حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ، فَأُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِيَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambar uchun (mustajob boʻladigan) bir duo bor; men esa — inshaalloh — oʻz duoimni Qiyomat kuni ummatimga shafoat (qilish) uchun yashirib (saqlab) qoʻyishni istayman», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбар учун (мустажоб бўладиган) бир дуо бор; мен эса — иншааллоҳ — ўз дуоимни Қиёмат куни умматимга шафоат (қилиш) учун яшириб (сақлаб) қўйишни истайман», дедилар.
حَدَّثَنَا يَسَرَةُ بْنُ صَفْوَانَ بْنِ جَمِيلٍ اللَّخْمِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي عَلَى قَلِيبٍ فَنَزَعْتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَنْزِعَ، ثُمَّ أَخَذَهَا ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ، وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، ثُمَّ أَخَذَهَا عُمَرُ فَاسْتَحَالَتْ غَرْبًا، فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنَ النَّاسِ يَفْرِي فَرِيَّهُ، حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ حَوْلَهُ بِعَطَنٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Men uxlab yotganimda, oʻzimni bir quduq (boshi)da koʻrdim; bas, men Alloh xohlagancha (suv) tortdim; soʻng uni Ibn Abu Quhofa (Abu Bakr) oldi-da, bir yoki ikki chelak tortdi — uning tortishida (biroz) zaiflik bor edi, Alloh uni magʻfirat qilsin; soʻng uni Umar oldi-da, u (dalv) katta chelak (gʻarb)ga aylandi. Bas, men odamlardan hech bir (mohir) abqariy (zoʻr usta)ni — uning ishidek ishlaydigan (qiladigan) — koʻrmadim; toki odamlar uning atrofida (tuyalar) qoʻnadigan joy (otan) hosil qilguncha (suvga qondilar)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ухлаб ётганимда, ўзимни бир қудуқ (боши)да кўрдим; бас, мен Аллоҳ хоҳлаганча (сув) тортдим; сўнг уни Ибн Абу Қуҳофа (Абу Бакр) олди-да, бир ёки икки челак тортди — унинг тортишида (бироз) заифлик бор эди, Аллоҳ уни мағфират қилсин; сўнг уни Умар олди-да, у (далв) катта челак (ғарб)га айланди. Бас, мен одамлардан ҳеч бир (моҳир) абқарий (зўр уста)ни — унинг ишидек ишлайдиган (қиладиган) — кўрмадим; токи одамлар унинг атрофида (туялар) қўнадиган жой (отан) ҳосил қилгунча (сувга қондилар)», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَقُلْ أَحَدُكُمُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ، ارْحَمْنِي إِنْ شِئْتَ، ارْزُقْنِي إِنْ شِئْتَ، وَلْيَعْزِمْ مَسْأَلَتَهُ، إِنَّهُ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ، لاَ مُكْرِهَ لَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Biringiz: ‹Allohim, agar xohlasang, meni magʻfirat qil; agar xohlasang, menga rahm qil; agar xohlasang, menga rizq ber›, demasin; balki oʻz soʻrovini qatʼiy (azm bilan) qilsin; chunki U (Alloh) xohlaganini qiladi, Uni majburlovchi hech kim yoʻq», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Бирингиз: ‹Аллоҳим, агар хоҳласанг, мени мағфират қил; агар хоҳласанг, менга раҳм қил; агар хоҳласанг, менга ризқ бер›, демасин; балки ўз сўровини қатъий (азм билан) қилсин; чунки У (Аллоҳ) хоҳлаганини қилади, Уни мажбурловчи ҳеч ким йўқ», дедилар.)
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ،. وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَنْزِلُ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ حَيْثُ تَقَاسَمُوا عَلَى الْكُفْرِ ". يُرِيدُ الْمُحَصَّبَ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Biz ertaga — inshaalloh — Banu Kinonaning Xayfiga (vodiysiga) tushamiz — ular (qurayshliklar) kufr ustida qasamlashgan (ahdlashgan) joyga», dedilar.) U zot Muhassab(ga tushishni) nazarda tutdilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Биз эртага — иншааллоҳ — Бану Кинонанинг Хайфига (водийсига) тушамиз — улар (қурайшликлар) куфр устида қасамлашган (аҳдлашган) жойга», дедилар.) У зот Муҳассаб(га тушишни) назарда тутдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قَضَى اللَّهُ الأَمْرَ فِي السَّمَاءِ ضَرَبَتِ الْمَلاَئِكَةُ بِأَجْنِحَتِهَا خُضْعَانًا لِقَوْلِهِ، كَأَنَّهُ سِلْسِلَةٌ عَلَى صَفْوَانٍ ـ قَالَ عَلِيٌّ وَقَالَ غَيْرُهُ صَفَوَانٍ ـ يَنْفُذُهُمْ ذَلِكَ، فَإِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قَالُوا مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا الْحَقَّ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ ".
