Ali ibn Abu Tolib

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا طَاعَةَ فِي مَعْصِيَةٍ إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوف»

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Maʼsiyatda (gunoh ishda) itoat yoʻq. Itoat faqat yaxshilikdadir», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Маъсиятда (гуноҳ ишда) итоат йўқ. Итоат фақат яхшиликдадир», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

عَن عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ قَاضِيًا فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ تُرْسِلُنِي وَأَنَا حَدِيثُ السِّنِّ وَلَا عِلْمَ لِي بِالْقَضَاءِ؟ فَقَالَ: «إِنَّ اللَّهَ سَيَهْدِي قَلْبَكَ وَيُثَبِّتُ لِسَانَكَ إِذَا تَقَاضَى إِلَيْكَ رَجُلَانِ فَلَا تَقْضِ لِلْأَوَّلِ حَتَّى تَسْمَعَ كَلَامَ الْآخَرِ فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يَتَبَيَّنَ لَكَ الْقَضَاءُ» . قَالَ: فَمَا شَكَكْتُ فِي قَضَاءٍ بَعْدُ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Ali (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ meni Yamanga qozi qilib joʻnatdilar. Men: «Yo Rasululloh! Meni joʻnatyapsiz, holbuki men yoshman va qozilik haqida bilimim yoʻq», dedim. Shunda u zot: «Albatta, Alloh sening qalbingni hidoyat qiladi va tilingni (haqda) sobit qiladi. Oldingda ikki davogar oʻtirsa, birinchisidan eshitganingdek ikkinchisidan ham eshitmaguningcha aslo hukm chiqarmagin. Zero, bu hukm senga aniqroq ravshan boʻlishi uchun loyiqroqdir», dedilar. (Ali) aytdi: Shundan keyin men doimo qozilik qildim — yoki: shundan keyin hech qachon biror hukmda shubhaga tushmadim.Али (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мени Яманга қози қилиб жўнатдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Мени жўнатяпсиз, ҳолбуки мен ёшман ва қозилик ҳақида билимим йўқ», дедим. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ сенинг қалбингни ҳидоят қилади ва тилингни (ҳақда) собит қилади. Олдингда икки давогар ўтирса, биринчисидан эшитганингдек иккинчисидан ҳам эшитмагунингча асло ҳукм чиқармагин. Зеро, бу ҳукм сенга аниқроқ равшан бўлиши учун лойиқроқдир», дедилар. (Али) айтди: Шундан кейин мен доимо қозилик қилдим — ёки: шундан кейин ҳеч қачон бирор ҳукмда шубҳага тушмадим.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: أُهْدِيَتْ رَسُول الله صلى الله عَلَيْهِ وَسلم بغلةٌ فركِبَهَا فَقَالَ عَلِيٌّ: لَوْ حَمَلْنَا الْحَمِيرَ عَلَى الْخَيْلِ فَكَانَتْ لَنَا مِثْلُ هَذِهِ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّمَا يَفْعَلُ ذَلِكَ الَّذِينَ لَا يعلمُونَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ ga bir xachir hadya qilindi, u zot unga mindilar. Shunda Ali: ‹Agar biz eshaklarni baytallarga qoʻshsak, bizning ham shunga oʻxshash (xachirlarimiz) boʻlardi›, dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Buni faqat (bilmaydiganlar) qiladilar, xolos›, dedilar», dedi.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ га бир хачир ҳадя қилинди, у зот унга миндилар. Шунда Али: ‹Агар биз эшакларни байталларга қўшсак, бизнинг ҳам шунга ўхшаш (хачирларимиз) бўларди›, деди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Буни фақат (билмайдиганлар) қиладилар, холос›, дедилар», деди.

وَعَن عَليّ قَالَ: كَانَتْ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْسٌ عَرَبِيَّةٌ فَرَأَى رَجُلًا بِيَدِهِ قَوْسٌ فَارِسِيَّةٌ قَالَ: «مَا هَذِهِ؟ أَلْقِهَا وَعَلَيْكُمْ بِهَذِهِ وَأَشْبَاهِهَا وَرِمَاحِ الْقَنَا فَإِنَّهَا يُؤَيِّدُ اللَّهُ لَكُمْ بِهَا فِي الدِّينِ وَيُمَكِّنُ لَكُمْ فِي البلادِ» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ning qoʻllarida arab yoyi bor edi. U zot qoʻlida fors yoyi boʻlgan bir kishini koʻrib qoldilar-da: ‹Bu nima? Uni tashla! Sizlar mana shu va bunga oʻxshaganlarni hamda qamish nayzalarni ushlanglar. Zero, Alloh ular sababli dinni ziyoda qiladi va yurtlarda sizga imkon beradi›, dedilar».Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ нинг қўлларида араб ёйи бор эди. У зот қўлида форс ёйи бўлган бир кишини кўриб қолдилар-да: ‹Бу нима? Уни ташла! Сизлар мана шу ва бунга ўхшаганларни ҳамда қамиш найзаларни ушланглар. Зеро, Аллоҳ улар сабабли динни зиёда қилади ва юртларда сизга имкон беради›, дедилар».

