حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيَّ مَسْرُورًا تَبْرُقُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ قَالَ أَلَمْ تَرَيْ أَنَّ مُجَزِّزًا نَظَرَ آنِفًا إِلَى زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأُسَامَةَ فَقَالَ إِنَّ بَعْضَ الْأَقْدَامِ لَمِنْ بَعْضٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurimga xursand holda, yuzlari porlab kirib keldilar va: «Mujazziz hozirgina Zayd ibn Horisa bilan Usomaga qarab: ‹Albatta, bu oyoqlarning baʼzisi baʼzisidandir›, deganini koʻrmadingmi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузуримга хурсанд ҳолда, юзлари порлаб кириб келдилар ва: «Мужаззиз ҳозиргина Зайд ибн Ҳориса билан Усомага қараб: ‹Албатта, бу оёқларнинг баъзиси баъзисидандир›, деганини кўрмадингми?» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ كَيْسَانَ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَمْرَةُ بِنْتُ قَيْسٍ الْعَدَوِيَّةُ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفَارُّ مِنْ الطَّاعُونِ كَالْفَارِّ مِنْ الزَّحْفِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʼundan qochgan kishi jang maydonidan qochgan kishi kabidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўундан қочган киши жанг майдонидан қочган киши кабидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَهِدُ فِي الْعَشْرِ مَا لَا يَجْتَهِدُ فِي غَيْرِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻn kunlikda boshqa paytda qilmagan darajada ibodatga tirishar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўн кунликда бошқа пайтда қилмаган даражада ибодатга тиришар эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ الطُّفَيْلِ بْنِ سَخْبَرَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَعْظَمَ النِّكَاحِ بَرَكَةً أَيْسَرُهُ مُؤْنَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, nikohning barakasi eng ulugʻi — xarajati eng yengil boʻlganidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, никоҳнинг баракаси энг улуғи — харажати энг енгил бўлганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمَّتِهَا عَائِشَةَ قَالَتْأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي فَرَعَةٍ مِنْ الْغَنَمِ مِنْ الْخَمْسَةِ وَاحِدَةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni qoʻylarning faraʼasi haqida — har beshtadan bittasini — buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни қўйларнинг фараъаси ҳақида — ҳар бештадан биттасини — буюрдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو عَنْ حَبِيبِ بْنِ هِنْدٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَخَذَ السَّبْعَ الْأُوَلَ مِنْ الْقُرْآنِ فَهُوَ حَبْرٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Qurʼonning dastlabki yettitasini olsa, u habrdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Қуръоннинг дастлабки еттитасини олса, у ҳабрдир», дедилар.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَعَكَ أَبُو بَكْرٍ وَبِلَالٌ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا أَخَذَتْهُ الْحُمَّى قَالَ كُلُّ امْرِئٍ مُصَبَّحٌ فِي أَهْلِهِوَالْمَوْتُ أَدْنَى مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِوَكَانَ بِلَالٌ إِذَا أَقْلَعَ عَنْهُ تَغَنَّى فَقَالَ أَلَا لَيْتَ شِعْرِي هَلْ أَبِيتَنَّ لَيْلَةًبِوَادٍ وَحَوْلِي إِذْخِرٌ وَجَلِيلُوَهَلْ أَرِدْنَ يَوْمًا مِيَاهَ مَجَنَّةٍوَهَلْ يَبْدُوَنْ لِي شَامَةٌ وَطَفِيلُاللَّهُمَّ اخْزِ عُتْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ وَأُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ كَمَا أَخْرَجُونَا مِنْ مَكَّةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Madinaga yetib kelganlarida, Abu Bakr va Bilol isitmaga chalindi. Abu Bakrni isitma tutganda u: «Har bir kishi oʻz ahli ichida tongni qarshi olur, oʻlim esa unga oyoq kiyimi ipidan ham yaqinroqdir», der edi. Bilol esa isitmasi tarqaganda ovoz chiqarib: «Koshki bilsam edim, atrofimda izxir va jalil (oʻtlari) boʻlgan bir vodiyda bir kechani oʻtkazarmikinman? Koshki bir kun Majanna suvlariga borsam edi! Koshki menga Shoma va Tofil (togʻlari) koʻrinsa edi! Allohim, Utba ibn Rabia va Umayya ibn Xalafni xor qil — ular bizni Makkadan chiqarganidek», der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Мадинага етиб келганларида, Абу Бакр ва Билол иситмага чалинди. Абу Бакрни иситма тутганда у: «Ҳар бир киши ўз аҳли ичида тонгни қарши олур, ўлим эса унга оёқ кийими ипидан ҳам яқинроқдир», дер эди. Билол эса иситмаси тарқаганда овоз чиқариб: «Кошки билсам