قَالَوَلَقَدْ سَمِعْتُهُ ذَاتَ يَوْمٍ يَقُولُ مَا أَمْسَى عِنْدَ آلِ مُحَمَّدٍ صَاعُ حَبٍّ وَلَا صَاعُ بُرٍّ وَإِنَّ عِنْدَهُ تِسْعَ نِسْوَةٍ يَوْمَئِذٍ
(Anas) dedi: Bir kuni men u zotning shunday deganlarini eshitdim: «Muhammadning oilasi huzurida bir soʼ don ham, bir soʼ bugʻdoy ham kechga qolmas edi», holbuki oʻsha kunlarda u zotning toʻqqizta ayollari bor edi.(Анас) деди: Бир куни мен у зотнинг шундай деганларини эшитдим: «Муҳаммаднинг оиласи ҳузурида бир сў дон ҳам, бир сў буғдой ҳам кечга қолмас эди», ҳолбуки ўша кунларда у зотнинг тўққизта аёллари бор эди.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيُصِيبَنَّ نَاسًا سَفْعٌ مِنْ النَّارِ عُقُوبَةً بِذُنُوبٍ عَمِلُوهَا ثُمَّ يُدْخِلُهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ فَيُقَالُ لَهُمْ الْجَهَنَّمِيُّونَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, baʼzi kishilarga oʻzlari qilgan gunohlari uchun jazo boʻlib, doʻzaxdan bir kuyish yetadi; soʻng Alloh ularni Oʻz rahmati fazli bilan jannatga kiritadi. Ularga ‹jahannamiylar› deb aytiladi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, баъзи кишиларга ўзлари қилган гуноҳлари учун жазо бўлиб, дўзахдан бир куйиш етади; сўнг Аллоҳ уларни Ўз раҳмати фазли билан жаннатга киритади. Уларга ‹жаҳаннамийлар› деб айтилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ وأَزْهَرُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِثْلُ مَا بَيْنَ نَاحِيَتَيْ حَوْضِي مِثْلُ مَا بَيْنَ الْمَدِينَةِ وَصَنْعَاءَ أَوْ مِثْلُ مَا بَيْنَ الْمَدِينَةِ وَعُمَانَ وَقَالَ أَزْهَرُ مِثْلُ وَقَالَ عُمَانَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Mening havzimning ikki chekkasi orasidagi masofa Madina bilan Sanʼo orasidagi masofa kabi — yoki: Madina bilan Ummon orasidagi masofa kabidir», dedilar. Azhar (oʻz rivoyatida): «misli», dedi va «Ummon», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Менинг ҳавзимнинг икки чеккаси орасидаги масофа Мадина билан Санъо орасидаги масофа каби — ёки: Мадина билан Уммон орасидаги масофа кабидир», дедилар. Азҳар (ўз ривоятида): «мисли», деди ва «Уммон», деди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْحَلَّاقُ يَحْلِقُهُ وَقَدْ أَطَافَ بِهِ أَصْحَابُهُ مَا يُرِيدُونَ أَنْ تَقَعَ شَعَرَةٌ إِلَّا فِي يَدِ رَجُلٍ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni sartarosh u zotning sochlarini olayotgan holda koʻrdim. Sahobalari u zotning atroflarini oʻrab olgan edilar; ular biror tola soch faqat (oʻzlaridan) bir kishining qoʻliga tushishini istar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни сартарош у зотнинг сочларини олаётган ҳолда кўрдим. Саҳобалари у зотнинг атрофларини ўраб олган эдилар; улар бирор тола соч фақат (ўзларидан) бир кишининг қўлига тушишини истар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقُلْتُ فَأَنْتُمْ كَيْفَ تَصْنَعُونَ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ
Amr ibn Omir (rahimahulloh) aytdi: Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: «Rasululloh ﷺ har bir namoz uchun tahorat olar edilar». Men: «Sizlar-chi, qanday qilar edingiz?» dedim. U: «Biz namozlarni bir tahorat bilan oʻqiyverar edik», dedi.Амр ибн Омир (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: «Расулуллоҳ ﷺ ҳар бир намоз учун таҳорат олар эдилар». Мен: «Сизлар-чи, қандай қилар эдингиз?» дедим. У: «Биз намозларни бир таҳорат билан ўқийверар эдик», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ قَالَ جَعْفَرٌ لَا أَحْسَبُهُ إِلَّا عَنْ أَنَسٍ قَالَمُطِرْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَخَرَجَ فَحَسَرَ ثَوْبَهُ حَتَّى أَصَابَهُ الْمَطَرُ قَالَ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا قَالَ لِأَنَّهُ حَدِيثُ عَهْدٍ بِرَبِّهِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bizga yomgʻir yogʻdi. U zot chiqdilar va yomgʻir badanlariga tegadigan qilib kiyimlarini ochdilar. U zotga: «Ey Allohning Rasuli, nega bunday qildingiz?» deyildi. U zot: «Chunki u yaqindagina Robbi huzurida edi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бизга ёмғир ёғди. У зот чиқдилар ва ёмғир баданларига тегадиган қилиб кийимларини очдилар. У зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, нега бундай қилдингиз?» дейилди. У зот: «Чунки у яқиндагина Робби ҳузурида эди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ مُظَفَّرُ بْنُ مُدْرِكٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَلْمٍ الْعَلَوِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ جِئْتُ أَدْخُلُ كَمَا كُنْتُ أَدْخُلُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَاءَكَ يَا بُنَيَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Hijob oyati nozil boʻlganida, men avval kirib yurganimdek kirmoqchi boʻldim. Shunda Nabiy ﷺ: «Ortingga (qayt), ey oʻgʻilcham», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Ҳижоб ояти нозил бўлганида, мен аввал кириб юрганимдек кирмоқчи бўлдим. Шунда Набий ﷺ: «Ортингга (қайт), эй ўғилчам», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَلْمٍ الْعَلَوِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى عَلَى رَجُلٍ صُفْرَةً فَكَرِهَهَا قَالَ لَوْ أَمَرْتُمْ هَذَا أَنْ يَغْسِلَ هَذِهِ الصُّفْرَةَ قَالَ وَكَانَ لَا يَكَادُ يُوَاجِهُ أَحَدًا فِي وَجْهِهِ بِشَيْءٍ يَكْرَهُهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishining ustida sargʻishlik (zaʼfaron izi)ni koʻrib, uni yoqtirmadilar va: «Agar bunga shu sargʻishlikni yuvib tashlashni buyursangizlar (yaxshi boʻlardi)», dedilar. (Anas) dedi: U zot birovning yuziga qarab, u yoqtirmaydigan biror narsani deyarli aytmas edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишининг устида сарғишлик (заъфарон изи)ни кўриб, уни ёқтирмадилар ва: «Агар бунга шу сарғишликни ювиб ташлашни буюрсангизлар (яхши бўларди)», дедилар. (Анас) деди: У зот бировнинг юзига қараб, у ёқтирмайдиган бирор нарсани деярли айтмас эдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْتَسِلُ مَعَ الْمَرْأَةِ مِنْ نِسَائِهِ مِنْ الْإِنَاءِ الْوَاحِدِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ayollaridan bir ayol bilan birga bitta idishdan gʻusl