قَالَ عَلِيٌّ وَحَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، بِهَذَا. قَالَ سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ،. قَالَ عَلِيٌّ قُلْتُ لِسُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ نَعَمْ. قُلْتُ لِسُفْيَانَ إِنَّ إِنْسَانًا رَوَى عَنْ عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَرْفَعُهُ أَنَّهُ قَرَأَ فُزِّعَ. قَالَ سُفْيَانُ هَكَذَا قَرَأَ عَمْرٌو فَلاَ أَدْرِي سَمِعَهُ هَكَذَا أَمْ لاَ، قَالَ سُفْيَانُ وَهْىَ قِرَاءَتُنَا.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) uni Paygʻambar ﷺga (marfuʼ qilib) yetkazib (rivoyat qildiki,) U zot: «Qachon Alloh osmonda bir ishni hukm qilsa, farishtalar — Uning soʻziga boʻyin egib (taslim boʻlib) — qanotlari bilan uradilar (qoqadilar); goʻyo u (soʻz) — silliq (tekis) tosh ustidagi zanjir (shaldirashi)dek (boʻladi) — (Ali aytdi: boshqalari ‹safavon› dedi) — bu (ovoz) ularni (qoplab) oʻtib ketadi. Qachon ularning qalblaridan qoʻrquv koʻtarilsa (tarqalsa), ular: ‹Robbingiz nima dedi?› deydilar. (Boshqalari:) ‹Haqni (dedi); U — Oliy, Kabir (ulugʻ)dir›, deydilar», dedilar.) (Ali aytdi: Bizga Sufyon, (unga) Amr, (u) Ikrimadan, (u) Abu Hurayradan shuni (rivoyat qildi). Sufyon aytdi: Amr: ‹Men Ikrimadan eshitdim; bizga Abu Hurayra (rivoyat qildi)›, dedi. Ali aytdi: Men Sufyonga: ‹U: ‹Men Ikrimadan eshitdim, u: ‹Men Abu Hurayradan eshitdim›, dedi› dedimi?› dedim. U: ‹Ha›, dedi. Men Sufyonga: ‹Bir inson Amrdan, (u) Ikrimadan, (u) Abu Hurayradan marfuʼ qilib rivoyat qilib, u ‹fuzziʼa› (deb) qiroat qilibdi›, dedim. Sufyon: ‹Amr mana shunday qiroat qildi; men uni shu tarzda eshitganmi yoki yoʻqmi — bilmayman›, dedi. Sufyon: ‹Bu — bizning qiroatimizdir›, dedi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) уни Пайғамбар ﷺга (марфуъ қилиб) етказиб (ривоят қилдики,) У зот: «Қачон Аллоҳ осмонда бир ишни ҳукм қилса, фаришталар — Унинг сўзига бўйин эгиб (таслим бўлиб) — қанотлари билан урадилар (қоқадилар); гўё у (сўз) — силлиқ (текис) тош устидаги занжир (шалдираши)дек (бўлади) — (Али айтди: бошқалари ‹сафавон› деди) — бу (овоз) уларни (қоплаб) ўтиб кетади. Қачон уларнинг қалбларидан қўрқув кўтарилса (тарқалса), улар: ‹Роббингиз нима деди?› дейдилар. (Бошқалари:) ‹Ҳақни (деди); У — Олий, Кабир (улуғ)дир›, дейдилар», дедилар.) (Али айтди: Бизга Суфён, (унга) Амр, (у) Икримадан, (у) Абу Ҳурайрадан шуни (ривоят қилди). Суфён айтди: Амр: ‹Мен Икримадан эшитдим; бизга Абу Ҳурайра (ривоят қилди)›, деди. Али айтди: Мен Суфёнга: ‹У: ‹Мен Икримадан эшитдим, у: ‹Мен Абу Ҳурайрадан эшитдим›, деди› дедими?› дедим. У: ‹Ҳа›, деди. Мен Суфёнга: ‹Бир инсон Амрдан, (у) Икримадан, (у) Абу Ҳурайрадан марфуъ қилиб ривоят қилиб, у ‹фуззиъа› (деб) қироат қилибди›, дедим. Суфён: ‹Амр мана шундай қироат қилди; мен уни шу тарзда эшитганми ёки йўқми — билмайман›, деди. Суфён: ‹Бу — бизнинг қироатимиздир›, деди.)
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَىْءٍ مَا أَذِنَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ ". وَقَالَ صَاحِبٌ لَهُ يُرِيدُ أَنْ يَجْهَرَ بِهِ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday derdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh hech narsaga — Qurʼonni chiroyli (ovoz) bilan tilovat qiladigan paygʻambarga izn bergani kabi — izn bermagan», dedilar.) Uning bir hamrohi (roviy): «(bu soʻz) uni jahriy (ovoz chiqarib) oʻqishini nazarda tutadi», dedi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дерди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳеч нарсага — Қуръонни чиройли (овоз) билан тиловат қиладиган пайғамбарга изн бергани каби — изн бермаган», дедилар.) Унинг бир ҳамроҳи (ровий): «(бу сўз) уни жаҳрий (овоз чиқариб) ўқишини назарда тутади», деди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ ـ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ ـ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِذَا أَحَبَّ عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَبَّ فُلاَنًا فَأَحِبَّهُ فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ، ثُمَّ يُنَادِي جِبْرِيلُ فِي السَّمَاءِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَبَّ فُلاَنًا فَأَحِبُّوهُ، فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ وَيُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي أَهْلِ الأَرْضِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh tabaroka va taolo bir bandani sevsa, Jibrilga nido qilib: ‹Albatta, Alloh falon (kishi)ni sevdi; bas, sen ham uni sev›, deydi. Bas, Jibril uni sevadi. Soʻng Jibril osmonda nido qilib: ‹Albatta, Alloh falon (kishi)ni sevdi; bas, sizlar ham uni sevinglar›, deydi. Bas, osmon ahli uni sevadi; soʻng unga yer ahli ichida (ham) qabul (mehr-muhabbat) qoʻyiladi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ табарока ва таоло бир бандани севса, Жибрилга нидо қилиб: ‹Албатта, Аллоҳ фалон (киши)ни севди; бас, сен ҳам уни сев›, дейди. Бас, Жибрил уни севади. Сўнг Жибрил осмонда нидо қилиб: ‹Албатта, Аллоҳ фалон (киши)ни севди; бас, сизлар ҳам уни севинглар›, дейди. Бас, осмон аҳли уни севади; сўнг унга ер аҳли ичида (ҳам) қабул (меҳр-муҳаббат) қўйилади», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَتَعَاقَبُونَ فِيكُمْ مَلاَئِكَةٌ بِاللَّيْلِ وَمَلاَئِكَةٌ بِالنَّهَارِ، وَيَجْتَمِعُونَ فِي صَلاَةِ الْعَصْرِ وَصَلاَةِ الْفَجْرِ، ثُمَّ يَعْرُجُ الَّذِينَ بَاتُوا فِيكُمْ فَيَسْأَلُهُمْ وَهْوَ أَعْلَمُ كَيْفَ تَرَكْتُمْ عِبَادِي فَيَقُولُونَ تَرَكْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ، وَأَتَيْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Sizlarda kechasi (navbat oluvchi) farishtalar va kunduzi (navbat oluvchi) farishtalar bir-birini almashtirib turadilar; ular asr namozi va fajr (bomdod) namozida (birga) toʻplanadilar. Soʻng sizlarda tunagan (farishta)lar (osmonga) koʻtariladi; bas, U (Alloh) — (oʻzi) yaxshi biluvchi boʻla turib — ulardan: ‹Bandalarimni qanday (holatda) tashlab keldingiz?› deb soʻraydi. Ular: ‹Biz ularni namoz oʻqiyotgan holda tashlab keldik va ularning oldiga (kelganimizda ham) ular namoz oʻqiyotgan edilar›, deydilar», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларда кечаси (навбат олувчи) фаришталар ва кундузи (навбат олувчи) фаришталар бир-бирини алмаштириб турадилар; улар аср намози ва фажр (бомдод) намозида (бирга) тўпланадилар. Сўнг сизларда тунаган (фаришта)лар (осмонга) кўтарилади; бас, У (Аллоҳ) — (ўзи) яхши билувчи бўла туриб — улардан: ‹Бандаларимни қандай (ҳолатда) ташлаб келдингиз?› деб сўрайди. Улар: ‹Биз уларни намоз ўқиётган ҳолда ташлаб келдик ва уларнинг олдига (келганимизда ҳам) улар намоз ўқиётган эдилар›, дейдилар», дедилар.)
