonchi hozirmi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. U zot (yana): «Falonchi hozirmi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. Shunda u zot: «Albatta, mana shu ikki namoz munofiqlarga namozlarning eng ogʻiridir. Agar ularda nima borligini bilsangiz edi, tizzalaringizda emaklab boʻlsa-da, ularga kelar edingiz. Birinchi saf farishtalar safi kabidir; agar uning fazilatini bilsangiz edi, unga (oʻzni urib) shoshilar edingiz. Kishining boshqa bir kishi bilan birga oʻqigan namozi yolgʻiz oʻzi oʻqigan namozidan pokroqdir, uning ikki kishi bilan birga oʻqigan namozi bir kishi bilan oʻqigan namozidan pokroqdir. (Jamoat) qancha koʻp boʻlsa, u Alloh taologa shuncha mahbubroqdir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бизга бомдод намозини ўқитдилар ва: «Фалончи ҳозирми?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. У зот (яна): «Фалончи ҳозирми?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. Шунда у зот: «Албатта, мана шу икки намоз мунофиқларга намозларнинг энг оғиридир. Агар уларда нима борлигини билсангиз эди, тиззаларингизда эмаклаб бўлса-да, уларга келар эдингиз. Биринчи саф фаришталар сафи кабидир; агар унинг фазилатини билсангиз эди, унга (ўзни уриб) шошилар эдингиз. Кишининг бошқа бир киши билан бирга ўқиган намози ёлғиз ўзи ўқиган намозидан покроқдир, унинг икки киши билан бирга ўқиган намози бир киши билан ўқиган намозидан покроқдир. (Жамоат) қанча кўп бўлса, у Аллоҳ таолога шунча маҳбуброқдир», дедилар.