эдим, атрофимда изхир ва жалил (ўтлари) бўлган бир водийда бир кечани ўтказармикинман? Кошки бир кун Мажанна сувларига борсам эди! Кошки менга Шома ва Тофил (тоғлари) кўринса эди! Аллоҳим, Утба ибн Рабиа ва Умайя ибн Халафни хор қил — улар бизни Маккадан чиқарганидек», дер эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ حَدَّثَنِي نَافِعٌ قَالَ حَدَّثَتْنِي مَوْلَاةٌ لِلْفَاكِهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيِّ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُنَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي تَكُونُ فِي الْبُيُوتِ غَيْرَ ذِي الطُّفْيَتَيْنِ وَالْبَتْرَاءِ فَإِنَّهُمَا تَطْمِسَانِ الْأَبْصَارَ وَتَقْتُلَانِ أَوْلَادَ الْحَبَالَى فِي بُطُونِهِمْ فَمَنْ لَمْ يَقْتُلْهُمَا فَلَيْسَ مِنَّاقَالَ أَبِي حَدَّثَنَا بِهِمَا حَسَنٌ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ الْمَعْنَى وَالْإِسْنَادُ عَنْ عَنْ
Foqih ibn Mugʻira al-Maxzumiyning ozod qilingan choriyasi aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ bizni uylarda boʻladigan ilonlarni oʻldirishdan qaytardilar, faqat ikki chiziqli va dumi kalta (ilon)dan boshqasini. Chunki oʻsha ikkovi koʻzlarni koʻr qiladi va homilador ayollarning qorinlaridagi bolalarini tushiradi. Kim ularni oʻldirmasa, bizdan emas. Otam dedi: Bularning ikkovini bizga Hasan Jarirdan maʼno jihatidan rivoyat qildi; isnodi esa an, an (tarzida)dir.Фоқиҳ ибн Муғира ал-Махзумийнинг озод қилинган чорияси айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ бизни уйларда бўладиган илонларни ўлдиришдан қайтардилар, фақат икки чизиқли ва думи калта (илон)дан бошқасини. Чунки ўша иккови кўзларни кўр қилади ва ҳомиладор аёлларнинг қоринларидаги болаларини туширади. Ким уларни ўлдирмаса, биздан эмас. Отам деди: Буларнинг икковини бизга Ҳасан Жарирдан маъно жиҳатидан ривоят қилди; исноди эса ан, ан (тарзида)дир.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْإِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Albatta, qiyomat kuni odamlarning eng qattiq azobga uchraydiganlari oʻxshatadiganlardir».Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобга учрайдиганлари ўхшатадиганлардир».
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِيمَا بَيْنَ عِشَاءِ الْآخِرَةِ إِلَى أَنْ يَنْصَدِعَ الْفَجْرُ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُسَلِّمُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ وَيَمْكُثُ فِي سُجُودِهِ بِقَدْرِ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ بِخَمْسِينَ آيَةً فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xufton namozidan tong yorilguniga qadar oʻn bir rakaat namoz oʻqir, har ikki rakaatda salom berib, bittasi bilan vitr qilar edilar. Sajdalarida birortangiz ellik oyat oʻqigudek vaqt turar edilar. Muazzin jim boʻlganda, turib ikki rakaat yengil namoz oʻqir, soʻng muazzin kelguniga qadar oʻng yonlari bilan yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хуфтон намозидан тонг ёрилгунига қадар ўн бир ракаат намоз ўқир, ҳар икки ракаатда салом бериб, биттаси билан витр қилар эдилар. Саждаларида бирортангиз эллик оят ўқигудек вақт турар эдилар. Муаззин жим бўлганда, туриб икки ракаат енгил намоз ўқир, сўнг муаззин келгунига қадар ўнг ёнлари билан ётар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْاسْتُحِيضَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ وَهِيَ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ سَبْعَ سِنِينَ فَشَكَتْ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذَا لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ وَإِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّيقَالَتْ عَائِشَةُ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ ثُمَّ تُصَلِّي وَكَانَتْ تَقْعُدُ فِي مِرْكَنٍ لِأُخْتِهَا زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حَتَّى أَنَّ حُمْرَةَ الدَّمِ لَتَعْلُو الْمَاءَ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ummu Habiba bint Jahsh Abdurrahmon ibn Avfning nikohida ekan, yetti yil istihoza koʻrdi. U buni Rasululloh ﷺga shikoyat qildi. Nabiy ﷺ: «Bu hayz emas, balki bir tomirdir. Hayz kelsa, namozni tark et, ketsa gʻusl qil, soʻng namoz oʻqi», dedilar. Oisha aytadi: U har namoz uchun gʻusl qilib, soʻng namoz oʻqirdi. U opasi Zaynab bint Jahshning togʻorasida oʻtirar, hatto qonning qizilligi suv yuzasiga chiqib turardi.