حَدَّثَنَا كَثِيرٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَسْأَلَنَّكُمْ النَّاسُ عَنْ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى يَقُولُوا اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَمَنْ خَلَقَهُقَالَ يَزِيدُ فَحَدَّثَنِي نَجَبَةُ بْنُ صَبِيغٍ السُّلَمِيُّ أَنَّهُ رَأَى رَكْبًا أَتَوْا أَبَا هُرَيْرَةَ فَسَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ مَا حَدَّثَنِي خَلِيلِي بِشَيْءٍ إِلَّا وَقَدْ رَأَيْتُهُ وَأَنَا أَنْتَظِرُهُ قَالَ جَعْفَرٌ بَلَغَنِي أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَأَلَكُمْ النَّاسُ عَنْ هَذَا فَقُولُوا اللَّهُ كَانَ قَبْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَاللَّهُ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَاللَّهُ كَائِنٌ بَعْدَ كُلِّ شَيْءٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Odamlar sizlardan, albatta, har bir narsa haqida soʻraydilar, toki: ‹Alloh har narsani yaratdi; bas, Uni kim yaratgan?› degunlaricha», deganlarini eshitdim. Yazid dedi: Menga Najaba ibn Sabigʻ as-Sulamiy aytib berdiki, u Abu Hurayraning oldiga kelgan bir necha otliqni koʻrgan; ular undan shu haqda soʻraganlarida, u: «Allohu akbar! Doʻstim menga nimani aytgan boʻlsa, albatta men uni koʻrdim va (mana buni) kutib turibman», degan. Jaʼfar dedi: Menga yetishicha, Nabiy ﷺ: «Odamlar sizlardan shu haqda soʻrasalar: ‹Alloh har bir narsadan oldin bor edi, Alloh har bir narsani yaratdi va Alloh har bir narsadan keyin ham boqiydir›, denglar», deganlar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Одамлар сизлардан, албатта, ҳар бир нарса ҳақида сўрайдилар, токи: ‹Аллоҳ ҳар нарсани яратди; бас, Уни ким яратган?› дегунларича», деганларини эшитдим. Язид деди: Менга Нажаба ибн Сабиғ ас-Суламий айтиб бердики, у Абу Ҳурайранинг олдига келган бир неча отлиқни кўрган; улар ундан шу ҳақда сўраганларида, у: «Аллоҳу акбар! Дўстим менга нимани айтган бўлса, албатта мен уни кўрдим ва (мана буни) кутиб турибман», деган. Жаъфар деди: Менга етишича, Набий ﷺ: «Одамлар сизлардан шу ҳақда сўрасалар: ‹Аллоҳ ҳар бир нарсадан олдин бор эди, Аллоҳ ҳар бир нарсани яратди ва Аллоҳ ҳар бир нарсадан кейин ҳам боқийдир›, денглар», деганлар.
حَدَّثَنَا كَثِيرٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ الْأَصَمِّ يَقُولُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَحَدِيثٌ لَا أَحْسِبُهُ إِلَّا رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ الْغِنَى عَنْ كَثْرَةِ الْعَرَضِ وَلَكِنَّ الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ وَاللَّهِ مَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ الْفَقْرَ وَلَكِنْ أَخْشَى عَلَيْكُمْ التَّكَاثُرَ وَلَكِنْ أَخْشَى عَلَيْكُمْ الْعَمْدَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi — (rovi): uni Nabiy ﷺga koʻtargan deb oʻylayman —: «Boylik mol-mulkning koʻpligida emas; balki (haqiqiy) boylik — koʻngil boyligidir. Vallohi, men sizlar uchun faqirlikdan qoʻrqmayman, lekin sizlar uchun (mol-dunyoni) koʻpaytirishga berilishdan qoʻrqaman, yana sizlar uchun ataylab (qilinadigan ish)dan qoʻrqaman».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди — (рови): уни Набий ﷺга кўтарган деб ўйлайман —: «Бойлик мол-мулкнинг кўплигида эмас; балки (ҳақиқий) бойлик — кўнгил бойлигидир. Валлоҳи, мен сизлар учун фақирликдан қўрқмайман, лекин сизлар учун (мол-дунёни) кўпайтиришга берилишдан қўрқаман, яна сизлар учун атайлаб (қилинадиган иш)дан қўрқаман».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ ثَابِتٍ حَدَّثَنِي جَعْفَرٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ قَالَقِيلَ لِأَبِي هُرَيْرَةَ أَكْثَرْتَ أَكْثَرْتَ قَالَ فَلَوْ حَدَّثْتُكُمْ بِكُلِّ مَا سَمِعْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَمَيْتُمُونِي بِالْقَشْعِ وَلَمَا نَاظَرْتُمُونِي
Abu Hurayraga: «Koʻp (rivoyat) qilib yubording, koʻp qilib yubording!» deyildi. U: «Agar men sizlarga Nabiy ﷺdan eshitgan hamma narsani aytib bersam, ustimga qashʼ otgan va men bilan gaplashmagan boʻlar edingizlar», dedi.Абу Ҳурайрага: «Кўп (ривоят) қилиб юбординг, кўп қилиб юбординг!» дейилди. У: «Агар мен сизларга Набий ﷺдан эшитган ҳамма нарсани айтиб берсам, устимга қашъ отган ва мен билан гаплашмаган бўлар эдингизлар», деди.
حَدَّثَنَا كَثِيرٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَلَكِنْ إِنَّمَا يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأَعْمَالِكُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Albatta, aziz va jalil Alloh sizlarning suratlaringizga va mollaringizga qaramaydi, balki qalblaringizga va amallaringizga qaraydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Албатта, азиз ва жалил Аллоҳ сизларнинг суратларингизга ва молларингизга қарамайди, балки қалбларингизга ва амалларингизга қарайди», дедилар.
حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَيَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَبْدِي عِنْدَ ظَنِّهِ بِي وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺga marfuʼ qilib rivoyat qilinadi: «Alloh azza va jalla: ‹Bandam Meni qanday gumon qilsa, Men shundayman; u Meni chaqirganda, Men u bilan birgaman›, deydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺга марфуъ қилиб ривоят қилинади: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандам Мени қандай гумон қилса, Мен шундайман; у Мени чақирганда, Мен у билан биргаман›, дейди».