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ تَقَدَّمَ عُتْبَةُ بْنُ رَبِيعَةَ وَتَبِعَهُ ابْنُهُ وَأَخُوهُ فَنَادَى: مَنْ يُبَارِزُ؟ فَانْتُدِبَ لَهُ شبابٌ مِنَ الْأَنْصَارِ فَقَالَ: مَنْ أَنْتُمْ؟ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ: لَا حَاجَةَ لَنَا فِيكُمْ إِنَّمَا أَرَدْنَا بَنِي عَمِّنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «قُمْ يَا حَمْزَةُ قُمْ يَا عَلِيُّ قُمْ يَا عُبَيْدَةُ بْنَ الْحَارِثِ» . فَأَقْبَلَ حَمْزَةُ إِلى عتبةَ وَأَقْبَلْتُ إِلَى شَيْبَةَ وَاخْتَلَفَ بَيْنَ عُبَيْدَةَ وَالْوَلِيدِ ضَرْبَتَانِ فَأَثْخَنَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ ثُمَّ مِلْنَا عَلَى الْوَلِيدِ فَقَتَلْنَاهُ وَاحْتَمَلْنَا عُبَيْدَةَ. رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) aytadi: (Badr kuni) u — yaʼni Utba ibn Rabia — oldinga chiqdi, ortidan oʻgʻli va ukasi ergashdi. So u: «Kim yakkama-yakka jangga chiqadi?» deb hayqirdi. Ansorlardan baʼzi yigitlar unga qarshi otlandi. U: «Sizlar kimsizlar?» dedi. Ular unga (oʻzlarini) bildirishdi. U: «Sizlarga bizning hojatimiz yoʻq, biz faqat amakivachchalarimizni (qureyshlik tengdoshlarimizni) istagan edik», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Tur, ey Hamza! Tur, ey Ali! Tur, ey Ubayda ibn al-Horis!» dedilar. Hamza Utba tomon yurdi, men Shayba tomon yurdim; Ubayda bilan Validning oʻrtasida ikki zarba almashildi va har ikkisi sherigini ogʻir yarador qildi. Soʻng biz Validga tashlandik va uni oʻldirdik, Ubaydani esa (yelkalarimizga) koʻtarib oldik.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) айтади: (Бадр куни) у — яъни Утба ибн Рабиа — олдинга чиқди, ортидан ўғли ва укаси эргашди. Со у: «Ким яккама-якка жангга чиқади?» деб ҳайқирди. Ансорлардан баъзи йигитлар унга қарши отланди. У: «Сизлар кимсизлар?» деди. Улар унга (ўзларини) билдиришди. У: «Сизларга бизнинг ҳожатимиз йўқ, биз фақат амакиваччаларимизни (қурейшлик тенгдошларимизни) истаган эдик», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Тур, эй Ҳамза! Тур, эй Али! Тур, эй Убайда ибн ал-Ҳорис!» дедилар. Ҳамза Утба томон юрди, мен Шайба томон юрдим; Убайда билан Валиднинг ўртасида икки зарба алмашилди ва ҳар иккиси шеригини оғир ярадор қилди. Сўнг биз Валидга ташландик ва уни ўлдирдик, Убайдани эса (елкаларимизга) кўтариб олдик.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَنَّ جِبْرِيلَ هَبَطَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ: خَيِّرْهُمْ يَعْنِي أَصْحَابَكَ فِي أُسارى بدر: القتلَ والفداءَ عَلَى أَنْ يُقْتَلَ مِنْهُمْ قَابِلًا مِثْلُهُمْ " قَالُوا الْفِدَاءَ وَيُقْتَلَ مِنَّا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Jibroil u zotning huzuriga tushib, unga: ‹Ularni — yaʼni sahobalaringizni — Badr asirlari xususida tanlatib qoʻ: ularni oʻldirish yoki tovon evaziga ozod qilish, ammo (agar tovon olsalar) kelgusi yili ulardan oʻshancha (kishi) oʻldiriladi›, dedi. Ular: ‹Tovon (olamiz), bizdan (oʻshancha) oʻldirilsa ham (rozimiz)›, dedilar», dedilar. (Rovi) aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud, Anas, Abu Barza va Jubayr ibn Mutʼimdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis Savriyning hadisidan hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ibn Abu Zoidaning hadisidan bilamiz. Abu Usoma Hishomdan, u Ibn Sirindan, u Abiydadan, u Alidan, u Nabiy ﷺdan ham shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Ibn Avn esa Ibn Sirindan, u Abiydadan, u Nabiy ﷺdan mursal (sahobani tushirib) rivoyat qilgan. Abu Dovud al-Hafariyning ismi Umar ibn Saʼddir.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Жиброил у зотнинг ҳузурига тушиб, унга: ‹Уларни — яъни саҳобаларингизни — Бадр асирлари хусусида танлатиб қў: уларни ўлдириш ёки товон эвазига озод қилиш, аммо (агар товон олсалар) келгуси йили улардан ўшанча (киши) ўлдирилади›, деди. Улар: ‹Товон (оламиз), биздан (ўшанча) ўлдирилса ҳам (розимиз)›, дедилар», дедилар. (Рови) айтди: Бу бобда Ибн Масъуд, Анас, Абу Барза ва Жубайр ибн Мутъимдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Саврийнинг ҳадисидан ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ибн Абу Зоиданинг ҳадисидан биламиз. Абу Усома Ҳишомдан, у Ибн Сириндан, у Абийдадан, у Алидан, у Набий ﷺдан ҳам шунга ўхшаш ривоят қилган. Ибн Авн эса Ибн Сириндан, у Абийдадан, у Набий ﷺдан мурсал (саҳобани тушириб) ривоят қилган. Абу Довуд ал-Ҳафарийнинг исми Умар ибн Саъддир.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: خَرَجَ عِبْدَانٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي الْحُدَيْبِيَةَ قَبْلَ الصُّلْحِ فَكَتَبَ إِلَيْهِ مَوَالِيهِمْ قَالُوا: يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ مَا خَرَجُوا إِلَيْكَ رَغْبَةً فِي دِينِكَ وَإِنَّمَا خَرَجُوا هَرَبًا مِنَ الرِّقِّ. فَقَالَ نَاسٌ: صَدَقُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رُدَّهُمْ إِلَيْهِمْ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ: «مَا أَرَاكُم تنتهونَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ حَتَّى يَبْعَثَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مَنْ يَضْرِبُ رِقَابَكُمْ عَلَى هَذَا» . وَأَبَى أَنْ يَرُدَّهُمْ وَقَالَ: «هُمْ عُتَقَاءَ اللَّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Mushriklarning) bir nechta qullari sulhdan oldin — yaʼni Hudaybiya kuni — Rasululloh ﷺ huzuriga chiqib keldilar. Shunda ularning xojalari u zotga (xat) yozib: «Ey Muhammad, vallohi, ular sening dininga rgʻbatlanib sening oldingga chiqib kelganlari yoʻq, balki ular faqat qullikdan qochib chiqib ketishdi», deyishdi. Baʼzi odamlar: «Ular rost aytishdi, ey Allohning Rasuli, ularni ularga qaytaring», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ gʻazablanib: «Ey Quraysh jamoasi, sizlarni mana shu (xatti-harakat)ingizdan toʻxtaydigandek koʻrmayapman, to Alloh sizlarga shu (ish) uchun boʻyinlaringizga uradigan birovni yuborguncha», dedilar va ularni qaytarishdan bosh tortib: «Ular Alloh azza va jallaning ozodlaridir», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Мушрикларнинг) бир нечта қуллари сулҳдан олдин — яъни Ҳудайбия куни — Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига чиқиб келдилар. Шунда уларнинг хожалари у зотга (хат) ёзиб: «Эй Муҳаммад, валлоҳи, улар сенинг дининга рғбатланиб сенинг олдингга чиқиб келганлари йўқ, балки улар фақат қулликдан қочиб чиқиб кетишди», дейишди. Баъзи одамлар: «Улар рост айтишди, эй Аллоҳнинг Расули, уларни уларга қайтаринг», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ғазабланиб: «Эй Қурайш жамоаси, сизларни мана шу (хатти-ҳаракат)ингиздан тўхтайдигандек кўрмаяпман, то Аллоҳ сизларга шу (иш) учун бўйинларингизга урадиган бировни юборгунча», дедилар ва уларни қайтаришдан бош тортиб: «Улар Аллоҳ азза ва жалланинг озодларидир», дедилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نِعْمَ الرَّجُلُ الْفَقِيهُ فِي الدِّينِ إِنِ احْتِيجَ إِلَيْهِ نَفَعَ وَإِنِ اسْتُغْنِيَ عَنْهُ أَغْنَى نَفْسَهُ» . رَوَاهُ رزين

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Abu Bakr qanday yaxshi kishi! Umar qanday yaxshi kishi! Abu Ubayda ibn al-Jarroh qanday yaxshi kishi!» dedilar. Bu hadis hasandir, uni faqat Suhaylning rivoyatidan bilamiz.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Абу Бакр қандай яхши киши! Умар қандай яхши киши! Абу Убайда ибн ал-Жарроҳ қандай яхши киши!» дедилар. Бу ҳадис ҳасандир, уни фақат Суҳайлнинг ривоятидан биламиз.