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида экан, етти йил истиҳоза кўрди. У буни Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилди. Набий ﷺ: «Бу ҳайз эмас, балки бир томирдир. Ҳайз келса, намозни тарк эт, кетса ғусл қил, сўнг намоз ўқи», дедилар. Оиша айтади: У ҳар намоз учун ғусл қилиб, сўнг намоз ўқирди. У опаси Зайнаб бинт Жаҳшнинг тоғорасида ўтирар, ҳатто қоннинг қизиллиги сув юзасига чиқиб турарди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي زَبَّانُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي الْحُجْرَةِ وَأَنَا فِي الْبَيْتِ فَيَفْصِلُ بَيْنَ الشَّفْعِ وَالْوَتْرِ بِتَسْلِيمٍ يُسْمِعُنَاهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hujrada namoz oʻqir, men esa uyda boʻlar edim. U zot shafʼ bilan vitr orasini bizga eshittirgan salom bilan ajratar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳужрада намоз ўқир, мен эса уйда бўлар эдим. У зот шафъ билан витр орасини бизга эшиттирган салом билан ажратар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خُذُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا قَالَتْ عَائِشَةُ وَكَانَ أَحَبُّ الصَّلَاةِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً دَاوَمَ عَلَيْهَاقَالَ أَبُو سَلَمَةَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَ {الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Amaldan qodir boʻlganingizni olinglar, chunki Alloh azza va jalla sizlar zerikmagunlaringizcha zerikmaydi», dedilar. Oisha aytdi: Rasululloh ﷺga eng suyukli namoz — u zot bir namozni oʻqisalar, unga davom qiladigan (namoz) edi. Abu Salama aytdi: Alloh azza va jalla: {Ular oʻz namozlariga doimiydirlar} degan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Амалдан қодир бўлганингизни олинглар, чунки Аллоҳ азза ва жалла сизлар зерикмагунларингизча зерикмайди», дедилар. Оиша айтди: Расулуллоҳ ﷺга энг суюкли намоз — у зот бир намозни ўқисалар, унга давом қиладиган (намоз) эди. Абу Салама айтди: Аллоҳ азза ва жалла: {Улар ўз намозларига доимийдирлар} деган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ فِي الْإِسْلَامِ إِلَّا اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ islomda ikki ish orasida ixtiyor qilishga qoʻyilsalar, albatta ularning osonrogʻini tanlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ исломда икки иш орасида ихтиёр қилишга қўйилсалар, албатта уларнинг осонроғини танлар эдилар.
حَدَّثَنَا بُهْلُولُ بْنُ حَكِيمٍ الْقَرْقَسَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uxlamoqchi boʻlganlarida, namoz uchun qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ухламоқчи бўлганларида, намоз учун қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْاتَّخَذْتُ دُرْنُوكًا فِيهِ الصُّوَرُ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَتَكَهُ وَقَالَ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُشَبِّهُونَ بِخَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men ichida suratlar boʻlgan bir gilamni (parda qilib) oldim. Shunda Rasululloh ﷺ kelib, uni yirtib tashladilar va: «Albatta, qiyomat kuni odamlarning eng qattiq azobga uchraydiganlari Alloh azza va jallaning yaratganiga oʻxshatadiganlardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ичида суратлар бўлган бир гиламни (парда қилиб) олдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ келиб, уни йиртиб ташладилар ва: «Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобга учрайдиганлари Аллоҳ азза ва жалланинг яратганига ўхшатадиганлардир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ مِنْ صَفِيَّةَ بَعْضَ مَا يُرِيدُ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِهِ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهَا حَائِضٌ فَقَالَ عَقْرَى أَحَابِسَتُنَا هِيَ قَالُوا إِنَّهَا قَدْ طَافَتْ يَوْمَ النَّحْرِ فَنَفَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ ابْنُ مُصْعَبٍ مَا سَمِعْتُهُ يَذْكُرُ يَعْنِي الْأَوْزَاعِيَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ إِلَّا مَرَّةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ifoza tavofini qilganlaridan soʻng Safiyyadan erkak kishi oʻz ahlidan istaydigan baʼzi narsani istadilar. Shunda u zotga: «U hayzli», deyildi. U zot: «Aqro! U bizni ushlab qoladigan boʻldimi?» dedilar. Ular: «U Nahr kuni tavof qilgan», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ u bilan birga (Minodan) joʻnadilar. Ibn Musʼab dedi: Men uning, yaʼni Avzoiyning, Muhammad ibn Ibrohimni zikr qilganini bir martadan boshqa eshitmadim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ифоза тавофини қилганларидан сўнг Сафийядан эркак киши ўз аҳлидан истайдиган баъзи нарсани истадилар. Шунда у зотга: «У ҳайзли», дейилди. У зот: «Ақро! У бизни ушлаб қоладиган бўлдими?» дедилар. Улар: «У Наҳр куни тавоф қилган», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ у билан бирга (Минодан) жўнадилар. Ибн Мусъаб деди: Мен унинг, яъни Авзоийнинг, Муҳаммад ибн Иброҳимни зикр қилганини бир мартадан бошқа эшитмадим.