حَدَّثَنَا كَثِيرٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ بِالصَّلَاةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أَخْرُجَ بِفِتْيَانِي مَعَهُمْ حُزَمُ الْحَطَبِ فَأُحَرِّقَ عَلَى قَوْمٍ فِي بُيُوتِهِمْ يَسْمَعُونَ النِّدَاءَ ثُمَّ لَا يَأْتُونَ الصَّلَاةَفَسَأَلَ يَزِيدُ أَفِي الْجُمُعَةِ هَذَا أَمْ فِي غَيْرِهَا قَالَ مَا سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَذْكُرُ جُمُعَةً وَلَا غَيْرَهَا إِلَّا هَكَذَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Men namozga buyurib, u iqoma qilinishini, soʻng yigitlarim bilan — ular qoʻlida oʻtin bogʻlamlari boʻlgan holda — chiqib, azon ovozini eshitib turib namozga kelmaydigan qavmning uylarini ustlariga yoqib yuborishni koʻnglimga tugdim», dedilar. Yazid: «Bu jumadami yoki undan boshqasidami?» deb soʻradi. U: «Men Abu Hurayraning jumani ham, undan boshqasini ham zikr qilganini eshitmadim, faqat shundayligicha (eshitdim)», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен намозга буюриб, у иқома қилинишини, сўнг йигитларим билан — улар қўлида ўтин боғламлари бўлган ҳолда — чиқиб, азон овозини эшитиб туриб намозга келмайдиган қавмнинг уйларини устларига ёқиб юборишни кўнглимга тугдим», дедилар. Язид: «Бу жумадами ёки ундан бошқасидами?» деб сўради. У: «Мен Абу Ҳурайранинг жумани ҳам, ундан бошқасини ҳам зикр қилганини эшитмадим, фақат шундайлигича (эшитдим)», деди.
حَدَّثَنَا كَثِيرٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلِي وَمَثَلُكُمْ أَيَّتُهَا الْأُمَّةُ كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَوْقَدَ نَارًا بِلَيْلٍ فَأَقْبَلَتْ إِلَيْهَا هَذِهِ الْفَرَاشُ وَالدَّوَابُّ الَّتِي تَغْشَى النَّارَ فَجَعَلَ يَذُبُّهَا وَتَغْلِبُهُ إِلَّا تَقَحُّمًا فِي النَّارِ وَأَنَا آخِذٌ بِحُجَزِكُمْ أَدْعُوكُمْ إِلَى الْجَنَّةِ وَتَغْلِبُونِي إِلَّا تَقَحُّمًا فِي النَّارِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Ey ummat, mening va sizlarning misolingiz — kechasi olov yoqqan kishining misoliga oʻxshaydi: olovga oʻzini uradigan kapalaklar va jonivorlar unga kela boshladi; u ularni haydar, ular esa olovga oʻzlarini tashlashdan boshqasiga koʻnmay, uni yenga boshlashdi. Men ham sizlarni belingizdan ushlab, jannatga chaqiraman, sizlar esa olovga oʻzlaringizni tashlashdan boshqasiga koʻnmay, meni yengasizlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Эй уммат, менинг ва сизларнинг мисолингиз — кечаси олов ёққан кишининг мисолига ўхшайди: оловга ўзини урадиган капалаклар ва жониворлар унга кела бошлади; у уларни ҳайдар, улар эса оловга ўзларини ташлашдан бошқасига кўнмай, уни енга бошлашди. Мен ҳам сизларни белингиздан ушлаб, жаннатга чақираман, сизлар эса оловга ўзларингизни ташлашдан бошқасига кўнмай, мени енгасизлар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ ثَابِتٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَيَقُولُونَ أَكْثَرْتَ فَلَوْ حَدَّثْتُكُمْ بِكُلِّ مَا سَمِعْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَيْتُمُونِي بِالْقَشْعِ وَمَا نَاظَرْتُمُونِي
Yazid ibn al-Asamm aytdi: Abu Hurayra (roziyallohu anhu): «Ular: ‹Koʻp (hadis) aytding›, deydilar. Agar men Nabiy ﷺdan eshitgan hamma narsani sizlarga aytib bersam, meni quruq teri (parchalari) bilan otar edingizlar va men bilan gaplashmas edingizlar», dedi.Язид ибн ал-Асамм айтди: Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу): «Улар: ‹Кўп (ҳадис) айтдинг›, дейдилар. Агар мен Набий ﷺдан эшитган ҳамма нарсани сизларга айтиб берсам, мени қуруқ тери (парчалари) билан отар эдингизлар ва мен билан гаплашмас эдингизлар», деди.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَيُّوبَ الْمَوْصِلِيُّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ الْغِنَى عَنْ كَثْرَةِ الْعَرَضِ وَلَكِنَّ الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Boylik mol-mulkning koʻpligida emas; balki (haqiqiy) boylik — koʻngil (nafs) boyligidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Бойлик мол-мулкнинг кўплигида эмас; балки (ҳақиқий) бойлик — кўнгил (нафс) бойлигидир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ خَمْسٌ يُسَلِّمُ عَلَيْهِ إِذَا لَقِيَهُ وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ وَيَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ وَيَشْهَدُ جِنَازَتَهُ إِذَا مَاتَ وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُقَالَ أَبِي غَرِيبٌ يَعْنِي هَذَا الْحَدِيثَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Musulmonning musulmon ustidagi haqqi beshtadir: uchrashganda salom berishi, aksa urganda (yarhamukalloh deb) duo qilishi, kasal boʻlganda ziyorat qilishi, vafot etganda janozasida hozir boʻlishi va chaqirganda taklifini qabul qilishi». Otam bu hadisni nazarda tutib: «Gʻaribdir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мусулмоннинг мусулмон устидаги ҳаққи бештадир: учрашганда салом бериши, акса урганда (ярҳамукаллоҳ деб) дуо қилиши, касал бўлганда зиёрат қилиши, вафот этганда жанозасида ҳозир бўлиши ва чақирганда таклифини қабул қилиши». Отам бу ҳадисни назарда тутиб: «Ғарибдир», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ فَزَجَرَهُمْ عُمَرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُمْ يَا عُمَرُ فَإِنَّهُمْ بَنُو أَرْفِدَةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar, habashlar esa (u yerda) oʻynayotgan edilar. Umar ularni koyidi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey Umar, ularni qoʻyib ber, chunki ular Banu Arfidadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар, ҳабашлар эса (у ерда) ўйнаётган эдилар. Умар уларни койиди. Шунда Набий ﷺ: «Эй Умар, уларни қўйиб бер, чунки улар Бану Арфидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ وَأَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ أَنَا مَعَ عَبْدِي إِذَا هُوَ ذَكَرَنِي وَتَحَرَّكَتْ شَفَتَاهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh azza va jalla: ‹Bandam Meni zikr qilib, labi Meni yod etib qimirlaganda, Men u bilan birgaman›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандам Мени зикр қилиб, лаби Мени ёд этиб қимирлаганда, Мен у билан биргаман›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَرَادَ أَنْ يَنْفِرَ مِنْ مِنًى قَالَ نَحْنُ نَازِلُونَ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى بِالْمُحَصَّبِ بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ حَيْثُ تَقَاسَمُوا عَلَى الْكُفْرِ وَذَاكَ أَنَّ قُرَيْشًا تَقَاسَمُوا عَلَى بَنِي هَاشِمٍ وَعَلَى بَنِي الْمُطَّلِبِ أَنْ لَا يُنَاكِحُوهُمْ وَلَا يُخَالِطُوهُمْ حَتَّى يُسَلِّمُوا إِلَيْهِمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Minodan koʻchmoqchi boʻlganlarida: «Biz ertaga, insha alloh taolo, Muhassabga — Banu Kinona Xayfiga, ular kufr ustida ahdlashgan joyga — tushamiz», dedilar. Bu shu (sabab)dan ediki, Quraysh Banu Hoshim va Banu Muttalibga qarshi: ular Rasululloh ﷺni oʻzlariga topshirmaguncha, ular bilan quda boʻlmaslikka va aralashmaslikka ahdlashgan edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Минодан кўчмоқчи бўлганларида: «Биз эртага, инша аллоҳ таоло, Муҳассабга — Бану Кинона Хайфига, улар куфр устида аҳдлашган жойга — тушамиз», дедилар. Бу шу (сабаб)дан эдики, Қурайш Бану Ҳошим ва Бану Мутталибга қарши: улар Расулуллоҳ ﷺни ўзларига топширмагунча, улар билан қуда бўлмасликка ва аралашмасликка аҳдлашган эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ فَرُّوخَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ وَفِيهِ أُخْرِجَ مِنْهَا وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Quyosh chiqqan kunlarning eng yaxshisi — juma kunidir: unda Odam yaratildi, unda u jannatga kiritildi, unda u undan chiqarildi va unda Qiyomat qoim boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қуёш чиққан кунларнинг энг яхшиси — жума кунидир: унда Одам яратилди, унда у жаннатга киритилди, унда у ундан чиқарилди ва унда Қиёмат қоим бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَالدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ وَعَنْ الظُّرُوفِ كُلِّهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ sopol xum (jarr), qovoq idish (dubbo) va smola surtilgan idish (muzaffat)da nabiz tayyorlashdan hamda (bunday) idishlarning barchasidan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сопол хум (жарр), қовоқ идиш (дуббо) ва смола суртилган идиш (музаффат)да набиз тайёрлашдан ҳамда (бундай) идишларнинг барчасидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ وَأَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ وَأَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Men Odam farzandlarining sayyidi, yer yorilib (qabridan) birinchi chiqadigan, birinchi shafoat qiluvchi va shafoati birinchi qabul qilinadigan kishiman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Мен Одам фарзандларининг саййиди, ер ёрилиб (қабридан) биринчи чиқадиган, биринчи шафоат қилувчи ва шафоати биринчи қабул қилинадиган кишиман», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ الْفَقْرِ وَالْقِلَّةِ وَالذِّلَّةِ وَأَنْ تَظْلِمَ أَوْ تُظْلَمَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohdan faqirlikdan, kambagʻallikdan, xorlikdan hamda zulm qilishing yoki zulmga uchrashingdan panoh soʻranglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳдан фақирликдан, камбағалликдан, хорликдан ҳамда зулм қилишинг ёки зулмга учрашингдан паноҳ сўранглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُهِلَّنَّ ابْنُ مَرْيَمَ بِفَجِّ الرَّوْحَاءِ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Jonim Qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, Maryam oʻgʻli (Iso) albatta Ravho dovonida haj yoki umra (niyatida) talbiya aytadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Жоним Қўлида бўлган Зот билан қасамки, Марям ўғли (Исо) албатта Равҳо довонида ҳаж ёки умра (ниятида) талбия айтади».
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنِ ابْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ كَرِيمَةَ ابْنَةِ الْحَسْحَاسِ الْمُزَنِيَّةِ قَالَتْ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ فِي بَيْتِ أُمِّ الدَّرْدَاءِقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا مَعَ عَبْدِي إِذَا هُوَ ذَكَرَنِي وَتَحَرَّكَتْ بِي شَفَتَاهُ
Karima binti al-Hashos al-Muzaniyya aytdi: Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning Ummu Dardo uyida shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla: ‹Bandam Meni zikr qilib, labi Men(ni yod etib) qimirlaganda, Men u bilan birgaman›, dedi», dedilar.Карима бинти ал-Ҳашос ал-Музанийя айтди: Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг Умму Дардо уйида шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандам Мени зикр қилиб, лаби Мен(ни ёд этиб) қимирлаганда, Мен у билан биргаман›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ كَرِيمَةَ ابْنَةِ الْحَسْحَاسِ الْمُزَنِيَّةِ أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ قَالَتْ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ وَنَحْنُ فِي بَيْتِ هَذِهِ يَعْنِي أُمَّ الدَّرْدَاءِأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْثُرُ عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنَّهُ قَالَ أَنَا مَعَ عَبْدِي مَا ذَكَرَنِي وَتَحَرَّكَتْ بِي شَفَتَاهُ
