حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِيارٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى بَدْرٍ فَتَبِعَهُ رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَلَحِقَهُ عِنْدَ الْجَمْرَةِ فَقَالَ إِنِّي أَرَدْتُ أَنْ أَتْبَعَكَ وَأُصِيبَ مَعَكَ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولِهِ قَالَ لَا قَالَ ارْجِعْ فَلَنْ نَسْتَعِينَ بِمُشْرِكٍ قَالَ ثُمَّ لَحِقَهُ عِنْدَ الشَّجَرَةِ فَفَرِحَ بِذَاكَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ لَهُ قُوَّةٌ وَجَلَدٌ فَقَالَ جِئْتُ لِأَتْبَعَكَ وَأُصِيبَ مَعَكَ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ لَا قَالَ ارْجِعْ فَلَنْ أَسْتَعِينَ بِمُشْرِكٍ قَالَ ثُمَّ لَحِقَهُ حِينَ ظَهَرَ عَلَى الْبَيْدَاءِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَخَرَجَ بِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Badrga chiqdilar. Mushriklardan bir kishi u zotning ortidan ergashdi va Jamra oldida u zotga yetib olib: «Men senga ergashib, sen bilan birga (oʻljadan) yetishmoqchiman», dedi. U zot: «Sen Alloh azza va jallaga va Uning Rasuliga imon keltirasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Qayt, biz mushrikdan yordam olmaymiz», dedilar. Soʻng u daraxt oldida yana u zotga yetib oldi — Rasululloh ﷺning ashoblari bundan xursand boʻldilar, chunki u kuchli va bardoshli kishi edi — va: «Men senga ergashib, sen bilan birga (oʻljadan) yetishmoqchi boʻlib keldim», dedi. U zot: «Allohga va Uning Rasuliga imon keltirasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Qayt, men mushrikdan yordam olmayman», dedilar. Soʻng u Baydoga chiqqanlarida yana u zotga yetib oldi va u zotga shunga oʻxshash gapni aytdi. U zot: «Allohga va Uning Rasuliga imon keltirasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda u zot uni oʻzlari bilan olib chiqdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Бадрга чиқдилар. Мушриклардан бир киши у зотнинг ортидан эргашди ва Жамра олдида у зотга етиб олиб: «Мен сенга эргашиб, сен билан бирга (ўлжадан) етишмоқчиман», деди. У зот: «Сен Аллоҳ азза ва жаллага ва Унинг Расулига имон келтирасанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Қайт, биз мушрикдан ёрдам олмаймиз», дедилар. Сўнг у дарахт олдида яна у зотга етиб олди — Расулуллоҳ ﷺнинг ашоблари бундан хурсанд бўлдилар, чунки у кучли ва бардошли киши эди — ва: «Мен сенга эргашиб, сен билан бирга (ўлжадан) етишмоқчи бўлиб келдим», деди. У зот: «Аллоҳга ва Унинг Расулига имон келтирасанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Қайт, мен мушрикдан ёрдам олмайман», дедилар. Сўнг у Байдога чиққанларида яна у зотга етиб олди ва у зотга шунга ўхшаш гапни айтди. У зот: «Аллоҳга ва Унинг Расулига имон келтирасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда у зот уни ўзлари билан олиб чиқдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ بِكَمْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ قَالَتْ بِأَرْبَعٍ وَثَلَاثٍ وَسِتٍّ وَثَلَاثٍ وَثَمَانٍ وَثَلَاثٍ وَعَشْرَةٍ وَثَلَاثٍ وَلَمْ يَكُنْ يُوتِرُ بِأَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثَ عَشْرَةَ وَلَا أَنْقَصَ مِنْ سَبْعٍ وَكَانَ لَا يَدَعُ رَكْعَتَيْنِ
Abdulloh ibn Abu Qays aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ necha (rakaat) bilan vitr oʻqir edilar?» deb soʻradim. U: «Toʻrt va uch, olti va uch, sakkiz va uch, oʻn va uch bilan (oʻqir edilar). U zot oʻn uchdan koʻp va yettidan kam vitr oʻqimas edilar hamda ikki rakaatni tark etmas edilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ неча (ракаат) билан витр ўқир эдилар?» деб сўрадим. У: «Тўрт ва уч, олти ва уч, саккиз ва уч, ўн ва уч билан (ўқир эдилар). У зот ўн учдан кўп ва еттидан кам витр ўқимас эдилар ҳамда икки ракаатни тарк этмас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ كَيْفَ كَانَ نَوْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَنَابَةِ أَيَغْتَسِلُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ فَقَالَتْ كُلَّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يَفْعَلُ رُبَّمَا اغْتَسَلَ فَنَامَ وَرُبَّمَا تَوَضَّأَ فَنَامَ قَالَ قُلْتُ لَهَا كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ أَيَجْهَرُ أَمْ يُسِرُّ قَالَتْ كُلَّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يَفْعَلُ رُبَّمَا جَهَرَ وَرُبَّمَا أَسَرَّ
Abdulloh ibn Abu Qays aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺning janobat holidagi uyqulari qanday edi? Uxlashdan oldin gʻusl qilarmidilar?» deb soʻradim. U: «Bularning barchasini qilar edilar: baʼzan gʻusl qilib, soʻng uxlar edilar, baʼzan taharat qilib, soʻng uxlar edilar», dedi. Men unga: «Rasululloh ﷺning kechasi qiroatlari qanday edi — ovoz chiqarib oʻqirmidilar yoki ichlarida oʻqirmidilar?» dedim. U: «Bularning barchasini qilar edilar: baʼzan ovoz chiqarib oʻqir, baʼzan ichlarida oʻqir edilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг жанобат ҳолидаги уйқулари қандай эди? Ухлашдан олдин ғусл қилармидилар?» деб сўрадим. У: «Буларнинг барчасини қилар эдилар: баъзан ғусл қилиб, сўнг ухлар эдилар, баъзан таҳарат қилиб, сўнг ухлар эдилар», деди. Мен унга: «Расулуллоҳ ﷺнинг кечаси қироатлари қандай эди — овоз чиқариб ўқирмидилар ёки ичларида ўқирмидилар?» дедим. У: «Буларнинг барчасини қилар эдилар: баъзан овоз чиқариб ўқир, баъзан ичларида ўқир эдилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَحَفَّظُ مِنْ هِلَالِ شَعْبَانَ مَا لَا يَتَحَفَّظُ مِنْ غَيْرِهِ ثُمَّ يَصُومُ بِرُؤْيَةِ رَمَضَانَ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْهِ عَدَّ ثَلَاثِينَ يَوْمًا ثُمَّ صَامَ