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْوَاللَّهِ مَا سَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَةَ الضُّحَى قَطُّ وَإِنِّي لَأُسَبِّحُهَا وَقَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتْرُكُ الْعَمَلَ وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَهُ خَشْيَةَ أَنْ يَسْتَنَّ بِهِ النَّاسُ فَيُفْرَضُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ مَا خَفَّ عَلَى النَّاسِ مِنْ الْفَرَائِضِ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ chosht namozini hech qachon oʻqimaganlar, men esa uni oʻqiyman. Yana u aytdi: Rasululloh ﷺ biror amalni qilishni yaxshi koʻrsalar-da, odamlar unga ergashib, oʻsha (amal) ularga farz qilinib qolishidan qoʻrqib, uni tark qilar edilar. Rasululloh ﷺ farzlardan odamlarga yengil boʻlganini yaxshi koʻrar edilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ чошт намозини ҳеч қачон ўқимаганлар, мен эса уни ўқийман. Яна у айтди: Расулуллоҳ ﷺ бирор амални қилишни яхши кўрсалар-да, одамлар унга эргашиб, ўша (амал) уларга фарз қилиниб қолишидан қўрқиб, уни тарк қилар эдилар. Расулуллоҳ ﷺ фарзлардан одамларга енгил бўлганини яхши кўрар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مُسْتَتِرَةٌ بِقِرَامٍ فِيهِ صُورَةٌ فَهَتَكَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُشَبِّهُونَ بِخَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurimga kirdilar, men esa ichida surat boʻlgan bir parda bilan toʻsilib turgan edim. U zot uni yirtib tashladilar, soʻng: «Albatta, qiyomat kuni odamlarning eng qattiq azobga uchraydiganlari Alloh azza va jallaning yaratganiga oʻxshatadiganlardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузуримга кирдилар, мен эса ичида сурат бўлган бир парда билан тўсилиб турган эдим. У зот уни йиртиб ташладилар, сўнг: «Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобга учрайдиганлари Аллоҳ азза ва жалланинг яратганига ўхшатадиганлардир», дедилар.
حَدَّثَنَا عِصَامُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ عَمَّنْ سَمِعَ مَكْحُولًا يُحَدِّثُ عَنْ مَسْرُوقِ بْنِ الْأَجْدَعِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا وَقَاعِدًا وَمَشَى حَافِيًا وَنَاعِلًا وَانْصَرَفَ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tik turib ham, oʻtirib ham ichdilar; yalangoyoq ham, oyoq kiyimda ham yurdilar; oʻng tomonlariga ham, chap tomonlariga ham burilib ketdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тик туриб ҳам, ўтириб ҳам ичдилар; ялангоёқ ҳам, оёқ кийимда ҳам юрдилар; ўнг томонларига ҳам, чап томонларига ҳам бурилиб кетдилар.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِلْوَزَغِ فُوَيْسِقٌ وَلَمْ أَسْمَعْهُ أَمَرَ بِقَتْلِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinishicha, Rasululloh ﷺ kaltakesakni «fuvaysiq» (kichik fosiq) deb atadilar, lekin men u zotning uni oʻldirishga buyurganlarini eshitmadim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ ﷺ калтакесакни «фувайсиқ» (кичик фосиқ) деб атадилар, лекин мен у зотнинг уни ўлдиришга буюрганларини эшитмадим.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْجَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا ابْنَتَانِ لَهَا تَسْأَلُنِي فَلَمْ تَجِدْ عِنْدِي شَيْئًا غَيْرَ تَمْرَةٍ وَاحِدَةٍ فَأَعْطَيْتُهَا إِيَّاهَا فَأَخَذَتْهَا فَشَقَّتْهَا بِاثْنَيْنِ بَيْنَ ابْنَتَيْهَا وَلَمْ تَأْكُلْ مِنْهَا شَيْئًا ثُمَّ قَامَتْ فَخَرَجَتْ هِيَ وَابْنَتَاهَا فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثْتُهُ حَدِيثَهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ابْتُلِيَ مِنْ الْبَنَاتِ بِشَيْءٍ فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنْ النَّارِ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Mening oldimga bir ayol ikki qizi bilan kelib, mendan (sadaqa) soʻradi. U huzurimda bitta xurmodan boshqa narsa topmadi, men oʻshani unga berdim. U buni olib, ikki qizi orasida ikkiga boʻlib berdi-da, oʻzi undan hech narsa yemadi. Soʻng oʻrnidan turib, ikki qizi bilan chiqib ketdi. Shunda huzurimga Rasululloh ﷺ kirdilar, men