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قَالَ اللَّهُ تَعَالَى يُؤْذِينِي ابْنُ آدَمَ، يَسُبُّ الدَّهْرَ وَأَنَا الدَّهْرُ، بِيَدِي الأَمْرُ، أُقَلِّبُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Alloh taolo: ‹Odam bolasi Meni ozorlaydi: u dahrni (zamonni) soʻkadi; holbuki, Men — dahr (egasi)man: ish (taqdir) Mening Qoʻlimda; Men kecha va kunduzni aylantiraman›, deydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ таоло: ‹Одам боласи Мени озорлайди: у даҳрни (замонни) сўкади; ҳолбуки, Мен — даҳр (эгаси)ман: иш (тақдир) Менинг Қўлимда; Мен кеча ва кундузни айлантираман›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ يَدَعُ شَهْوَتَهُ وَأَكْلَهُ وَشُرْبَهُ مِنْ أَجْلِي، وَالصَّوْمُ جُنَّةٌ، وَلِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ فَرْحَةٌ حِينَ يُفْطِرُ وَفَرْحَةٌ حِينَ يَلْقَى رَبَّهُ، وَلَخَلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Alloh azza va jalla: ‹Roʻza — Men uchundir va uning (ajrini) Men beraman; (banda) oʻz shahvatini, yeyishini va ichishini Mening (rizoyatim) uchun tark qiladi›, deydi. Roʻza — qalqondir; roʻzador uchun ikki quvonch bor: bir quvonch — u iftor qilganida, bir quvonch — u Robbiga yoʻliqqanida. Roʻzadorning ogʻzi hidi — Allohning huzurida misk hididan koʻra xushboʻyroqdir», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Рўза — Мен учундир ва унинг (ажрини) Мен бераман; (банда) ўз шаҳватини, ейишини ва ичишини Менинг (ризоятим) учун тарк қилади›, дейди. Рўза — қалқондир; рўзадор учун икки қувонч бор: бир қувонч — у ифтор қилганида, бир қувонч — у Роббига йўлиққанида. Рўзадорнинг оғзи ҳиди — Аллоҳнинг ҳузурида миск ҳидидан кўра хушбўйроқдир», дедилар.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا أَيُّوبُ يَغْتَسِلُ عُرْيَانًا خَرَّ عَلَيْهِ رِجْلُ جَرَادٍ مِنْ ذَهَبٍ فَجَعَلَ يَحْثِي فِي ثَوْبِهِ، فَنَادَى رَبُّهُ يَا أَيُّوبُ أَلَمْ أَكُنْ أَغْنَيْتُكَ عَمَّا تَرَى قَالَ بَلَى يَا رَبِّ وَلَكِنْ لاَ غِنَى بِي عَنْ بَرَكَتِكَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Ayyub yalangʻoch holda choʻmilayotgan ekan, uning ustiga oltindan (yasalgan) bir toʻp chigirtka (yogʻilib) tushdi; bas, u (Ayyub) uni kiyimiga hovuchlab (yigʻa) boshladi. Shunda Robbi unga nido qildi: ‹Ey Ayyub, Men seni — koʻrayotgan narsangdan — boy (behojat) qilmaganmidim?› (Ayyub): ‹Ha, ey Robbim; lekin Sening barakatingdan menga behojatlik yoʻq (men Sening barakatingga muhtojman)›, dedi», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Айюб яланғоч ҳолда чўмилаётган экан, унинг устига олтиндан (ясалган) бир тўп чигиртка (ёғилиб) тушди; бас, у (Айюб) уни кийимига ҳовучлаб (йиға) бошлади. Шунда Робби унга нидо қилди: ‹Эй Айюб, Мен сени — кўраётган нарсангдан — бой (беҳожат) қилмаганмидим?› (Айюб): ‹Ҳа, эй Роббим; лекин Сенинг баракатингдан менга беҳожатлик йўқ (мен Сенинг баракатингга муҳтожман)›, деди», дедилар.)