Abdulloh ibn Abu Qays dedi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganlarini eshitdim: Rasululloh ﷺ Shaʼbon hilolini boshqa (oylar hilolini) kuzatmagan darajada kuzatar edilar, soʻng Ramazon (hilolini) koʻrishlari bilan roʻza tutar edilar. Agar (osmon) bulutli boʻlib qolsa, oʻttiz kun sanab, soʻng roʻza tutar edilar.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс деди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганларини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ Шаъбон ҳилолини бошқа (ойлар ҳилолини) кузатмаган даражада кузатар эдилар, сўнг Рамазон (ҳилолини) кўришлари билан рўза тутар эдилар. Агар (осмон) булутли бўлиб қолса, ўттиз кун санаб, сўнг рўза тутар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ عَنْ رَبِيعَةَ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ أَنَّ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ حَدَّثَهُ قَالَكَتَبَ مَعِي مُعَاوِيَةُ إِلَى عَائِشَةَ قَالَ فَقَدِمْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَدَفَعْتُ إِلَيْهَا كِتَابَ مُعَاوِيَةَ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ أَلَا أُحَدِّثُكَ بِشَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنِّي كُنْتُ أَنَا وَحَفْصَةُ يَوْمًا مِنْ ذَاكَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ كَانَ عِنْدَنَا رَجُلٌ يُحَدِّثُنَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أَبْعَثُ لَكَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ لَوْ كَانَ عِنْدَنَا رَجُلٌ يُحَدِّثُنَا فَقَالَتْ حَفْصَةُ أَلَا أُرْسِلُ لَكَ إِلَى عُمَرَ فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ لَا ثُمَّ دَعَا رَجُلًا فَسَارَّهُ بِشَيْءٍ فَمَا كَانَ إِلَّا أَنْ أَقْبَلَ عُثْمَانُ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ بِوَجْهِهِ وَحَدِيثِهِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ لَهُ يَا عُثْمَانُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَعَلَّهُ أَنْ يُقَمِّصَكَ قَمِيصًا فَإِنْ أَرَادُوكَ عَلَى خَلْعِهِ فَلَا تَخْلَعْهُ ثَلَاثَ مِرَارٍقَالَ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ فَأَيْنَ كُنْتِ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّ وَاللَّهِ لَقَدْ أُنْسِيتُهُ حَتَّى مَا ظَنَنْتُ أَنِّي سَمِعْتُهُ
Nuʼmon ibn Bashir aytadi: Muoviya men bilan Oisha (roziyallohu anho)ga xat yubordi. Men Oishaning oldiga borib, unga Muoviyaning xatini topshirdim. U: «Ey oʻgʻilcham, senga Rasululloh ﷺdan eshitgan bir narsani aytib bermaymi?» dedi. Men: «Ha, (ayting)», dedim. U dedi: «Bir kuni men va Hafsa Rasululloh ﷺning huzurlarida edik. U zot: ‹Qaniydi, huzurimizda bizga suhbat qiladigan bir kishi boʻlsa›, dedilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, sizga Abu Bakrni chaqirtirmaymi?› dedim. U zot jim turdilar. Soʻng: ‹Qaniydi, huzurimizda bizga suhbat qiladigan bir kishi boʻlsa›, dedilar. Hafsa: ‹Sizga Umarni chaqirtirmaymi?› dedi. U zot jim turdilar, soʻng: ‹Yoʻq›, dedilar. Keyin bir kishini chaqirib, unga bir narsani sirli aytdilar. Koʻp oʻtmay Usmon keldi. U zot yuzlarini va soʻzlarini unga qaratdilar. Men u zotning unga: ‹Ey Usmon, Alloh azza va jalla senga bir koʻylak kiydirsa ajab emas. Agar seni uni yechishga majburlasalar, uni yechma›, deb uch marta aytganlarini eshitdim». Men: «Ey moʻminlar onasi, bu hadis qayerda qolgan edi (nega ilgari aytmadingiz)?» dedim. U: «Ey oʻgʻilcham, Allohga qasamki, men uni shu qadar unutgan edimki, hatto uni eshitganimni ham gumon qilmas edim», dedi.Нуъмон ибн Башир айтади: Муовия мен билан Оиша (розияллоҳу анҳо)га хат юборди. Мен Оишанинг олдига бориб, унга Муовиянинг хатини топширдим. У: «Эй ўғилчам, сенга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир нарсани айтиб бермайми?» деди. Мен: «Ҳа, (айтинг)», дедим. У деди: «Бир куни мен ва Ҳафса Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида эдик. У зот: ‹Қанийди, ҳузуримизда бизга суҳбат қиладиган бир киши бўлса›, дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сизга Абу Бакрни чақиртирмайми?› дедим. У зот жим турдилар. Сўнг: ‹Қанийди, ҳузуримизда бизга суҳбат қиладиган бир киши бўлса›, дедилар. Ҳафса: ‹Сизга Умарни чақиртирмайми?› деди. У зот жим турдилар, сўнг: ‹Йўқ›, дедилар. Кейин бир кишини чақириб, унга бир нарсани сирли айтдилар. Кўп ўтмай Усмон келди. У зот юзларини ва сўзларини унга қаратдилар. Мен у зотнинг унга: ‹Эй Усмон, Аллоҳ азза ва жалла сенга бир кўйлак кийдирса ажаб эмас. Агар сени уни ечишга мажбурласалар, уни ечма›, деб уч марта айтганларини эшитдим». Мен: «Эй мўминлар онаси, бу ҳадис қаерда қолган эди (нега илгари айтмадингиз)?» дедим. У: «Эй ўғилчам, Аллоҳга қасамки, мен уни шу қадар унутган эдимки, ҳатто уни эшитганимни ҳам гумон қилмас эдим», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ الْأَزْرَقِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ xumra (kichik boʻyra) ustida namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ хумра (кичик бўйра) устида намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ قَالَ وَقَالَ هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ rukuʼlarida: «Subbuhun quddusun, robbul-malaikati var-ruh», der edilar. (Roviy) aytdi: Hishom ibn Abu Abdulloh esa: «rukuʼlarida va sajdalarida», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ рукуъларида: «Суббуҳун қуддусун, роббул-малаикати вар-руҳ», дер эдилар. (Ровий) айтди: Ҳишом ибн Абу Абдуллоҳ эса: «рукуъларида ва саждаларида», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَرَكْعَتَيْ الْفَجْرِ لَهُمَا خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا جَمِيعًاقَالَ وَكَانَ قَتَادَةُ يَسْتَمِعُ هَذَا الْحَدِيثَ فَيَقُولُ لَهُمَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Bomdodning ikki rakaati butun dunyodan koʻra yaxshiroqdir», dedilar. (Roviy) aytdi: Qatoda bu hadisni eshitganida: «Ular menga qizil tuyalardan ham suyukliroqdir», der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Бомдоднинг