Karima binti al-Hashos al-Muzaniyya rivoyat qildi: Abu Hurayra (roziyallohu anhu) biz — mana shu (ayol)ning, yaʼni Ummu Dardoning uyida boʻlganimizda — bizga aytdiki, u Rasululloh ﷺning Robblari azza va jalladan naql qilib: «Bandam Meni zikr qilib, labi Men(ni yod etib) qimirlagan ekan, Men u bilan birgaman», deganlarini eshitgan.Карима бинти ал-Ҳашос ал-Музанийя ривоят қилди: Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) биз — мана шу (аёл)нинг, яъни Умму Дардонинг уйида бўлганимизда — бизга айтдики, у Расулуллоҳ ﷺнинг Робблари азза ва жалладан нақл қилиб: «Бандам Мени зикр қилиб, лаби Мен(ни ёд этиб) қимирлаган экан, Мен у билан биргаман», деганларини эшитган.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الطُّفَاوَةِ قَالَنَزَلْتُ عَلَى أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وَلَمْ أُدْرِكْ مِنْ صَحَابَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا أَشَدَّ تَشْمِيرًا وَلَا أَقْوَمَ عَلَى ضَيْفٍ مِنْهُ فَبَيْنَمَا أَنَا عِنْدَهُ وَهُوَ عَلَى سَرِيرٍ لَهُ وَأَسْفَلَ مِنْهُ جَارِيَةٌ لَهُ سَوْدَاءُ وَمَعَهُ كِيسٌ فِيهِ حَصًى وَنَوًى يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ حَتَّى إِذَا أَنْفَذَ مَا فِي الْكِيسِ أَلْقَاهُ إِلَيْهَا فَجَمَعَتْهُ فَجَعَلَتْهُ فِي الْكِيسِ ثُمَّ دَفَعَتْهُ إِلَيْهِ فَقَالَ لِي أَلَا أُحَدِّثُكَ عَنِّي وَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَإِنِّي بَيْنَمَا أَنَا أُوعَكُ فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ إِذْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ مَنْ أَحَسَّ الْفَتَى الدَّوْسِيَّ مَنْ أَحَسَّ الْفَتَى الدَّوْسِيَّ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ هُوَ ذَاكَ يُوعَكُ فِي جَانِبِ الْمَسْجِدِ حَيْثُ تَرَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَجَاءَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيَّ وَقَالَ لِي مَعْرُوفًا فَقُمْتُ فَانْطَلَقَ حَتَّى قَامَ فِي مَقَامِهِ الَّذِي يُصَلِّي فِيهِ وَمَعَهُ يَوْمَئِذٍ صَفَّانِ مِنْ رِجَالٍ وَصَفٌّ مِنْ نِسَاءٍ أَوْ صَفَّانِ مِنْ نِسَاءٍ وَصَفٌّ مِنْ رِجَالٍ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ إِنْ نَسَّانِي الشَّيْطَانُ شَيْئًا مِنْ صَلَاتِي فَلْيُسَبِّحْ الْقَوْمُ وَلْيُصَفِّقْ النِّسَاءُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَنْسَ مِنْ صَلَاتِهِ شَيْئًا فَلَمَّا سَلَّمَ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ بِوَجْهِهِ فَقَالَ مَجَالِسَكُمْ هَلْ مِنْكُمْ إِذَا أَتَى
Tufova (qabilasi)dan boʻlgan bir kishi aytdi: Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning mehmoni boʻldim. Rasululloh ﷺ sahobalaridan undan koʻra ibodatga astoydil kirishadigan va mehmonni undan koʻra yaxshi izzat qiladigan biror kishini koʻrmadim. Bir kuni men uning yonida edim; u oʻz karavotida (oʻtirgan), pastroqda esa uning qora kanizagi (bor) edi. Yonida ichida mayda toshlar va danaklar boʻlgan bir xalta bor edi; u: «Subhanalloh, subhanalloh», der edi. Xaltadagi narsa tugagach, uni kanizakka tashlar, kanizak esa ularni yigʻib, xaltaga solib, unga qaytarib berardi. Soʻng u menga: «Senga oʻzim va Rasululloh ﷺ haqida (bir voqeani) aytib bermaymi?» dedi. Men: «Albatta», dedim. U dedi: «Men Madina masjidida isitma bilan yotgan edim. Shunda Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar va: ‹Davslik yigitni kim koʻrdi? Davslik yigitni kim koʻrdi?› dedilar. Bir kishi u zotga: ‹Yo Rasululloh, mana u — siz koʻrib turgan (joyda), masjidning bir chetida isitma bilan yotibdi›, dedi. Bas, u zot kelib, qoʻllarini ustimga qoʻydilar va menga yoqimli gap aytdilar. Shunda men turdim. Soʻng u zot yurib, namoz oʻqiydigan joylarida turdilar. Oʻsha kuni u zot bilan birga ikki saf erkaklar va bir saf ayollar, yoki ikki saf ayollar va bir saf erkaklar bor edi. U zot ularga yuzlanib: ‹Agar shayton namozimda biror narsani menga unuttirsa, qavm (erkaklar) tasbeh aytsin, ayollar esa qarsak chalsin›, dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ namoz oʻqidilar va namozlaridan hech narsani unutmadilar. Salom berganlarida ularga yuzlarini burib: ‹Joylaringizda (oʻtiringlar). Sizlardan biror kishi bormiki, u kelganda…› dedilar».Туфова (қабиласи)дан бўлган бир киши айтди: Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг меҳмони бўлдим. Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларидан ундан кўра ибодатга астойдил киришадиган ва меҳмонни ундан кўра яхши иззат қиладиган бирор кишини кўрмадим. Бир куни мен унинг ёнида эдим; у ўз каравотида (ўтирган), пастроқда эса унинг қора канизаги (бор) эди. Ёнида ичида майда тошлар ва данаклар бўлган бир халта бор эди; у: «Субҳаналлоҳ, субҳаналлоҳ», дер эди. Халтадаги нарса тугагач, уни канизакка ташлар, канизак эса уларни йиғиб, халтага солиб, унга қайтариб берарди. Сўнг у менга: «Сенга ўзим ва Расулуллоҳ ﷺ ҳақида (бир воқеани) айтиб бермайми?» деди. Мен: «Албатта», дедим. У деди: «Мен Мадина масжидида иситма билан ётган эдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар ва: ‹Давслик йигитни ким кўрди? Давслик йигитни ким кўрди?› дедилар. Бир киши у зотга: ‹Ё Расулуллоҳ, мана у — сиз кўриб турган (жойда), масжиднинг бир четида иситма билан ётибди›, деди. Бас, у зот келиб, қўлларини устимга қўйдилар ва менга ёқимли гап айтдилар. Шунда мен турдим. Сўнг у зот юриб, намоз ўқийдиган жойларида турдилар. Ўша куни у зот билан бирга икки саф эркаклар ва бир саф аёллар, ёки икки саф аёллар ва бир саф эркаклар бор эди. У зот уларга юзланиб: ‹Агар шайтон намозимда бирор нарсани менга унуттирса, қавм (эркаклар) тасбеҳ айтсин, аёллар эса қарсак чалсин›, дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқидилар ва намозларидан ҳеч нарсани унутмадилар. Салом берганларида уларга юзларини буриб: ‹Жойларингизда (ўтиринглар). Сизлардан бирор киши бормики, у келганда…› дедилар».