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَتَنَزَّلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ فَيَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ، مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ، مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Robbimiz tabaroka va taolo har kecha — kechaning oxirgi uchdan biri qolganida — (eng) yaqin osmonga tushadi-da: ‹Kim Menga duo qilsa, Men unga ijobat qilaman; kim Mendan soʻrasa, Men unga beraman; kim Mendan magʻfirat soʻrasa, Men uni magʻfirat qilaman›, deydi», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Роббимиз табарока ва таоло ҳар кеча — кечанинг охирги учдан бири қолганида — (энг) яқин осмонга тушади-да: ‹Ким Менга дуо қилса, Мен унга ижобат қиламан; ким Мендан сўраса, Мен унга бераман; ким Мендан мағфират сўраса, Мен уни мағфират қиламан›, дейди», дедилар.)
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، أَنَّ الأَعْرَجَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ". وَبِهَذَا الإِسْنَادِ " قَالَ اللَّهُ أَنْفِقْ أُنْفِقْ عَلَيْكَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) U Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi: «Biz — (dunyoda) oxirgilar, (lekin) Qiyomat kuni (jannatga) eng oldingilarmiz».) Va xuddi shu isnod bilan: «Alloh: ‹(Banda), infoq qil — Men senga infoq qilaman (rizqingni kengaytiraman)›, dedi», (dedilar).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) У Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди: «Биз — (дунёда) охиргилар, (лекин) Қиёмат куни (жаннатга) энг олдингилармиз».) Ва худди шу иснод билан: «Аллоҳ: ‹(Банда), инфоқ қил — Мен сенга инфоқ қиламан (ризқингни кенгайтираман)›, деди», (дедилар).
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فَقَالَ " هَذِهِ خَدِيجَةُ أَتَتْكَ بِإِنَاءٍ فِيهِ طَعَامٌ أَوْ إِنَاءٍ فِيهِ شَرَابٌ فَأَقْرِئْهَا مِنْ رَبِّهَا السَّلاَمَ وَبَشِّرْهَا بِبَيْتٍ مِنْ قَصَبٍ لاَ صَخَبَ فِيهِ وَلاَ نَصَبَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) U zot (Jibril) (shunday) dedi:) «Mana bu — Xadija; senga ichida taom boʻlgan bir idish — yoki ichida ichimlik boʻlgan bir idish — bilan kelyapti. Bas, unga Robbidan salom yetkaz va uni — jannatda qamishdan (yasalgan, lekin) ichida na shovqin, na charchoq boʻlmagan bir uy bilan — xushxabar qil.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) У зот (Жибрил) (шундай) деди:) «Мана бу — Хадижа; сенга ичида таом бўлган бир идиш — ёки ичида ичимлик бўлган бир идиш — билан келяпти. Бас, унга Роббидан салом етказ ва уни — жаннатда қамишдан (ясалган, лекин) ичида на шовқин, на чарчоқ бўлмаган бир уй билан — хушхабар қил.»
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ أَسَدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ اللَّهُ أَعْدَدْتُ لِعِبَادِي الصَّالِحِينَ مَا لاَ عَيْنٌ رَأَتْ، وَلاَ أُذُنٌ سَمِعَتْ، وَلاَ خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Alloh: ‹Men oʻz solih bandalarim uchun — hech bir koʻz koʻrmagan, hech bir quloq eshitmagan va hech bir inson qalbiga kechmagan (neʼmat)larni — tayyorlab qoʻydim›, dedi», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Аллоҳ: ‹Мен ўз солиҳ бандаларим учун — ҳеч бир кўз кўрмаган, ҳеч бир қулоқ эшитмаган ва ҳеч бир инсон қалбига кечмаган (неъмат)ларни — тайёрлаб қўйдим›, деди», дедилар.)
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَقُولُ اللَّهُ إِذَا أَرَادَ عَبْدِي أَنْ يَعْمَلَ سَيِّئَةً فَلاَ تَكْتُبُوهَا عَلَيْهِ حَتَّى يَعْمَلَهَا، فَإِنْ عَمِلَهَا فَاكْتُبُوهَا بِمِثْلِهَا وَإِنْ تَرَكَهَا مِنْ أَجْلِي فَاكْتُبُوهَا لَهُ حَسَنَةً وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْمَلَ حَسَنَةً فَلَمْ يَعْمَلْهَا فَاكْتُبُوهَا لَهُ حَسَنَةً، فَإِنْ عَمِلَهَا فَاكْتُبُوهَا لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِمِائَةٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Alloh: ‹Qachon bandam bir yomonlik qilmoqchi boʻlsa, uni unga (yozib) qoʻymanglar — toki uni qilguncha; bas, agar uni qilsa, uni oʻxshashi (bittasi) bilan yozinglar; agar uni Mening (rizoyatim) uchun tark qilsa, uni unga bir yaxshilik (qilib) yozinglar. Qachon u bir yaxshilik qilmoqchi boʻlsa-yu, uni qilmasa, uni unga bir yaxshilik (qilib) yozinglar; agar uni qilsa, uni unga — oʻn baravaridan yetti yuztagacha — (koʻpaytirib) yozinglar›, dedi», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ: ‹Қачон бандам бир ёмонлик қилмоқчи бўлса, уни унга (ёзиб) қўйманглар — токи уни қилгунча; бас, агар уни қилса, уни ўхшаши (биттаси) билан ёзинглар; агар уни Менинг (ризоятим) учун тарк қилса, уни унга бир яхшилик (қилиб) ёзинглар. Қачон у бир яхшилик қилмоқчи бўлса-ю, уни қилмаса, уни унга бир яхшилик (қилиб) ёзинглар; агар уни қилса, уни унга — ўн бараваридан етти юзтагача — (кўпайтириб) ёзинглар›, деди», дедилар.)