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَا يَبْقَى مِنَ الْإِسْلَامِ إِلَّا اسْمُهُ وَلَا يَبْقَى مِنَ الْقُرْآنِ إِلَّا رَسْمُهُ مَسَاجِدُهُمْ عَامِرَةٌ وَهِيَ خَرَابٌ مِنَ الْهُدَى عُلَمَاؤُهُمْ شَرُّ مَنْ تَحْتَ أَدِيمِ السَّمَاءِ مِنْ عِنْدِهِمْ تَخْرُجُ الْفِتْنَةُ وَفِيهِمْ تَعُودُ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَان

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar boshiga shunday zamon kelishi yaqinki, Islomdan faqat nomi, Qurʼondan faqat yozuvigina qoladi. Ularning masjidlari obod, biroq hidoyatdan vayrona boʻladi. Olimlari osmon ostidagi eng yomon kishilardir. Fitna ulardan chiqadi va yana ularga qaytadi», dedilar. Bayhaqiy ‹Shuʼabul-iymon›da rivoyat qilgan.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар бошига шундай замон келиши яқинки, Исломдан фақат номи, Қуръондан фақат ёзувигина қолади. Уларнинг масжидлари обод, бироқ ҳидоятдан вайрона бўлади. Олимлари осмон остидаги энг ёмон кишилардир. Фитна улардан чиқади ва яна уларга қайтади», дедилар. Байҳақий ‹Шуъабул-иймон›да ривоят қилган.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَن أَكْلِ الثُّومِ إِلَّا مَطْبُوخًا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sarimsoqni pishirilganidan boshqa holatda yeyishdan qaytardilar. Termiziy va Abu Dovud rivoyat qilgan.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ саримсоқни пиширилганидан бошқа ҳолатда ейишдан қайтардилар. Термизий ва Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: أُهْدِيَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم حُلّة سِيَرَاءَ فَبَعَثَ بِهَا إِلَيَّ فَلَبِسْتُهَا فَعَرَفْتُ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ: «إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ بِهَا إِلَيْكَ لِتَلْبَسَهَا إِنَّمَا بَعَثْتُ بِهَا إِلَيْكَ لِتُشَقِّقَهَا خُمُراً بَين النساءِ»

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ga ipakli (chiziqli) bir hulla (kiyim) hadya qilindi, u zot uni menga yubordilar. Men uni kiydim. Shunda u zotning yuzlarida gʻazabni sezdim. U zot: «Men uni senga kiyishing uchun yubormadim, balki uni senga ayollar oʻrtasida roʻmollarga boʻlib berishing uchun yubordim», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ га ипакли (чизиқли) бир ҳулла (кийим) ҳадя қилинди, у зот уни менга юбордилар. Мен уни кийдим. Шунда у зотнинг юзларида ғазабни сездим. У зот: «Мен уни сенга кийишинг учун юбормадим, балки уни сенга аёллар ўртасида рўмолларга бўлиб беришинг учун юбордим», дедилар.

وَعَن عَليّ قَالَ: نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَعَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَالْمَيَاثِرِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَفِي رِوَايَة لأبي دَاوُد قَالَ: نهى عَن مياثر الأرجوان

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni oltin uzuk taqishdan, qassiy (ipakli) kiyim kiyishdan va qizil egar-toʻshamadan qaytardilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени олтин узук тақишдан, қассий (ипакли) кийим кийишдан ва қизил эгар-тўшамадан қайтардилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَالْمُعَصْفَرِ وَعَنْ تَخْتُّمِ الذَّهَبِ وَعَنْ قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ فِي الرُّكُوعِ. رَوَاهُ مُسلم

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni qassiy va zaʼfaronrang kiyim kiyishdan, oltin uzuk taqishdan va rukuʼda Qurʼon oʻqishdan qaytardilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени қассий ва заъфаронранг кийим кийишдан, олтин узук тақишдан ва рукуъда Қуръон ўқишдан қайтардилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم إِن أَتَخَتَّمَ فِي إِصْبَعِي هَذِهِ أَوْ هَذِهِ قَالَ: فَأَوْمَأَ إِلَى الْوُسْطَى وَالَّتِي تَلِيهَا. رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u dedi: Rasululloh ﷺ meni uzukni barmogʻimning mana bunisiga yoki bunisiga taqishdan qaytardilar. (Roviy) dedi: u oʻrta barmoqqa va uning yonidagisiga ishora qildi.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у деди: Расулуллоҳ ﷺ мени узукни бармоғимнинг мана бунисига ёки бунисига тақишдан қайтардилар. (Ровий) деди: у ўрта бармоққа ва унинг ёнидагисига ишора қилди.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ حَرِيرًا فَجَعَلَهُ فِي يَمِينِهِ وَأَخَذَ ذَهَبًا فَجَعَلَهُ فِي شِمَالِهِ ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ هَذَيْنِ حَرَامٌ عَلَى ذُكُورِ أُمتي» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ipakni olib oʻng qoʻllariga, oltinni olib chap qoʻllariga qoʻydilar, soʻng: «Albatta bu ikkisi ummatimning erkaklariga haromdir», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ипакни олиб ўнг қўлларига, олтинни олиб чап қўлларига қўйдилар, сўнг: «Албатта бу иккиси умматимнинг эркакларига ҳаромдир», дедилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَحْلِقَ الْمَرْأَةُ رَأْسَهَا. رَوَاهُ النَّسَائِيُّ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ ayol kishi boshini oldirishidan qaytardilar», dedi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ аёл киши бошини олдиришидан қайтардилар», деди.