икки ракаати бутун дунёдан кўра яхшироқдир», дедилар. (Ровий) айтди: Қатода бу ҳадисни эшитганида: «Улар менга қизил туялардан ҳам суюклироқдир», дер эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِالْأَجْرَاسِ أَنْ تُقْطَعَ مِنْ أَعْنَاقِ الْإِبِلِ يَوْمَ بَدْرٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Badr kuni tuyalarning boʻynidagi qoʻngʻiroqlarni kesib tashlashga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Бадр куни туяларнинг бўйнидаги қўнғироқларни кесиб ташлашга буюрдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ عَفَّانُ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ حَائِضٍ إِلَّا بِخِمَارٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Hayz koʻradigan (yoshga yetgan) ayolning namozi roʻmolsiz qabul qilinmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ҳайз кўрадиган (ёшга етган) аёлнинг намози рўмолсиз қабул қилинмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَبِي حَسَّانَأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَائِشَةَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الطِّيَرَةَ فِي الْمَرْأَةِ وَالدَّارِ وَالدَّابَّةِ فَغَضِبَتْ غَضَبًا شَدِيدًا فَطَارَتْ شُقَّةٌ مِنْهَا فِي السَّمَاءِ وَشُقَّةٌ فِي الْأَرْضِ فَقَالَتْ إِنَّمَا كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يَتَطَيَّرُونَ مِنْ ذَلِكَ
Abu Hassondan rivoyat qilinadiki, bir kishi Oisha (roziyallohu anho)ga: «Abu Hurayra Rasululloh ﷺ: ‹Shumlik ayolda, uyda va ulovda boʻladi›, deganlarini rivoyat qilyapti», dedi. Shunda u qattiq gʻazablandi — uning (soʻzidan) bir boʻlagi osmonga, bir boʻlagi yerga uchdi — va: «Johiliyat ahli mana shulardan shumlanar edilar», dedi.Абу Ҳассондан ривоят қилинадики, бир киши Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Абу Ҳурайра Расулуллоҳ ﷺ: ‹Шумлик аёлда, уйда ва уловда бўлади›, деганларини ривоят қиляпти», деди. Шунда у қаттиқ ғазабланди — унинг (сўзидан) бир бўлаги осмонга, бир бўлаги ерга учди — ва: «Жоҳилият аҳли мана шулардан шумланар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ لِآلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحْشٌ إِذَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَدَّ وَلَعِبَ وَأَقْبَلَ وَأَدْبَرَ فَإِذَا أَحَسَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ دَخَلَ رَبَضَ فَلَمْ يَتَرَمْرَمْ كَرَاهِيَةَ أَنْ يُؤْذِيَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning oilalarida bir yovvoyi (kiyik) bor edi. Rasululloh ﷺ chiqib ketsalar, u chopib, oʻynab, u yoqdan-bu yoqqa yurar edi. Rasululloh ﷺning kirganlarini sezsa, u zotga ozor bermaslik uchun yotib olar va qimirlamas edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг оилаларида бир ёввойи (кийик) бор эди. Расулуллоҳ ﷺ чиқиб кетсалар, у чопиб, ўйнаб, у ёқдан-бу ёққа юрар эди. Расулуллоҳ ﷺнинг кирганларини сезса, у зотга озор бермаслик учун ётиб олар ва қимирламас эди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عُتْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهُ تُصُدِّقَ عَلَى بَرِيرَةَ مِنْ لَحْمِ الصَّدَقَةِ فَذُهِبَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقِيلَ إِنَّهُ مِنْ لَحْمِ الصَّدَقَةِ قَالَ إِنَّمَا هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Bariraga sadaqa goʻshtidan sadaqa qilindi. U Nabiy ﷺning oldilariga olib borildi va: «Bu sadaqa goʻshtidandir», deyildi. U zot: «U unga sadaqa, bizga esa hadyadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Барирага садақа гўштидан садақа қилинди. У Набий ﷺнинг олдиларига олиб борилди ва: «Бу садақа гўштидандир», дейилди. У зот: «У унга садақа, бизга эса ҳадядир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ عَفَّانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ لَقَدْ أَعْقَبَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ امْرَأَةٍ قَالَ عَفَّانُ مِنْ عَجُوزَةٍ مِنْ عَجَائِزِ قُرَيْشٍ مِنْ نِسَاءِ قُرَيْشٍ حَمْرَاءِ الشِّدْقَيْنِ هَلَكَتْ فِي الدَّهْرِ قَالَتْ فَتَمَعَّرَ وَجْهُهُ تَمَعُّرًا مَا كُنْتُ أَرَاهُ إِلَّا عِنْدَ نُزُولِ الْوَحْيِ أَوْ عِنْدَ الْمَخِيلَةِ حَتَّى يَنْظُرَ أَرَحْمَةٌ أَمْ عَذَابٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Xadijani zikr qildilar. Men: «Alloh azza va jalla sizga (undan) yaxshiroq ayolni bergan-ku», dedim — Affon (rivoyatida): «qurayshning kampirlaridan boʻlgan, qurayshning ayollaridan, ikki lunji qizargan, zamon oʻtib halok boʻlgan bir kampirdan (yaxshiroq ayolni)». U aytdi: Shunda u zotning yuzlari shu qadar oʻzgardiki, men buni faqat vahiy nozil boʻlayotganda yoki bulut paydo boʻlib, u zot uning rahmatmi yoki azobmi ekanini kutayotgan paytlaridagina koʻrar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Хадижани зикр қилдилар. Мен: «Аллоҳ азза ва жалла сизга (ундан) яхшироқ аёлни берган-ку», дедим — Аффон (ривоятида): «қурайшнинг кампирларидан бўлган, қурайшнинг аёлларидан, икки лунжи қизарган, замон ўтиб ҳалок бўлган бир кампирдан (яхшироқ аёлни)». У айтди: Шунда у зотнинг юзлари шу қадар ўзгардики, мен буни фақат ваҳий нозил бўлаётганда ёки булут пайдо бўлиб, у зот унинг раҳматми ёки азобми эканини кутаётган пайтларидагина кўрар эдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَا أَنَا ابْنُ جُرَيجٍ أَخْبَرَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَعْتَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ حَتَّى ذَهَبَ عَامَّةُ اللَّيْلِ وَحَتَّى نَامَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ وَقَالَ ابْنُ بَكْرٍ رَقَدَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى فَقَالَ إِنَّهُ لَوَقْتُهَا لَوْلَا أَنْ يَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي وَقَالَ ابْنُ بَكْرٍ أَنْ أَشُقَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kecha xufton (namozi)ni tunning koʻp qismi oʻtgunicha va masjid ahli uxlab qolgunicha kechiktirdilar — Ibn Bakr: «uxlab qolgunicha», dedi. Soʻng chiqib, namoz oʻqidilar va: «Albatta, bu uning (asl) vaqtidir, agar ummatimga mashaqqat boʻlmaganida edi», dedilar. Ibn Bakr: «men ummatimga mashaqqat qilmaganimda edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кеча хуфтон (намози)ни туннинг кўп қисми ўтгунича ва масжид аҳли ухлаб қолгунича кечиктирдилар — Ибн Бакр: «ухлаб қолгунича», деди. Сўнг чиқиб, намоз ўқидилар ва: «Албатта, бу унинг (асл) вақтидир, агар умматимга машаққат бўлмаганида эди», дедилар. Ибн Бакр: «мен умматимга машаққат қилмаганимда эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا هَذَا جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام وَهُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلَامَ فَقَالَتْ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ تَرَى مَا لَا نَرَى
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ unga: «Bu — Jabroil (alayhissalom), u senga salom yoʻllayapti», dedilar. U: «Unga ham salom va Allohning rahmati hamda barakotlari boʻlsin. Siz biz koʻrmaydigan narsani koʻrasiz», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унга: «Бу — Жаброил (алайҳиссалом), у сенга салом йўллаяпти», дедилар. У: «Унга ҳам салом ва Аллоҳнинг раҳмати ҳамда баракотлари бўлсин. Сиз биз кўрмайдиган нарсани кўрасиз», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْاجْتَمَعْنَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلْنَ فَاطِمَةَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَ لَهَا قُولِي لَهُ إِنَّ نِسَاءَكَ يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ قَالَتْ فَدَخَلَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مَعَ عَائِشَةَ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ لَهُ إِنَّ نِسَاءَكَ أَرْسَلْنَنِي إِلَيْكَ وَهُنَّ يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُحِبِّينِي قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَأَحِبِّيهَا فَرَجَعَتْ إِلَيْهِنَّ فَأَخْبَرَتْهُنَّ مَا قَالَ لَهَا فَقُلْنَ إِنَّكِ لَمْ تَصْنَعِي شَيْئًا فَارْجِعِي إِلَيْهِ فَقَالَتْ وَاللَّهِ لَا أَرْجِعُ إِلَيْهِ فِيهَا أَبَدًا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَكَانَتْ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَقًّا فَأَرْسَلْنَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ قَالَتْ عَائِشَةُ هِيَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنَّ أَزْوَاجَكَ أَرْسَلْنَنِي إِلَيْكَ وَهُنَّ يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ قَالَتْ ثُمَّ أَقْبَلَتْ عَلَيَّ تَشْتُمُنِي فَجَعَلْتُ أُرَاقِبُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْظُرُ إِلَى طَرْفِهِ هَلْ يَأْذَنُ لِي فِي أَنْ أَنْتَصِرَ مِنْهَا فَلَمْ يَتَكَلَّمْ قَالَتْ فَشَتَمَتْنِي حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ لَا يَكْرَهُ أَنْ أَنْتَصِرَ مِنْهَا فَاسْتَقْبَلْتُهَا فَلَمْ أَلْبَثْ أَنْ أَفْحَمْتُهَا قَالَتْ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning xotinlari toʻplanishib, Fotimani Nabiy ﷺning oldiga yubordilar va unga: «Sening xotinlaring…» deb, ular Abu Quhofaning qizi haqida adolat qilishingizni oʻtinmoqdalar, degan maʼnodagi soʻzni aytishni tayinladilar. Fotima Nabiy ﷺning huzuriga, u zot Oisha bilan uning yopinchigʻi ostida boʻlgan holatda kirdi va u zotga: «Xotinlaringiz meni yubordilar, ular Abu Quhofaning qizi haqida adolat qilishingizni oʻtinmoqdalar», dedi. Nabiy ﷺ unga: «Meni sevasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Bas, buni sev», dedilar. Fotima ularning oldiga qaytib, u zot aytgan gapni ularga xabar berdi. Ular unga: «Sen hech narsa qilmadingda, u zotning oldiga qayt», dedilar. U: «Allohga qasamki, bu haqda u zotning oldiga aslo qaytmayman», dedi — va u haqiqatan Rasululloh ﷺning qizlari edi. Shunda ular Zaynab binti Jahshni yubordilar. Oisha aytadi: U Nabiy ﷺning xotinlaridan men bilan bahslasha oladigan kishi edi. U: «Xotinlaringiz meni yubordilar, ular Abu Quhofaning qizi haqida adolat qilishingizni oʻtinmoqdalar», dedi. Soʻng menga yuzlanib soʻka boshladi. Men Nabiy ﷺni kuzatib, koʻz qirini kuzatardim, undan oʻzimni himoya qilishimga izn beradilarmi, deb. U meni shu qadar soʻkdiki, oxiri men u zot undan oʻzimni himoya qilishimni yoqtirmasliklarini gumon qildim. Shunda men unga qarshi turdim va koʻp oʻtmay uni jim qilib qoʻydim. Nabiy ﷺ unga: «U Abu Bakrning qizidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг хотинлари тўпланишиб, Фотимани Набий ﷺнинг олдига юбордилар ва унга: «Сенинг хотинларинг…» деб, улар Абу Қуҳофанинг қизи ҳақида адолат қилишингизни ўтинмоқдалар, деган маънодаги сўзни айтишни тайинладилар. Фотима Набий ﷺнинг ҳузурига, у зот Оиша билан унинг ёпинчиғи остида бўлган ҳолатда кирди ва у зотга: «Хотинларингиз мени юбордилар, улар Абу Қуҳофанинг қизи ҳақида адолат қилишингизни ўтинмоқдалар», деди. Набий ﷺ унга: «Мени севасанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Бас, буни сев», дедилар. Фотима уларнинг олдига қайтиб, у зот айтган гапни уларга хабар берди. Улар унга: «Сен ҳеч нарса қилмадингда, у зотнинг олдига қайт», дедилар. У: «Аллоҳга қасамки, бу ҳақда у зотнинг олдига асло қайтмайман», деди — ва у ҳақиқатан Расулуллоҳ ﷺнинг қизлари эди. Шунда улар Зайнаб бинти Жаҳшни юбордилар. Оиша айтади: У Набий ﷺнинг хотинларидан мен билан баҳслаша оладиган киши эди. У: «Хотинларингиз мени юбордилар, улар Абу Қуҳофанинг қизи ҳақида адолат қилишингизни ўтинмоқдалар», деди. Сўнг менга юзланиб сўка бошлади. Мен Набий ﷺни кузатиб, кўз қирини кузатардим, ундан ўзимни ҳимоя қилишимга изн берадиларми, деб. У мени шу қадар сўкдики, охири мен у зот ундан ўзимни ҳимоя қилишимни ёқтирмасликларини гумон қилдим. Шунда