qilar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ аёлларидан бир аёл билан бирга битта идишдан ғусл қилар эдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Nifoq belgisi — ansorlarni yomon koʻrish; imon belgisi esa — ansorlarni sevishdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Нифоқ белгиси — ансорларни ёмон кўриш; имон белгиси эса — ансорларни севишдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ مَرَّةً عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَمَرَّةً عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَمَا كَانَ أَحَدٌ مِنْ النَّاسِ أَحَبَّ إِلَيْهِمْ شَخْصًا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانُوا إِذَا رَأَوْهُ لَا يَقُومُ لَهُ أَحَدٌ مِنْهُمْ لِمَا يَعْلَمُونَ مِنْ كَرَاهِيَتِهِ لِذَلِكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Odamlardan hech biri ular uchun Rasululloh ﷺdan koʻra mahbubroq emas edi; ular u zotni koʻrganlarida, hech biri u zot uchun oʻrnidan turmas edi, chunki u zotning buni yoqtirmasliklarini bilardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Одамлардан ҳеч бири улар учун Расулуллоҳ ﷺдан кўра маҳбуброқ эмас эди; улар у зотни кўрганларида, ҳеч бири у зот учун ўрнидан турмас эди, чунки у зотнинг буни ёқтирмасликларини билардилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْكَبَائِرِ أَوْ ذَكَرَهَا قَالَ الشِّرْكُ وَالْعُقُوقُ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ أَوْ قَوْلُ الزُّورِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺdan katta gunohlar haqida soʻraldi — yoki u zot ularni zikr qildilar —: «Shirk, ota-onaga oqlik qilish, jon oʻldirish va yolgʻon guvohlik — yoki: yolgʻon soʻz», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан катта гуноҳлар ҳақида сўралди — ёки у зот уларни зикр қилдилар —: «Ширк, ота-онага оқлик қилиш, жон ўлдириш ва ёлғон гувоҳлик — ёки: ёлғон сўз», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَبْدُ الصَّمَدِ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍقُلْتُ كَمْ حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَجَّةً وَاحِدَةً وَاعْتَمَرَ أَرْبَعَ مِرَارٍ عُمْرَتَهُ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ وَعُمْرَتَهُ فِي ذِي الْقَعْدَةِ مِنْ الْمَدِينَةِ وَعُمْرَتَهُ مِنْ الْجِعِرَّانَةِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ حَيْثُ قَسَمَ غَنِيمَةَ حُنَيْنٍ وَعُمْرَتَهُ مَعَ حَجَّتِهِ
Qatoda (rahimahulloh) aytdi: Men Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan: «Rasululloh ﷺ necha marta haj qildilar?» deb soʻradim. U: «Bir marta haj qildilar va toʻrt marta umra qildilar: Hudaybiya paytidagi umralari, Madinadan (chiqib) zulqaʼdadagi umralari, Hunayn gʻanimatini taqsimlagan joylari — Jiʼronadan zulqaʼdadagi umralari va hajlari bilan birga boʻlgan umralari», dedi.Қатода (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан: «Расулуллоҳ ﷺ неча марта ҳаж қилдилар?» деб сўрадим. У: «Бир марта ҳаж қилдилар ва тўрт марта умра қилдилар: Ҳудайбия пайтидаги умралари, Мадинадан (чиқиб) зулқаъдадаги умралари, Ҳунайн ғаниматини тақсимлаган жойлари — Жиъронадан зулқаъдадаги умралари ва ҳажлари билан бирга бўлган умралари», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ قَالَكُنَّا نَأْتِي أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَخَبَّازُهُ قَائِمٌ قَالَ فَقَالَ يَوْمًا كُلُوا فَمَا أَعْلَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَغِيفًا مُرَقَّقًا وَلَا شَاةً سَمِيطًا قَطُّ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ حَتَّى لَحِقَ بِرَبِّهِ
Qatoda (rahimahulloh) aytdi: Biz Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning huzuriga borar edik, uning novvoyi (non yopib) turar edi. Bir kuni u: «Yenglar; men bilishimcha, Rasululloh ﷺ hech qachon yupqa nonni ham, terisi bilan qovurilgan qoʻyni ham koʻrmaganlar», dedi. Affon oʻz rivoyatida: «toki Robbilariga qovushgunlaricha», dedi.Қатода (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Биз Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига борар эдик, унинг новвойи (нон ёпиб) турар эди. Бир куни у: «Енглар; мен билишимча, Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон юпқа нонни ҳам, териси билан қовурилган қўйни ҳам кўрмаганлар», деди. Аффон ўз ривоятида: «токи Роббиларига қовушгунларича», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّهَا نَزَلَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرْجِعَهُ مِنْ الْحُدَيْبِيَةِ وَأَصْحَابُهُ يُخَالِطُونَ الْحُزْنَ وَالْكَآبَةَ وَقَدْ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَسَاكِنِهِمْ وَنَحَرُوا الْهَدْيَ بِالْحُدَيْبِيَةِ {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا إِلَى قَوْلِهِ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا} قَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آيَتَانِ هُمَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا جَمِيعًا قَالَ فَلَمَّا تَلَاهُمَا قَالَ رَجُلٌ هَنِيئًا مَرِيئًا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَدْ بَيَّنَ اللَّهُ لَكَ مَا يَفْعَلُ بِكَ فَمَا يَفْعَلُ بِنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْآيَةَ الَّتِي بَعْدَهَا {لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ} حَتَّى خَتَمَ الْآيَةَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U (sura) Nabiy ﷺga Hudaybiyadan qaytishlarida nozil boʻldi; sahobalari gʻam va qaygʻuga botgan, ular bilan oʻz uylari orasi toʻsib qoʻyilgan va hadyni Hudaybiyada soʻygan edilar: {Albatta, Biz senga ochiq fath berdik} — {toʻgʻri yoʻlga} degan soʻziga qadar. U zot: «Menga ikki oyat nozil boʻldiki, ular menga butun dunyodan sevimliroqdir», dedilar. U zot ikkovini tilovat qilganlarida, bir kishi: «Muborak va shifobaxsh boʻlsin, ey Allohning Nabiysi! Alloh senga oʻzing bilan nima qilishini bayon qildi; bas, biz bilan nima qiladi?» dedi. Shunda Alloh azza va jalla undan keyingi oyatni nozil qildi: {Moʻminlar va moʻminalarni ostidan anhorlar oquvchi jannatlarga kiritish uchun} — toki oyatni tugatgunicha.