وَعَن عَليّ قَالَ: بَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ يُصَلِّي فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى الْأَرْضِ فَلَدَغَتْهُ عَقْرَبٌ فَنَاوَلَهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَعْلِهِ فَقَتَلَهَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ: «لَعَنَ اللَّهُ الْعَقْرَبَ مَا تَدَعُ مُصَلِّيًا وَلَا غَيْرَهُ أَوْ نَبِيًّا وَغَيْرَهُ» ثُمَّ دَعَا بملحٍ وماءٍ فَجعله فِي إِناءٍ ثمَّ جَعَلَ يَصُبُّهُ عَلَى أُصْبُعِهِ حَيْثُ لَدَغَتْهُ وَيَمْسَحُهَا وَيُعَوِّذُهَا بِالْمُعَوِّذَتَيْنِ. رَوَاهُمَا الْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kecha Rasululloh ﷺ namoz oʻqiyotgan edilar, qoʻllarini yerga qoʻygan edilar, ularni chayon chaqdi. Rasululloh ﷺ oyoq kiyimlari bilan uni urib oʻldirdilar. Namozdan boʻshagach: «Alloh chayonni laʼnatlasin! U na namoz oʻquvchini, na boshqasini, na paygʻambarni, na oʻzgasini tinch qoʻymaydi», dedilar. Soʻngra tuz va suv keltirishni soʻradilar, uni idishga solib, chayon chaqqan barmoqlariga quya boshladilar, uni silar va muavvizatayn ikki sura bilan panoh tilar edilar. Bayhaqiy ‹Shuʼab al-iymon›da rivoyat qilgan.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир кеча Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиётган эдилар, қўлларини ерга қўйган эдилар, уларни чаён чақди. Расулуллоҳ ﷺ оёқ кийимлари билан уни уриб ўлдирдилар. Намоздан бўшагач: «Аллоҳ чаённи лаънатласин! У на намоз ўқувчини, на бошқасини, на пайғамбарни, на ўзгасини тинч қўймайди», дедилар. Сўнгра туз ва сув келтиришни сўрадилар, уни идишга солиб, чаён чаққан бармоқларига қуя бошладилар, уни силар ва муаввизатайн икки сура билан паноҳ тилар эдилар. Байҳақий ‹Шуъаб ал-иймон›да ривоят қилган.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا فَعَلَتْ أُمَّتِي خَمْسَ عَشْرَةَ خَصْلَةً حَلَّ بِهَا الْبَلَاءُ» وَعَدَّ هَذِهِ الْخِصَالَ وَلَمْ يَذْكُرْ «تُعُلِّمَ لِغَيْرِ الدِّينِ» قَالَ: «وَبَرَّ صَدِيقَهُ وَجَفَا أَبَاهُ» وَقَالَ: «وَشُرِبَ الْخَمْرُ وَلُبِسَ الْحَرِيرُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatim oʻn besh xislatni qilsa, ularga balo tushadi», dedilar. «Ular nimalar, ey Rasululloh?» deyildi. U zot: «Oʻlja (mol-davlat) bir necha qoʻl orasida aylanadigan, omonat oʻlja, zakot esa jarima (ortiqcha yuk) deb bilingan, kishi xotiniga itoat etib, onasiga oq boʻlgan, doʻstiga yaxshilik qilib, otasiga jafo qilgan, masjidlarda ovozlar koʻtarilgan, qavmning boshligʻi ularning eng razili boʻlgan, kishiga sharridan qoʻrqib hurmat koʻrsatilgan, maylar ichilgan, ipak (erkaklar tomonidan) kiyilgan, qoʻshiqchi cholgʻuchi cholgʻularini tutgan va bu ummatning oxirgilari avvalgilarini laʼnatlagan paytda — ana oʻshanda qizil shamol yoki yerga choʻkish yoki suratdan aylantirilishni kutsinlar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni Ali ibn Abu Tolibning hadisidan faqat shu yoʻldangina bilamiz va al-Faraj ibn Fazoladan boshqa hech kim uni Yahyo ibn Said al-Ansoriydan rivoyat qilganini bilmaymiz. Al-Faraj ibn Fazola haqida baʼzi hadis ahli (tanqidiy) gapirganlar va uni yodlash jihatidan zaif sanaganlar. Uni Vakiʼ va imomlardan boshqa bir necha kishi ham rivoyat qilgan.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматим ўн беш хислатни қилса, уларга бало тушади», дедилар. «Улар нималар, эй Расулуллоҳ?» дейилди. У зот: «Ўлжа (мол-давлат) бир неча қўл орасида айланадиган, омонат ўлжа, закот эса жарима (ортиқча юк) деб билинган, киши хотинига итоат этиб, онасига оқ бўлган, дўстига яхшилик қилиб, отасига жафо қилган, масжидларда овозлар кўтарилган, қавмнинг бошлиғи уларнинг энг разили бўлган, кишига шарридан қўрқиб ҳурмат кўрсатилган, майлар ичилган, ипак (эркаклар томонидан) кийилган, қўшиқчи чолғучи чолғуларини тутган ва бу умматнинг охиргилари аввалгиларини лаънатлаган пайтда — ана ўшанда қизил шамол ёки ерга чўкиш ёки суратдан айлантирилишни кутсинлар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни Али ибн Абу Толибнинг ҳадисидан фақат шу йўлдангина биламиз ва ал-Фараж ибн Фазоладан бошқа ҳеч ким уни Яҳё ибн Саид ал-Ансорийдан ривоят қилганини билмаймиз. Ал-Фараж ибн Фазола ҳақида баъзи ҳадис аҳли (танқидий) гапирганлар ва уни ёдлаш жиҳатидан заиф санаганлар. Уни Вакиъ ва имомлардан бошқа бир неча киши ҳам ривоят қилган.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِن فِي الْجَنَّةِ لَسُوقًا مَا فِيهَا شِرًى وَلَا بَيْعٌ إِلَّا الصُّوَرَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ فَإِذَا اشْتَهَى الرَّجُلُ صُورَةً دَخَلَ فِيهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta jannatda bir bozor bor; unda na xarid, na sotuv boʻladi, faqat erkaklar va ayollarning suvratlari (boʻladi). Bas, qachon bir kishi biror suvratni istasa, unga kiradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта жаннатда бир бозор бор; унда на харид, на сотув бўлади, фақат эркаклар ва аёлларнинг сувратлари (бўлади). Бас, қачон бир киши бирор сувратни истаса, унга киради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир.

وَعَن عَليّ قَالَ: كُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَكُنْتُ أَسْتَحْيِي أَنْ أَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَكَانِ ابْنَتِهِ فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ: «يَغْسِلُ ذَكَرَهُ وَيتَوَضَّأ»

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men koʻp mazi keladigan kishi edim va Nabiy ﷺning qizlari sababli u zotdan soʻrashga uyalar edim. Shunda Miqdodga buyurdim, u esa u zotdan soʻradi. U zot: «Zakarini va moyaklarini yuvsin va tahorat olsin», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен кўп мази келадиган киши эдим ва Набий ﷺнинг қизлари сабабли у зотдан сўрашга уялар эдим. Шунда Миқдодга буюрдим, у эса у зотдан сўради. У зот: «Закарини ва моякларини ювсин ва таҳорат олсин», дедилар.

وَعَن عَلِيٍّ قَالَ: سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْمَذْيِ فَقَالَ: «مِنَ الْمَذْيِ الْوُضُوءُ وَمِنَ الْمَنِيِّ الْغسْل» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan maziy haqida soʻradim. U zot: «Maziydan tahorat, maniydan esa gʻusl vojib boʻladi», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан мазий ҳақида сўрадим. У зот: «Мазийдан таҳорат, манийдан эса ғусл вожиб бўлади», дедилар. Термизий ривоят қилган.

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وِكَاءُ السَّهِ الْعَيْنَانِ فَمَنْ نَامَ فَليَتَوَضَّأ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد قَالَ الشَّيْخ الإِمَام محيي السّنة C: هَذَا فِي غير الْقَاعِد لما صَحَّ: عَن أنس قَالَ: كَانَ أَصَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَ الْعشَاء حَتَّى تخفق رؤوسهم ثمَّ يصلونَ وَلَا يتوضؤون. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ إِلَّا أَنه ذكرفيه: ينامون بدل: ينتظرون الْعشَاء حَتَّى تخفق رؤوسهم

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Koʻzlar — orqa (chiqaruv joyi)ning bogʻichidir; bas, kim uxlasa, tahorat olsin», — dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кўзлар — орқа (чиқарув жойи)нинг боғичидир; бас, ким ухласа, таҳорат олсин», — дедилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «سَتْرُ مَا بَيْنَ أَعْيُنِ الْجِنِّ وَعَوْرَاتِ بَنِي آدَمَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُهُمُ الْخَلَاءَ أَنْ يَقُولَ بِسْمِ اللَّهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَاده لَيْسَ بِقَوي

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jinlarning koʻzlari bilan Odam bolalarining avratlari orasidagi toʻsiq — birortangiz hojatxonaga kirgan paytda ‹Bismillah› deyishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻl bilangina bilamiz, uning isnodi unchalik kuchli emas. Bu haqda Anas (roziyallohu anhu)dan ham Nabiy ﷺdan baʼzi narsalar rivoyat qilingan.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жинларнинг кўзлари билан Одам болаларининг авратлари орасидаги тўсиқ — бирортангиз ҳожатхонага кирган пайтда ‹Бисмиллаҳ› дейишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўл билангина биламиз, унинг исноди унчалик кучли эмас. Бу ҳақда Анас (розияллоҳу анҳу)дан ҳам Набий ﷺдан баъзи нарсалар ривоят қилинган.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ تَرَكَ مَوْضِعَ شَعَرَةٍ مِنْ جَنَابَةٍ لَمْ يَغْسِلْهَا فعل بهَا كَذَا وَكَذَا من النَّار» . قَالَ عَليّ فَمن ثمَّ عاديت رَأْسِي ثَلَاثًا فَمن ثمَّ عاديت رَأْسِي ثَلَاثًا فَمِنْ ثَمَّ عَادَيْتُ رَأْسِي ثَلَاثًا. (رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَأَحْمَدُ وَالدَّارِمِيُّ إِلَّا أَنَّهُمَا لَمْ يُكَرِّرَا: فَمن ثمَّ عاديت رَأْسِي)

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim janobatdan bir soch (tola)cha joyni (yuvmay) qoldirsa, unga doʻzaxdan ana shunday-ana shunday (azob) qilinadi», — dedilar. Ali: «Shuning uchun men boshim (sochim)ni (oʻzimga) dushman tutdim», — dedi — buni uch marta (aytdi) — va u sochini (kalta) qirqar edi.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жанобатдан бир соч (тола)ча жойни (ювмай) қолдирса, унга дўзахдан ана шундай-ана шундай (азоб) қилинади», — дедилар. Али: «Шунинг учун мен бошим (сочим)ни (ўзимга) душман тутдим», — деди — буни уч марта (айтди) — ва у сочини (калта) қирқар эди.