u zotga uning hodisasini soʻzlab berdim. Rasululloh ﷺ: «Kimga qizlardan biror narsa bilan imtihon berilsa-yu, u ularga yaxshilik qilsa, ular u uchun doʻzaxdan toʻsiq boʻladilar», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Менинг олдимга бир аёл икки қизи билан келиб, мендан (садақа) сўради. У ҳузуримда битта хурмодан бошқа нарса топмади, мен ўшани унга бердим. У буни олиб, икки қизи орасида иккига бўлиб берди-да, ўзи ундан ҳеч нарса емади. Сўнг ўрнидан туриб, икки қизи билан чиқиб кетди. Шунда ҳузуримга Расулуллоҳ ﷺ кирдилар, мен у зотга унинг ҳодисасини сўзлаб бердим. Расулуллоҳ ﷺ: «Кимга қизлардан бирор нарса билан имтиҳон берилса-ю, у уларга яхшилик қилса, улар у учун дўзахдан тўсиқ бўладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُصِيبَةٍ تُصِيبُ الْمُسْلِمَ إِلَّا كَفَّرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهَا عَنْهُ حَتَّى الشَّوْكَةُ يُشَاكُهَا
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musulmonga yetgan har qanday musibat — hatto sanchilgan bir tikan boʻlsa ham — Alloh azza va jalla u bilan undan (gunohlarini) kafforat qilmay qolmaydi», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусулмонга етган ҳар қандай мусибат — ҳатто санчилган бир тикан бўлса ҳам — Аллоҳ азза ва жалла у билан ундан (гуноҳларини) каффорат қилмай қолмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْأَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاطِمَةَ بِنْتَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَأْذَنَتْ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ عَائِشَةَ فِي مِرْطِهَا فَأَذِنَ لَهَا فَدَخَلَتْ عَلَيْهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَكَ أَرْسَلْنَنِي إِلَيْكَ يَسْأَلْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ بُنَيَّةُ أَلَسْتِ تُحِبِّينَ مَا أُحِبُّ فَقَالَتْ بَلَى فَقَالَ فَأَحِبِّي هَذِهِ لِعَائِشَةَ قَالَتْ فَقَامَتْ فَاطِمَةُ فَخَرَجَتْ فَجَاءَتْ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثَتْهُنَّ بِمَا قَالَتْ وَبِمَا قَالَ لَهَا فَقُلْنَ لَهَا مَا أَغْنَيْتِ عَنَّا مِنْ شَيْءٍ فَارْجِعِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ عَلَيْهَا السَّلَام وَاللَّهِ لَا أُكَلِّمُهُ فِيهَا أَبَدًا فَأَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ فَاسْتَأْذَنَتْ فَأَذِنَ لَهَا فَدَخَلَتْ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ أَزْوَاجُكَ يَسْأَلْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ وَقَعَتْ بِي زَيْنَبُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَطَفِقْتُ أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَتَى يَأْذَنُ لِي فِيهَا فَلَمْ أَزَلْ حَتَّى عَرَفْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺning xotinlari u zotning qizlari Fotimani yubordilar. Nabiy ﷺ Oisha bilan uning ridosi ostida boʻlgan paytda, u kirishga izn soʻradi, u zot izn berdilar va u huzurlariga kirdi. Soʻng: «Yo Rasululloh, xotinlaringiz meni sizning oldingizga yuborishdi, Abu Quhofaning qizi haqida adolat qilishingizni soʻrashyapti», dedi. Nabiy ﷺ: «Ey qizginam! Men yaxshi koʻrgan narsani sen ham yaxshi koʻrmaysanmi?» dedilar. U: «Albatta», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, mana shuni — Oishani — yaxshi koʻr», dedilar. (Oisha) dedi: Fotima oʻrnidan turib chiqdi va Nabiy ﷺning xotinlari oldiga kelib, oʻzi aytgan gapni hamda u zot unga aytgan gapni ularga soʻzlab berdi. Ular unga: «Sen biz uchun hech narsaga foyda yetkaza olmading, Nabiy ﷺning oldilariga qaytib bor», dedilar. Fotima (alayhassalom): «Allohga qasam, men bu haqda u zotga abadiy gapirmayman», dedi. Shunda Nabiy ﷺning xotinlari Zaynab bint Jahshni yuborishdi. U izn soʻradi, u zot izn berdilar va u kirdi. Soʻng: «Yo Rasululloh, xotinlaringiz meni sizning oldingizga yuborishdi, Abu Quhofaning qizi haqida adolat qilishingizni soʻrashyapti», dedi. Oisha dedi: Soʻng Zaynab menga tashlandi. Oisha dedi: Men Nabiy ﷺga qarab, u zot menga (javob berishga) qachon izn berarkinlar, deb kuta boshladim va Nabiy ﷺni bilgunimcha (shu holda) turdim.