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي مُزَرِّدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَلَقَ اللَّهُ الْخَلْقَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْهُ قَامَتِ الرَّحِمُ فَقَالَ مَهْ. قَالَتْ هَذَا مَقَامُ الْعَائِذِ بِكَ مِنَ الْقَطِيعَةِ. فَقَالَ أَلاَ تَرْضَيْنَ أَنْ أَصِلَ مَنْ وَصَلَكِ، وَأَقْطَعَ مَنْ قَطَعَكِ قَالَتْ بَلَى يَا رَبِّ. قَالَ فَذَلِكِ لَكِ ". ثُمَّ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ [quran sura="47" aya_start="22" aya_end="22"]{فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ}
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Alloh xalqni yaratdi; qachon undan forigʻ boʻlgach, rahm (qarindoshlik) turib: ‹Bu — Sendan (qarindoshlikni) uzishdan panoh tilovchining maqomidir›, dedi. (Alloh): ‹Seni ulagan (qarindoshlikni davom ettirgan) kishini Men ulashimga, seni uzgan kishini Men uzishimga rozi boʻlmaysanmi?› dedi. U: ‹Ha, ey Robbim›, dedi. (Alloh): ‹Bas, mana shu — senga (berildi)›, dedi», dedilar.) Soʻng Abu Hurayra: ‹Bas, agar (haqdan) yuz oʻgirsangiz, yer yuzida buzgʻunchilik qilishingiz va qarindoshliklaringizni uzishingiz shubhasizmi?...› (Muhammad surasi, 22-oyat) (ni oʻqidi).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ халқни яратди; қачон ундан фориғ бўлгач, раҳм (қариндошлик) туриб: ‹Бу — Сендан (қариндошликни) узишдан паноҳ тиловчининг мақомидир›, деди. (Аллоҳ): ‹Сени улаган (қариндошликни давом эттирган) кишини Мен улашимга, сени узган кишини Мен узишимга рози бўлмайсанми?› деди. У: ‹Ҳа, эй Роббим›, деди. (Аллоҳ): ‹Бас, мана шу — сенга (берилди)›, деди», дедилар.) Сўнг Абу Ҳурайра: ‹Бас, агар (ҳақдан) юз ўгирсангиз, ер юзида бузғунчилик қилишингиз ва қариндошликларингизни узишингиз шубҳасизми?...› (Муҳаммад сураси, 22-оят) (ни ўқиди).
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ اللَّهُ إِذَا أَحَبَّ عَبْدِي لِقَائِي أَحْبَبْتُ لِقَاءَهُ، وَإِذَا كَرِهَ لِقَائِي كَرِهْتُ لِقَاءَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Alloh: ‹Qachon bandam Menga yoʻliqishni sevsa, Men (ham) unga yoʻliqishni sevaman; qachon u Menga yoʻliqishni yoqtirmasa, Men (ham) unga yoʻliqishni yoqtirmayman›, dedi», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ: ‹Қачон бандам Менга йўлиқишни севса, Мен (ҳам) унга йўлиқишни севаман; қачон у Менга йўлиқишни ёқтирмаса, Мен (ҳам) унга йўлиқишни ёқтирмайман›, деди», дедилар.)
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ اللَّهُ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Alloh: ‹Men — bandamning Men haqimdagi gumoni huzuridaman (u Meni qanday gumon qilsa, shundayman)›, dedi», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ: ‹Мен — бандамнинг Мен ҳақимдаги гумони ҳузуридаман (у Мени қандай гумон қилса, шундайман)›, деди», дедилар.)
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ رَجُلٌ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ، فَإِذَا مَاتَ فَحَرِّقُوهُ وَاذْرُوا نِصْفَهُ فِي الْبَرِّ وَنِصْفَهُ فِي الْبَحْرِ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ لَيُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا لاَ يُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ، فَأَمَرَ اللَّهُ الْبَحْرَ فَجَمَعَ مَا فِيهِ، وَأَمَرَ الْبَرَّ فَجَمَعَ مَا فِيهِ ثُمَّ قَالَ لِمَ فَعَلْتَ قَالَ مِنْ خَشْيَتِكَ، وَأَنْتَ أَعْلَمُ، فَغَفَرَ لَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Hech qachon biror yaxshilik qilmagan bir kishi: ‹Qachon men oʻlsam, meni kuydiringlar, soʻng yarmimni quruqlikka, yarmimni dengizga sochinglar; chunki, vallohi, agar Alloh menga qodir boʻlsa (qoʻlga olsa), albatta meni — olamlardan hech kimni azoblamagan (bir azob bilan) — azoblaydi›, dedi. Bas, Alloh dengizga buyurdi — u oʻzidagi (zarralar)ni jamladi; quruqlikka (ham) buyurdi — u oʻzidagi narsani jamladi. Soʻng (Alloh) unga: ‹Nega bunday qilding?› dedi. U: ‹Sendan qoʻrqqanim uchun, Sen esa (oʻzim) yaxshiroq biluvchisan›, dedi. Bas, (Alloh) uni magʻfirat qildi», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч қачон бирор яхшилик қилмаган бир киши: ‹Қачон мен ўлсам, мени куйдиринглар, сўнг ярмимни қуруқликка, ярмимни денгизга сочинглар; чунки, валлоҳи, агар Аллоҳ менга қодир бўлса (қўлга олса), албатта мени — оламлардан ҳеч кимни азобламаган (бир азоб билан) — азоблайди›, деди. Бас, Аллоҳ денгизга буюрди — у ўзидаги (зарралар)ни жамлади; қуруқликка (ҳам) буюрди — у ўзидаги нарсани жамлади. Сўнг (Аллоҳ) унга: ‹Нега бундай қилдинг?› деди. У: ‹Сендан қўрққаним учун, Сен эса (ўзим) яхшироқ билувчисан›, деди. Бас, (Аллоҳ) уни мағфират қилди», дедилар.)