وَعَن عَليّ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي اغْتَسَلْتُ مِنَ الْجَنَابَةِ وَصليت الْفجْر ثمَّ أَصبَحت فَرَأَيْتُ قَدْرَ مَوْضِعِ الظُّفُرِ لَمْ يُصِبْهُ الْمَاءُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْ كُنْتَ مَسَحْتَ عَلَيْهِ بِيَدِكَ أَجْزَأَكَ» . رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib: «Men janobatdan gʻusl qildim va bomdod namozini oʻqidim, soʻng tong otganida tirnoq oʻrni chamasi suv tegmagan joyni koʻrdim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar uni qoʻling bilan artib qoʻyganingda, senga kifoya qilardi», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен жанобатдан ғусл қилдим ва бомдод намозини ўқидим, сўнг тонг отганида тирноқ ўрни чамаси сув тегмаган жойни кўрдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар уни қўлинг билан артиб қўйганингда, сенга кифоя қиларди», дедилар.

وَعَن عَليّ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ مِنَ الْخَلَاءِ فَيُقْرِئُنَا الْقُرْآنَ وَيَأْكُلُ مَعَنَا اللَّحْم وَلم يكن يَحْجُبْهُ أَوْ يَحْجُزْهُ عَنِ الْقُرْآنِ شَيْءٌ لَيْسَ الْجَنَابَةَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَرَوَى ابْنُ مَاجَهْ نَحوه

Abdulloh ibn Salama aytadi: Men va ikki kishi — bizdan biri va Banu Asaddan bir kishi — Ali (roziyallohu anhu)ning oldiga kirdik. (Gumonimcha,) Ali (roziyallohu anhu) ikkalasini bir (vazifaga) joʻnatdi va: «Sizlar ikkovingiz baquvvat (kishilar)siz; bas, diningiz uchun kuch sarflanglar», — dedi. Soʻng u turib, hojatxonaga kirdi, keyin chiqdi va suv soʻrab, undan bir hovuch (suv) olib, (qoʻllarini) artdi; soʻng Qurʼon oʻqiy boshladi. (Hozir boʻlganlar) buni gʻalati (inkor qilib) koʻrishdi. Shunda u: «Albatta, Rasululloh ﷺ hojatxonadan chiqar va bizga Qurʼon (oʻrgatib) oʻqitar, biz bilan birga goʻsht yer edilar; u zotni janobatdan boshqa hech narsa Qurʼon (oʻqish)dan toʻsmas edi», — dedi.Абдуллоҳ ибн Салама айтади: Мен ва икки киши — биздан бири ва Бану Асаддан бир киши — Али (розияллоҳу анҳу)нинг олдига кирдик. (Гумонимча,) Али (розияллоҳу анҳу) иккаласини бир (вазифага) жўнатди ва: «Сизлар икковингиз бақувват (кишилар)сиз; бас, динингиз учун куч сарфланглар», — деди. Сўнг у туриб, ҳожатхонага кирди, кейин чиқди ва сув сўраб, ундан бир ҳовуч (сув) олиб, (қўлларини) артди; сўнг Қуръон ўқий бошлади. (Ҳозир бўлганлар) буни ғалати (инкор қилиб) кўришди. Шунда у: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонадан чиқар ва бизга Қуръон (ўргатиб) ўқитар, биз билан бирга гўшт ер эдилар; у зотни жанобатдан бошқа ҳеч нарса Қуръон (ўқиш)дан тўсмас эди», — деди.

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «لَا تدخل الْمَلَائِكَةُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌ وَلَا كَلْبٌ وَلَا جنب» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mening kechasi Rasululloh ﷺ huzurlarida bir vaqtim bor ediki, Alloh azza va jalla u orqali menga xohlagan naf-manfaatini yetkazar edi. Bir kuni Rasululloh ﷺ: «Farishtalar ichida surat, it yoki junub kishi boʻlgan uyga kirmaydilar», dedilar. Men qarasam, Hasan ibn Alining bir kuchugi karavot ostida ekan, uni chiqarib tashladim.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Менинг кечаси Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида бир вақтим бор эдики, Аллоҳ азза ва жалла у орқали менга хоҳлаган наф-манфаатини етказар эди. Бир куни Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар ичида сурат, ит ёки жунуб киши бўлган уйга кирмайдилар», дедилар. Мен қарасам, Ҳасан ибн Алининг бир кучуги каравот остида экан, уни чиқариб ташладим.

وَعَن عَليّ رَضِي الله عَنهُ قَالَ: لَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ أَسْفَلُ الْخُفِّ أَوْلَى بِالْمَسْحِ مِنْ أَعْلَاهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ على ظَاهر خفيه رَوَاهُ أَبُو دَاوُد للدارمي مَعْنَاهُ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Agar din raʼy (shaxsiy fikr) bilan boʻlganida, maxsining tagi ustki (tomoni)dan koʻra mash tortishga loyiqroq boʻlardi; (lekin) men Rasululloh ﷺ ning maxsilarining ustiga mash tortganlarini koʻrganman», — dedi.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Агар дин раъй (шахсий фикр) билан бўлганида, махсининг таги устки (томони)дан кўра маш тортишга лойиқроқ бўларди; (лекин) мен Расулуллоҳ ﷺ нинг махсиларининг устига маш тортганларини кўрганман», — деди.

عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «يَا عَلِيُّ ثَلَاثٌ لَا تُؤَخِّرْهَا الصَّلَاةُ إِذَا أَتَتْ وَالْجِنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدْتَ لَهَا كُفُؤًا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Yo Ali, uch narsani kechiktirma: vaqti kirgan namozni, hozir boʻlgan janozani va oʻziga munosib kufv topilgan tul ayolning nikohini», dedilar. Tirmiziy rivoyat qilgan.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ё Али, уч нарсани кечиктирма: вақти кирган намозни, ҳозир бўлган жанозани ва ўзига муносиб куфв топилган тул аёлнинг никоҳини», дедилар. Тирмизий ривоят қилган.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ: " حَبَسُونَا عَنْ صَلَاةِ الْوُسْطَى: صَلَاةِ الْعَصْرِ مَلَأَ اللَّهُ بُيُوتَهُمْ وَقُبُورَهُمْ نَارًا) (مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ)

Usmon ibn Abu Shayba bizga, Yahyo ibn Zakariyyo ibn Abu Zoida va Yazid ibn Horun bizga, Hishom ibn Hassondan, u Muhammad ibn Siriyndan, u Abiydadan, u Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildiki: Rasululloh ﷺ Xandaq kuni: «Ular bizni oʻrtancha namozdan — asr namozidan toʻsishdi. Alloh ularning uylarini va qabrlarini olov bilan toʻldirsin», dedilar.Усмон ибн Абу Шайба бизга, Яҳё ибн Закарийё ибн Абу Зоида ва Язид ибн Ҳорун бизга, Ҳишом ибн Ҳассондан, у Муҳаммад ибн Сирийндан, у Абийдадан, у Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилдики: Расулуллоҳ ﷺ Хандақ куни: «Улар бизни ўртанча намоздан — аср намозидан тўсишди. Аллоҳ уларнинг уйларини ва қабрларини олов билан тўлдирсин», дедилар.

وَعَنْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي رِوَايَةً: كَانَ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلَاةَ كَبَّرَ ثُمَّ قَالَ: «وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أَمَرْتُ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ اللَّهُمَّ أَنْتَ الْمَلِكُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَنْتَ رَبِّي وَأَنَا عَبْدُكَ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَاعْتَرَفْتُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبِي جَمِيعًا إِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ وَاهْدِنِي لِأَحْسَنِ الْأَخْلَاقِ لَا يَهْدِي لِأَحْسَنِهَا إِلَّا أَنْتَ وَاصْرِفْ عَنِّي سَيِّئَهَا لَا يَصْرِفُ عَنِّي سَيِّئَهَا إِلَّا أَنْتَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ كُلُّهُ فِي يَدَيْكَ وَالشَّرُّ لَيْسَ إِلَيْكَ أَنَا بِكَ وَإِلَيْكَ تَبَارَكْتَ وَتَعَالَيْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ» وَإِذَا رَكَعَ قَالَ: «اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ خَشَعَ لَكَ سَمْعِي وبصري ومخي وعظمي وعصبي» فَإِذا رفع قَالَ: «اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وملء الأَرْض وملء مَا بَيْنَهُمَا وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ» وَإِذَا سَجَدَ قَالَ: «اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ سَجَدَ وَجْهِي لِلَّذِي خَلَقَهُ وَصُوَّرَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ تَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ» ثُمَّ يَكُونُ مِنْ آخِرِ مَا يَقُولُ بَيْنَ التَّشَهُّدِ وَالتَّسْلِيمِ: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ وَمَا أَسْرَفْتُ وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَفِي رِوَايَةٍ لِلشَّافِعِيِّ: «وَالشَّرُّ لَيْسَ إِلَيْكَ وَالْمَهْدِيُّ مَنْ هَدَيْتَ أَنَا بِكَ وَإِلَيْك لَا مَنْجَى مِنْكَ وَلَا مَلْجَأَ إِلَّا إِلَيْكَ تَبَارَكْتَ»

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozga turganlarida shunday der edilar: «Yuzimni butun ixlos bilan osmonlaru yerni yaratgan (Zot)ga qaratdim va men mushriklardan emasman. Albatta, namozim, qurbonligim, hayotim va oʻlimim olamlarning Robbi Alloh uchundir. Uning sherigi yoʻq. Men shunga buyurilganman va men musulmonlardanman. Allohim! Sen Malik (Podshoh)san, Sendan oʻzga iloh yoʻq. Sen mening Robbimsan, men esa Sening bandangman. Oʻzimga zulm qildim va gunohimni eʼtirof etdim. Bas, barcha gunohlarimni kechirgin, chunki gunohlarni Sendan oʻzga hech kim kechirmaydi. Meni eng goʻzal axloqqa hidoyat qilgin, uning eng goʻzaliga Sendan oʻzga hech kim hidoyat qilmaydi. Yomon (axloq)ni mendan uzoqlashtirgin, uning yomonini mendan Sendan oʻzga hech kim uzoqlashtirmaydi. Labbayka va saʼdayka (amringga bandaman). Barcha yaxshilik Sening qoʻlingdadir, yomonlik esa Senga (nisbat berilmaydi). Men Sen (tufayli mavjud)man va Senga (qaytaman). Sen barakotlisan va oliysan. Sendan magʻfirat soʻrayman va Senga tavba qilaman». (U zot) ruku qilganlarida shunday der edilar: «Allohim! Sen uchun ruku qildim, Senga iymon keltirdim va Senga taslim boʻldim. Qulogʻim, koʻzim, miyam, suyagim va paylarim Senga boʻysundi». (U zot rukudan) bosh koʻtarganlarida shunday der edilar: «Allohim, ey Robbimiz! Osmonlar toʻla, yer toʻla, ular orasidagi narsa toʻla va undan keyin Oʻzing istagan narsa toʻla hamd Sengadir». (U zot) sajda qilganlarida shunday der edilar: «Allohim! Senga sajda qildim, Senga iymon keltirdim va Senga taslim boʻldim. Yuzim oʻzini yaratgan, shaklga keltirgan, qulogʻini va koʻzini ochgan (Zot)ga sajda qildi. Yaratuvchilarning eng goʻzali boʻlmish Alloh barakotlidir». Soʻng tashahhud bilan salom orasida aytadigan eng oxirgi (soʻzlari) shu boʻlar edi: «Allohim! Avval qilgan, keyin qilgan, yashirin qilgan, oshkora qilgan, isrof qilgan va Sen mendan koʻra yaxshiroq biladigan (gunohlarimni) kechirgin. Sen oldinga oʻtkazuvchisan va Sen orqaga qoldiruvchisan. Sendan oʻzga iloh yoʻq».Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозга турганларида шундай дер эдилар: «Юзимни бутун ихлос билан осмонлару ерни яратган (Зот)га қаратдим ва мен мушриклардан эмасман. Албатта, намозим, қурбонлигим, ҳаётим ва ўлимим оламларнинг Робби Аллоҳ учундир. Унинг шериги йўқ. Мен шунга буюрилганман ва мен мусулмонларданман. Аллоҳим! Сен Малик (Подшоҳ)сан, Сендан ўзга илоҳ йўқ. Сен менинг Роббимсан, мен эса Сенинг бандангман. Ўзимга зулм қилдим ва гуноҳимни эътироф этдим. Бас, барча гуноҳларимни кечиргин, чунки гуноҳларни Сендан ўзга ҳеч ким кечирмайди. Мени энг гўзал ахлоққа ҳидоят қилгин, унинг энг гўзалига Сендан ўзга ҳеч ким ҳидоят қилмайди. Ёмон (ахлоқ)ни мендан узоқлаштиргин, унинг ёмонини мендан Сендан ўзга ҳеч ким узоқлаштирмайди. Лаббайка ва саъдайка (амрингга бандаман). Барча яхшилик Сенинг қўлингдадир, ёмонлик эса Сенга (нисбат берилмайди). Мен Сен (туфайли мавжуд)ман ва Сенга (қайтаман). Сен баракотлисан ва олийсан. Сендан мағфират сўрайман ва Сенга тавба қиламан». (У зот) руку қилганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим! Сен учун руку қилдим, Сенга иймон келтирдим ва Сенга таслим бўлдим. Қулоғим, кўзим, миям, суягим ва пайларим Сенга бўйсунди». (У зот рукудан) бош кўтарганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим, эй Роббимиз! Осмонлар тўла, ер тўла, улар орасидаги нарса тўла ва ундан кейин Ўзинг истаган нарса тўла ҳамд Сенгадир». (У зот) сажда қилганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим! Сенга сажда қилдим, Сенга иймон келтирдим ва Сенга таслим бўлдим. Юзим ўзини яратган, шаклга келтирган, қулоғини ва кўзини очган (Зот)га сажда қилди. Яратувчиларнинг энг гўзали бўлмиш Аллоҳ баракотлидир». Сўнг ташаҳҳуд билан салом орасида айтадиган энг охирги (сўзлари) шу бўлар эди: «Аллоҳим! Аввал қилган, кейин қилган, яширин қилган, ошкора қилган, исроф қилган ва Сен мендан кўра яхшироқ биладиган (гуноҳларимни) кечиргин. Сен олдинга ўтказувчисан ва Сен орқага қолдирувчисан. Сендан ўзга илоҳ йўқ».