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У (сура) Набий ﷺга Ҳудайбиядан қайтишларида нозил бўлди; саҳобалари ғам ва қайғуга ботган, улар билан ўз уйлари ораси тўсиб қўйилган ва ҳадйни Ҳудайбияда сўйган эдилар: {Албатта, Биз сенга очиқ фатҳ бердик} — {тўғри йўлга} деган сўзига қадар. У зот: «Менга икки оят нозил бўлдики, улар менга бутун дунёдан севимлироқдир», дедилар. У зот икковини тиловат қилганларида, бир киши: «Муборак ва шифобахш бўлсин, эй Аллоҳнинг Набийси! Аллоҳ сенга ўзинг билан нима қилишини баён қилди; бас, биз билан нима қилади?» деди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла ундан кейинги оятни нозил қилди: {Мўминлар ва мўминаларни остидан анҳорлар оқувчи жаннатларга киритиш учун} — токи оятни тугатгунича.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يَقُولُ فِي قِصَصِهِ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ النَّارِ بَعْدَ مَا يُصِيبُهُمْ سَفْعٌ مِنْ النَّارِ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيُسَمِّيهِمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَهَنَّمِيِّينَقَالَ وَكَانَ قَتَادَةُ يَتْبَعُ هَذِهِ الرِّوَايَةَ وَاللَّهُ أَعْلَمُ وَلَكِنْ أَحَقُّ مَنْ صَدَّقْتُمْ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِينَ اخْتَارَهُمْ اللَّهُ لِصُحْبَةِ نَبِيِّهِ وَإِقَامَةِ دِينِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir qavm doʻzaxdan — ularga oʻt tegib qoraytirgach — chiqadi va jannatga kiradi; jannat ahli ularni ‹jahannamliklar› deb ataydi», dedilar. Qatoda bu rivoyatni keltirar va: «Alloh biladi, lekin tasdiqlashingizga eng haqli kishilar — Alloh Oʻz Nabiysiga hamrohlik qilish va dinini barpo etish uchun tanlagan Rasululloh ﷺning sahobalaridir», der edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавм дўзахдан — уларга ўт тегиб қорайтиргач — чиқади ва жаннатга киради; жаннат аҳли уларни ‹жаҳаннамликлар› деб атайди», дедилар. Қатода бу ривоятни келтирар ва: «Аллоҳ билади, лекин тасдиқлашингизга энг ҳақли кишилар — Аллоҳ Ўз Набийсига ҳамроҳлик қилиш ва динини барпо этиш учун танлаган Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидир», дер эди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةً قَدْ دَعَا بِهَا فَاسْتُجِيبَ لَهُ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir paygʻambar uchun duo qilib, ijobat etilgan bir duo bordir. Men esa oʻz duomni Qiyomat kunida ummatimga shafoat qilish uchun yashirib qoʻydim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир пайғамбар учун дуо қилиб, ижобат этилган бир дуо бордир. Мен эса ўз дуомни Қиёмат кунида умматимга шафоат қилиш учун яшириб қўйдим», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَقُلْتُ لِأَنَسٍ أَيُّ اللِّبَاسِ كَانَ أَعْجَبَ قَالَ عَفَّانُ أَوْ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْحِبَرَةُ
Qatoda aytdi: Anasdan: «Rasululloh ﷺga qaysi kiyim eng yoqimli edi?» — Affon: «yoki eng sevimli edi», dedi — deb soʻradim. U: «Hibara», dedi.Қатода айтди: Анасдан: «Расулуллоҳ ﷺга қайси кийим энг ёқимли эди?» — Аффон: «ёки энг севимли эди», деди — деб сўрадим. У: «Ҳибара», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُنْبَذَ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ جَمِيعًا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ gʻoʻra (xom xurmo) bilan quruq xurmoni birga (aralashtirib) nabiz qilishdan qaytardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ғўра (хом хурмо) билан қуруқ хурмони бирга (аралаштириб) набиз қилишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَبَاهَى النَّاسُ فِي الْمَسَاجِدِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar masjidlar bilan bir-birlariga faxrlanmaguncha qiyomat qoim boʻlmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар масжидлар билан бир-бирларига фахрланмагунча қиёмат қоим бўлмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبَانُ قَالَ بَهْزُ بْنُ يَزِيدَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَزَالُ جَهَنَّمُ تَقُولُ {هَلْ مِنْ مَزِيدٍ} قَالَ فَيُدَلِّي فِيهَا رَبُّ الْعَالَمِينَ قَدَمَهُ قَالَ فَيَنْزَوِي بَعْضُهَا إِلَى بَعْضٍ وَتَقُولُ قَطْ قَطْ بِعِزَّتِكَ وَلَا يَزَالُ فِي الْجَنَّةِ فَضْلٌ حَتَّى يُنْشِئَ اللَّهُ لَهَا خَلْقًا آخَرَ فَيُسْكِنَهُ فِي فُضُولِ الْجَنَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jahannam: ‹Yana bormi?› deyaveradi, toki olamlar Robbi unga oyogʻini qoʻyguncha. Shunda uning baʼzi qismi baʼzisiga qovushib: ‹Boʻldi, boʻldi, izzatingga qasam!› deydi. Jannatda esa ortiqcha (joy) qolaveradi, toki Alloh unga boshqa bir xalq paydo qilib, ularni jannatning ortiqcha (joylariga) joylashtirguncha», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаҳаннам: ‹Яна борми?› деяверади, токи оламлар Робби унга оёғини қўйгунча. Шунда унинг баъзи қисми баъзисига қовушиб: ‹Бўлди, бўлди, иззатингга қасам!› дейди. Жаннатда эса ортиқча (жой) қолаверади, токи Аллоҳ унга бошқа бир халқ пайдо қилиб, уларни жаннатнинг ортиқча (жойларига) жойлаштиргунча», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْإِسْلَامُ عَلَانِيَةٌ وَالْإِيمَانُ فِي الْقَلْبِ قَالَ ثُمَّ يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالَ ثُمَّ يَقُولُ التَّقْوَى هَاهُنَا التَّقْوَى هَاهُنَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom oshkoradir, iymon esa qalbdadir», der edilar. Soʻng qoʻllari bilan koʻkraklariga uch marta ishora qilar, keyin: «Taqvo mana shu yerda, taqvo mana shu yerda», der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом ошкорадир, иймон эса қалбдадир», дер эдилар. Сўнг қўллари билан кўкракларига уч марта ишора қилар, кейин: «Тақво мана шу ерда, тақво мана шу ерда», дер эдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ قَالَسَأَلْتُ أَنَسًا عَنْ شَعْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ شَعْرُهُ رَجِلًا لَيْسَ بِالْجَعْدِ وَلَا بِالسَّبْطِ كَانَ بَيْنَ أُذُنَيْهِ وَعَاتِقِهِ