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَرِيزٌ عَنْ شَبِيبٍ أَبِي رَوْحٍأَنَّ أَعْرَابِيًّا أَتَى أَبَا هُرَيْرَةَ فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ حَدِّثْنَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَقَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنَّ الْإِيمَانَ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةَ يَمَانِيَةٌ وَأَجِدُ نَفَسَ رَبِّكُمْ مِنْ قِبَلِ الْيَمَنِ وَقَالَ أَبُو الْمُغِيرَةَ مِنْ قِبَلِ الْمَغْرِبِ أَلَا إِنَّ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَقَسْوَةَ الْقَلْبِ فِي الْفَدَّادِينَ أَصْحَابِ الشَّعْرِ وَالْوَبَرِ الَّذِينَ يَغْتَالُ الشَّيَاطِينُ عَلَى أَعْجَازِ الْإِبِلِ
Shabib Abu Ravh rivoyat qiladiki, bir aʼrobiy Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning oldiga kelib: «Ey Abu Hurayra, bizga Nabiy ﷺdan (hadis) aytib ber», dedi — soʻng hadisni zikr qildi — va: Nabiy ﷺ shunday dedilar, dedi: «Ogoh boʻlinglar! Iymon yamanlik(niki)dir, hikmat ham yamanlik(niki)dir; men Robbingizning nafasini Yaman tomondan topaman». Abu Mugʻira: «gʻarb tomondan», dedi. «Ogoh boʻlinglar! Kufr, fisq va qalb qattiqligi — jun va soch (chodir)lar egalari boʻlgan, shaytonlar tuyalarning orqasida gʻaflatda qoldiradigan baqiroq (faddod)lardadir».Шабиб Абу Равҳ ривоят қиладики, бир аъробий Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келиб: «Эй Абу Ҳурайра, бизга Набий ﷺдан (ҳадис) айтиб бер», деди — сўнг ҳадисни зикр қилди — ва: Набий ﷺ шундай дедилар, деди: «Огоҳ бўлинглар! Иймон яманлик(ники)дир, ҳикмат ҳам яманлик(ники)дир; мен Роббингизнинг нафасини Яман томондан топаман». Абу Муғира: «ғарб томондан», деди. «Огоҳ бўлинглар! Куфр, фисқ ва қалб қаттиқлиги — жун ва соч (чодир)лар эгалари бўлган, шайтонлар туяларнинг орқасида ғафлатда қолдирадиган бақироқ (фаддод)лардадир».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْوَضَّاحِ أَبُو سَعِيدٍ الْمُؤَدِّبُ فِي ذِي الْقَعْدَةِ سَنَةَ سَبْعِينَ فَذَكَرَ حَدِيثًا وَذَكَرَ هَذَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا تَصَدَّقَ بِتَمْرَةٍ مِنْ الطَّيِّبِ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا الطَّيِّبَ وَقَعَتْ فِي يَدِ اللَّهِ فَيُرَبِّيهَا لَهُ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ حَتَّى تَعُودَ فِي يَدِهِ مِثْلَ الْجَبَلِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kishi pok (halol mol)dan bir dona xurmoni sadaqa qilsa — Alloh esa faqat pokni qabul qiladi — u Allohning Qoʻlida joy oladi va Alloh uni, sizlardan biringiz toychogʻini yoki tuya bolasini boqib oʻstirganidek, u uchun oʻstiradi; toki u (sadaqa) uning qoʻlida togʻdek boʻlib qaytadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши пок (ҳалол мол)дан бир дона хурмони садақа қилса — Аллоҳ эса фақат покни қабул қилади — у Аллоҳнинг Қўлида жой олади ва Аллоҳ уни, сизлардан бирингиз тойчоғини ёки туя боласини боқиб ўстирганидек, у учун ўстиради; токи у (садақа) унинг қўлида тоғдек бўлиб қайтади», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَدْخُلُ أَحَدٌ النَّارَ إِلَّا أُرِيَ مَقْعَدَهُ مِنْ الْجَنَّةِ لَوْ أَحْسَنَ لِيَكُونَ عَلَيْهِ حَسْرَةً وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ أَحَدٌ إِلَّا أُرِيَ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ لَوْ أَسَاءَ لِيَزْدَادَ شُكْرًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Doʻzaxga kirgan hech bir kishi yoʻqki, unga — agar yaxshilik qilganda (egallaydigan) — jannatdagi joyi koʻrsatilmasin, toki bu unga hasrat boʻlsin; jannatga kirgan hech bir kishi yoʻqki, unga — agar yomonlik qilganda (egallaydigan) — doʻzaxdagi joyi koʻrsatilmasin, toki u (shukrini) ziyoda qilsin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Дўзахга кирган ҳеч бир киши йўқки, унга — агар яхшилик қилганда (эгаллайдиган) — жаннатдаги жойи кўрсатилмасин, токи бу унга ҳасрат бўлсин; жаннатга кирган ҳеч бир киши йўқки, унга — агар ёмонлик қилганда (эгаллайдиган) — дўзахдаги жойи кўрсатилмасин, токи у (шукрини) зиёда қилсин».