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا عَلِيُّ إِنِّي أُحِبُّ لَكَ مَا أُحِبُّ لِنَفْسِي وَأَكْرَهُ لَكَ مَا أَكْرَهُ لِنَفْسِي لَا تقع بَين السَّجْدَتَيْنِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ali ibn Abi Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Ali, oʻzimga ravo koʻrgan narsani senga ham ravo koʻraman va oʻzimga yoqtirmagan narsani senga ham yoqtirmayman. Ruku holatingda ham, sajda holatingda ham Qurʼon oʻqima; sochingni tugib namoz oʻqima, chunki u shayton oʻtiradigan joydir; ikki sajda orasida (it kabi) choʻkib oʻtirma; mayda toshlar bilan oʻynama; bilaklaringni yerga toʻshama; imomga (unutganini) ochib berma; oltin uzuk taqma; qassiy (ipak) kiyim kiyma va egardagi ipak yostiqlarga minma», dedilar.Али ибн Аби Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Али, ўзимга раво кўрган нарсани сенга ҳам раво кўраман ва ўзимга ёқтирмаган нарсани сенга ҳам ёқтирмайман. Руку ҳолатингда ҳам, сажда ҳолатингда ҳам Қуръон ўқима; сочингни тугиб намоз ўқима, чунки у шайтон ўтирадиган жойдир; икки сажда орасида (ит каби) чўкиб ўтирма; майда тошлар билан ўйнама; билакларингни ерга тўшама; имомга (унутганини) очиб берма; олтин узук тақма; қассий (ипак) кийим кийма ва эгардаги ипак ёстиқларга минма», дедилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْبَخِيلُ الَّذِي ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَرَوَاهُ أَحْمَدُ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا. وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Baxil — huzurida men zikr qilinib, menga salavot aytmagan kishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бахил — ҳузурида мен зикр қилиниб, менга салавот айтмаган кишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَعْوَاد الْمِنْبَرِ يَقُولُ: «مَنْ قَرَأَ آيَةَ الْكُرْسِيِّ فِي دبر كل صَلَاة لم يمنعهُ من دُخُولَ الْجَنَّةِ إِلَّا الْمَوْتُ وَمَنْ قَرَأَهَا حِينَ يَأْخُذُ مَضْجَعَهُ آمَنَهُ اللَّهُ عَلَى دَارِهِ وَدَارِ جَارِهِ وَأَهْلِ دُوَيْرَاتٍ حَوْلَهُ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان وَقَالَ إِسْنَاده ضَعِيف

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning mana shu minbar yogʻochlari ustida turib: «Kim har namoz oxirida Oyatul-kursini oʻqisa, uni jannatga kirishdan oʻlimdan boshqa hech narsa toʻsmaydi. Kim uni yotadigan chogʻida oʻqisa, Alloh uning uyini, qoʻshnisining uyini va atrofidagi kichik uylar ahlini omon saqlaydi», deyayotganlarini eshitdim. Bayhaqiy ‹Shuabul-iymon›da rivoyat qilgan va uning isnodi zaif degan.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг мана шу минбар ёғочлари устида туриб: «Ким ҳар намоз охирида Оятул-курсини ўқиса, уни жаннатга киришдан ўлимдан бошқа ҳеч нарса тўсмайди. Ким уни ётадиган чоғида ўқиса, Аллоҳ унинг уйини, қўшнисининг уйини ва атрофидаги кичик уйлар аҳлини омон сақлайди», деяётганларини эшитдим. Байҳақий ‹Шуабул-иймон›да ривоят қилган ва унинг исноди заиф деган.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُؤمنِينَ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ali (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ asrdan oldin toʻrt rakaat namoz oʻqir, ularning orasini muqarrab farishtalarga va musulmonlar hamda moʻminlardan ularga ergashganlarga salom (berish) bilan ajratardilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Umar va Abdulloh ibn Amrdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Alining hadisi hasan hadisdir. Ishoq ibn Ibrohim asrdan oldingi toʻrt (rakaat)da ajratmaslikni ixtiyor qilib, shu hadis bilan dalil keltirdi. Ishoq aytdi: «Ularning orasini salom bilan ajratardilar» degani — tashahhudni nazarda tutadi. Shofiiy va Ahmad esa kechasi va kunduzi (oʻqiladigan) namozni ikki-ikkidan (deb) koʻrdilar va asrdan oldingi toʻrt (rakaat)da ajratishni ixtiyor qiladilar.Али (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ асрдан олдин тўрт ракаат намоз ўқир, уларнинг орасини муқарраб фаришталарга ва мусулмонлар ҳамда мўминлардан уларга эргашганларга салом (бериш) билан ажратардилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Умар ва Абдуллоҳ ибн Амрдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Алининг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Ишоқ ибн Иброҳим асрдан олдинги тўрт (ракаат)да ажратмасликни ихтиёр қилиб, шу ҳадис билан далил келтирди. Ишоқ айтди: «Уларнинг орасини салом билан ажратардилар» дегани — ташаҳҳудни назарда тутади. Шофиий ва Аҳмад эса кечаси ва кундузи (ўқиладиган) намозни икки-иккидан (деб) кўрдилар ва асрдан олдинги тўрт (ракаат)да ажратишни ихтиёр қиладилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ وَتْرٌ يُحِبُّ الْوَتْرَ فَأَوْتِرُوا يَا أَهْلَ الْقُرْآنِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيّ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh yagonadir, toqni sevadi. Bas, vitr oʻqinglar, ey Qurʼon ahli!», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ ягонадир, тоқни севади. Бас, витр ўқинглар, эй Қуръон аҳли!», дедилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي آخِرِ وَتْرِهِ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ من سخطك وبمعافاتك من عُقُوبَتك وَأَعُوذ بك مِنْكَ لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ vitrlarining oxirida: «Allohumma inniy auuzu bi rizooka min saxotik, va bi muaafaatika min uquubatik, va auuzu bika mink, laa uhsiy sanaan alayk, anta kamaa asnayta alaa nafsik», der edilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ витрларининг охирида: «Аллоҳумма инний ауузу би ризоока мин сахотик, ва би муаафаатика мин уқуубатик, ва ауузу бика минк, лаа уҳсий санаан алайк, анта камаа аснайта алаа нафсик», дер эдилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِثَلَاثٍ يَقْرَأُ فِيهِنَّ بِتِسْعِ سُوَرٍ مِنَ الْمُفَصَّلِ يَقْرَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ بِثَلَاثِ سُوَرٍ آخِرُهُنَّ: (قل هوا لله أحد) رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Paygʻambar ﷺ uch (rakaat) bilan vitr oʻqir edilar, ularda mufassaldan toʻqqizta surani oʻqib, har rakaatda uchta suradan oʻqir edilar, ularning oxirgisi {Qul huvalloohu ahad} (Ixlos surasi) edi.» Abu Iso aytdi: Bu bobda Imron ibn Husayn, Oisha, Ibn Abbos, Abu Ayyub hamda Abdurrahmon ibn Abzodan, u Ubay ibn Kaʼbdan (rivoyatlar) bor; yana Abdurrahmon ibn Abzodan, u Paygʻambar ﷺdan ham rivoyat qilinadi. Baʼzilar shunday rivoyat qilib, unda Ubaydan deyishmagan, baʼzilar esa Abdurrahmon ibn Abzodan, u Ubaydan deb zikr qilganlar. Abu Iso aytdi: Paygʻambar ﷺ sahobalaridan va boshqalardan boʻlgan ilm ahlining bir qavmi shu (fikr)ga borib, kishi uch (rakaat) bilan vitr oʻqishini maʼqul koʻrganlar. Sufyon aytdi: «Xohlasang besh bilan, xohlasang uch bilan, xohlasang bir rakaat bilan vitr oʻqiysan.» Sufyon aytdi: «Men yaxshi koʻradiganim — uch rakaat bilan vitr oʻqishimdir.» Bu Ibn Muborak va Kufa ahlining ham soʻzidir. Bizga Said ibn Yaʼqub at-Toliqoniy, unga Hammod ibn Zayd, u Hishomdan, u Muhammad ibn Sirindan rivoyat qilib aytdi: «Ular besh bilan, uch bilan va bir rakaat bilan vitr oʻqir edilar va bularning hammasini yaxshi deb bilar edilar.»Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: «Пайғамбар ﷺ уч (ракаат) билан витр ўқир эдилар, уларда муфассалдан тўққизта сурани ўқиб, ҳар ракаатда учта сурадан ўқир эдилар, уларнинг охиргиси {Қул ҳуваллооҳу аҳад} (Ихлос сураси) эди.» Абу Исо айтди: Бу бобда Имрон ибн Ҳусайн, Оиша, Ибн Аббос, Абу Айюб ҳамда Абдурраҳмон ибн Абзодан, у Убай ибн Каъбдан (ривоятлар) бор; яна Абдурраҳмон ибн Абзодан, у Пайғамбар ﷺдан ҳам ривоят қилинади. Баъзилар шундай ривоят қилиб, унда Убайдан дейишмаган, баъзилар эса Абдурраҳмон ибн Абзодан, у Убайдан деб зикр қилганлар. Абу Исо айтди: Пайғамбар ﷺ саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган илм аҳлининг бир қавми шу (фикр)га бориб, киши уч (ракаат) билан витр ўқишини маъқул кўрганлар. Суфён айтди: «Хоҳласанг беш билан, хоҳласанг уч билан, хоҳласанг бир ракаат билан витр ўқийсан.» Суфён айтди: «Мен яхши кўрадиганим — уч ракаат билан витр ўқишимдир.» Бу Ибн Муборак ва Куфа аҳлининг ҳам сўзидир. Бизга Саид ибн Яъқуб ат-Толиқоний, унга Ҳаммод ибн Зайд, у Ҳишомдан, у Муҳаммад ибн Сириндан ривоят қилиб айтди: «Улар беш билан, уч билан ва бир ракаат билан витр ўқир эдилар ва буларнинг ҳаммасини яхши деб билар эдилар.»

