وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَزَالُ قَوْمٌ يَتَأَخَّرُونَ عَنِ الصَّفِّ الْأَوَّلِ حَتَّى يُؤَخِّرَهُمُ اللَّهُ فِي النَّارِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir qavm oldingi safdan orqada qolaberadi, toki Alloh ularni doʻzaxda ham orqada qoldirguncha», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавм олдинги сафдан орқада қолаберади, токи Аллоҳ уларни дўзахда ҳам орқада қолдиргунча», дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رِضَى اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حُجْرَتِهِ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِهِ مِنْ وَرَاءِ الْحُجْرَةِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz hujralarida namoz oʻqidilar, odamlar esa hujraning ortidan u zotga iqtido qilib (ergashib) turdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз ҳужраларида намоз ўқидилар, одамлар эса ҳужранинг ортидан у зотга иқтидо қилиб (эргашиб) турдилар.
وَعَن عَائِشَة قَالَتْ: لَمَّا ثَقُلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ بِلَال يوذنه لصَلَاة فَقَالَ: «مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ» فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الْأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ خِفَّةً فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ وَرِجْلَاهُ يخطان فِي الْأَرْضِ حَتَّى دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَلَمَّا سَمِعَ أَبُو بكر حسه ذهب أخر فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَن لَا يتَأَخَّر فجَاء حَتَّى يجلس عَن يسَار أبي بكر فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَاعِدًا يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ مقتدون بِصَلَاة أبي بكر
وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا: يُسْمِعُ أَبُو بَكْرٍ النَّاسَ التَّكْبِير
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qattiq kasal boʻlganida, Bilol u zotga namoz (vaqti haqida xabar bergani) keldi. U zot: «Abu Bakrga aytinglar, odamlarga imomlik qilsin», — dedilar. Men: «Yo Rasululloh, Abu Bakr yumshoq koʻngilli kishi; agar u sizning oʻrningizda tursa, odamlarga (ovozini) eshittira olmaydi. Umarga (imomlik qilishni) buyursangiz (boʻlmaydimi)?» — dedim. Paygʻambar ﷺ: «Abu Bakrga aytinglar, odamlarga imomlik qilsin», — dedilar. Soʻng men Hafsaga: «U zotga ayt: Abu Bakr yumshoq koʻngilli kishi; agar u oʻz oʻrnida tursa, odamlarga (ovozini) eshittira olmaydi. Umarga imomlik qilishni buyursangiz (boʻlmaydimi)?» — dedim. Hafsa shunday qildi. Paygʻambar ﷺ: «Albatta, sizlar Yusuf (haqida)gi ayollarsizlar. Abu Bakrga aytinglar, odamlarga imomlik qilsin», — dedilar. Bas, Abu Bakr namozga turdi. Shu orada Rasululloh ﷺ oʻzlarini yaxshiroq sezib, ikki kishiga suyangan holda chiqdilar; har ikki oyoqlari yerda sudralar edi — to masjidga kirguncha. Abu Bakr u zotning kelayotganini eshitgach, orqaga chekinmoqchi boʻldi, lekin Rasululloh ﷺ unga davom etishni ishora qildi. Paygʻambar ﷺ uning chap tomonida oʻtirdilar. Abu Bakr tik turib namoz oʻqir, Rasululloh ﷺ esa oʻtirgan holda imomlik qilar edi. Abu Bakr Paygʻambar ﷺ ga ergashar, odamlar esa Abu Bakrga ergashar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қаттиқ касал бўлганида, Билол у зотга намоз (вақти ҳақида хабар бергани) келди. У зот: «Абу Бакрга айтинглар, одамларга имомлик қилсин», — дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, Абу Бакр юмшоқ кўнгилли киши; агар у сизнинг ўрнингизда турса, одамларга (овозини) эшиттира олмайди. Умарга (имомлик қилишни) буюрсангиз (бўлмайдими)?» — дедим. Пайғамбар ﷺ: «Абу Бакрга айтинглар, одамларга имомлик қилсин», — дедилар. Сўнг мен Ҳафсага: «У зотга айт: Абу Бакр юмшоқ кўнгилли киши; агар у ўз ўрнида турса, одамларга (овозини) эшиттира олмайди. Умарга имомлик қилишни буюрсангиз (бўлмайдими)?» — дедим. Ҳафса шундай қилди. Пайғамбар ﷺ: «Албатта, сизлар Юсуф (ҳақида)ги аёлларсизлар. Абу Бакрга айтинглар, одамларга имомлик қилсин», — дедилар. Бас, Абу Бакр намозга турди. Шу орада Расулуллоҳ ﷺ ўзларини яхшироқ сезиб, икки кишига суянган ҳолда чиқдилар; ҳар икки оёқлари ерда судралар эди — то масжидга киргунча. Абу Бакр у зотнинг келаётганини эшитгач, орқага чекинмоқчи бўлди, лекин Расулуллоҳ ﷺ унга давом этишни ишора қилди. Пайғамбар ﷺ унинг чап томонида ўтирдилар. Абу Бакр тик туриб намоз ўқир, Расулуллоҳ ﷺ эса ўтирган ҳолда имомлик қилар эди. Абу Бакр Пайғамбар ﷺ га эргашар, одамлар эса Абу Бакрга эргашар эди.
وَعَن عبد الله بن شَقِيق قَالَ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ تَطَوُّعِهِ فَقَالَتْ: كَانَ يُصَلِّي فِي بَيْتِي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا ثُمَّ يَخْرُجُ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ يَدْخُلُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَدْخُلُ فَيصَلي رَكْعَتَيْنِ وَيُصلي بِالنَّاسِ الْعِشَاءَ وَيَدْخُلُ بَيْتِي فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍ فِيهِنَّ الْوَتْرُ وَكَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدا وَكَانَ إِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِم وَإِذا قَرَأَ قَاعِدًا رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ وَكَانَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ. وَزَادَ أَبُو دَاوُدَ: ثُمَّ يَخْرُجُ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ صَلَاة الْفجْر
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U zot uyimda peshindan oldin toʻrt rakaat oʻqir, soʻng chiqib odamlarga (imom boʻlib namoz) oʻqir, soʻng kirib ikki rakaat oʻqir edilar. Odamlarga shom namozini oʻqir, soʻng kirib ikki rakaat oʻqir edilar. Odamlarga xufton namozini oʻqir, soʻng uyimga kirib ikki rakaat oʻqir edilar. Kechasi vitr ham ichida boʻlgan toʻqqiz rakaat oʻqir edilar. Kechasi uzoq vaqt tik turib va kechasi uzoq vaqt oʻtirib oʻqir edilar. Tik turib (Qurʼon) oʻqiganlarida tik turib ruku va sajda qilar, oʻtirib oʻqiganlarida oʻtirib ruku va sajda qilar edilar. Tong otganda esa ikki rakaat oʻqir edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У зот уйимда пешиндан олдин тўрт ракаат ўқир, сўнг чиқиб одамларга (имом бўлиб намоз) ўқир, сўнг кириб икки ракаат ўқир эдилар. Одамларга шом намозини ўқир, сўнг кириб икки ракаат ўқир эдилар. Одамларга хуфтон намозини ўқир, сўнг уйимга кириб икки ракаат ўқир эдилар. Кечаси витр ҳам ичида бўлган тўққиз ракаат ўқир эдилар. Кечаси узоқ вақт тик туриб ва кечаси узоқ вақт ўтириб ўқир эдилар. Тик туриб (Қуръон) ўқиганларида тик туриб руку ва сажда қилар, ўтириб ўқиганларида ўтириб руку ва сажда қилар эдилар. Тонг отганда эса икки ракаат ўқир эдилар», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَيْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَشَدَّ تَعَاهُدًا مِنْهُ على رَكْعَتي الْفجْر
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ hech qanday nafl (namoz)ni — bomdod namozining ikki rakati (sunnati)dek — bunchalik doimiy va eʼtibor bilan oʻqimas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳеч қандай нафл (намоз)ни — бомдод намозининг икки ракати (суннати)дек — бунчалик доимий ва эътибор билан ўқимас эдилар.
وَعَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «رَكْعَتَا الْفَجْرِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا» . رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bomdod (fajr)ning ikki rakaati dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ali, Ibn Umar va Ibn Abbosdan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Oishaning hadisi hasan sahih hadisdir. Ahmad ibn Hanbal Solih ibn Abdulloh at-Termiziydan Oishaning hadisini rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бомдод (фажр)нинг икки ракаати дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Али, Ибн Умар ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Аҳмад ибн Ҳанбал Солиҳ ибн Абдуллоҳ ат-Термизийдан Оишанинг ҳадисини ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ عِنْدِي قطّ
وَفِي رِوَايَةٍ لِلْبُخَارِيِّ قَالَتْ: وَالَّذِي ذَهَبَ بِهِ مَا تَركهمَا حَتَّى لَقِي الله
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ mening huzurimda asrdan keyingi ikki rakaatni hech qachon tark etmaganlar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримда асрдан кейинги икки ракаатни ҳеч қачон тарк этмаганлар», деди.
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِيمَا بَين أَن يفرغ من صَلَاة الْعشَاء إِلَى الْفَجْرِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُسَلِّمُ مِنْ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ فَيَسْجُدُ السَّجْدَةَ مِنْ ذَلِكَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَتَبَيَّنَ لَهُ الْفَجْرُ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيهِ الْمُؤَذّن للإقامة فَيخرج
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Xufton namozini oʻqib boʻlgach, Bomdodgacha oʻn bir rakat namoz oʻqirdilar. Har ikki rakat orasida salom berardilar va bir rakat bilan Vitr oʻqirdilar. Biringiz ellik oyat oʻqiydigan miqdorda sajda qilardilar, soʻng boshlarini koʻtarardilar. Muazzin Bomdod namozining azonini tugatib, tong ravshan boʻlgach, ikki qisqa rakat oʻqirdilar, soʻng muazzin iqoma bilan kelguniga qadar oʻng yonboshlarida yotardilar, keyin u bilan birga chiqardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Хуфтон намозини ўқиб бўлгач, Бомдодгача ўн бир ракат намоз ўқирдилар. Ҳар икки ракат орасида салом берардилар ва бир ракат билан Витр ўқирдилар. Бирингиз эллик оят ўқийдиган миқдорда сажда қилардилар, сўнг бошларини кўтарардилар. Муаззин Бомдод намозининг азонини тугатиб, тонг равшан бўлгач, икки қисқа ракат ўқирдилар, сўнг муаззин иқома билан келгунига қадар ўнг ёнбошларида ётардилар, кейин у билан бирга чиқардилар.
وَعَنْهَا قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى رَكْعَتَيِ الْفَجْرِ فَإِنْ كُنْتُ مستيقظة حَدثنِي وَإِلَّا اضْطجع. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ bomdodning ikki rakʼatini (sunnatini) oʻqiganlaridan soʻng, agar men uygʻoq boʻlsam, men bilan gaplashardilar, boʻlmasa yonboshlab yotardilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ бомдоднинг икки ракъатини (суннатини) ўқиганларидан сўнг, агар мен уйғоқ бўлсам, мен билан гаплашардилар, бўлмаса ёнбошлаб ётардилар».
وَعَنْهَا قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى رَكْعَتَيِ الْفَجْرِ اضْطَجَعَ عَلَى شقَّه الْأَيْمن "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bomdod namozining ikki rakatini (sunnatini) oʻqigandan keyin, oʻng yonboshlari bilan yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бомдод намозининг икки ракатини (суннатини) ўқигандан кейин, ўнг ёнбошлари билан ётар эдилар.