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَالْأَنْبِيَاءُ إِخْوَةٌ أَبْنَاءُ عَلَّاتٍ أُمَّهَاتُهُمْ شَتَّى وَلَيْسَ بَيْنَنَا نَبِيٌّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bu dunyoda ham, oxiratda ham men odamlar orasida Maryam oʻgʻli Isoga eng yaqinman. Paygʻambarlar — ota tomondan (boʻlgan) birodarlardir; onalari har xil. Men bilan uning orasida esa (boshqa) paygʻambar yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу дунёда ҳам, охиратда ҳам мен одамлар орасида Марям ўғли Исога энг яқинман. Пайғамбарлар — ота томондан (бўлган) биродарлардир; оналари ҳар хил. Мен билан унинг орасида эса (бошқа) пайғамбар йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَضْعَفُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning oldingizga Yaman ahli keldi — ular qalbi eng yumshoq va koʻngli eng nozik kishilardir; fiqh yamanlik(niki)dir va hikmat yamanlik(niki)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг олдингизга Яман аҳли келди — улар қалби энг юмшоқ ва кўнгли энг нозик кишилардир; фиқҳ яманлик(ники)дир ва ҳикмат яманлик(ники)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَحبِيبُ بْنُ الشَّهِيدِ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Iymon yamanlik(niki)dir, fiqh yamanlik(niki)dir va hikmat yamanlik(niki)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Иймон яманлик(ники)дир, фиқҳ яманлик(ники)дир ва ҳикмат яманлик(ники)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَهَاشِمٌ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْعَرَبِ مِنْ شَرٍّ قَدْ اقْتَرَبَ يَنْقُصُ الْعِلْمُ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْهَرْجُ قَالَ الْقَتْلُ الْقَتْلُهَذَا آخِرُ مُسْنَدِ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Yaqinlashib kelayotgan yomonlikdan arablarga voy boʻlsin! Ilm kamayadi va harj koʻpayadi», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, harj nima?» dedim. U zot: «Oʻldirish, oʻldirish», dedilar. Bu — Abu Hurayra (roziyallohu anhu) musnadining oxiridir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Яқинлашиб келаётган ёмонликдан арабларга вой бўлсин! Илм камаяди ва ҳарж кўпаяди», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, ҳарж нима?» дедим. У зот: «Ўлдириш, ўлдириш», дедилар. Бу — Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) муснадининг охиридир.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكُنَّا قُعُودًا نَكْتُبُ مَا نَسْمَعُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ عَلَيْنَا فَقَالَ مَا هَذَا تَكْتُبُونَ فَقُلْنَا مَا نَسْمَعُ مِنْكَ فَقَالَ أَكِتَابٌ مَعَ كِتَابِ اللَّهِ فَقُلْنَا مَا نَسْمَعُ فَقَالَ اكْتُبُوا كِتَابَ اللَّهِ أَمْحِضُوا كِتَابَ اللَّهِ أَكِتَابٌ غَيْرُ كِتَابِ اللَّهِ أَمْحِضُوا كِتَابَ اللَّهِ أَوْ خَلِّصُوهُ قَالَ فَجَمَعْنَا مَا كَتَبْنَا فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ ثُمَّ أَحْرَقْنَاهُ بِالنَّارِ قُلْنَا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَحَدَّثُ عَنْكَ قَالَ نَعَمْ تَحَدَّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَحَدَّثُ عَنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ تَحَدَّثُوا عَنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَا حَرَجَ فَإِنَّكُمْ لَا تَحَدَّثُوا عَنْهُمْ بِشَيْءٍ إِلَّا وَقَدْ كَانَ فِيهِمْ أَعْجَبَ مِنْهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Biz oʻtirgan holda Nabiy ﷺ dan eshitgan narsalarimizni yozar edik. U zot huzurimizga chiqib: «Bu nima, yozayapsizlarmi?» dedilar. Biz: «Sizdan eshitayotgan narsalarimizni», dedik. U zot: «Allohning Kitobi bilan birga (yana) kitobmi? Allohning Kitobini yozinglar, Allohning Kitobini xolis qilinglar. Allohning Kitobidan boshqa kitobmi? Allohning Kitobini xolis qilinglar», yoki: «uni sof qilinglar», dedilar. (Rovi) aytdi: Biz yozgan narsalarimizni bir joyga toʻpladik, soʻng uni olovda yoqib yubordik. Biz: «Ey Allohning Rasuli, sizdan (eshitganimizni) gapirsak boʻladimi?» dedik. U zot: «Ha, mendan gapiringlar, bunda gunoh yoʻq. Kim men haqimda ataylab yolgʻon gapirsa, doʻzaxdan oʻz oʻrnini tayyorlasin», dedilar. (Rovi) aytdi: Biz: «Ey Allohning Rasuli, Bani Isroil haqida gapirsak boʻladimi?» dedik. U zot: «Ha, Bani Isroil haqida gapiringlar, bunda gunoh yoʻq. Chunki sizlar ular haqida qanday narsani gapirmanglar, ularda undan ham ajablanarlirogʻi boʻlgan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз ўтирган ҳолда Набий ﷺ дан эшитган нарсаларимизни ёзар эдик. У зот ҳузуримизга чиқиб: «Бу нима, ёзаяпсизларми?» дедилар. Биз: «Сиздан эшитаётган нарсаларимизни», дедик. У зот: «Аллоҳнинг Китоби билан бирга (яна) китобми? Аллоҳнинг Китобини ёзинглар, Аллоҳнинг Китобини холис қилинглар. Аллоҳнинг Китобидан бошқа китобми? Аллоҳнинг Китобини холис қилинглар», ёки: «уни соф қилинглар», дедилар. (Рови) айтди: Биз ёзган нарсаларимизни бир жойга тўпладик, сўнг уни оловда ёқиб юбордик. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиздан (эшитганимизни) гапирсак бўладими?» дедик. У зот: «Ҳа, мендан гапиринглар, бунда гуноҳ йўқ. Ким мен ҳақимда атайлаб ёлғон гапирса, дўзахдан ўз ўрнини тайёрласин», дедилар. (Рови) айтди: Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, Бани Исроил ҳақида гапирсак бўладими?» дедик. У зот: «Ҳа, Бани Исроил ҳақида гапиринглар, бунда гуноҳ йўқ. Чунки сизлар улар ҳақида қандай нарсани гапирманглар, уларда ундан ҳам ажабланарлироғи бўлган», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا بِالصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ: «Issiq qattiq boʻlsa, namozni salqin tushirib oʻqinglar; zero, issiqning qattiqligi jahannamning qizigʻidandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ: «Иссиқ қаттиқ бўлса, намозни салқин тушириб ўқинглар; зеро, иссиқнинг қаттиқлиги жаҳаннамнинг қизиғидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِلَّهِ مِائَةُ رَحْمَةٍ عِنْدَهُ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ وَجَعَلَ عِنْدَكُمْ وَاحِدَةً تَرَاحَمُونَ بِهَا بَيْنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ وَبَيْنَ الْخَلْقِ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ ضَمَّهَا إِلَيْهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning yuzta rahmati bor; toʻqson toʻqqiztasi Uning huzurida, bittasini esa sizlarning oldingizda qildi — shu (rahmat) bilan jin va ins orasida, xaloyiq orasida bir-biringizga rahm qilasizlar. Qiyomat kuni boʻlganda esa uni oʻshalarga qoʻshadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг юзта раҳмати бор; тўқсон тўққизтаси Унинг ҳузурида, биттасини эса сизларнинг олдингизда қилди — шу (раҳмат) билан жин ва инс орасида, халойиқ орасида бир-бирингизга раҳм қиласизлар. Қиёмат куни бўлганда эса уни ўшаларга қўшади», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُكَانَ جَالِسًا مَعَ مَرْوَانَ فَمَرَّتْ جِنَازَةٌ فَمَرَّ بِهِ أَبُو سَعِيدٍ فَقَالَ قُمْ أَيُّهَا الْأَمِيرُ فَقَدْ عَلِمَ هَذَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا تَبِعَ جِنَازَةً لَمْ يَجْلِسْ حَتَّى تُوضَعَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Marvon bilan oʻtirgan edi, shunda bir janoza oʻtdi. Abu Said uning yonidan oʻtib: «Ey amir, tur! Chunki bu (kishi) Nabiy ﷺ janozaga ergashganlarida u qoʻyilmaguncha oʻtirmaganlarini biladi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Марвон билан ўтирган эди, шунда бир жаноза ўтди. Абу Саид унинг ёнидан ўтиб: «Эй амир, тур! Чунки бу (киши) Набий ﷺ жанозага эргашганларида у қўйилмагунча ўтирмаганларини билади», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعُمْرَى مِيرَاثٌ لِأَهْلِهَا أَوْ جَائِزَةٌ لِأَهْلِهَاحَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ مِثْلَهُ كَذَا قَالَ يَحْيَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Umro (umr boʻyi foydalanishga berilgan narsa) uning ahliga merosdir», yoki: «uning ahliga (halol) hadyadir», — dedilar. Ato Jobir (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini, xuddi shu kabi rivoyat qildi. Yahyo shunday dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Умро (умр бўйи фойдаланишга берилган нарса) унинг аҳлига меросдир», ёки: «унинг аҳлига (ҳалол) ҳадядир», — дедилар. Ато Жобир (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини, худди шу каби ривоят қилди. Яҳё шундай деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ سَبَبْتُهُ أَوْ جَلَدْتُهُ أَوْ لَعَنْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ زَكَاةً وَأَجْرًاحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ زَكَاةً وَرَحْمَةً
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim! Men faqat bir insonman. Bas, musulmonlardan qaysi bir kishini soʻkkan, qamchilagan yoki laʼnat aytgan boʻlsam, buni unga poklik va ajr qilgin», dedilar. Ali ibn Bahr bizga Iysodan — u Aʼmashdan, u Abu Sufyondan, u Jobirdan — shunga oʻxshashini rivoyat qildi, faqat u: «Poklik va rahmat», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим! Мен фақат бир инсонман. Бас, мусулмонлардан қайси бир кишини сўккан, қамчилаган ёки лаънат айтган бўлсам, буни унга поклик ва ажр қилгин», дедилар. Али ибн Баҳр бизга Ийсодан — у Аъмашдан, у Абу Суфёндан, у Жобирдан — шунга ўхшашини ривоят қилди, фақат у: «Поклик ва раҳмат», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ عَنِ الْأَغَرِّ عَنْ رَجُلٍ آخَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُو قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ ابْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ فَقَالَ وَثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy Ǻ: «Olov oʻzgartirgan narsadan tahorat olinglar», dedilar. Abu Bakr ibn Hafs aytdi: bizga Zuhriy, u Ibn Abu Talhadan, u otasidan, u Nabiy Ǻdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi. Yana Shuʼba Aʼmashdan, u Abu Solihdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy Ǻdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий Ǻ: «Олов ўзгартирган нарсадан таҳорат олинглар», дедилар. Абу Бакр ибн Ҳафс айтди: бизга Зуҳрий, у Ибн Абу Талҳадан, у отасидан, у Набий Ǻдан шунга ўхшашини ривоят қилди. Яна Шуъба Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий Ǻдан шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَوَقَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْحَزْوَرَةِ فَقَالَ عَلِمْتُ أَنَّكِ خَيْرُ أَرْضِ اللَّهِ وَأَحَبُّ الْأَرْضِ إِلَى اللَّهِ وَلَوْلَا أَنَّ أَهْلَكِ أَخْرَجُونِي مِنْكِ مَا خَرَجْتُقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَالْحَزْوَرَةُ عِنْدَ بَابِ الْحَنَّاطِينَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Hazvarada toʻxtab: «Bildimki, sen Allohning yerlarining eng yaxshisi va Allohga yerlarning eng sevimlisisan. Agar sening ahling meni sendan chiqarmaganida edi, chiqmas edim», dedilar. Abdurrazzoq aytdi: Hazvara Bobul-Hannotin (Bugʻdoyfurushlar darvozasi) yonidadir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ҳазварада тўхтаб: «Билдимки, сен Аллоҳнинг ерларининг энг яхшиси ва Аллоҳга ерларнинг энг севимлисисан. Агар сенинг аҳлинг мени сендан чиқармаганида эди, чиқмас эдим», дедилар. Абдурраззоқ айтди: Ҳазвара Бобул-Ҳаннотин (Буғдойфурушлар дарвозаси) ёнидадир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَحَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا ثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ حَيَّةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا شَيْءَ فِي الْهَامِ وَالْعَيْنُ حَقٌّ وَأَصْدَقُ الطِّيَرِ الْفَأْلُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Homda hech narsa yoʻq, koʻz (tegishi) esa haqdir, qushdan fol olishning eng rostrogʻi esa yaxshi soʻzdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳомда ҳеч нарса йўқ, кўз (тегиши) эса ҳақдир, қушдан фол олишнинг энг ростроғи эса яхши сўздир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ قَالَمَرَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِحَسَّانَ وَهُوَ يُنْشِدُ فِي الْمَسْجِدِ فَلَحَظَ إِلَيْهِ قَالَ كُنْتُ أُنْشِدُ وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَجِبْ عَنِّي اللَّهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ قَالَ نَعَمْ