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي عَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ عَبْدًا أَصَابَ ذَنْبًا ـ وَرُبَّمَا قَالَ أَذْنَبَ ذَنْبًا ـ فَقَالَ رَبِّ أَذْنَبْتُ ـ وَرُبَّمَا قَالَ أَصَبْتُ ـ فَاغْفِرْ لِي فَقَالَ رَبُّهُ أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ غَفَرْتُ لِعَبْدِي. ثُمَّ مَكَثَ مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ أَصَابَ ذَنْبًا أَوْ أَذْنَبَ ذَنْبًا، فَقَالَ رَبِّ أَذْنَبْتُ ـ أَوْ أَصَبْتُ ـ آخَرَ فَاغْفِرْهُ. فَقَالَ أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ غَفَرْتُ لِعَبْدِي، ثُمَّ مَكَثَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَذْنَبَ ذَنْبًا ـ وَرُبَّمَا قَالَ أَصَابَ ذَنْبًا ـ قَالَ قَالَ رَبِّ أَصَبْتُ ـ أَوْ أَذْنَبْتُ ـ آخَرَ فَاغْفِرْهُ لِي. فَقَالَ أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ غَفَرْتُ لِعَبْدِي ـ ثَلاَثًا ـ فَلْيَعْمَلْ مَا شَاءَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdim:) «Albatta, bir banda bir gunoh qildi — baʼzan: ‹gunohga botdi›, dedi — va: ‹Robbim, men gunoh qildim — baʼzan: ‹gunohga botdim›, dedi — bas, meni magʻfirat qil›, dedi. Shunda Robbi: ‹Bandam — oʻzining gunohni magʻfirat qiladigan va gunoh uchun (jazoga) oladigan bir Robbi borligini bildimi? Men bandamni magʻfirat qildim›, dedi. Soʻng u Alloh xohlagancha (vaqt) turdi (yashadi), soʻng (yana) bir gunoh qildi yoki gunohga botdi-da: ‹Robbim, men yana bir (gunoh) qildim — yoki: gunohga botdim — bas, uni magʻfirat qil›, dedi. (Alloh): ‹Bandam — oʻzining gunohni magʻfirat qiladigan va gunoh uchun (jazoga) oladigan bir Robbi borligini bildimi? Men bandamni magʻfirat qildim›, dedi. Soʻng u Alloh xohlagancha (vaqt) turdi, soʻng (yana) bir gunoh qildi — baʼzan: ‹gunohga botdi›, dedi — : ‹Robbim, men yana bir (gunoh)ga botdim — yoki: gunoh qildim — bas, uni menga magʻfirat qil›, dedi. (Alloh): ‹Bandam — oʻzining gunohni magʻfirat qiladigan va gunoh uchun (jazoga) oladigan bir Robbi borligini bildimi? Men bandamni magʻfirat qildim — uch marta — bas, u xohlaganini qilaversin (tavbani davom ettiraversin)›, dedi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитдим:) «Албатта, бир банда бир гуноҳ қилди — баъзан: ‹гуноҳга ботди›, деди — ва: ‹Роббим, мен гуноҳ қилдим — баъзан: ‹гуноҳга ботдим›, деди — бас, мени мағфират қил›, деди. Шунда Робби: ‹Бандам — ўзининг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун (жазога) оладиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамни мағфират қилдим›, деди. Сўнг у Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) турди (яшади), сўнг (яна) бир гуноҳ қилди ёки гуноҳга ботди-да: ‹Роббим, мен яна бир (гуноҳ) қилдим — ёки: гуноҳга ботдим — бас, уни мағфират қил›, деди. (Аллоҳ): ‹Бандам — ўзининг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун (жазога) оладиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамни мағфират қилдим›, деди. Сўнг у Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) турди, сўнг (яна) бир гуноҳ қилди — баъзан: ‹гуноҳга ботди›, деди — : ‹Роббим, мен яна бир (гуноҳ)га ботдим — ёки: гуноҳ қилдим — бас, уни менга мағфират қил›, деди. (Аллоҳ): ‹Бандам — ўзининг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун (жазога) оладиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамни мағфират қилдим — уч марта — бас, у хоҳлаганини қилаверсин (тавбани давом эттираверсин)›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى، فَقَالَ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجْتَ ذُرِّيَّتَكَ مِنَ الْجَنَّةِ. قَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالاَتِهِ وَكَلاَمِهِ، ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَىَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ. فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Paygʻambar ﷺ: «Odam va Muso (oxiratda) bahslashdilar. Bas, Muso: ‹Sen — oʻz zurriyotingni jannatdan chiqargan Odamsan›, dedi. Odam: ‹Sen — Alloh seni oʻz risolatlari va kalomi bilan saralagan Musosan; soʻng (shunday tura turib) sen meni — men yaratilishimdan oldin menga taqdir qilingan bir ish ustida — malomat qilyapsanmi?› dedi. Bas, Odam Musoni (dalilda) yengdi (gʻolib keldi)», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Пайғамбар ﷺ: «Одам ва Мусо (охиратда) баҳслашдилар. Бас, Мусо: ‹Сен — ўз зурриётингни жаннатдан чиқарган Одамсан›, деди. Одам: ‹Сен — Аллоҳ сени ўз рисолатлари ва каломи билан саралаган Мусосан; сўнг (шундай тура туриб) сен мени — мен яратилишимдан олдин менга тақдир қилинган бир иш устида — маломат қиляпсанми?› деди. Бас, Одам Мусони (далилда) енгди (ғолиб келди)», дедилар.)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، حَدَّثَنَا هِلاَلٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَوْمًا يُحَدِّثُ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ " أَنَّ رَجُلاً مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اسْتَأْذَنَ رَبَّهُ فِي الزَّرْعِ فَقَالَ أَوَ لَسْتَ فِيمَا شِئْتَ. قَالَ بَلَى وَلَكِنِّي أُحِبُّ أَنْ أَزْرَعَ. فَأَسْرَعَ وَبَذَرَ فَتَبَادَرَ الطَّرْفَ نَبَاتُهُ وَاسْتِوَاؤُهُ وَاسْتِحْصَادُهُ وَتَكْوِيرُهُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى دُونَكَ يَا ابْنَ آدَمَ فَإِنَّهُ لاَ يُشْبِعُكَ شَىْءٌ ". فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ تَجِدُ هَذَا إِلاَّ قُرَشِيًّا أَوْ أَنْصَارِيًّا فَإِنَّهُمْ أَصْحَابُ زَرْعٍ، فَأَمَّا نَحْنُ فَلَسْنَا بِأَصْحَابِ زَرْعٍ. فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) (rivoyat qildiki,) Paygʻambar ﷺ bir kun — huzurlarida badiya (choʻl) ahlidan bir kishi (boʻlgan) holda — hadis aytar edilar: «Jannat ahlidan bir kishi Robbidan ekin (ekish) haqida izn soʻradi. Bas, (Alloh): ‹Sen oʻzing xohlagan (neʼmat) ichida emasmisan?