وَعَنْهَا قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْهَا الْوتر وركعتا الْفجْر. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ tungi namozning oʻn uch rakatini oʻqir edilar; bunga vitr va bomdod namozining ikki rakati (sunnati) ham kirar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ тунги намознинг ўн уч ракатини ўқир эдилар; бунга витр ва бомдод намозининг икки ракати (суннати) ҳам кирар эди.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ لِيُصَلِّيَ افْتتح صلَاته بِرَكْعَتَيْنِ خفيفتين. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tunda namoz oʻqish uchun turganlarida, namozlarini ikki yengil rakaat bilan boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тунда намоз ўқиш учун турганларида, намозларини икки енгил ракаат билан бошлар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: لَمَّا بَدَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَثَقُلَ كَانَ أَكْثَرُ صَلَاتِهِ جَالِسًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tanalari toʻlishib, ogʻirlashgach, namozlarining koʻpini oʻtirgan holda (oʻqiydigan) boʻldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таналари тўлишиб, оғирлашгач, намозларининг кўпини ўтирган ҳолда (ўқийдиган) бўлдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ: «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ أَسْتَغْفِرُكَ لِذَنْبِي وَأَسْأَلُكَ رَحْمَتَكَ اللَّهُمَّ زِدْنِي عِلْمًا وَلَا تُزِغْ قَلْبِي بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنِي وَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi uygʻonganlarida: «La ilaha illa anta, subhanaka. Allohumma astagʻfiruka li zanbiy va asʼaluka rahmatak. Allohumma zidniy ilman va la tuzigʻ qalbiy baʼda iz hadaytaniy, va hab liy min ladunka rahmatan, innaka antal vahhab (Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sen poksan. Ey Alloh, gunohim uchun Sendan magʻfirat soʻrayman va Sendan rahmatingni soʻrayman. Ey Alloh, ilmimni ziyoda qilgin va meni hidoyat qilganingdan soʻng qalbimni ogʻdirmagin va menga huzuringdan rahmat ato etgin, albatta Sen koʻp ato etuvchisan)», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси уйғонганларида: «Ла илаҳа илла анта, субҳанака. Аллоҳумма астағфирука ли занбий ва асъалука раҳматак. Аллоҳумма зидний илман ва ла тузиғ қалбий баъда из ҳадайтаний, ва ҳаб лий мин ладунка раҳматан, иннака антал ваҳҳаб (Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сен поксан. Эй Аллоҳ, гуноҳим учун Сендан мағфират сўрайман ва Сендан раҳматингни сўрайман. Эй Аллоҳ, илмимни зиёда қилгин ва мени ҳидоят қилганингдан сўнг қалбимни оғдирмагин ва менга ҳузурингдан раҳмат ато этгин, албатта Сен кўп ато этувчисан)», дер эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ تَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَيُحْيِي آخِرَهُ ثُمَّ إِنْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ إِلَى أَهْلِهِ قَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ يَنَامُ فَإِنْ كَانَ عِنْدَ النداء الأول جنبا وثب فَأَفَاضَ عَلَيْهِ الماس وَإِنْ لَمْ يَكُنْ جُنُبًا تَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ صلى رَكْعَتَيْنِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «U zot kechaning avvalida uxlar, oxirini esa (ibodat bilan) tiriltirardilar. Soʻng ahllariga ehtiyojlari boʻlsa, ehtiyojlarini bajo keltirib, soʻng uxlardilar. Birinchi azon (vaqti) boʻlganda» — (Oisha) «sapchib turardilar» dedi, ‹qomat qildilar› demadi, vallohi! — «soʻng ustlaridan suv quyardilar» — vallohi, ‹gʻusl qildilar› demadi, lekin men u (ayolning) nimani nazarda tutayotganini bilaman — «agar junub boʻlmasalar, kishi namozga tahorat olganidek tahorat olib, soʻng ikki rakʼat oʻqirdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «У зот кечанинг аввалида ухлар, охирини эса (ибодат билан) тирилтирардилар. Сўнг аҳлларига эҳтиёжлари бўлса, эҳтиёжларини бажо келтириб, сўнг ухлардилар. Биринчи азон (вақти) бўлганда» — (Оиша) «сапчиб турардилар» деди, ‹қомат қилдилар› демади, валлоҳи! — «сўнг устларидан сув қуярдилар» — валлоҳи, ‹ғусл қилдилар› демади, лекин мен у (аёлнинг) нимани назарда тутаётганини биламан — «агар жунуб бўлмасалар, киши намозга таҳорат олганидек таҳорат олиб, сўнг икки ракъат ўқирдилар».
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى الله أدومها وَإِن قل»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga eng suyukli amallar — garchi oz boʻlsa-da, eng davomli qilinganidir», — dedilar. (Rovi) dedi: Oisha bir amalni qilsa, uni (doimiy ravishda) lozim tutar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга энг суюкли амаллар — гарчи оз бўлса-да, энг давомли қилинганидир», — дедилар. (Рови) деди: Оиша бир амални қилса, уни (доимий равишда) лозим тутар эди.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خُذُوا مِنَ الْأَعْمَالِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يمل حَتَّى تملوا»
(Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ kechasi boʻyra (hasir) bilan (bir joyni) toʻsib (oʻrab) olib, (oʻsha yerda) namoz oʻqir, kunduzi esa uni yozib, ustida oʻtirardilar. Odamlar Paygʻambar ﷺning oldiga (toʻplanib) kela boshladilar va u zotning namozlariga (ergashib) namoz oʻqir edilar; nihoyat ular koʻpaydi. Shunda (u zot) ularga yuzlanib: «Ey odamlar, amallardan kuchingiz yetadiganini qiling; chunki Alloh sizlar (toliqib) zerikmaguningizcha (savob berishdan) zerikmaydi. Allohga eng sevimli amal — agar oz boʻlsa-da — davomli (doimiy) boʻlganidir» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ кечаси бўйра (ҳасир) билан (бир жойни) тўсиб (ўраб) олиб, (ўша ерда) намоз ўқир, кундузи эса уни ёзиб, устида ўтирардилар. Одамлар Пайғамбар ﷺнинг олдига (тўпланиб) кела бошладилар ва у зотнинг намозларига (эргашиб) намоз ўқир эдилар; ниҳоят улар кўпайди. Шунда (у зот) уларга юзланиб: «Эй одамлар, амаллардан кучингиз етадиганини қилинг; чунки Аллоҳ сизлар (толиқиб) зерикмагунингизча (савоб беришдан) зерикмайди. Аллоҳга энг севимли амал — агар оз бўлса-да — давомли (доимий) бўлганидир» дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ نَاعِسٌ لَا يدْرِي لَعَلَّه يسْتَغْفر فيسب نَفسه»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar biringiz namozda mizgib (uyqusi kelib) qolsa, uyqusi tarqaguncha uxlasin; chunki mizgib namoz oʻqiganda, kishi (oʻzini) magʻfirat soʻrayaptimi yoki oʻziga yomonlik (soʻrayapti)mi — bilmaydi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бирингиз намозда мизгиб (уйқуси келиб) қолса, уйқуси тарқагунча ухласин; чунки мизгиб намоз ўқиганда, киши (ўзини) мағфират сўраяптими ёки ўзига ёмонлик (сўраяпти)ми — билмайди», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْ ذَلِكَ بِخَمْسٍ لَا يَجْلِسُ فِي شَيْء إِلَّا فِي آخرهَا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakʼat namoz oʻqir, ulardan beshtasini vitr qilardilar va faqat oxirgisidagina oʻtirardilar, boshqa hech narsada (oʻtirmasdilar).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракъат намоз ўқир, улардан бештасини витр қилардилар ва фақат охиргисидагина ўтирардилар, бошқа ҳеч нарсада (ўтирмасдилар).