Qatoda aytdi: Anasdan Nabiy ﷺning sochlari haqida soʻradim. U: «U zotning sochlari rajil edi — na juda jingalak, na juda tekis; quloqlari bilan yelkalari orasida edi», dedi.Қатода айтди: Анасдан Набий ﷺнинг сочлари ҳақида сўрадим. У: «У зотнинг сочлари ражил эди — на жуда жингалак, на жуда текис; қулоқлари билан елкалари орасида эди», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَمَا خَطَبَنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا قَالَ لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ وَلَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ bizga qachon xutba qilsalar, albatta: «Kimda omonat boʻlmasa, unda iymon yoʻq; kimda ahdga vafo boʻlmasa, unda din yoʻq», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ бизга қачон хутба қилсалар, албатта: «Кимда омонат бўлмаса, унда иймон йўқ; кимда аҳдга вафо бўлмаса, унда дин йўқ», дер эдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ عِتْبَانَ اشْتَكَى عَيْنَهُ فَبَعَثَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ لَهُ مَا أَصَابَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَعَالَ صَلِّ فِي بَيْتِي حَتَّى أَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ فَجَعَلُوا يَذْكُرُونَ مَا يَلْقَوْنَ مِنْ الْمُنَافِقِينَ فَأَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخَيْشَمٍ فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ قَائِلٌ بَلَى وَمَا هُوَ مِنْ قَلْبِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَلَنْ تَطْعَمَهُ النَّارُ أَوْ قَالَ لَنْ يَدْخُلَ النَّارَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Itbon koʻzidan shikoyat qildi va Rasululloh ﷺga (odam) yuborib, oʻziga yetgan (ofat) haqida u zotga aytdi hamda: «Yo Rasululloh, kelib uyimda namoz oʻqing, men u yerni namozgoh qilib olay», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ va sahobalaridan Alloh xohlagan kishilar keldilar. Rasululloh ﷺ turib namoz oʻqidilar, sahobalari esa oʻzaro suhbatlashib, munofiqlardan koʻrayotgan (aziyat)larini eslay boshladilar va uning kattasini Molik ibn Duxayshimga nisbat berdilar. Rasululloh ﷺ (namozdan) qaytib: «U ‹Allohdan oʻzga iloh yoʻq va men Allohning Rasuli› deb guvohlik bermaydimi?» dedilar. Bir kishi: «Ha, lekin bu uning qalbidan emas», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim ‹Allohdan oʻzga iloh yoʻq va men Allohning Rasuli› deb guvohlik bersa, uni doʻzax yeb (kuydir)maydi» — yoki: «doʻzaxga kirmaydi» — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Итбон кўзидан шикоят қилди ва Расулуллоҳ ﷺга (одам) юбориб, ўзига етган (офат) ҳақида у зотга айтди ҳамда: «Ё Расулуллоҳ, келиб уйимда намоз ўқинг, мен у ерни намозгоҳ қилиб олай», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобаларидан Аллоҳ хоҳлаган кишилар келдилар. Расулуллоҳ ﷺ туриб намоз ўқидилар, саҳобалари эса ўзаро суҳбатлашиб, мунофиқлардан кўраётган (азият)ларини эслай бошладилар ва унинг каттасини Молик ибн Духайшимга нисбат бердилар. Расулуллоҳ ﷺ (намоздан) қайтиб: «У ‹Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва мен Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик бермайдими?» дедилар. Бир киши: «Ҳа, лекин бу унинг қалбидан эмас», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ‹Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва мен Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик берса, уни дўзах еб (куйдир)майди» — ёки: «дўзахга кирмайди» — дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُعْجِبُهُ الرُّؤْيَا الْحَسَنَةُ فَرُبَّمَا قَالَ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا فَإِذَا رَأَى الرَّجُلُ رُؤْيَا سَأَلَ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ كَانَ أَعْجَبَ لِرُؤْيَاهُ إِلَيْهِ قَالَ فَجَاءَتْ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْتُ كَأَنِّي دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ بِهَا وَجْبَةً ارْتَجَّتْ لَهَا الْجَنَّةُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا قَدْ جِيءَ بِفُلَانِ بْنِ فُلَانٍ وَفُلَانِ بْنِ فُلَانٍ حَتَّى عَدَّتْ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا وَقَدْ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً قَبْلَ ذَلِكَ قَالَتْ فَجِيءَ بِهِمْ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ طُلْسٌ تَشْخُبُ أَوْدَاجُهُمْ قَالَ فَقِيلَ اذْهَبُوا بِهِمْ إِلَى نَهْرِ الْبَيْدَخِ أَوْ قَالَ إِلَى نَهَرِ الْبَيْدَجِ قَالَ فَغُمِسُوا فِيهِ فَخَرَجُوا مِنْهُ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالَ ثُمَّ أَتَوْا بِكَرَاسِيَّ مِنْ ذَهَبٍ فَقَعَدُوا عَلَيْهَا وَأُتِيَ بِصَحْفَةٍ أَوْ كَلِمَةٍ نَحْوِهَا فِيهَا بُسْرَةٌ فَأَكَلُوا مِنْهَا فَمَا يُقَلِّبُونَهَا لِشِقٍّ إِلَّا أَكَلُوا مِنْ فَاكِهَةٍ مَا أَرَادُوا وَأَكَلْتُ مَعَهُمْ قَالَ فَجَاءَ الْبَشِيرُ مِنْ تِلْكَ السَّرِيَّةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ مِنْ أَمْرِنَا كَذَا وَكَذَا وَأُصِيبَ فُلَانٌ وَفُلَانٌ حَتَّى عَدَّ الِاثْنَيْ عَشَرَ الَّذِينَ عَدَّتْهُمْ الْمَرْأَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ بِالْمَرْأَةِ فَجَاءَتْ قَالَ قُصِّي عَلَى هَذَا رُؤْيَاكِ فَقَصَّتْ قَالَ هُوَ كَمَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga yaxshi tush yoqar edi. Baʼzan: «Sizlardan biror kishi tush koʻrdimi?» der edilar. Bir kishi tush koʻrsa, u haqda soʻrar, agar u kishida yomonlik boʻlmasa, uning tushi u zotga yanada yoqar edi. Bir ayol kelib: «Yo Rasululloh, men goʻyo jannatga kirgandek boʻldim va unda shunday gumburlashni eshitdimki, undan jannat larzaga keldi. Qarasam, falonchining oʻgʻli falonchi va falonchining oʻgʻli falonchi keltirilibdi», dedi va oʻn ikki kishini sanadi. Rasululloh ﷺ bundan oldin bir sariyya (qoʻshin) yuborgan edilar. (Ayol) dedi: «Ular rangi oʻchgan kiyimlarda, boʻyin tomirlaridan qon otilib turgan holda keltirildi. Soʻng: ‹Ularni Baydax daryosiga olib boringlar› — yoki: ‹Baydaj daryosiga› — deyildi. Ular unga botirildi va undan yuzlari toʻlin oydek boʻlib chiqdilar. Soʻng ularga oltindan kursilar keltirildi va ular ustiga oʻtirdilar. Ichida bir hoʻl xurmo boʻlgan lagan keltirildi, ular undan yedilar; uni qaysi tomonga oʻgirsalar, xohlagan mevalaridan yer edilar. Men ham ular bilan yedim», dedi. Soʻng oʻsha sariyyadan xushxabarchi kelib: «Yo Rasululloh, bizning ishimiz shunday-shunday boʻldi, falonchi va falonchi shahid boʻldi», dedi va ayol sanagan oʻn ikki kishini sanadi. Rasululloh ﷺ: «Ayolni oldimga (chaqiringlar)», dedilar. U keldi. U zot: «Bunga tushingni soʻzlab ber», dedilar. U soʻzlab berdi. (U kishi): «U aynan