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا كَانَتْ لَيْلَةُ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ فَقُومُوا لَيْلَهَا وَصُومُوا يَوْمَهَا فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَنْزِلُ فِيهَا لِغُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ: أَلَا مِنْ مُسْتَغْفِرٍ فَأَغْفِرَ لَهُ؟ أَلَا مُسْتَرْزِقٌ فَأَرْزُقَهُ؟ أَلَا مُبْتَلًى فَأُعَافِيَهُ؟ أَلَا كَذَا أَلَا كَذَا حَتَّى يطلع الْفجْر ". رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shaʼbon oyining oʻrtasidagi kecha kelganda, uning kechasini namoz bilan oʻtkazinglar va kunduzida roʻza tutinglar. Chunki Alloh oʻsha kechada quyosh botganidan boshlab dunyo osmoniga tushib: ‹Bironta magfirat soʻrovchi yoʻqmi, uni kechiray! Bironta rizq soʻrovchi yoʻqmi, unga rizq berayin! Bironta baloga giriftor boʻlgan yoʻqmi, unga ofiyat berayin! Yana falon yoʻqmi, falon yoʻqmi?› deydi. Bu tong otguncha (davom etadi)», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шаъбон ойининг ўртасидаги кеча келганда, унинг кечасини намоз билан ўтказинглар ва кундузида рўза тутинглар. Чунки Аллоҳ ўша кечада қуёш ботганидан бошлаб дунё осмонига тушиб: ‹Биронта магфират сўровчи йўқми, уни кечирай! Биронта ризқ сўровчи йўқми, унга ризқ берайин! Биронта балога гирифтор бўлган йўқми, унга офият берайин! Яна фалон йўқми, фалон йўқми?› дейди. Бу тонг отгунча (давом этади)», дедилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ. قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ الله لَهُ ثمَّ قَرَأَ هَذِه الاية: (وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذكرُوا الله فاستغفروا لذنوبهم) رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ إِلَّا أَنَّ ابْنَ مَاجَه لم يذكر الْآيَة

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men shunday kishi edimki, Rasululloh ﷺdan bir hadis eshitsam, Alloh xohlagan narsa bilan menga undan foyda berardi. Ammo u zotning sahobalaridan bir kishi menga (hadis) soʻzlaganida, men undan qasam ichishini soʻrar, u menga qasam ichgach, uni tasdiqlardim. Menga Abu Bakr soʻzladi — Abu Bakr esa rost dedi — u: ‹Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: ‹Qaysi bir kishi bir gunoh qilsa, soʻng turib tahorat olsa, soʻng namoz oʻqisa, soʻng Allohdan magʻfirat soʻrasa, Alloh albatta uni magʻfirat qiladi›, dedi». Soʻng u (Ali) ushbu oyatni oʻqidi: {Va ular fohisha ish qilib qoʻyganlarida yoki oʻzlariga zulm qilganlarida Allohni eslab, gunohlari uchun magʻfirat soʻraydilar — Allohdan boshqa kim ham gunohlarni magʻfirat qiladi? — va ular qilgan ishlarini bila turib unda davom etmaydilar} (Oli Imron 135). (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud, Abu Dardo, Anas, Abu Umoma, Muoz, Vosila va Abul Yasar — ismi Kaʼb ibn Amr — dan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Alining hadisi hasan hadis boʻlib, biz uni faqat shu yoʻldan — Usmon ibn al-Mugʻiyraning hadisidan bilamiz. Undan Shuʼba va boshqa bir necha kishi rivoyat qilib, Abu Avonaning hadisi kabi marfuʼ (Nabiyga ulagan) holda keltirdilar. Sufyon as-Savriy va Misʼar esa uni mavquf qilib, Nabiy ﷺga ulamadilar. Misʼardan bu hadis marfuʼ holda ham rivoyat qilingan. Asmo ibn al-Hakamdan shu (hadis)dan boshqa marfuʼ hadisni bilmaymiz.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен шундай киши эдимки, Расулуллоҳ ﷺдан бир ҳадис эшитсам, Аллоҳ хоҳлаган нарса билан менга ундан фойда берарди. Аммо у зотнинг саҳобаларидан бир киши менга (ҳадис) сўзлаганида, мен ундан қасам ичишини сўрар, у менга қасам ичгач, уни тасдиқлардим. Менга Абу Бакр сўзлади — Абу Бакр эса рост деди — у: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: ‹Қайси бир киши бир гуноҳ қилса, сўнг туриб таҳорат олса, сўнг намоз ўқиса, сўнг Аллоҳдан мағфират сўраса, Аллоҳ албатта уни мағфират қилади›, деди». Сўнг у (Али) ушбу оятни ўқиди: {Ва улар фоҳиша иш қилиб қўйганларида ёки ўзларига зулм қилганларида Аллоҳни эслаб, гуноҳлари учун мағфират сўрайдилар — Аллоҳдан бошқа ким ҳам гуноҳларни мағфират қилади? — ва улар қилган ишларини била туриб унда давом этмайдилар} (Оли Имрон 135). (Абу Исо) айтди: Бу бобда Ибн Масъуд, Абу Дардо, Анас, Абу Умома, Муоз, Восила ва Абул Ясар — исми Каъб ибн Амр — дан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Алининг ҳадиси ҳасан ҳадис бўлиб, биз уни фақат шу йўлдан — Усмон ибн ал-Муғийранинг ҳадисидан биламиз. Ундан Шуъба ва бошқа бир неча киши ривоят қилиб, Абу Авонанинг ҳадиси каби марфуъ (Набийга улаган) ҳолда келтирдилар. Суфён ас-Саврий ва Мисъар эса уни мавқуф қилиб, Набий ﷺга уламадилар. Мисъардан бу ҳадис марфуъ ҳолда ҳам ривоят қилинган. Асмо ибн ал-Ҳакамдан шу (ҳадис)дан бошқа марфуъ ҳадисни билмаймиз.