وَعَن سعد بن هِشَام قَالَ انْطَلَقْتُ إِلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ: أَلَسْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ؟ قُلْتُ: بَلَى. قَالَتْ: فَإِنَّ خُلُقَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ الْقُرْآنَ. قُلْتُ: يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ وَتْرِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ: كُنَّا نُعِدُّ لَهُ سِوَاكَهُ وَطَهُورَهُ فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ مَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَهُ مِنَ اللَّيْلِ فَيَتَسَوَّكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّي تِسْعَ رَكَعَاتٍ لَا يَجْلِسُ فِيهَا إِلَّا فِي الثَّامِنَةِ فَيَذْكُرُ اللَّهَ وَيَحْمَدُهُ وَيَدْعُوهُ ثُمَّ يَنْهَضُ وَلَا يُسَلِّمُ فَيُصَلِّي التَّاسِعَةَ ثُمَّ يَقْعُدُ فَيَذْكُرُ اللَّهَ وَيَحْمَدُهُ وَيَدْعُوهُ ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَعْدَمَا يُسَلِّمُ وَهُوَ قَاعد فَتلك إِحْدَى عشرَة رَكْعَة يابني فَلَمَّا أَسَنَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخَذَ اللَّحْمَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ وَصَنَعَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِثْلَ صَنِيعِهِ فِي الْأُولَى فَتِلْكَ تِسْعٌ يَا بُنَيَّ وَكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً أَحَبَّ أَنْ يُدَاوِمَ عَلَيْهَا وَكَانَ إِذَا غَلَبَهُ نَوْمٌ أَوْ وَجَعٌ عَنْ قِيَامِ اللَّيْلِ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَلَا أَعْلَمُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلَا صَلَّى لَيْلَةً إِلَى الصُّبْحِ وَلَا صَامَ شهرا كَامِلا غير رَمَضَان. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Hishom ibn Omir Alloh yoʻlida gʻazot qilishni niyat qildi. U Madinaga keldi va u yerdagi mol-mulkini sotib, (uning puliga) qurol-yarogʻ va ot olib, oʻlgunigacha rumliklarga qarshi jihod qilishni istadi. Madinaga kelganida madinaliklardan baʼzi kishilar bilan uchrashdi, ular esa uni bu (niyat)dan qaytarib, oltita kishi Allohning Paygʻambari ﷺ hayotlik chogʻida shu (ishni) niyat qilganlarini va Allohning Paygʻambari ﷺ ularni undan qaytarib: «Sizlar uchun menda (oʻrnak boʻladigan) namuna yoʻqmi?» — deganlarini unga aytishdi. Ular buni unga soʻzlab berishgach, u (Saʼd) taloq qilgan xotiniga qaytdi va uni qaytarib olganiga guvohlar keltirdi. Soʻngra Ibn Abbosning oldiga kelib, undan Rasululloh ﷺ ning vitri haqida soʻradi. Ibn Abbos: «Rasululloh ﷺ ning vitri haqida yer yuzidagi eng biluvchi kishini koʻrsataymi?» — dedi. U: «U kim?» — dedi. (Ibn Abbos): «U Oisha. Uning oldiga borib, undan soʻragin, soʻng mening oldimga kelib, uning senga bergan javobini menga xabar qil», — dedi. Men uning oldiga joʻnab, Hakim ibn Aflahning oldiga keldim va undan meni uning oldiga olib borishini soʻradim. U: «Men uning oldiga yaqinlashmayman, chunki men uni mana shu ikki guruh (fitnasi) haqida bir narsa demaslikka man qilgan edim, u esa ularda (oʻz fikrida) davom etishdan boshqa narsani rad etdi», — dedi. (Saʼd) dedi: Men unga qasam ichirdim, shunda u keldi va biz Oishaning oldiga joʻnadik. Biz undan (kirishga) ruxsat soʻradik, u bizga ruxsat berdi, biz uning oldiga kirdik. U: «Hakimmisan?» — dedi va uni tanidi. U: «Ha», — dedi. (Oisha): «Sen bilan birga kim bor?» — dedi. U: «Saʼd ibn Hishom», — dedi. (Oisha): «Qaysi Hishom?» — dedi. U: «Ibn Omir», — dedi. Shunda (Oisha) unga rahmat soʻradi va yaxshi (gap) aytdi. Qatoda: «U Uhud kuni (shahid) boʻlgan edi», — dedi. Men: «Yo moʻminlarning onasi! Menga Rasululloh ﷺ ning axloqlari haqida xabar bergin», — dedim. U: «Qurʼon oʻqimaysanmi?» — dedi. Men: «Albatta (oʻqiyman)», — dedim. U: «Darhaqiqat, Allohning Paygʻambari ﷺ ning axloqlari Qurʼon edi», — dedi. (Saʼd) dedi: Men turib ketib, oʻlgunimcha hech kimdan hech narsa soʻramaslikka ahd qildim, soʻng menga (yana savol) koʻrindi va: «Menga Rasululloh ﷺ ning (tungi) namozlari haqida xabar bergin», — dedim. U: «{Yo, (kiyimga) burkanib olgan!} (Muzzammil 1) ni oʻqimaysanmi?» — dedi. Men: «Albatta», — dedim. U: «Darhaqiqat, Alloh azza va jalla shu suraning boshida tun namozini farz qildi, shunda Allohning Paygʻambari ﷺ va sahobalari bir yil davomida (uni) oʻqib turdilar. Alloh bu suraning xotima (oxiri)ni osmonda oʻn ikki oy (nozil qilmay) ushlab turdi, nihoyat Alloh bu suraning oxirida yengillikni nozil qildi va tun namozi farzdan keyin nafl boʻlib qoldi», — dedi. (Saʼd) dedi: Men: «Yo moʻminlarning onasi! Menga Rasululloh ﷺ ning vitri haqida xabar bergin», — dedim. U: «Biz unga misvoki va tahorat suvini hozirlab qoʻyar edik. Alloh kechadan Oʻzi istagan paytda u zotni (uygʻotib) turgizar edi. U zot misvok ishlatib, tahorat qilib, toʻqqiz rakʼat namoz oʻqir, faqat sakkizinchisida oʻtirar, Allohni zikr qilib, Unga hamd aytib, Unga duo qilar, soʻng salom bermay turib (oʻrnidan) qoʻzgʻalar, soʻng turib toʻqqizinchi (rakʼat)ni oʻqir, soʻng oʻtirib, Allohni zikr qilib, Unga hamd aytib, Unga duo qilar, soʻng bizga eshittirib salom berar edi. Salom berganidan keyin oʻtirgan holda ikki rakʼat (yana) oʻqir edi. Mana shu oʻn bir rakʼat, ey oʻgʻilcham! Allohning Paygʻambari ﷺ keksayib, vazni ogʻirlashgach, etti (rakʼat) bilan vitr qilar va (qolgan) ikki rakʼatda avvalgisi kabi qilar edi. Mana shu toʻqqiz (rakʼat), ey oʻgʻilcham! Allohning Paygʻambari ﷺ bir namozni oʻqisalar, unga davom etishni yaxshi koʻrar edilar. Agar tun namozidan uyqu yoki ogʻriq u zotni gʻolib qoʻysa, kunduzi oʻn ikki rakʼat oʻqir edilar. Men Allohning Paygʻambari ﷺ ning butun Qurʼonni bir kechada oʻqiganlarini ham, bir kechani