› dedi. U: ‹Ha, lekin men ekin ekishni yaxshi koʻraman›, dedi. Bas, u tez (ekib), urugʻ sochdi; uning oʻsishi, tik boʻlishi, oʻrim-yigʻimi va togʻlardek (uyub) toʻplanishi — koʻz ochib yumguncha (boʻlib) yetdi. Bas, Alloh taolo: ‹Ol, ey Odam bolasi; chunki seni hech narsa toʻydirmaydi›, deydi», (dedilar).) Shunda aʼrobiy: «Yo Rasululloh, buni (ekinchini) faqat qurayshlik yoki ansoriy (kishi)da topasiz — chunki ular ekin egalaridir; biz esa ekin egalari emasmiz», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ kuldilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) (ривоят қилдики,) Пайғамбар ﷺ бир кун — ҳузурларида бадия (чўл) аҳлидан бир киши (бўлган) ҳолда — ҳадис айтар эдилар: «Жаннат аҳлидан бир киши Роббидан экин (экиш) ҳақида изн сўради. Бас, (Аллоҳ): ‹Сен ўзинг хоҳлаган (неъмат) ичида эмасмисан?› деди. У: ‹Ҳа, лекин мен экин экишни яхши кўраман›, деди. Бас, у тез (экиб), уруғ сочди; унинг ўсиши, тик бўлиши, ўрим-йиғими ва тоғлардек (уюб) тўпланиши — кўз очиб юмгунча (бўлиб) етди. Бас, Аллоҳ таоло: ‹Ол, эй Одам боласи; чунки сени ҳеч нарса тўйдирмайди›, дейди», (дедилар).) Шунда аъробий: «Ё Расулуллоҳ, буни (экинчини) фақат қурайшлик ёки ансорий (киши)да топасиз — чунки улар экин эгаларидир; биз эса экин эгалари эмасмиз», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ кулдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَحَاسُدَ إِلاَّ فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهْوَ يَتْلُوهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ، فَهْوَ يَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا، لَفَعَلْتُ كَمَا يَفْعَلُ. وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً فَهْوَ يُنْفِقُهُ فِي حَقِّهِ فَيَقُولُ لَوْ أُوتِيتُ مِثْلَ مَا أُوتِيَ عَمِلْتُ فِيهِ مِثْلَ مَا يَعْمَلُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Hasad (qilish) — faqat ikki (xislat)da (joiz)dir: bir kishiki, Alloh unga Qurʼon bergan, bas, u uni kechasi (turli) soatlarida va kunduzi (turli) soatlarida tilovat qiladi — bas, (boshqasi): ‹Koshki, menga ham mana shunga berilgan (narsa) berilganda edi, men ham u qilayotgan kabi qilardim›, deydi; va bir kishiki, Alloh unga mol bergan, bas, u uni oʻz haqqida (haqli yoʻlda) infoq qiladi — bas, (boshqasi): ‹Koshki, menga ham (shunga) berilgan (narsa) berilganda edi, men ham unda u qilayotgan kabi qilardim›, deydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳасад (қилиш) — фақат икки (хислат)да (жоиз)дир: бир кишики, Аллоҳ унга Қуръон берган, бас, у уни кечаси (турли) соатларида ва кундузи (турли) соатларида тиловат қилади — бас, (бошқаси): ‹Кошки, менга ҳам мана шунга берилган (нарса) берилганда эди, мен ҳам у қилаётган каби қилардим›, дейди; ва бир кишики, Аллоҳ унга мол берган, бас, у уни ўз ҳаққида (ҳақли йўлда) инфоқ қилади — бас, (бошқаси): ‹Кошки, менга ҳам (шунга) берилган (нарса) берилганда эди, мен ҳам унда у қилаётган каби қилардим›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ ـ رُبَّمَا ذَكَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " إِذَا تَقَرَّبَ الْعَبْدُ مِنِّي شِبْرًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ ذِرَاعًا وَإِذَا تَقَرَّبَ مِنِّي ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ بَاعًا أَوْ بُوعًا ".
وَقَالَ مُعْتَمِرٌ سَمِعْتُ أَبِي، سَمِعْتُ أَنَسًا، {عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ،} عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَرْوِيهِ عَنْ رَبِّهِ، عَزَّ وَجَلَّ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi — baʼzan u Paygʻambar ﷺni zikr qildi (marfuʼ qildi) — : (Alloh): «Qachon banda Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak (ziro) yaqinlashaman; qachon u Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman», dedi.) (Muʼtamir aytdi: Men otamdan eshitdim, (u): Men Anasdan eshitdim, (u) Abu Hurayradan, (u) Paygʻambar ﷺdan — U zot uni Robbisi azza va jalladan rivoyat qilgan holda — (rivoyat qildi).)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди — баъзан у Пайғамбар ﷺни зикр қилди (марфуъ қилди) — : (Аллоҳ): «Қачон банда Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак (зиро) яқинлашаман; қачон у Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман», деди.) (Муътамир айтди: Мен отамдан эшитдим, (у): Мен Анасдан эшитдим, (у) Абу Ҳурайрадан, (у) Пайғамбар ﷺдан — У зот уни Роббиси азза ва жалладан ривоят қилган ҳолда — (ривоят қилди).)