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺнинг хотинлари у зотнинг қизлари Фотимани юбордилар. Набий ﷺ Оиша билан унинг ридоси остида бўлган пайтда, у киришга изн сўради, у зот изн бердилар ва у ҳузурларига кирди. Сўнг: «Ё Расулуллоҳ, хотинларингиз мени сизнинг олдингизга юборишди, Абу Қуҳофанинг қизи ҳақида адолат қилишингизни сўрашяпти», деди. Набий ﷺ: «Эй қизгинам! Мен яхши кўрган нарсани сен ҳам яхши кўрмайсанми?» дедилар. У: «Албатта», деди. У зот: «Ундай бўлса, мана шуни — Оишани — яхши кўр», дедилар. (Оиша) деди: Фотима ўрнидан туриб чиқди ва Набий ﷺнинг хотинлари олдига келиб, ўзи айтган гапни ҳамда у зот унга айтган гапни уларга сўзлаб берди. Улар унга: «Сен биз учун ҳеч нарсага фойда етказа олмадинг, Набий ﷺнинг олдиларига қайтиб бор», дедилар. Фотима (алайҳассалом): «Аллоҳга қасам, мен бу ҳақда у зотга абадий гапирмайман», деди. Шунда Набий ﷺнинг хотинлари Зайнаб бинт Жаҳшни юборишди. У изн сўради, у зот изн бердилар ва у кирди. Сўнг: «Ё Расулуллоҳ, хотинларингиз мени сизнинг олдингизга юборишди, Абу Қуҳофанинг қизи ҳақида адолат қилишингизни сўрашяпти», деди. Оиша деди: Сўнг Зайнаб менга ташланди. Оиша деди: Мен Набий ﷺга қараб, у зот менга (жавоб беришга) қачон изн бераркинлар, деб кута бошладим ва Набий ﷺни билгунимча (шу ҳолда) турдим.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً بِاللَّيْلِ كَانَتْ تِلْكَ صَلَاتَهُ يَسْجُدُ السَّجْدَةَ مِنْ ذَلِكَ بِقَدْرِ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ وَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ ثُمَّ يَضْطَجِعُ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُنَادِي لِلصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi oʻn bir rakaat oʻqir edilar — bu u zotning namozi edi. U zot sajdani shunchalik choʻzar ediki, boshlarini koʻtarmasdan oldin kishi ellik oyat oʻqib ulgurar edi. U zot bomdod namozidan oldin ikki rakaat oʻqir, soʻng namozga chaqiruvchi kelguniga qadar oʻng yonlari bilan yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси ўн бир ракаат ўқир эдилар — бу у зотнинг намози эди. У зот саждани шунчалик чўзар эдики, бошларини кўтармасдан олдин киши эллик оят ўқиб улгурар эди. У зот бомдод намозидан олдин икки ракаат ўқир, сўнг намозга чақирувчи келгунига қадар ўнг ёнлари билан ётар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو فِي الصَّلَاةِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَفِتْنَةِ الْمَمَاتِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْمَأْثَمِ وَالْمَغْرَمِ قَالَتْ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ مَا أَكْثَرَ مَا تَسْتَعِيذُ مِنْ الْمَغْرَمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا غَرِمَ حَدَّثَ فَكَذَبَ وَوَعَدَ فَأَخْلَفَحَدَّثَنَا يُونُسُ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ الْهَادِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو فِي الصَّلَاةِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozda: «Allohim! Men Sendan qabr azobidan panoh tilayman, Sendan Masih Dajjol fitnasidan panoh tilayman, Sendan hayot va oʻlim fitnasidan panoh tilayman. Allohim! Men Sendan gunoh va qarzdan panoh tilayman», deb duo qilar edilar. U dedi: «Shunda bir kishi u zotga: ‹Qarzdan shuncha koʻp panoh tilashingizning sababi nima, yo Rasululloh?› dedi. U zot: ‹Albatta kishi qarzdor boʻlsa, gapirganda yolgʻon gapiradi va vaʼda berganda vaʼdasiga xilof qiladi›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозда: «Аллоҳим! Мен Сендан қабр азобидан паноҳ тилайман, Сендан Масиҳ Дажжол фитнасидан паноҳ тилайман, Сендан ҳаёт ва ўлим фитнасидан паноҳ тилайман. Аллоҳим! Мен Сендан гуноҳ ва қарздан паноҳ тилайман», деб дуо қилар эдилар. У деди: «Шунда бир киши у зотга: ‹Қарздан шунча кўп паноҳ тилашингизнинг сабаби нима, ё Расулуллоҳ?› деди. У зот: ‹Албатта киши қарздор бўлса, гапирганда ёлғон гапиради ва ваъда берганда ваъдасига хилоф қилади›, дедилар».
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَأَنَا أُحَدِّثُهُ هَذِهِ الْأَحَادِيثَ أَنَّهُ سَأَلَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَمَّا مَسَّتْ النَّارُ فَقَالَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ سَمِعْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّئُوا مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Olov tekkan narsadan tahorat qilinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олов теккан нарсадан таҳорат қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ سُجِّيَ بِثَوْبٍ حِبَرَةٍ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinishicha, Nabiy ﷺ vafot etganlarida, u zot hibara (yoʻl-yoʻl yaman) matosi bilan yopildilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинишича, Набий ﷺ вафот этганларида, у зот ҳибара (йўл-йўл яман) матоси билан ёпилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدِي امْرَأَةٌ مِنْ الْيَهُودِ وَهِيَ تَقُولُ لِي