tonggacha namoz oʻqib chiqqanlarini ham, Ramazondan boshqa biron oyni toʻliq roʻza tutganlarini ham bilmayman», — dedi. (Saʼd) dedi: Men Ibn Abbosning oldiga joʻnab, unga (Oishaning) hadisini soʻzlab berdim. U: «(Oisha) rost aytdi. Agar men unga yaqin boʻlganimda yoki uning oldiga kirar boʻlganimda, men uning huzuriga borib, undan ogʻzaki (eshitib) olar edim», — dedi. (Saʼd) dedi: Men: «Agar sen uning oldiga kirmasligingni bilganimda, senga uning hadisini soʻzlab bermas edim», — dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Ҳишом ибн Омир Аллоҳ йўлида ғазот қилишни ният қилди. У Мадинага келди ва у ердаги мол-мулкини сотиб, (унинг пулига) қурол-яроғ ва от олиб, ўлгунигача румликларга қарши жиҳод қилишни истади. Мадинага келганида мадиналиклардан баъзи кишилар билан учрашди, улар эса уни бу (ният)дан қайтариб, олтита киши Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ ҳаётлик чоғида шу (ишни) ният қилганларини ва Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ уларни ундан қайтариб: «Сизлар учун менда (ўрнак бўладиган) намуна йўқми?» — деганларини унга айтишди. Улар буни унга сўзлаб беришгач, у (Саъд) талоқ қилган хотинига қайтди ва уни қайтариб олганига гувоҳлар келтирди. Сўнгра Ибн Аббоснинг олдига келиб, ундан Расулуллоҳ ﷺ нинг витри ҳақида сўради. Ибн Аббос: «Расулуллоҳ ﷺ нинг витри ҳақида ер юзидаги энг билувчи кишини кўрсатайми?» — деди. У: «У ким?» — деди. (Ибн Аббос): «У Оиша. Унинг олдига бориб, ундан сўрагин, сўнг менинг олдимга келиб, унинг сенга берган жавобини менга хабар қил», — деди. Мен унинг олдига жўнаб, Ҳаким ибн Афлаҳнинг олдига келдим ва ундан мени унинг олдига олиб боришини сўрадим. У: «Мен унинг олдига яқинлашмайман, чунки мен уни мана шу икки гуруҳ (фитнаси) ҳақида бир нарса демасликка ман қилган эдим, у эса уларда (ўз фикрида) давом этишдан бошқа нарсани рад этди», — деди. (Саъд) деди: Мен унга қасам ичирдим, шунда у келди ва биз Оишанинг олдига жўнадик. Биз ундан (киришга) рухсат сўрадик, у бизга рухсат берди, биз унинг олдига кирдик. У: «Ҳакиммисан?» — деди ва уни таниди. У: «Ҳа», — деди. (Оиша): «Сен билан бирга ким бор?» — деди. У: «Саъд ибн Ҳишом», — деди. (Оиша): «Қайси Ҳишом?» — деди. У: «Ибн Омир», — деди. Шунда (Оиша) унга раҳмат сўради ва яхши (гап) айтди. Қатода: «У Уҳуд куни (шаҳид) бўлган эди», — деди. Мен: «Ё мўминларнинг онаси! Менга Расулуллоҳ ﷺ нинг ахлоқлари ҳақида хабар бергин», — дедим. У: «Қуръон ўқимайсанми?» — деди. Мен: «Албатта (ўқийман)», — дедим. У: «Дарҳақиқат, Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ нинг ахлоқлари Қуръон эди», — деди. (Саъд) деди: Мен туриб кетиб, ўлгунимча ҳеч кимдан ҳеч нарса сўрамасликка аҳд қилдим, сўнг менга (яна савол) кўринди ва: «Менга Расулуллоҳ ﷺ нинг (тунги) намозлари ҳақида хабар бергин», — дедим. У: «{Ё, (кийимга) бурканиб олган!} (Муззаммил 1) ни ўқимайсанми?» — деди. Мен: «Албатта», — дедим. У: «Дарҳақиқат, Аллоҳ азза ва жалла шу суранинг бошида тун намозини фарз қилди, шунда Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ ва саҳобалари бир йил давомида (уни) ўқиб турдилар. Аллоҳ бу суранинг хотима (охири)ни осмонда ўн икки ой (нозил қилмай) ушлаб турди, ниҳоят Аллоҳ бу суранинг охирида енгилликни нозил қилди ва тун намози фарздан кейин нафл бўлиб қолди», — деди. (Саъд) деди: Мен: «Ё мўминларнинг онаси! Менга Расулуллоҳ ﷺ нинг витри ҳақида хабар бергин», — дедим. У: «Биз унга мисвоки ва таҳорат сувини ҳозирлаб қўяр эдик. Аллоҳ кечадан Ўзи истаган пайтда у зотни (уйғотиб) тургизар эди. У зот мисвок ишлатиб, таҳорат қилиб, тўққиз ракъат намоз ўқир, фақат саккизинчисида ўтирар, Аллоҳни зикр қилиб, Унга ҳамд айтиб, Унга дуо қилар, сўнг салом бермай туриб (ўрнидан) қўзғалар, сўнг туриб тўққизинчи (ракъат)ни ўқир, сўнг ўтириб, Аллоҳни зикр қилиб, Унга ҳамд айтиб, Унга дуо қилар, сўнг бизга эшиттириб салом берар эди. Салом берганидан кейин ўтирган ҳолда икки ракъат (яна) ўқир эди. Мана шу ўн бир ракъат, эй ўғилчам! Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ кексайиб, вазни оғирлашгач, этти (ракъат) билан витр қилар ва (қолган) икки ракъатда аввалгиси каби қилар эди. Мана шу тўққиз (ракъат), эй ўғилчам! Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ бир намозни ўқисалар, унга давом этишни яхши кўрар эдилар. Агар тун намозидан уйқу ёки оғриқ у зотни ғолиб қўйса, кундузи ўн икки ракъат ўқир эдилар. Мен Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ нинг бутун Қуръонни бир кечада ўқиганларини ҳам, бир кечани тонггача намоз ўқиб чиққанларини ҳам, Рамазондан бошқа бирон ойни тўлиқ рўза тутганларини ҳам билмайман», — деди. (Саъд) деди: Мен Ибн Аббоснинг олдига жўнаб, унга (Оишанинг) ҳадисини сўзлаб бердим. У: «(Оиша) рост айтди. Агар мен унга яқин бўлганимда ёки унинг олдига кирар бўлганимда, мен унинг ҳузурига бориб, ундан оғзаки (эшитиб) олар эдим», — деди. (Саъд) деди: Мен: «Агар сен унинг олдига кирмаслигингни билганимда, сенга унинг ҳадисини сўзлаб бермас эдим», — дедим.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: مِنْ كُلَّ اللَّيْلِ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ وَأَوْسَطِهِ وَآخِرِهِ وَانْتَهَى وَتْرُهُ إِلَى السَّحَرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechaning har bir qismida — avvalida, oʻrtasida va oxirida vitr oʻqiganlar. (Umrlarining) oxirida vitrlari saharga (tonggacha) yetib bordi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ҳар бир қисмида — аввалида, ўртасида ва охирида витр ўқиганлар. (Умрларининг) охирида витрлари саҳарга (тонггача) етиб борди.
وَعَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ جُرَيْجٍ قَالَ: سَأَلْنَا عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يُوتِرُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَتْ: كَانَ يَقْرَأُ فِي الْأُولَى بِ (سَبِّحِ اسْم رَبك الْأَعْلَى)
وَفِي الثَّانِيَةِ بِ (قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ)
وَفَى الثَّالِثَةِ بِ (قُلْ هُوَ اللَّهُ أحد)
والمعوذتين وَرَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد
وَرَوَاهُ النَّسَائِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى
وَرَوَاهُ ألأحمد عَن أبي بن كَعْب
والدارمي عَن ابْن عَبَّاس وَلم يذكرُوا والمعوذتين
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abdulaziz ibn Jurayj aytdi: Biz Oishadan «Rasululloh ﷺ qaysi narsa bilan vitr oʻqir edilar?» deb soʻradik. U: «Birinchisida {Sabbihisma robbikal aʼlaa} (Aʼlo surasi)ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafirun} (Kofirun surasi)ni, uchinchisida {Qul huvalloohu ahad} (Ixlos surasi)ni va muavvizatayn (Falaq va Nos)ni oʻqir edilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hasan gʻarib hadisdir. Bu Abdulaziz — Ato (shogirdi) boʻlgan Ibn Jurayjning otasidir, Ibn Jurayjning ismi Abdulmalik ibn Abdulaziz ibn Jurayjdir. Bu hadisni Yahyo ibn Said al-Ansoriy Amradan, u Oishadan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абдулазиз ибн Журайж айтди: Биз Оишадан «Расулуллоҳ ﷺ қайси нарса билан витр ўқир эдилар?» деб сўрадик. У: «Биринчисида {Саббиҳисма роббикал аълаа} (Аъло сураси)ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафирун} (Кофирун сураси)ни, учинчисида {Қул ҳуваллооҳу аҳад} (Ихлос сураси)ни ва муаввизатайн (Фалақ ва Нос)ни ўқир эдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ғариб ҳадисдир. Бу Абдулазиз — Ато (шогирди) бўлган Ибн Журайжнинг отасидир, Ибн Журайжнинг исми Абдулмалик ибн Абдулазиз ибн Журайждир. Бу ҳадисни Яҳё ибн Саид ал-Ансорий Амрадан, у Оишадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ وَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ يَفْعَلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirib namoz oʻqir, oʻtirgan holda (Qurʼon) oʻqir edilar. Qiroatlaridan oʻttiz yoki qirq oyat boʻladigan miqdor qolganida tik turib, tik turgan holda oʻqir, soʻng ruku qilar, soʻng sajda qilar edilar. Soʻng ikkinchi rakaatda ham xuddi shunday qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтириб намоз ўқир, ўтирган ҳолда (Қуръон) ўқир эдилар. Қироатларидан ўттиз ёки қирқ оят бўладиган миқдор қолганида тик туриб, тик турган ҳолда ўқир, сўнг руку қилар, сўнг сажда қилар эдилар. Сўнг иккинчи ракаатда ҳам худди шундай қилар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ ثُمَّ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ يَقْرَأُ فِيهِمَا وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ. رَوَاهُ ابْن مَاجَه
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir rakat bilan vitr oʻqir, soʻng oʻtirgan holda qiroat qilib ikki rakat oʻqir, rukuga bormoqchi boʻlganlarida esa turib rukuga borar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ракат билан витр ўқир, сўнг ўтирган ҳолда қироат қилиб икки ракат ўқир, рукуга бормоқчи бўлганларида эса туриб рукуга борар эдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: فَقَدْتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فَإِذَا هُوَ بِالْبَقِيعِ فَقَالَ " أَكُنْتِ تَخَافِينَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ؟ قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ظَنَنْتُ أَنَّكَ أَتَيْتَ بَعْضَ نِسَائِكَ فَقَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَنْزِلُ لَيْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَغْفِرُ لِأَكْثَرَ مِنْ عَدَدِ شَعْرِ غَنَمِ كَلْبٍ " رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَزَادَ رَزِينٌ: «مِمَّنِ اسْتَحَقَّ النَّارَ» وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: سَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَعْنِي البُخَارِيّ يضعف هَذَا الحَدِيث
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kechasi Rasulullohni ﷺ topa olmadim, shuning uchun chiqib (qarasam), u zot Baqiʼda ekanlar. U zot: «Alloh va Uning Rasuli senga zulm qilishidan qoʻrqdingmi?» dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, men sizni baʼzi ayollaringiznikiga bordingiz, deb oʻyladim», dedim. Shunda u zot: «Albatta, Alloh azza va jalla Shaʼbonning oʻrtasidagi kechada dunyo osmoniga tushib, Kalb (qabilasi)ning qoʻylari junining sonidan koʻproq kishini magʻfirat qiladi», dedilar. Bu bobda Abu Bakr Siddiqdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisini biz faqat shu yoʻldan, Hajjojning hadisidan bilamiz. Men Muhammad (al-Buxoriy)ning bu hadisni zaif sanaganini eshitdim va u: «Yahyo ibn Abu Kasir Urvadan eshitmagan, Hajjoj ibn Artoa esa Yahyo ibn Abu Kasirdan eshitmagan», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кечаси Расулуллоҳни ﷺ топа олмадим, шунинг учун чиқиб (қарасам), у зот Бақиъда эканлар. У зот: «Аллоҳ ва Унинг Расули сенга зулм қилишидан қўрқдингми?» дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен сизни баъзи аёлларингизникига бордингиз, деб ўйладим», дедим. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла Шаъбоннинг ўртасидаги кечада дунё осмонига тушиб, Калб (қабиласи)нинг қўйлари жунининг сонидан кўпроқ кишини мағфират қилади», дедилар. Бу бобда Абу Бакр Сиддиқдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадисини биз фақат шу йўлдан, Ҳажжожнинг ҳадисидан биламиз. Мен Муҳаммад (ал-Бухорий)нинг бу ҳадисни заиф санаганини эшитдим ва у: «Яҳё ибн Абу Касир Урвадан эшитмаган, Ҳажжож ибн Артоа эса Яҳё ибн Абу Касирдан эшитмаган», деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «هَل تدرين مَا هَذِه اللَّيْل؟» يَعْنِي لَيْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ قَالَتْ: مَا فِيهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ: «فِيهَا أَنْ يُكْتَبَ كلُّ مَوْلُودٍ مِنْ بَنِي آدَمَ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَفِيهَا أَنْ يُكْتَبَ كُلُّ هَالِكٍ مِنْ بَنِي آدَمَ فِي هَذِهِ السَّنَةِ وَفِيهَا تُرْفَعُ أَعْمَالُهُمْ وَفِيهَا تَنْزِلُ أَرْزَاقُهُمْ» . فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا بِرَحْمَةِ اللَّهِ تَعَالَى؟ فَقَالَ: «مَا مِنْ أحد يدْخل الْجنَّة إِلَّا برحمة الله تَعَالَى» . ثَلَاثًا. قُلْتُ: وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى هَامَتِهِ فَقَالَ: «وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ بِرَحْمَتِهِ» . يَقُولُهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعْوَات الْكَبِير