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَرْوِيهِ عَنْ رَبِّكُمْ، قَالَ " لِكُلِّ عَمَلٍ كَفَّارَةٌ، وَالصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ، وَلَخَلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan — U zot uni Robbingizdan rivoyat qilgan holda — (rivoyat qildiki,) (Alloh): «Har bir amal uchun bir kafforat bor; roʻza esa — Men uchundir va uning (ajrini) Men beraman; roʻzadorning ogʻzi hidi — Allohning huzurida misk hididan koʻra xushboʻyroqdir», dedi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан — У зот уни Роббингиздан ривоят қилган ҳолда — (ривоят қилдики,) (Аллоҳ): «Ҳар бир амал учун бир каффорат бор; рўза эса — Мен учундир ва унинг (ажрини) Мен бераман; рўзадорнинг оғзи ҳиди — Аллоҳнинг ҳузурида миск ҳидидан кўра хушбўйроқдир», деди.)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ أَهْلُ الْكِتَابِ يَقْرَءُونَ التَّوْرَاةَ بِالْعِبْرَانِيَّةِ، وَيُفَسِّرُونَهَا بِالْعَرَبِيَّةِ لأَهْلِ الإِسْلاَمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُصَدِّقُوا أَهْلَ الْكِتَابِ، وَلاَ تُكَذِّبُوهُمْ وَ[quran sura="2" aya_start="136" aya_end="136"]{قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ} الآيَةَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Ahli kitob Tavrotni ibroniy (tilida) oʻqib, uni islom ahliga arabiy (tilda) tafsir qilar edilar. Bas, Rasululloh ﷺ: «Ahli kitobni na tasdiqlanglar, na ularni yolgʻonchiga chiqaringlar; balki: ‹Biz Allohga va bizga nozil qilingan (narsa)ga... iymon keltirdik› (Baqara surasi, 136-oyat) — oyatni — aytinglar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Аҳли китоб Тавротни иброний (тилида) ўқиб, уни ислом аҳлига арабий (тилда) тафсир қилар эдилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ: «Аҳли китобни на тасдиқланглар, на уларни ёлғончига чиқаринглар; балки: ‹Биз Аллоҳга ва бизга нозил қилинган (нарса)га... иймон келтирдик› (Бақара сураси, 136-оят) — оятни — айтинглар», дедилар.
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَىْءٍ مَا أَذِنَ لِنَبِيٍّ حَسَنِ الصَّوْتِ بِالْقُرْآنِ يَجْهَرُ بِهِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdi: «Alloh hech narsaga — Qurʼonni chiroyli ovoz bilan jahriy (oʻqiydigan) paygʻambarga izn (quloq solgani) kabi — izn bermagan».)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитди: «Аллоҳ ҳеч нарсага — Қуръонни чиройли овоз билан жаҳрий (ўқийдиган) пайғамбарга изн (қулоқ солгани) каби — изн бермаган».)
وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ بْنُ خَيَّاطٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَمَّا قَضَى اللَّهُ الْخَلْقَ كَتَبَ كِتَابًا عِنْدَهُ غَلَبَتْ ـ أَوْ قَالَ سَبَقَتْ ـ رَحْمَتِي غَضَبِي. فَهْوَ عِنْدَهُ فَوْقَ الْعَرْشِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Qachon Alloh xalqni (yaratishni) hukm qildi (yaratdi), oʻz huzurida bir kitob yozdi: ‹Mening rahmatim gʻazabimdan oʻzib ketdi (gʻolib keldi)›; bas, u (kitob) Uning huzurida — Arsh ustida(dir)», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Қачон Аллоҳ халқни (яратишни) ҳукм қилди (яратди), ўз ҳузурида бир китоб ёзди: ‹Менинг раҳматим ғазабимдан ўзиб кетди (ғолиб келди)›; бас, у (китоб) Унинг ҳузурида — Арш устида(дир)», дедилар.)
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي غَالِبٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، أَنَّ أَبَا رَافِعٍ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ الْخَلْقَ إِنَّ رَحْمَتِي سَبَقَتْ غَضَبِي. فَهْوَ مَكْتُوبٌ عِنْدَهُ فَوْقَ الْعَرْشِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi: «Albatta, Alloh — xalqni yaratishidan oldin — bir kitob yozdi: ‹Albatta, Mening rahmatim gʻazabimdan oʻzib ketdi›; bas, u Uning huzurida — Arsh ustida — yozilgandir».)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди: «Албатта, Аллоҳ — халқни яратишидан олдин — бир китоб ёзди: ‹Албатта, Менинг раҳматим ғазабимдан ўзиб кетди›; бас, у Унинг ҳузурида — Арш устида — ёзилгандир».)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذَهَبَ يَخْلُقُ كَخَلْقِي، فَلْيَخْلُقُوا ذَرَّةً، أَوْ لِيَخْلُقُوا حَبَّةً أَوْ شَعِيرَةً ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdim:) «Alloh azza va jalla: ‹Mening yaratishimdek yaratmoqchi boʻlib ketgan kishidan koʻra zolimroq kim bor?! Bas, ular bir zarra yaratsinlar-chi; yoki bir don, yoki bir arpa yaratsinlar-chi!› dedi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитдим:) «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Менинг яратишимдек яратмоқчи бўлиб кетган кишидан кўра золимроқ ким бор?! Бас, улар бир зарра ярацинлар-чи; ёки бир дон, ёки бир арпа ярацинлар-чи!› деди», дедилар.
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِشْكَابٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَلِمَتَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ، خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ، ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ " .
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Ikki kalima (bor)ki, ular Rahmonga mahbub (suyukli), tilda yengil, tarozuda ogʻir(dir): ‹Subhanallohi va bihamdihi, subhanallohil-aziym (Allohni Oʻz hamdi bilan poklab yod etaman; Ulugʻ Allohni poklab yod etaman)›», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Икки калима (бор)ки, улар Раҳмонга маҳбуб (суюкли), тилда енгил, тарозуда оғир(дир): ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи, субҳаналлоҳил-азийм (Аллоҳни Ўз ҳамди билан поклаб ёд этаман; Улуғ Аллоҳни поклаб ёд этаман)›», дедилар.