мен унга қарши турдим ва кўп ўтмай уни жим қилиб қўйдим. Набий ﷺ унга: «У Абу Бакрнинг қизидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَوْ غَيْرِهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ تُبَايِعُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ عَلَيْهَا {أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِينَ} الْآيَةَ قَالَتْ فَوَضَعَتْ يَدَهَا عَلَى رَأْسِهَا حَيَاءً فَأَعْجَبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا رَأَى مِنْهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ أَقِرِّي أَيَّتُهَا الْمَرْأَةُ فَوَاللَّهِ مَا بَايَعَنَا إِلَّا عَلَى هَذَا قَالَتْ فَنَعَمْ إِذًا فَبَايَعَهَا بِالْآيَةِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Fotima bint Utba ibn Rabiʼa Nabiy ﷺga bayʼat qilgani keldi. U zot undan ‹Allohga hech narsani sherik qilmasliklari, oʻgʻirlik qilmasliklari va zino qilmasliklari› — oyat (boʻyicha ahd) oldilar. U hayosidan qoʻlini boshiga qoʻydi. Rasululloh ﷺga undan koʻrgan narsalari yoqdi. Shunda Oisha: «Iqror boʻlaver, ey ayol! Allohga qasamki, u zot bizdan ham faqat shu (shartlar) ustiga bayʼat olganlar», dedi. U: «Unday boʻlsa, ha», dedi. Bas, u zot unga oʻsha oyat bilan bayʼat oldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Фотима бинт Утба ибн Рабиъа Набий ﷺга байъат қилгани келди. У зот ундан ‹Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмасликлари, ўғирлик қилмасликлари ва зино қилмасликлари› — оят (бўйича аҳд) олдилар. У ҳаёсидан қўлини бошига қўйди. Расулуллоҳ ﷺга ундан кўрган нарсалари ёқди. Шунда Оиша: «Иқрор бўлавер, эй аёл! Аллоҳга қасамки, у зот биздан ҳам фақат шу (шартлар) устига байъат олганлар», деди. У: «Ундай бўлса, ҳа», деди. Бас, у зот унга ўша оят билан байъат олдилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ عَنْ مُوسَىِ بْنِ سَرْجِسٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَمُوتُ وَعِنْدَهُ قَدَحٌ فِيهِ مَاءٌ يُدْخِلُ يَدَهُ فِي الْقَدَحِ وَيَمْسَحُ وَجْهَهُ بِالْمَاءِ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى سَكَرَاتِ الْمَوْتِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasulullohni ﷺ vafot etayotgan paytlarida koʻrdim; yonlarida ichida suv boʻlgan bir idish bor edi. U zot qoʻllarini idishga solar, soʻng suv bilan yuzlarini silar va: «Allohim, oʻlim sakarotlarida menga yordam ber», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳни ﷺ вафот этаётган пайтларида кўрдим; ёнларида ичида сув бўлган бир идиш бор эди. У зот қўлларини идишга солар, сўнг сув билан юзларини силар ва: «Аллоҳим, ўлим сакаротларида менга ёрдам бер», дер эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَامِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنِي عَوْفُ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ الطُّفَيْلِ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ يَا عَائِشَةُ إِيَّاكِ وَمُحَقِّرَاتِ الذُّنُوبِ فَإِنَّ لَهَا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ طَالِبًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ey Oisha, kichik (sanalgan) gunohlardan ehtiyot boʻl, chunki ular uchun Alloh azza va jalla tomonidan soʻroq qiluvchi bordir», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Эй Оиша, кичик (саналган) гуноҳлардан эҳтиёт бўл, чунки улар учун Аллоҳ азза ва жалла томонидан сўроқ қилувчи бордир», дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتِافْتَقَدْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ ذَهَبَ إِلَى بَعْضِ نِسَائِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَتَحَسَّسْتُ ثُمَّ رَجَعْتُ فَإِذَا هُوَ رَاكِعٌ أَوْ سَاجِدٌ يَقُولُ سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ فَقُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي إِنَّكَ لَفِي شَأْنٍ وَإِنِّي لَفِي شَأْنٍ آخَرَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi Nabiy ﷺni (oʻrinlarida) topolmadim va u zot baʼzi ayollarining oldiga ketgan boʻlsalar kerak, deb oʻyladim. Soʻng (qoʻlim bilan) paypaslab koʻrdim, soʻng qaytdim, qarasam u zot rukuʼda yoki sajdada: «Subhonaka va bihamdik, la ilaha illa anta (Sen poksan va Senga hamd boʻlsin, Sendan oʻzga iloh yoʻq)», deyayotgan ekanlar. Shunda: «Otam-onam Sizga fido boʻlsin, siz bir ishda ekansiz-u, men boshqa ishda edim», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси Набий ﷺни (ўринларида) тополмадим ва у зот баъзи аёлларининг олдига кетган бўлсалар керак, деб ўйладим. Сўнг (қўлим билан) пайпаслаб кўрдим, сўнг қайтдим, қарасам у зот рукуъда ёки саждада: «Субҳонака ва биҳамдик, ла илаҳа илла анта (Сен поксан ва Сенга ҳамд бўлсин, Сендан ўзга илоҳ йўқ)», деяётган эканлар. Шунда: «Отам-онам Сизга фидо бўлсин, сиз бир ишда экансиз-у, мен бошқа ишда эдим», дедим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ أَوْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ صُبُّوا عَلَيَّ مِنْ سَبْعِ قِرَبٍ لَمْ تُحْلَلْ أَوْكِيَتُهُنَّ لَعَلِّي أَسْتَرِيحُ فَأَعْهَدَ إِلَى النَّاسِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَجْلَسْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ مِنْ نُحَاسٍ وَسَكَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ مِنْهُنَّ حَتَّى طَفِقَ يُشِيرُ إِلَيْنَا أَنْ قَدْ فَعَلْتُنَّ ثُمَّ خَرَجَحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ فَمَا تَبْتَغِي بِذَلِكَ قَالَ أَمَّا سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا افْتَقَدَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَظَنَّتْ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasalliklarida: «Menga ogʻzi yechilmagan yettita meshdan (suv) quyinglar, shoyad rohatlansam-u, odamlarga (vasiyat) ahd qilsam», dedilar. Oisha aytdi: Biz u zotni Hafsaning misdan (yasalgan) togʻorasiga oʻtqazdik va ulardan u zotga suv quya