ayol Rasululloh ﷺga aytgandek boʻlgan», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга яхши туш ёқар эди. Баъзан: «Сизлардан бирор киши туш кўрдими?» дер эдилар. Бир киши туш кўрса, у ҳақда сўрар, агар у кишида ёмонлик бўлмаса, унинг туши у зотга янада ёқар эди. Бир аёл келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен гўё жаннатга киргандек бўлдим ва унда шундай гумбурлашни эшитдимки, ундан жаннат ларзага келди. Қарасам, фалончининг ўғли фалончи ва фалончининг ўғли фалончи келтирилибди», деди ва ўн икки кишини санади. Расулуллоҳ ﷺ бундан олдин бир сарийя (қўшин) юборган эдилар. (Аёл) деди: «Улар ранги ўчган кийимларда, бўйин томирларидан қон отилиб турган ҳолда келтирилди. Сўнг: ‹Уларни Байдах дарёсига олиб боринглар› — ёки: ‹Байдаж дарёсига› — дейилди. Улар унга ботирилди ва ундан юзлари тўлин ойдек бўлиб чиқдилар. Сўнг уларга олтиндан курсилар келтирилди ва улар устига ўтирдилар. Ичида бир ҳўл хурмо бўлган лаган келтирилди, улар ундан едилар; уни қайси томонга ўгирсалар, хоҳлаган меваларидан ер эдилар. Мен ҳам улар билан едим», деди. Сўнг ўша сарийядан хушхабарчи келиб: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг ишимиз шундай-шундай бўлди, фалончи ва фалончи шаҳид бўлди», деди ва аёл санаган ўн икки кишини санади. Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлни олдимга (чақиринглар)», дедилар. У келди. У зот: «Бунга тушингни сўзлаб бер», дедилар. У сўзлаб берди. (У киши): «У айнан аёл Расулуллоҳ ﷺга айтгандек бўлган», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَامِلَهُ فَنَكَتَهُنَّ فِي الْأَرْضِ فَقَالَ هَذَا ابْنُ آدَمَ وَقَالَ بِيَدِهِ خَلْفَ ذَلِكَ وَقَالَ هَذَا أَجَلُهُ قَالَ وَأَوْمَأَ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ وَثَمَّ أَمَلُهُ ثَلَاثَ مِرَارٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ barmoq uchlarini jamlab, ularni yerga urdilar va: «Bu — Odam farzandi», dedilar. Soʻng qoʻllari bilan uning ortiga ishora qilib: «Bu — uning ajali», dedilar. Va oldilariga ishora qilib: «Uning orzusi esa ana u yerda», dedilar. Buni uch marta (takrorladilar).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бармоқ учларини жамлаб, уларни ерга урдилар ва: «Бу — Одам фарзанди», дедилар. Сўнг қўллари билан унинг ортига ишора қилиб: «Бу — унинг ажали», дедилар. Ва олдиларига ишора қилиб: «Унинг орзуси эса ана у ерда», дедилар. Буни уч марта (такрорладилар).
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى أَبُو الْعَلَاءِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي فِي أَيَّامِ الشِّتَاءِ وَمَا نَدْرِي مَا مَضَى مِنْ النَّهَارِ أَكْثَرُ أَوْ مَا بَقِيَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qish kunlarida shunday (erta) namoz oʻqir edilarki, biz kunning oʻtgani koʻpmi yoki qolgani koʻpmi — bilmas edik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қиш кунларида шундай (эрта) намоз ўқир эдиларки, биз куннинг ўтгани кўпми ёки қолгани кўпми — билмас эдик.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يُجَاوِزُ شَعْرُهُ أُذُنَيْهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sochlari quloqlaridan oshmas edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг сочлари қулоқларидан ошмас эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ شَجَرَةً يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّهَا مِائَةَ عَامٍ لَا يَقْطَعُهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Albatta, jannatda bir daraxt borki, otliq uning soyasida yuz yil yursa ham, uni (oxiriga) yetib bosib oʻtolmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Албатта, жаннатда бир дарахт борки, отлиқ унинг соясида юз йил юрса ҳам, уни (охирига) етиб босиб ўтолмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَسْبُكَ مِنْ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ مَرْيَمُ ابْنَةُ عِمْرَانَ وَخَدِيجَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ وَفَاطِمَةُ ابْنَةُ مُحَمَّدٍ وَآسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Olamlar ayollaridan senga Imron qizi Maryam, Xuvaylid qizi Xadija, Muhammad qizi Fotima va Firʼavnning xotini Osiya kifoyadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Оламлар аёлларидан сенга Имрон қизи Марям, Хувайлид қизи Хадижа, Муҳаммад қизи Фотима ва Фиръавннинг хотини Осия кифоядир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَبَلَغَ صَفِيَّةَ أَنَّ حَفْصَةَ قَالَتْ إِنِّي ابْنَةُ يَهُودِيٍّ فَبَكَتْ فَدَخَلَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ تَبْكِي فَقَالَ مَا شَأْنُكِ فَقَالَتْ قَالَتْ لِي حَفْصَةُ إِنِّي ابْنَةُ يَهُودِيٍّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكِ ابْنَةُ نَبِيٍّ وَإِنَّ عَمَّكِ لَنَبِيٌّ وَإِنَّكِ لَتَحْتَ نَبِيٍّ فَفِيمَ تَفْخَرُ عَلَيْكِ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ يَا حَفْصَةُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Safiyyaga Hafsaning: «U yahudiyning qizi», deganligi yetdi va u yigʻladi. Nabiy ﷺ uning huzuriga kirdilar, u yigʻlab turgan edi. U zot: «Senga nima boʻldi?» dedilar. U: «Hafsa menga: ‹Sen yahudiyning qizisan›, dedi», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Sen paygʻambarning qizisan, amaking ham paygʻambar, oʻzing esa paygʻambarning nikohidasan. Bas, u senga nima bilan faxrlanadi?» dedilar. Soʻng: «Allohdan qoʻrq, ey Hafsa!» dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сафийяга Ҳафсанинг: «У яҳудийнинг қизи», деганлиги етди ва у йиғлади. Набий ﷺ унинг ҳузурига кирдилар, у йиғлаб турган эди. У зот: «Сенга нима бўлди?» дедилар. У: «Ҳафса менга: ‹Сен яҳудийнинг қизисан›, деди», деди. Шунда Набий ﷺ: «Сен пайғамбарнинг қизисан, амакинг ҳам пайғамбар, ўзинг эса пайғамбарнинг никоҳидасан. Бас, у сенга нима билан фахрланади?» дедилар. Сўнг: «Аллоҳдан қўрқ, эй Ҳафса!» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَطَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جُلَيْبِيبٍ امْرَأَةً مِنْ الْأَنْصَارِ إِلَى أَبِيهَا فَقَالَ حَتَّى أَسْتَأْمِرَ أُمَّهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَعَمْ إِذًا قَالَ فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ إِلَى امْرَأَتِهِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهَا فَقَالَتْ لَاهَا اللَّهُ إِذًا مَا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا جُلَيْبِيبًا وَقَدْ مَنَعْنَاهَا مِنْ فُلَانٍ وَفُلَانٍ قَالَ وَالْجَارِيَةُ فِي سِتْرِهَا تَسْتَمِعُ قَالَ فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ يُرِيدُ أَنْ يُخْبِرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَتْ الْجَارِيَةُ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَرُدُّوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْرَهُ إِنْ كَانَ قَدْ رَضِيَهُ لَكُمْ فَأَنْكِحُوهُ فَكَأَنَّهَا جَلَّتْ عَنْ أَبَوَيْهَا وَقَالَا صَدَقْتِ فَذَهَبَ أَبُوهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ قَدْ رَضِيتَهُ فَقَدْ رَضِينَاهُ قَالَ فَإِنِّي قَدْ رَضِيتُهُ فَزَوَّجَهَا ثُمَّ فُزِّعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ فَرَكِبَ جُلَيْبِيبٌ فَوَجَدُوهُ قَدْ قُتِلَ وَحَوْلَهُ نَاسٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ قَدْ قَتَلَهُمْقَالَ أَنَسٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُهَا وَإِنَّهَا لَمِنْ أَنْفَقِ بَيْتٍ فِي الْمَدِينَةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Julaybib uchun ansorlardan bir ayolni otasidan soʻradilar. U: «Onasidan maslahat soʻrab olay», dedi. Nabiy ﷺ: «Unday boʻlsa, mayli», dedilar. Bas, u kishi xotinining oldiga borib, buni unga aytdi. U: «Yoʻq, Allohga qasam! Rasululloh ﷺ Julaybibdan boshqasini topmadilarmi?! Vaholanki, biz uni falonchidan ham, falonchidan ham (bermay) toʻsgan edik», dedi. Qiz esa pardasi ortida eshitib turardi. Bas, u kishi buni Nabiy ﷺga xabar qilmoqchi boʻlib yoʻlga tushdi. Shunda qiz: «Rasululloh ﷺning buyruqlarini qaytarmoqchimisizlar? Agar u zot buni sizlar uchun maʼqul koʻrgan boʻlsalar, uni (menga) nikohlab beringlar!» dedi. Goʻyo u ota-onasining (koʻnglini) ochib yubordi va ular: «Toʻgʻri aytding», dedilar. Bas, otasi Nabiy ﷺning oldiga borib: «Agar siz uni maʼqul koʻrgan boʻlsangiz, biz ham maʼqul koʻrdik», dedi. U zot: «Men, albatta, uni maʼqul koʻrdim», dedilar. Shunday qilib, uni unga nikohlab berdi. Soʻng Madina ahli vahimaga tushdi va Julaybib (ulov) minib chiqdi. Uni oʻldirilgan holda, atrofida oʻzi oʻldirgan mushriklardan bir necha kishi (yotgan) holda topdilar. Anas dedi: Men u (ayol)ni koʻrdim; u Madinadagi eng koʻp sarf-xarajat qiluvchi xonadonlardan edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Жулайбиб учун ансорлардан бир аёлни отасидан сўрадилар. У: «Онасидан маслаҳат сўраб олай», деди. Набий ﷺ: «Ундай бўлса, майли», дедилар. Бас, у киши хотинининг олдига бориб, буни унга айтди. У: «Йўқ, Аллоҳга қасам! Расулуллоҳ ﷺ Жулайбибдан бошқасини топмадиларми?! Ваҳоланки, биз уни фалончидан ҳам, фалончидан ҳам (бермай) тўсган эдик», деди. Қиз эса пардаси ортида эшитиб турарди. Бас, у киши буни Набий ﷺга хабар қилмоқчи бўлиб йўлга тушди. Шунда қиз: «Расулуллоҳ ﷺнинг буйруқларини қайтармоқчимисизлар? Агар у зот буни сизлар учун маъқул кўрган бўлсалар, уни (менга) никоҳлаб беринглар!» деди. Гўё у ота-онасининг (кўнглини) очиб юборди ва улар: «Тўғри айтдинг», дедилар. Бас, отаси Набий ﷺнинг олдига бориб: «Агар сиз уни маъқул кўрган бўлсангиз, биз ҳам маъқул кўрдик», деди. У зот: «Мен, албатта, уни маъқул кўрдим», дедилар. Шундай қилиб, уни унга никоҳлаб берди. Сўнг Мадина аҳли ваҳимага тушди ва Жулайбиб (улов) миниб чиқди. Уни ўлдирилган ҳолда, атрофида ўзи ўлдирган мушриклардан бир неча киши (ётган) ҳолда топдилар. Анас деди: Мен у (аёл)ни кўрдим; у Мадинадаги энг кўп сарф-харажат қилувчи хонадонлардан эди.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَأَتَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ذُو مَالٍ كَثِيرٍ وَذُو أَهْلٍ وَوَلَدٍ وَحَاضِرَةٍ فَأَخْبِرْنِي كَيْفَ أُنْفِقُ وَكَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُخْرِجُ الزَّكَاةَ مِنْ مَالِكَ فَإِنَّهَا طُهْرَةٌ تُطَهِّرُكَ وَتَصِلُ أَقْرِبَاءَكَ وَتَعْرِفُ حَقَّ السَّائِلِ وَالْجَارِ وَالْمِسْكِينِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقْلِلْ لِي قَالَ فَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا فَقَالَ حَسْبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا أَدَّيْتُ الزَّكَاةَ إِلَى رَسُولِكَ فَقَدْ بَرِئْتُ مِنْهَا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ إِذَا أَدَّيْتَهَا إِلَى رَسُولِي فَقَدْ بَرِئْتَ مِنْهَا فَلَكَ أَجْرُهَا وَإِثْمُهَا عَلَى مَنْ بَدَّلَهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Banu Tamimdan bir kishi Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men koʻp molli, ahl-u ayolli, farzandli va shahar (aholisidan) kishiman. Menga qanday infoq qilishimni va qanday qilishimni ayting», dedi. Rasululloh ﷺ: «Molingdan zakot chiqarasan, chunki u seni poklovchi poklikdir. Qarindoshlaring bilan silai rahm qilasan, soʻrovchining, qoʻshnining va miskinning haqqini bilasan», dedilar. U: «Yo Rasululloh, menga qisqaroq qiling», dedi. U zot: «Bas, qarindoshga haqqini ber, miskinga va yoʻlovchiga ham; isrofgarchilik bilan sochib yuborma», dedilar. U: «Menga shu kifoya, yo Rasululloh. Zakotni sizning elchingizga topshirsam, Alloh va Rasuli oldida undan xalos boʻlamanmi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, uni mening elchimga topshirsang, undan xalos boʻlasan; uning ajri senga, gunohi esa uni oʻzgartirgan kishiga boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бану Тамимдан бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен кўп молли, аҳл-у аёлли, фарзандли ва шаҳар (аҳолисидан) кишиман. Менга қандай инфоқ қилишимни ва қандай қилишимни айтинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Молингдан закот чиқарасан, чунки у сени покловчи покликдир. Қариндошларинг билан силаи раҳм қиласан, сўровчининг, қўшнининг ва мискиннинг ҳаққини биласан», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, менга қисқароқ қилинг», деди. У зот: «Бас, қариндошга ҳаққини бер, мискинга ва йўловчига ҳам; исрофгарчилик билан сочиб юборма», дедилар. У: «Менга шу кифоя, ё Расулуллоҳ. Закотни сизнинг элчингизга топширсам, Аллоҳ ва Расули олдида ундан халос