Saʼid aytdi: Umar (roziyallohu anhu) Hassonning yonidan oʻtdi, u masjidda sheʼr aytayotgan edi. Umar unga (norozilik bilan) qaradi. Shunda (Hasson): «Men bu yerda sendan yaxshiroq zot boʻlgan holda ham sheʼr aytar edim», dedi. Soʻng u Abu Hurayraga oʻgirilib: «Rasululloh ﷺning: ‹Men tomonimdan javob ber! Allohim, uni Ruhul-quds bilan qoʻlla!› deganlarini eshitganmiding?», dedi. U: «Ha», dedi.Саъид айтди: Умар (розияллоҳу анҳу) Ҳассоннинг ёнидан ўтди, у масжидда шеър айтаётган эди. Умар унга (норозилик билан) қаради. Шунда (Ҳассон): «Мен бу ерда сендан яхшироқ зот бўлган ҳолда ҳам шеър айтар эдим», деди. Сўнг у Абу Ҳурайрага ўгирилиб: «Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Мен томонимдан жавоб бер! Аллоҳим, уни Руҳул-қудс билан қўлла!› деганларини эшитганмидинг?», деди. У: «Ҳа», деди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ أَوْ فَكَأَنَّمَا رَآنِي فِي الْيَقَظَةِ لَا يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِيفَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَآنِي فَقَدْ رَآنِي الْحَقَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim meni tushida koʻrsa, tez orada uygʻoq holida ham meni koʻradi — yoki: goʻyo uygʻoq holida meni koʻrgandek boʻladi. Shayton mening qiyofamga kira olmaydi». Abu Salama aytdi: Abu Qatoda dedi: Rasululloh ﷺ: «Kim meni koʻrsa, haqiqatan meni koʻribdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким мени тушида кўрса, тез орада уйғоқ ҳолида ҳам мени кўради — ёки: гўё уйғоқ ҳолида мени кўргандек бўлади. Шайтон менинг қиёфамга кира олмайди». Абу Салама айтди: Абу Қатода деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мени кўрса, ҳақиқатан мени кўрибди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي الْحُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ يَقُولُ حَدِّثُونِي عَنْ رَجُلٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ لَمْ يُصَلِّ قَطُّ فَإِذَا لَمْ يَعْرِفْهُ النَّاسُ سَأَلُوهُ مَنْ هُوَ فَيَقُولُ أُصَيْرِمُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ عَمْرُو بْنُ ثَابِتِ بْنِ وَقْشٍ قَالَ الْحُصَيْنُ فَقُلْتُ لِمَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ كَيْفَ كَانَ شَأْنُ الْأُصَيْرِمِ قَالَ كَانَ يَأْبَى الْإِسْلَامَ عَلَى قَوْمِهِ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ وَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أُحُدٍ بَدَا لَهُ الْإِسْلَامُ فَأَسْلَمَ فَأَخَذَ سَيْفَهُ فَغَدَا حَتَّى أَتَى الْقَوْمَ فَدَخَلَ فِي عُرْضِ النَّاسِ فَقَاتَلَ حَتَّى أَثْبَتَتْهُ الْجِرَاحَةُ قَالَ فَبَيْنَمَا رِجَالُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ يَلْتَمِسُونَ قَتْلَاهُمْ فِي الْمَعْرَكَةِ إِذَا هُمْ بِهِ فَقَالُوا وَاللَّهِ إِنَّ هَذَا لَلْأُصَيْرِمُ وَمَا جَاءَ لَقَدْ تَرَكْنَاهُ وَإِنَّهُ لَمُنْكِرٌ هَذَا الْحَدِيثَ فَسَأَلُوهُ مَا جَاءَ بِهِ قَالُوا مَا جَاءَ بِكَ يَا عَمْرُو أَحَرْبًا عَلَى قَوْمِكَ أَوْ رَغْبَةً فِي الْإِسْلَامِ قَالَ بَلْ رَغْبَةً فِي الْإِسْلَامِ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَسْلَمْتُ ثُمَّ أَخَذْتُ سَيْفِي فَغَدَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَاتَلْتُ حَتَّى أَصَابَنِي مَا أَصَابَنِي قَالَ ثُمَّ لَمْ يَلْبَثْ أَنْ مَاتَ فِي أَيْدِيهِمْ فَذَكَرُوهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ لَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday der edi: Menga hech qachon namoz oʻqimay turib jannatga kirgan bir kishi haqida gapirib beringlar. Odamlar uni bilmasalar, undan: «U kim?» deb soʻrashardi. U: «Banu Abdulashhalning Usayrimi — Amr ibn Sobit ibn Vaqsh», der edi. Husayn aytdi: Men Mahmud ibn Labidga: «Usayrimning ishi qanday edi?» dedim. U aytdi: U oʻz qavmiga (ergashib) Islomni qabul qilmay yurar edi. Uhud kuni boʻlib, Rasululloh ﷺ Uhudga chiqqanlarida, unga Islom ayon boʻldi va u musulmon boʻldi. Soʻng qilichini olib, ertalab qavmning oldiga bordi va odamlarning orasiga kirib, jarohat uni yiqitguncha jang qildi. Banu Abdulashhalning kishilari jang maydonida oʻz oʻliklarini axtarib yurganlarida, birdan unga duch kelishdi va: «Allohga qasamki, bu — Usayrimku! Uni nima olib keldi? Biz uni bu ishni inkor qilgan holda tashlab kelgan edik», deyishdi. Soʻng undan nima olib kelganini soʻrashdi: «Ey Amr, seni nima olib keldi — qavmingga achinibmi yoki Islomga ragʻbat qilibmi?» dedilar. U: «Yoʻq, Islomga ragʻbat qilib (keldim). Men Allohga va Uning Rasuliga imon keltirdim, musulmon boʻldim, soʻng qilichimni olib, Rasululloh ﷺ bilan birga ertalab (jangga) chiqdim va boshimga tushgan narsa tushguncha jang qildim», dedi. Soʻng koʻp oʻtmay, ularning qoʻlida vafot etdi. Buni Rasululloh ﷺga aytishdi. U zot: «Albatta, u jannat ahlidandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: Менга ҳеч қачон намоз ўқимай туриб жаннатга кирган бир киши ҳақида гапириб беринглар. Одамлар уни билмасалар, ундан: «У ким?» деб сўрашарди. У: «Бану Абдулашҳалнинг Усайрими — Амр ибн Собит ибн Вақш», дер эди. Ҳусайн айтди: Мен Маҳмуд ибн Лабидга: «Усайримнинг иши қандай эди?» дедим. У айтди: У ўз қавмига (эргашиб) Исломни қабул қилмай юрар эди. Уҳуд куни бўлиб, Расулуллоҳ ﷺ Уҳудга чиққанларида, унга Ислом аён бўлди ва у мусулмон бўлди. Сўнг қиличини олиб, эрталаб қавмнинг олдига борди ва одамларнинг орасига кириб, жароҳат уни йиқитгунча жанг қилди. Бану Абдулашҳалнинг кишилари жанг майдонида ўз ўликларини ахтариб юрганларида, бирдан унга дуч келишди ва: «Аллоҳга қасамки, бу — Усайримку! Уни нима олиб келди? Биз уни бу ишни инкор қилган ҳолда ташлаб келган эдик», дейишди. Сўнг ундан нима олиб келганини сўрашди: «Эй Амр, сени нима олиб келди — қавмингга ачинибми ёки Исломга рағбат қилибми?» дедилар. У: «Йўқ, Исломга рағбат қилиб (келдим). Мен Аллоҳга ва Унинг Расулига имон келтирдим, мусулмон бўлдим, сўнг қиличимни олиб, Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эрталаб (жангга) чиқдим ва бошимга тушган нарса тушгунча жанг қилдим», деди. Сўнг кўп ўтмай, уларнинг қўлида вафот этди. Буни Расулуллоҳ ﷺга айтишди. У зот: «Албатта, у жаннат аҳлидандир», дедилар.