boshladik, hatto u zot bizga: «Boʻldi, (yetarli) qildingiz», deb ishora qila boshladilar. Soʻng chiqdilar. Ibn Jurayj aytdi: Men Atodan: «Bu bilan nimani koʻzlaysan?» deb soʻradim. U: «Subhonaka va bihamdika, la ilaha illa anta (soʻzlariga) kelsak — menga Ibn Abu Mulayka Oishadan xabar berdiki, u bir kechasi Nabiy ﷺni (oʻrinlarida) topolmadi va gumon qildi…», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликларида: «Менга оғзи ечилмаган еттита мешдан (сув) қуйинглар, шояд роҳатлансам-у, одамларга (васият) аҳд қилсам», дедилар. Оиша айтди: Биз у зотни Ҳафсанинг мисдан (ясалган) тоғорасига ўтқаздик ва улардан у зотга сув қуя бошладик, ҳатто у зот бизга: «Бўлди, (етарли) қилдингиз», деб ишора қила бошладилар. Сўнг чиқдилар. Ибн Журайж айтди: Мен Атодан: «Бу билан нимани кўзлайсан?» деб сўрадим. У: «Субҳонака ва биҳамдика, ла илаҳа илла анта (сўзларига) келсак — менга Ибн Абу Мулайка Оишадан хабар бердики, у бир кечаси Набий ﷺни (ўринларида) тополмади ва гумон қилди…», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُلُّ نِسَائِكَ لَهَا كُنْيَةٌ غَيْرِي فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْتَنِي أَنْتِ أُمَّ عَبْدِ اللَّهِ فَكَانَ يُقَالُ لَهَا أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ حَتَّى مَاتَتْ وَلَمْ تَلِدْ قَطُّ
Oisha (roziyallohu anho) Nabiy ﷺga: «Ey Allohning Rasuli, xotinlaringizning barchasining kunyasi bor, mendan boshqa», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sen Ummu Abdulloh deb kunya ol», dedilar. Shundan keyin u vafot etgunicha unga Ummu Abdulloh deb aytilar edi, holbuki u hech tugʻmagan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) Набий ﷺга: «Эй Аллоҳнинг Расули, хотинларингизнинг барчасининг куняси бор, мендан бошқа», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен Умму Абдуллоҳ деб куня ол», дедилар. Шундан кейин у вафот этгунича унга Умму Абдуллоҳ деб айтилар эди, ҳолбуки у ҳеч туғмаган эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِمْتُ فَرَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ فَسَمِعْتُ صَوْتَ قَارِئٍ يَقْرَأُ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا حَارِثَةُ بْنُ النُّعْمَانِ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَاكَ الْبِرُّ كَذَاكَ الْبِرُّ وَكَانَ أَبَرَّ النَّاسِ بِأُمِّهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Uxladim va oʻzimni jannatda koʻrdim; bir qorining oʻqiyotgan ovozini eshitdim. ‹Bu kim?› dedim. Ular: ‹Bu Horisa ibn Nuʼmon›, dedilar», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ unga: «Yaxshilik shunday boʻladi! Yaxshilik shunday boʻladi!» dedilar. U onasiga odamlarning eng yaxshi muomala qiladigani edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ухладим ва ўзимни жаннатда кўрдим; бир қорининг ўқиётган овозини эшитдим. ‹Бу ким?› дедим. Улар: ‹Бу Ҳориса ибн Нуъмон›, дедилар», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ унга: «Яхшилик шундай бўлади! Яхшилик шундай бўлади!» дедилар. У онасига одамларнинг энг яхши муомала қиладигани эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَوْ غَيْرِهِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْمَا كَانَ خُلُقٌ أَبْغَضَ إِلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْكَذِبِ وَلَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَكْذِبُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَذِبَةَ فَمَا يَزَالُ فِي نَفْسِهِ عَلَيْهِ حَتَّى يَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَحْدَثَ مِنْهَا تَوْبَةً
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺning sahobalariga yolgʻondan koʻra yomonroq koʻriladigan xulq boʻlmas edi. Kishi Rasululloh ﷺ huzurida bir yolgʻon soʻz gapirib qolsa, u zot (oʻsha kishi) bundan tavba qilganini bilmagunlaricha, bu narsa u zotning koʻnglida (unga nisbatan) turaverardi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларига ёлғондан кўра ёмонроқ кўриладиган хулқ бўлмас эди. Киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида бир ёлғон сўз гапириб қолса, у зот (ўша киши) бундан тавба қилганини билмагунларича, бу нарса у зотнинг кўнглида (унга нисбатан) тураверарди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ فَإِذَا انْصَرَفَ قَالَ لِي قُومِي فَأَوْتِرِي
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ kechasi namoz oʻqir edilar; namozdan boʻshaganlarida menga: «Tur, vitr oʻqi», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ кечаси намоз ўқир эдилар; намоздан бўшаганларида менга: «Тур, витр ўқи», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَجُلٌ يَدْخُلُ عَلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُخَنَّثٌ وَكَانُوا يَعُدُّونَهُ مِنْ غَيْرِ أُولِيَ الْإِرْبَةِ فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا وَهُوَ عِنْدَ بَعْضِ نِسَائِهِ وَهُوَ يَنْعَتُ امْرَأَةً فَقَالَ إِنَّهَا إِذَا أَقْبَلَتْ أَقْبَلَتْ بِأَرْبَعٍ وَإِذَا أَدْبَرَتْ أَدْبَرَتْ بِثَمَانٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَرَى هَذَا يَعْلَمُ مَا هَا هُنَا لَا يَدْخُلْ عَلَيْكُنَّ هَذَا فَحَجَبُوهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdilar: Nabiy ﷺning ayollari huzuriga bir muxannas (xotinsifat erkak) kirib turardi. Ular uni ayollarga ehtiyoji yoʻq kishilardan deb hisoblar edilar. Bir kuni Nabiy ﷺ kirdilar, u (muxannas) esa u zotning ayollaridan birining huzurida bir ayolni taʼriflab: «U (ayol) yuzlanib kelganda toʻrt (qatlam) bilan keladi, orqasini oʻgirib ketganda esa sakkiz (qatlam) bilan ketadi», deb turardi. Shunda Nabiy ﷺ: «Men koʻryapmanki, bu (kishi) bu yerda nima borligini biladi. Bu sizlarning huzuringizga aslo kirmasin», dedilar. Soʻng ular undan parda tutdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтдилар: Набий ﷺнинг аёллари