أَشَعَرْتِ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ فَارْتَاعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا تُفْتَنُ الْيَهُودُ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَلَبِثْنَا لَيَالِيَ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ شَعَرْتِ أَنَّهُ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ يَسْتَعِيذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ huzurimga kirdilar, yonimda esa bir yahudiy ayol bor edi va u menga: «Bilasanmi, sizlar qabrlaringizda imtihon qilinasizlar», der edi. Shunda Nabiy ﷺ hadiksirab: «Faqat yahudiylar imtihon qilinadi», dedilar. Oisha dedi: Soʻngra biz necha kecha turdik, keyin Nabiy ﷺ: «Bilasanmi, menga: sizlar qabrlaringizda imtihon qilinasizlar, deb vahiy qilindi», dedilar. Oisha dedi: Shundan keyin men Rasululloh ﷺning qabr azobidan panoh tilayotganlarini eshitar edim.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ ҳузуримга кирдилар, ёнимда эса бир яҳудий аёл бор эди ва у менга: «Биласанми, сизлар қабрларингизда имтиҳон қилинасизлар», дер эди. Шунда Набий ﷺ ҳадиксираб: «Фақат яҳудийлар имтиҳон қилинади», дедилар. Оиша деди: Сўнгра биз неча кеча турдик, кейин Набий ﷺ: «Биласанми, менга: сизлар қабрларингизда имтиҳон қилинасизлар, деб ваҳий қилинди», дедилар. Оиша деди: Шундан кейин мен Расулуллоҳ ﷺнинг қабр азобидан паноҳ тилаётганларини эшитар эдим.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ قَالَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ إِنَّ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَحِيحٌ يَقُولُ إِنَّهُ لَمْ يُقْبَضْ نَبِيٌّ قَطُّ حَتَّى يَرَى مَقْعَدَهُ مِنْ الْجَنَّةِ ثُمَّ يَحْيَا فَلَمَّا اشْتَكَى وَحَضَرَهُ الْقَبْضُ وَرَأْسُهُ عَلَى فَخْذِ عَائِشَةَ غُشِيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا أَفَاقَ شَخَصَ بَصَرُهُ نَحْوَ سَقْفِ الْبَيْتِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ الرَّفِيقَ الْأَعْلَى قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ إِنَّهُ حَدِيثُهُ الَّذِي كَانَ يُحَدِّثُنَا وَهُوَ صَحِيحٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ sogʻ paytlarida: «Albatta, hech bir paygʻambar jannatdagi oʻrnini koʻrmay turib, soʻng (unga ixtiyor berilmay) qabz qilinmaydi», deb aytar edilar. U zot kasal boʻlib, qabz (oʻlim) hozir boʻlganida — boshlari Oishaning soni ustida boʻlgan holda — behush boʻldilar. Oʻzlariga kelganlarida koʻzlari uyning shifti tomon tikilib qoldi, soʻng: «Allohim, aʼlo rafiq (huzurida qil)», dedilar. Oisha dedi: Men: «Bu — u zot sogʻ paytlarida bizga aytib berar edilar oʻsha hadisi ekan», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ соғ пайтларида: «Албатта, ҳеч бир пайғамбар жаннатдаги ўрнини кўрмай туриб, сўнг (унга ихтиёр берилмай) қабз қилинмайди», деб айтар эдилар. У зот касал бўлиб, қабз (ўлим) ҳозир бўлганида — бошлари Оишанинг сони устида бўлган ҳолда — беҳуш бўлдилар. Ўзларига келганларида кўзлари уйнинг шифти томон тикилиб қолди, сўнг: «Аллоҳим, аъло рафиқ (ҳузурида қил)», дедилар. Оиша деди: Мен: «Бу — у зот соғ пайтларида бизга айтиб берар эдилар ўша ҳадиси экан», дедим.
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ الصِّيَامِ فَقَالَتْإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ وَكَانَ يَتَحَرَّى صِيَامَ يَوْمِ الْخَمِيسِ وَالِاثْنَيْنِ
Jubayr ibn Nufayrdan rivoyat qilinishicha, bir kishi Oisha (roziyallohu anho)dan roʻza haqida soʻradi. U shunday dedi: Rasululloh ﷺ Shaʼbon (oyi)da roʻza tutar va payshanba hamda dushanba kunlari roʻza tutishni qidirar edilar.Жубайр ибн Нуфайрдан ривоят қилинишича, бир киши Оиша (розияллоҳу анҳо)дан рўза ҳақида сўради. У шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ Шаъбон (ойи)да рўза тутар ва пайшанба ҳамда душанба кунлари рўза тутишни қидирар эдилар.
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي زِيَادٍ خِيَارِ بْنِ سَلَمَةَ أَنَّهُسَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ الْبَصَلِ فَقَالَتْ إِنَّ آخِرَ طَعَامٍ أَكَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامٌ فِيهِ بَصَلٌ
Abu Ziyod Xiyor ibn Salamadan rivoyat qilinishicha, u Oisha (roziyallohu anho)dan piyoz haqida soʻradi. Shunda u: «Rasululloh ﷺ yegan eng oxirgi taom ichida piyoz boʻlgan taom edi», dedi.Абу Зиёд Хиёр ибн Саламадан ривоят қилинишича, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан пиёз ҳақида сўради. Шунда у: «Расулуллоҳ ﷺ еган энг охирги таом ичида пиёз бўлган таом эди», деди.