бўламанми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, уни менинг элчимга топширсанг, ундан халос бўласан; унинг ажри сенга, гуноҳи эса уни ўзгартирган кишига бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَقَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَهِيَ مُحَمَّةٌ فَحُمَّ النَّاسُ فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ وَالنَّاسُ قُعُودٌ يُصَلُّونَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْقَاعِدِ نِصْفُ صَلَاةِ الْقَائِمِ فَتَجَشَّمَ النَّاسُ الصَّلَاةَ قِيَامًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madinaga keldilar, u (shahar) isitma (tarqaladigan) yer edi va odamlar isitmaladi. Nabiy ﷺ masjidga kirdilar, odamlar oʻtirgan holda namoz oʻqiyotgan edilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Oʻtirganning namozi turganning namozining yarmidir», dedilar. Bas, odamlar (qiynalsalar-da) tik turib namoz oʻqishga oʻzlarini majbur qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадинага келдилар, у (шаҳар) иситма (тарқаладиган) ер эди ва одамлар иситмалади. Набий ﷺ масжидга кирдилар, одамлар ўтирган ҳолда намоз ўқиётган эдилар. Шунда Набий ﷺ: «Ўтирганнинг намози турганнинг намозининг ярмидир», дедилар. Бас, одамлар (қийналсалар-да) тик туриб намоз ўқишга ўзларини мажбур қилдилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَدَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عِنْدَنَا فَعَرِقَ وَجَاءَتْ أُمِّي بِقَارُورَةٍ فَجَعَلَتْ تَسْلُتُ الْعَرَقَ فِيهَا فَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا هَذَا الَّذِي تَصْنَعِينَ قَالَتْ هَذَا عَرَقُكَ نَجْعَلُهُ فِي طِيبِنَا وَهُوَ مِنْ أَطْيَبِ الطِّيبِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurimizga kirdilar va biznikida qaylula qildilar (tushlik vaqtida dam oldilar), shunda u zot terladilar. Onam bir shisha olib keldi va terni unga solishga (artib yigʻishga) tushdi. Nabiy ﷺ uygʻonib: «Yo Ummu Sulaym, bu nima qilayotganing?» dedilar. U: «Bu sizning teringiz, biz uni oʻzimizning xushboʻyimizga qoʻshamiz, u eng xushboʻy atirlardan biridir», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузуримизга кирдилар ва бизникида қайлула қилдилар (тушлик вақтида дам олдилар), шунда у зот терладилар. Онам бир шиша олиб келди ва терни унга солишга (артиб йиғишга) тушди. Набий ﷺ уйғониб: «Ё Умму Сулайм, бу нима қилаётганинг?» дедилар. У: «Бу сизнинг терингиз, биз уни ўзимизнинг хушбўйимизга қўшамиз, у энг хушбўй атирлардан биридир», деди.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آتِي بَابَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَسْتَفْتِحُ فَيَقُولُ الْخَازِنُ مَنْ أَنْتَ قَالَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ قَالَ يَقُولُ بِكَ أُمِرْتُ أَنْ لَا أَفْتَحَ لِأَحَدٍ قَبْلَكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni jannat eshigiga kelib, ochishni soʻrayman. Xazinabon: ‹Sen kimsan?› deydi. Men: ‹Muhammadman›, deyman. U: ‹Sendan oldin hech kimga ochmasligim uchun sen bilan (shunday) buyurilganman›, deydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни жаннат эшигига келиб, очишни сўрайман. Хазинабон: ‹Сен кимсан?› дейди. Мен: ‹Муҳаммадман›, дейман. У: ‹Сендан олдин ҳеч кимга очмаслигим учун сен билан (шундай) буюрилганман›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُسَيْسَةَ عَيْنًا يَنْظُرُ مَا فَعَلَتْ عِيرُ أَبِي سُفْيَانَ فَجَاءَ وَمَا فِي الْبَيْتِ أَحَدٌ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا أَدْرِي مَا اسْتَثْنَى بَعْضَ نِسَائِهِ فَحَدَّثَهُ الْحَدِيثَ قَالَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ لَنَا طَلِبَةً فَمَنْ كَانَ ظَهْرُهُ حَاضِرًا فَلْيَرْكَبْ مَعَنَا فَجَعَلَ رِجَالٌ يَسْتَأْذِنُونَهُ فِي ظَهْرٍ لَهُمْ فِي عُلُوِّ الْمَدِينَةِ قَالَ لَا إِلَّا مَنْ كَانَ ظَهْرُهُ حَاضِرًا فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى سَبَقُوا الْمُشْرِكِينَ إِلَى بَدْرٍ وَجَاءَ الْمُشْرِكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَقَدَّمَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ إِلَى شَيْءٍ حَتَّى أَكُونَ أَنَا أُؤْذِنُهُ فَدَنَا الْمُشْرِكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُومُوا إِلَى جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ قَالَ يَقُولُ عُمَيْرُ بْنُ الْحُمَامِ الْأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَنَّةٌ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ بَخٍ بَخٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَحْمِلُكَ عَلَى قَوْلِكَ بَخٍ بَخٍ قَالَ لَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا رَجَاءَ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِهَا قَالَ فَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِهَا قَالَ فَأَخْرَجَ تَمَرَاتٍ مِنْ قَرَنِهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ مِنْهُنَّ ثُمَّ قَالَ لَئِنْ أَنَا حَيِيتُ حَتَّى آكُلَ تَمَرَاتِي هَذِهِ إِنَّهَا لَحَيَاةٌ طَوِيلَةٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Sufyonning karvoni nima qilayotganini koʻrib kelish uchun Busaysani josus qilib joʻnatdilar. U (qaytib) keldi, uyda mendan va Rasululloh ﷺdan boshqa hech kim yoʻq edi. U zot ayollaridan baʼzilarini istisno qildilarmi, bilmayman. Bas, u zotga (karvon) xabarini aytdi. Soʻng Rasululloh ﷺ chiqib, gapirdilar va: «Bizning bir matlubimiz bor. Kimning ulovi tayyor boʻlsa, biz bilan minib chiqsin», dedilar. Shunda kishilar Madinaning yuqori (tomonidagi) ulovlari haqida u zotdan izn soʻray boshladilar. U zot: «Yoʻq, faqat ulovi hozir (tayyor) boʻlganlargina», dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ va sahobalari yoʻlga chiqib, mushriklardan oldin Badrga yetib bordilar. Mushriklar ham keldilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech biringiz men izn bermagunimcha biror narsaga oldinga oʻtmasin», dedilar. Mushriklar yaqinlashdi, shunda Rasululloh ﷺ: «Eni osmonlar va yer (kabi) boʻlgan jannat sari turinglar!» dedilar. Umayr ibnul-Humom al-Ansoriy: «Yo Rasululloh! Eni osmonlar va yer (kabi) boʻlgan jannatmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Bah, bah!» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Seni ‹bah, bah› deyishingga nima undadi?» dedilar. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, yo Rasululloh, faqatgina uning ahlidan boʻlish umidida (aytdim)», dedi. U zot: «Albatta, sen uning ahlidansan», dedilar. Shunda u sadogʻidan bir necha xurmo chiqarib, ulardan yeya boshladi, soʻng: «Agar men shu xurmolarimni yeb tugatguncha tirik tursam, bu uzoq umr boʻladi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Суфённинг карвони нима қилаётганини кўриб келиш учун Бусайсани жосус қилиб жўнатдилар. У (қайтиб) келди, уйда мендан ва Расулуллоҳ ﷺдан бошқа ҳеч ким йўқ эди. У зот аёлларидан баъзиларини истисно қилдиларми, билмайман. Бас, у зотга (карвон) хабарини айтди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, гапирдилар ва: «Бизнинг бир матлубимиз бор. Кимнинг улови тайёр бўлса, биз билан миниб чиқсин», дедилар. Шунда кишилар Мадинанинг юқори (томонидаги) уловлари ҳақида у зотдан изн сўрай бошладилар. У зот: «Йўқ, фақат улови ҳозир (тайёр) бўлганларгина», дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари йўлга чиқиб, мушриклардан олдин Бадрга етиб бордилар. Мушриклар ҳам келдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч бирингиз мен изн бермагунимча бирор нарсага олдинга ўтмасин», дедилар. Мушриклар яқинлашди, шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эни осмонлар ва ер (каби) бўлган жаннат сари туринглар!» дедилар. Умайр ибнул-Ҳумом ал-Ансорий: «Ё Расулуллоҳ! Эни осмонлар ва ер (каби) бўлган жаннатми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Баҳ, баҳ!» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сени ‹баҳ, баҳ› дейишингга нима ундади?» дедилар. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ё Расулуллоҳ, фақатгина унинг аҳлидан бўлиш умидида (айтдим)», деди. У зот: «Албатта, сен унинг аҳлидансан», дедилар. Шунда у садоғидан бир неча хурмо чиқариб, улардан ея бошлади, сўнг: «Агар мен шу хурмоларимни еб тугатгунча тирик турсам, бу узоқ умр бўлади», деди.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ إِلَى قَوْلِهِ وَأَنْتُمْ لَا تَشْعُرُونَ} وَكَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ الشَّمَّاسِ رَفِيعَ الصَّوْتِ فَقَالَ أَنَا الَّذِي كُنْتُ أَرْفَعُ صَوْتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَبِطَ عَمَلِي أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَجَلَسَ فِي أَهْلِهِ حَزِينًا فَتَفَقَّدَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقَ بَعْضُ الْقَوْمِ إِلَيْهِ فَقَالُوا لَهُ تَفَقَّدَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ فَقَالَ أَنَا الَّذِي أَرْفَعُ صَوْتِي فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَأَجْهَرُ بِالْقَوْلِ حَبِطَ عَمَلِي وَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ بِمَا قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِقَالَ أَنَسٌ وَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَنَحْنُ نَعْلَمُ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْيَمَامَةِ كَانَ فِينَا بَعْضُ الِانْكِشَافِ فَجَاءَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ وَقَدْ تَحَنَّطَ وَلَبِسَ كَفَنَهُ فَقَالَ بِئْسَمَا تُعَوِّدُونَ أَقْرَانَكُمْ فَقَاتَلَهُمْ حَتَّى قُتِلَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: {Ey iymon keltirganlar, ovozlaringizni Nabiyning ovozidan baland koʻtarmanglar} — {oʻzingiz sezmagan holda} degan soʻziga qadar (boʻlgan) oyat nozil boʻlganida, Sobit ibn Qays ibn Shammos baland ovozli kishi edi. U: «Men Rasululloh ﷺga ovozimni koʻtarardim; amalim behuda ketdi, men doʻzax ahlidanman», dedi va ahli ichida gʻamgin boʻlib oʻtirib qoldi. Rasululloh ﷺ uni yoʻqlab soʻradilar. Qavmdan baʼzilari uning oldiga borib: «Rasululloh ﷺ seni yoʻqladilar, senga nima boʻldi?» deyishdi. U: «Men ovozimni Nabiyning ovozidan baland koʻtarib, soʻzni ochiq aytadigan kishiman; amalim behuda ketdi, men doʻzax ahlidanman», dedi. Ular Nabiy ﷺning oldiga kelib, u aytgan narsani xabar qildilar. Shunda u zot: «Yoʻq, balki u jannat ahlidandir», dedilar. Anas dedi: Biz uni oramizda yurgan holda koʻrar va uning jannat ahlidan ekanini bilar edik. Yamoma kuni boʻlganda, bizda biroz chekinish yuz berdi. Shunda Sobit ibn Qays ibn Shammos hanut surinib, kafanini kiyib keldi va: «Dushmanlaringizni bunday (qochishga) oʻrgatishingiz nechogʻli yomon!» dedi va oʻldirilguncha ular bilan jang qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: {Эй иймон келтирганлар, овозларингизни Набийнинг овозидан баланд кўтарманглар} — {ўзингиз сезмаган ҳолда} деган сўзига қадар (бўлган) оят нозил бўлганида, Собит ибн Қайс ибн Шаммос баланд овозли киши эди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺга овозимни кўтарардим; амалим беҳуда кетди, мен дўзах аҳлиданман», деди ва аҳли ичида ғамгин бўлиб ўтириб қолди. Расулуллоҳ ﷺ уни йўқлаб сўрадилар. Қавмдан баъзилари унинг олдига бориб: «Расулуллоҳ ﷺ сени йўқладилар, сенга нима бўлди?» дейишди. У: «Мен овозимни Набийнинг овозидан баланд кўтариб, сўзни очиқ айтадиган кишиман; амалим беҳуда кетди, мен дўзах аҳлиданман», деди. Улар Набий ﷺнинг олдига келиб, у айтган нарсани хабар қилдилар. Шунда у зот: «Йўқ, балки у жаннат аҳлидандир», дедилар. Анас деди: Биз уни орамизда юрган ҳолда кўрар ва унинг жаннат аҳлидан эканини билар эдик. Ямома куни бўлганда, бизда бироз чекиниш юз берди. Шунда Собит ибн Қайс ибн Шаммос ҳанут суриниб, кафанини кийиб келди ва: «Душманларингизни бундай (қочишга) ўргатишингиз нечоғли ёмон!» деди ва ўлдирилгунча улар билан жанг қилди.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْحَلَّاقُ يَحْلِقُهُ وَأَطَافَ بِهِ أَصْحَابُهُ فَمَا يُرِيدُونَ أَنْ تَقَعَ شَعْرَةٌ إِلَّا فِي يَدِ رَجُلٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni sartarosh sochlarini olayotgan holatda koʻrdim. Sahobalari u zotning atroflarini oʻrab olgan edilar. Ular biron tola soch faqat (oʻzlaridan) bir kishining qoʻliga tushishini istardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни сартарош сочларини олаётган ҳолатда кўрдим. Саҳобалари у зотнинг атрофларини ўраб олган эдилар. Улар бирон тола соч фақат (ўзларидан) бир кишининг қўлига тушишини истардилар.