ҳузурига бир муханнас (хотинсифат эркак) кириб турарди. Улар уни аёлларга эҳтиёжи йўқ кишилардан деб ҳисоблар эдилар. Бир куни Набий ﷺ кирдилар, у (муханнас) эса у зотнинг аёлларидан бирининг ҳузурида бир аёлни таърифлаб: «У (аёл) юзланиб келганда тўрт (қатлам) билан келади, орқасини ўгириб кетганда эса саккиз (қатлам) билан кетади», деб турарди. Шунда Набий ﷺ: «Мен кўряпманки, бу (киши) бу ерда нима борлигини билади. Бу сизларнинг ҳузурингизга асло кирмасин», дедилар. Сўнг улар ундан парда тутдилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَخِيهِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بِرْذَوْنٍ عَلَيْهِ عِمَامَةٌ طَرْفُهَا بَيْنَ كَتِفَيْهِ فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ فَقَالَ رَأَيْتِيهِ ذَاكَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga birzavn (ot) ustida, boshida salla bilan keldi — sallaning uchi ikki yelkasi orasida edi. Men Nabiy ﷺdan u haqda soʻradim. U zot: «Uni koʻrdingmi? U Jibril (alayhissalom) edi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир киши Набий ﷺ ҳузурларига бирзавн (от) устида, бошида салла билан келди — салланинг учи икки елкаси орасида эди. Мен Набий ﷺдан у ҳақда сўрадим. У зот: «Уни кўрдингми? У Жибрил (алайҳиссалом) эди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي عَجْوَةِ الْعَالِيَةِ شِفَاءٌ أَوْ تِرْيَاقٌ أَوَّلَ الْبُكْرَةِ عَلَى الرِّيقِ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: u zot: «Oliya ajvasida shifo — yoki tiryok — bordir, ertalab nahorga (och qoringa yeyilsa)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: у зот: «Олия ажвасида шифо — ёки тирёк — бордир, эрталаб наҳорга (оч қоринга ейилса)», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ أَنَّ مُجَاهِدًا أَخْبَرَهُ أَنَّ مَوْلًى لِعَائِشَةَ أَخْبَرَهُكَانَ يَقُودُ بِهَا أَنَّهَا كَانَتْ إِذَا سَمِعَتْ صَوْتَ الْجَرَسِ أَمَامَهَا قَالَتْ قِفْ بِي فَيَقِفُ حَتَّى لَا تَسْمَعَهُ وَإِذَا سَمِعَتْهُ وَرَآهَا قَالَتْ أَسْرِعْ بِي حَتَّى لَا أَسْمَعَهُ وَقَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لَهُ تَابِعًا مِنْ الْجِنِّ
Oishaning (roziyallohu anho) bir mavlosi — u (Oishaning ulovini) yetaklab yurar edi — xabar berdi: Oisha oldida qoʻngʻroq ovozini eshitsa: «Meni toʻxtat», der edi va u uni eshitmay qolgunicha toʻxtab turardi. Agar uni orqasidan eshitsa: «Meni tezlat, uni eshitmaydigan boʻlay», der edi. Va u: Rasululloh ﷺ: «Unda jinlardan bir hamroh bordir», dedilar, der edi.Оишанинг (розияллоҳу анҳо) бир мавлоси — у (Оишанинг уловини) етаклаб юрар эди — хабар берди: Оиша олдида қўнғроқ овозини эшитса: «Мени тўхтат», дер эди ва у уни эшитмай қолгунича тўхтаб турарди. Агар уни орқасидан эшитса: «Мени тезлат, уни эшитмайдиган бўлай», дер эди. Ва у: Расулуллоҳ ﷺ: «Унда жинлардан бир ҳамроҳ бордир», дедилар, дер эди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُرْسَلُ عَلَى الْكَافِرِ حَيَّتَانِ وَاحِدَةٌ مِنْ قِبَلِ رَأْسِهِ وَأُخْرَى مِنْ قِبَلِ رِجْلَيْهِ تَقْرِضَانِهِ قَرْضًا كُلَّمَا فَرَغَتَا عَادَتَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kofirning ustiga ikkita ilon yuboriladi: biri boshi tomonidan, ikkinchisi oyoqlari tomonidan; ular uni chaynab-kemirib boradi. Har safar tugatishsa, qaytadan boshlaydilar — qiyomat kunigacha», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Кофирнинг устига иккита илон юборилади: бири боши томонидан, иккинчиси оёқлари томонидан; улар уни чайнаб-кемириб боради. Ҳар сафар тугатишса, қайтадан бошлайдилар — қиёмат кунигача», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يُغْتَسَلُ مِنْ أَرْبَعٍ مِنْ الْجُمُعَةِ وَالْجَنَابَةِ وَالْحِجَامَةِ وَغَسْلِ الْمَيِّتِ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot: «Toʻrt (narsa)dan gʻusl qilinadi: jumadan, janobatdan, hijomadan va mayyitni yuvishdan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот: «Тўрт (нарса)дан ғусл қилинади: жумадан, жанобатдан, ҳижомадан ва маййитни ювишдан», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ ذَكْوَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُزَوَّجُ الْمَرْأَةُ لِثَلَاثٍ لِمَالِهَا وَجَمَالِهَا وَدِينِهَا فَعَلَيْكَ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ayol uch (narsa) uchun — moli uchun, goʻzalligi uchun va dini uchun nikohlanadi. Sen dindorini (tanlashni) lozim tut, qoʻllaring tuproqqa belansin!» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл уч (нарса) учун — моли учун, гўзаллиги учун ва дини учун никоҳланади. Сен диндорини (танлашни) лозим тут, қўлларинг тупроққа белансин!» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا أَيْمَنُ بْنُ نَابِلٍ عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قِيلَ لَهُ إِنَّ فُلَانًا وَجِعٌ لَا يَطْعَمُ الطَّعَامَ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالتَّلْبِينَةِ فَحَسُّوهُ إِيَّاهَا فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَغْسِلُ بَطْنَ أَحَدِكُمْ كَمَا يَغْسِلُ أَحَدُكُمْ وَجْهَهُ بِالْمَاءِ مِنْ الْوَسَخِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺga: «Falonchi ogʻrib qolibdi, taom yeyolmayapti», deyilsa, u zot: «Talbinani lozim tutinglar, uni unga hoʻplatinglar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u sizlardan biringizning qornini xuddi biringiz yuzini suv bilan kirdan yuvganidek yuvadi», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺга: «Фалончи оғриб қолибди, таом еёлмаяпти», дейилса, у зот: «Талбинани лозим тутинглар, уни унга ҳўплатинглар. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у сизлардан бирингизнинг қорнини худди бирингиз юзини сув билан кирдан ювганидек ювади», дер эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الْخِيَارِ دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَذْكُرَ لَكِ أَمْرًا فَلَا تَقْضِينَ فِيهِ شَيْئًا دُونَ أَبَوَيْكِ فَقَالَتْ مَا هُوَ قَالَتْ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ عَلَيَّ هَذِهِ الْآيَةَ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ} {إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ} الْآيَةَ كُلَّهَا قَالَتْ فَقُلْتُ قَدْ اخْتَرْتُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَتْ فَفَرِحَ لِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ixtiyor oyati nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ meni chaqirib: «Ey Oisha, men senga bir ishni aytmoqchiman; sen bu haqda ota-onangdan (maslahat soʻramay) hech narsa hal qilmagin», dedilar. U: «U nima?» dedi. U aytdi: Soʻng Rasululloh ﷺ meni chaqirib, menga mana bu oyatni: ‹Ey Nabiy, xotinlaringga ayt›, ‹Agar sizlar Allohni, Uning Rasulini va oxirat diyorini istasangiz› — oyatni toʻla oʻqib berdilar. U aytdi: Men: «Men Allohni va Uning Rasulini tanladim», dedim. U aytdi: Rasululloh ﷺ bundan xursand boʻldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Ихтиёр ояти нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ мени чақириб: «Эй Оиша, мен сенга бир ишни айтмоқчиман; сен бу ҳақда ота-онангдан (маслаҳат сўрамай) ҳеч нарса ҳал қилмагин», дедилар. У: «У нима?» деди. У айтди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ мени чақириб, менга мана бу оятни: ‹Эй Набий, хотинларингга айт›, ‹Агар сизлар Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират диёрини истасангиз› — оятни тўла ўқиб бердилар. У айтди: Мен: «Мен Аллоҳни ва Унинг Расулини танладим», дедим. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ бундан хурсанд бўлдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُلِقَتْ الْمَلَائِكَةُ مِنْ نُورٍ وَخُلِقَتْ الْجَانُّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ وَخُلِقَ آدَمُ عَلَيْهِ السَّلَام مِمَّا وُصِفَ لَكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar nurdan yaratildi, jinlar (Jonn) olovning yalqinidan yaratildi, Odam esa sizlarga vasf qilingan narsadan (loydan) yaratildi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар нурдан яратилди, жинлар (Жонн) оловнинг ялқинидан яратилди, Одам эса сизларга васф қилинган нарсадан (лойдан) яратилди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ حَدَّثَنَا سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ وَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَكْمَلَ صِيَامَ شَهْرٍ قَطُّ إِلَّا رَمَضَانَ وَمَا رَأَيْتُهُ فِي شَهْرٍ قَطُّ أَكْثَرَ مِنْهُ صِيَامًا فِي شَعْبَانَ
Oisha — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ (shunchalik) roʻza tutardilarki, hatto biz: ‹Roʻzani ochmaydilar›, der edik. Va (shunchalik) roʻza tutmasdilarki, hatto biz: ‹Roʻza tutmaydilar›, der edik. Men Rasululloh ﷺning Ramazondan boshqa biror oyni toʻla roʻza tutganlarini hech koʻrmadim, hamda Shaʼbon oyidagidan koʻproq roʻza tutgan oylarini koʻrmadim».Оиша — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ (шунчалик) рўза тутардиларки, ҳатто биз: ‹Рўзани очмайдилар›, дер эдик. Ва (шунчалик) рўза тутмасдиларки, ҳатто биз: ‹Рўза тутмайдилар›, дер эдик. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг Рамазондан бошқа бирор ойни тўла рўза тутганларини ҳеч кўрмадим, ҳамда Шаъбон ойидагидан кўпроқ рўза тутган ойларини кўрмадим».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ عَنِ ابْنِ ثَوْبَانَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ يُسْتَمْتَعَ بِجُلُودِ الْمَيْتَةِ إِذَا دُبِغَتْ
Nabiy ﷺning rafiqalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oʻlimtikning terilaridan, agar oshlangan boʻlsa, foydalanishga buyurdilar.Набий ﷺнинг рафиқалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ўлимтикнинг териларидан, агар ошланган бўлса, фойдаланишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَرْفَجَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَقَالَ لَقَدْ صَنَعْتُ الْيَوْمَ شَيْئًا وَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَفْعَلْهُ دَخَلْتُ الْبَيْتَ فَأَخْشَى أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أُفُقٍ مِنْ الْآفَاقِ فَلَا يَسْتَطِيعُ دُخُولَهُ فَيَرْجِعُ وَفِي نَفْسِهِ مِنْهُ شَيْءٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bir kuni Nabiy ﷺ mening huzurimga kirdilar va: «Bugun men bir ish qildimki, uni qilmagan boʻlsam edi, deb orzu qildim: men Baytga (Kaʼbaga) kirdim. Endi qoʻrqamanki, uzoq oʻlkalarning birortasidan bir kishi kelib, unga kira olmay qaytadi-yu, koʻnglida bundan bir narsa qoladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бир куни Набий ﷺ менинг ҳузуримга кирдилар ва: «Бугун мен бир иш қилдимки, уни қилмаган бўлсам эди, деб орзу қилдим: мен Байтга (Каъбага) кирдим. Энди қўрқаманки, узоқ ўлкаларнинг бирортасидан бир киши келиб, унга кира олмай қайтади-ю, кўнглида бундан бир нарса қолади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَايِعُ النِّسَاءَ بِالْكَلَامِ بِهَذِهِ الْآيَةِ {عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا} قَالَتْ وَمَا مَسَّتْ يَدُهُ يَدَ امْرَأَةٍ قَطُّ إِلَّا امْرَأَةً يَمْلِكُهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ ayollarga — mana shu oyat bilan, faqat soʻz orqali — bayʼat olardilar: ‹Allohga hech narsani sherik qilmasliklari ustiga›. U aytdi: U zotning qoʻllari hech bir ayolning qoʻliga aslo tegmagan — faqat oʻzi (nikohida) egalik qiladigan ayoldan boshqa.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ аёлларга — мана шу оят билан, фақат сўз орқали — байъат олардилар: ‹Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмасликлари устига›. У айтди: У зотнинг қўллари ҳеч бир аёлнинг қўлига асло тегмаган — фақат ўзи (никоҳида) эгалик қиладиган аёлдан бошқа.