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوِصَالِ فِي الصِّيَامِ
Abdulloh ibn Abu Qays aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ roʻzada visol qilishdan (iftorsiz ulab roʻza tutishdan) qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ рўзада висол қилишдан (ифторсиз улаб рўза тутишдан) қайтардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتَهُ عَلَيْهِمْ السَّلَام يُصَلُّونَ عَلَى الَّذِينَ يَصِلُونَ الصُّفُوفَ وَمَنْ سَدَّ فُرْجَةً رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla va Uning malaklari (alayhimussalom) saflarni ulaydiganlarga salot (rahmat) aytadilar. Kim boʻshliqni toʻldirsa, Alloh uni shu bilan bir daraja koʻtaradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ва Унинг малаклари (алайҳимуссалом) сафларни улайдиганларга салот (раҳмат) айтадилар. Ким бўшлиқни тўлдирса, Аллоҳ уни шу билан бир даража кўтаради», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَبْعَثُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا قَالَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ بِالْعَوْرَاتِ قَالَ {لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ}
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh azza va jalla qiyomat kuni odamlarni yalangoyoq, yalangʻoch va sunnat qilinmagan holda tiriltiradi», dedilar. Shunda Oisha: «Yo Rasululloh, avratlar-chi?» dedi. U zot: «{Oʻsha kuni ularning har biriga oʻzini band qilib qoʻyadigan ish yetarlidir}», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла қиёмат куни одамларни ялангоёқ, яланғоч ва суннат қилинмаган ҳолда тирилтиради», дедилар. Шунда Оиша: «Ё Расулуллоҳ, авратлар-чи?» деди. У зот: «{Ўша куни уларнинг ҳар бирига ўзини банд қилиб қўядиган иш етарлидир}», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى الْمَطَرَ قَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ صَيِّبًا هَنِيئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yomgʻirni koʻrganlarida: «Allohim, uni foydali, sermahsul yomgʻir qilgin», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ёмғирни кўрганларида: «Аллоҳим, уни фойдали, сермаҳсул ёмғир қилгин», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى الْمَطَرَ قَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ صَيِّبًا هَنِيئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yomgʻirni koʻrganlarida: «Allohummajʼalhu sayyiban haniyan (Allohim, uni foydali, sermahsul yomgʻir qilgin)», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ёмғирни кўрганларида: «Аллоҳуммажъалҳу саййибан ҳаниян (Аллоҳим, уни фойдали, сермаҳсул ёмғир қилгин)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَيُثِيبُ عَلَيْهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hadyani qabul qilar va uning evaziga (hadya) qaytarar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳадяни қабул қилар ва унинг эвазига (ҳадя) қайтарар эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ آخِرِ يَوْمِهِ حِينَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مِنًى فَمَكَثَ بِهَا لَيَالِيَ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ يَرْمِي الْجَمْرَةَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ كُلُّ جَمْرَةٍ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ وَيَقِفُ عِنْدَ الْأُولَى وَعِنْدَ الثَّانِيَةِ فَيُطِيلُ الْقِيَامَ وَيَتَضَرَّعُ وَيَرْمِي الثَّالِثَةَ لَا يَقِفُ عِنْدَهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (qurbonlik kuni) oxirgi kunining oxirida, peshin namozini oʻqiganlaridan soʻng ifoza tavofini qildilar. Soʻngra Minoga qaytdilar va u yerda tashriq kunlari kechalarida toʻxtadilar. Quyosh ogʻib (zavolga yetganda) jamralarga tosh otar edilar, har bir jamraga yetti tosh otib, har bir tosh bilan takbir aytar edilar. Birinchi va ikkinchi (jamra)da toʻxtab, uzoq qiyomda turib, tazarru qilar (yolvorib duo qilar) edilar. Uchinchi (jamra)ga tosh otib, uning oldida toʻxtamas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (қурбонлик куни) охирги кунининг охирида, пешин намозини ўқиганларидан сўнг ифоза тавофини қилдилар. Сўнгра Минога қайтдилар ва у ерда ташриқ кунлари кечаларида тўхтадилар. Қуёш оғиб (заволга етганда) жамраларга тош отар эдилар, ҳар бир жамрага етти тош отиб, ҳар бир тош билан такбир айтар эдилар. Биринчи ва иккинчи (жамра)да тўхтаб, узоқ қиёмда туриб, тазарру қилар (ёлвориб дуо қилар) эдилар. Учинчи (жамра)га тош отиб, унинг олдида тўхтамас эдилар.
حَدَّثَنَا سَكَنُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَتَى إِلَيْهِ مَعْرُوفٌ فَلْيُكَافِئْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَلْيَذْكُرْهُ فَمَنْ ذَكَرَهُ فَقَدْ شَكَرَهُ وَمَنْ تَشَبَّعَ بِمَا لَمْ يَنَلْ فَهُوَ كَلَابِسِ ثَوْبَيْ زُورٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinishicha, Rasululloh ﷺ: «Kimga yaxshilik qilinsa, uning evaziga qaytarsin; kim qodir boʻlmasa, uni tilga olsin — kim uni tilga olsa, shukr qilibdi. Kim oʻziga berilmagan narsa bilan toʻyingan (koʻrsatsa), u yolgʻonning ikki kiyimini kiygan kishi kabidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Кимга яхшилик қилинса, унинг эвазига қайтарсин; ким қодир бўлмаса, уни тилга олсин — ким уни тилга олса, шукр қилибди. Ким ўзига берилмаган нарса билан тўйинган (кўрсатса), у ёлғоннинг икки кийимини кийган киши кабидир», дедилар.