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bu kecha nima ekanini bilasanmi?» dedilar — yaʼni Shaʼbon oyining oʻrtasidagi kechani (nazarda tutdilar). Oisha: «Unda nima bor, ey Allohning Rasuli?» dedi. U zot: «Unda bu yili Odam bolalaridan tugʻiladigan har bir kishi yoziladi, unda bu yili Odam bolalaridan vafot etadigan har bir kishi yoziladi, unda ularning amallari (osmonga) koʻtariladi va unda ularning rizqlari (yerga) tushiriladi», dedilar. U (Oisha): «Ey Allohning Rasuli, hech kim Allohning rahmatisiz jannatga kirmaydimi?» dedi. U zot uch marta: «Hech kim Allohning rahmatisiz jannatga kirmaydi», dedilar. Men: «Siz ham-a, ey Allohning Rasuli?» dedim. Shunda u zot qoʻllarini boshlariga qoʻyib: «Men ham, faqat Alloh meni Oʻz rahmati bilan oʻrasagina (kiraman)», dedilar va buni uch marta takrorladilar. Bayhaqiy uni ad-Daʼavot al-kabirda rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бу кеча нима эканини биласанми?» дедилар — яъни Шаъбон ойининг ўртасидаги кечани (назарда тутдилар). Оиша: «Унда нима бор, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. У зот: «Унда бу йили Одам болаларидан туғиладиган ҳар бир киши ёзилади, унда бу йили Одам болаларидан вафот этадиган ҳар бир киши ёзилади, унда уларнинг амаллари (осмонга) кўтарилади ва унда уларнинг ризқлари (ерга) туширилади», дедилар. У (Оиша): «Эй Аллоҳнинг Расули, ҳеч ким Аллоҳнинг раҳматисиз жаннатга кирмайдими?» деди. У зот уч марта: «Ҳеч ким Аллоҳнинг раҳматисиз жаннатга кирмайди», дедилар. Мен: «Сиз ҳам-а, эй Аллоҳнинг Расули?» дедим. Шунда у зот қўлларини бошларига қўйиб: «Мен ҳам, фақат Аллоҳ мени Ўз раҳмати билан ўрасагина (кираман)», дедилар ва буни уч марта такрорладилар. Байҳақий уни ад-Даъавот ал-кабирда ривоят қилган.
وَعَن معَاذَة قَالَتْ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ: كَمْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي صَلَاةَ الضُّحَى؟ قَالَتْ: أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَيَزِيدُ مَا شَاءَ اللَّهُ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u Oishadan: «Rasululloh ﷺ zuho (chosht) namozini necha rakat oʻqirdilar?» — deb soʻradi. (Oisha): «Toʻrt rakat, xohlaganlarida (undan) ziyoda (ham) qilardilar», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у Оишадан: «Расулуллоҳ ﷺ зуҳо (чошт) намозини неча ракат ўқирдилар?» — деб сўради. (Оиша): «Тўрт ракат, хоҳлаганларида (ундан) зиёда (ҳам) қилардилар», — деди.
وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا كَانَتْ تُصَلِّي الضُّحَى ثَمَانِي رَكَعَاتٍ ثُمَّ تَقُولُ: «لَوْ نُشِرَ لِي أَبَوَايَ مَا تركتهَا» . رَوَاهُ مَالك
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u zoha (choshgoh) namozini sakkiz rakat oʻqir, soʻngra: «Agar ota-onam men uchun tiriltirilsa ham, men uni (bu namozni) tark etmagan boʻlardim», derdi. Molik rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у зоҳа (чошгоҳ) намозини саккиз ракат ўқир, сўнгра: «Агар ота-онам мен учун тирилтирилса ҳам, мен уни (бу намозни) тарк этмаган бўлардим», дерди. Молик ривоят қилган.
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ ذَلِكَ قَدْ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصَرَ الصَّلَاةَ وَأَتَمَّ. رَوَاهُ فِي شرح السّنة
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bularning barchasini qilganlar: namozni qasr ham qilganlar, toʻliq (tomom) ham oʻqiganlar», dedi. Bagʻaviy uni Sharh us-sunnada rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ буларнинг барчасини қилганлар: намозни қаср ҳам қилганлар, тўлиқ (томом) ҳам ўқиганлар», деди. Бағавий уни Шарҳ ус-суннада ривоят қилган.
وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مَا عَلَى أَحَدِكُمْ إِنْ وَجَدَ أَنْ يَتَّخِذَ ثَوْبَيْنِ لِيَوْمِ الْجُمُعَةِ سِوَى ثَوْبَيْ مَهْنَتِهِ» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَه
وَرَوَاهُ مَالك عَن يحيى بن سعيد
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni odamlarga xutba qildilar va ularning ustida junli kiyimlarni koʻrdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Biringizga imkoni boʻlsa, ish kiyimidan boshqa jumasi uchun ikkita kiyim tutsa, nima boʻladi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни одамларга хутба қилдилар ва уларнинг устида жунли кийимларни кўрдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизга имкони бўлса, иш кийимидан бошқа жумаси учун иккита кийим тутса, нима бўлади?» дедилар.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلْيَتَحَوَّلْ مِنْ مَجْلِسِهِ ذَلِكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namoz oʻqiyotgan paytda mudrab qolsa, uyqu undan ketguncha yotib uxlasin. Chunki biringiz mudrab turib namoz oʻqisa, ehtimol u istigʻfor aytmoqchi boʻlib (oʻrniga) oʻzini soʻkib qoʻyar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Anas va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Oishaning hadisi hasan sahih hadisdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намоз ўқиётган пайтда мудраб қолса, уйқу ундан кетгунча ётиб ухласин. Чунки бирингиз мудраб туриб намоз ўқиса, эҳтимол у истиғфор айтмоқчи бўлиб (ўрнига) ўзини сўкиб қўяр», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Анас ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Оишанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: إِنَّ أَبَا بَكْرٍ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُدَفِّفَانِ وَتَضْرِبَانِ وَفِي رِوَايَةٍ: تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتِ الْأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَغَشٍّ بِثَوْبِهِ فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَالَ: " دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ وَفِي رِوَايَةٍ: يَا أَبَا بَكْرٍ إِن لكل قوم عيدا وَهَذَا عيدنا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Mino kunlarida Abu Bakr uning oldiga keldi — uning (yaʼni Oishaning) yonida ikkita qiz (bola) doira chalayotgan edi, Paygʻambar ﷺ esa — kiyimi bilan oʻzini yopib (yotgan) edi. Abu Bakr ikki qizni koyidi, lekin Paygʻambar ﷺ yuzini ochib: «Ey Abu Bakr! Ularni qoʻyib qoʻy — chunki bular — iyd (bayram) kunlaridir», — dedi. Oʻsha kunlar — Mino kunlari edi. Oisha qoʻshdi: «Men habashliklar masjidda oʻynayotganini tomosha qilayotganimda, Paygʻambar ﷺ meni (oʻzi bilan) toʻsib turardi. Umar ularni koyidi, lekin Paygʻambar ﷺ: ‹Ularni qoʻyib qoʻy, ey Bani Arfida! Oʻynanglar — chunki sizlar omonsizlar (yaʼni xavfsizsizlar)›, — dedi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мино кунларида Абу Бакр унинг олдига келди — унинг (яъни Оишанинг) ёнида иккита қиз (бола) доира чалаётган эди, Пайғамбар ﷺ эса — кийими билан ўзини ёпиб (ётган) эди. Абу Бакр икки қизни койиди, лекин Пайғамбар ﷺ юзини очиб: «Эй Абу Бакр! Уларни қўйиб қўй — чунки булар — ийд (байрам) кунларидир», — деди. Ўша кунлар — Мино кунлари эди. Оиша қўшди: «Мен ҳабашликлар масжидда ўйнаётганини томоша қилаётганимда, Пайғамбар ﷺ мени (ўзи билан) тўсиб турарди. Умар уларни койиди, лекин Пайғамбар ﷺ: ‹Уларни қўйиб қўй, эй Бани Арфида! Ўйнанглар — чунки сизлар омонсизлар (яъни хавфсизсизлар)›, — деди».
وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِكَبْشٍ أَقْرَنَ يَطَأُ فِي سَوَادٍ وَيَبْرَكُ فِي سَوَادٍ وَيَنْظُرُ فِي سَوَادٍ فَأُتِيَ بِهِ لِيُضَحِّيَ بِهِ قَالَ: «يَا عَائِشَةُ هَلُمِّي الْمُدْيَةَ» ثُمَّ قَالَ: «اشْحَذِيهَا بِحَجَرٍ» فَفَعَلَتْ ثُمَّ أَخَذَهَا وَأَخَذَ الْكَبْشَ فَأَضْجَعَهُ ثُمَّ ذَبَحَهُ ثُمَّ قَالَ: «بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَمِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ» . ثُمَّ ضحى بِهِ. رَوَاهُ مُسلم
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoradan (qora rang ichida) yuradigan, qorada yotadigan va qoradan (qora rang orqali) qaraydigan shoxli bir qoʻchqorni (keltirishni) buyurdilar. Bas, uni qurbonlik qilish uchun olib kelindi. U zot (Oishaga): «Yo Oisha! Pichoqni keltir», — dedilar. Soʻngra: «Uni tosh bilan oʻtkirla», — dedilar. (Oisha) shunday qildi. Soʻngra u zot uni (pichoqni) olib, qoʻchqorni ham olib, uni yonboshlatib yotqizdilar, soʻngra soʻydilar va: «Bismillohi, allohumma taqabbal min Muhammadin va oli Muhammadin va min ummati Muhammadin (Alloh nomi bilan; ey Alloh, buni Muhammaddan, Muhammadning oilasidan va Muhammadning ummatidan qabul ayla)», — dedilar. Soʻngra uni qurbonlik qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қорадан (қора ранг ичида) юрадиган, қорада ётадиган ва қорадан (қора ранг орқали) қарайдиган шохли бир қўчқорни (келтиришни) буюрдилар. Бас, уни қурбонлик қилиш учун олиб келинди. У зот (Оишага): «Ё Оиша! Пичоқни келтир», — дедилар. Сўнгра: «Уни тош билан ўткирла», — дедилар. (Оиша) шундай қилди. Сўнгра у зот уни (пичоқни) олиб, қўчқорни ҳам олиб, уни ёнбошлатиб ётқиздилар, сўнгра сўйдилар ва: «Бисмиллоҳи, аллоҳумма тақаббал мин Муҳаммадин ва оли Муҳаммадин ва мин уммати Муҳаммадин (Аллоҳ номи билан; эй Аллоҳ, буни Муҳаммаддан, Муҳаммаднинг оиласидан ва Муҳаммаднинг умматидан қабул айла)», — дедилар. Сўнгра уни қурбонлик қилдилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا عَمِلَ ابْنُ آدَمَ مِنْ عَمَلٍ يَوْمَ النَّحْرِ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ مِنْ إِهْرَاقِ الدَّمِ وَإِنَّهُ لَيُؤْتَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقُرُونِهَا وَأَشْعَارِهَا وَأَظْلَافِهَا وَإِنَّ الدَّمَ لَيَقَعُ مِنَ الله بمَكَان قبل أَن يَقع بِالْأَرْضِ فيطيبوا بهَا نفسا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Inson Nahr (qurbonlik) kunida qon oqizishdan (qurbonlik soʻyishdan) Alloh nazdida sevimliroq boʻlgan biron amalni qilmaydi. Albatta, u (qurbonlik) Qiyomat kunida shoxlari, junlari va tuyoqlari bilan keladi. Va albatta, qon yerga tushishidan oldin Alloh nazdida bir maqomga tushadi. Bas, uning bilan koʻnglingizni xush qilinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir; uni Hishom ibn Urva hadisidan faqat shu yoʻl bilan bilamiz. Abu Musannoning ismi Sulaymon ibn Yaziddir; undan Ibn Abu Fudayk rivoyat qilgan. Abu Iso aytdi: Rasululloh ﷺdan: «Qurbonlikdagi har bir tuk evaziga uning egasiga bir yaxshilik bordir», deganlari ham rivoyat qilinadi. «Uning shoxlari evaziga» deb ham rivoyat qilinadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Инсон Наҳр (қурбонлик) кунида қон оқизишдан (қурбонлик сўйишдан) Аллоҳ наздида севимлироқ бўлган бирон амални қилмайди. Албатта, у (қурбонлик) Қиёмат кунида шохлари, жунлари ва туёқлари билан келади. Ва албатта, қон ерга тушишидан олдин Аллоҳ наздида бир мақомга тушади. Бас, унинг билан кўнглингизни хуш қилинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир; уни Ҳишом ибн Урва ҳадисидан фақат шу йўл билан биламиз. Абу Мусаннонинг исми Сулаймон ибн Язиддир; ундан Ибн Абу Фудайк ривоят қилган. Абу Исо айтди: Расулуллоҳ ﷺдан: «Қурбонликдаги ҳар бир тук эвазига унинг эгасига бир яхшилик бордир», деганлари ҳам ривоят қилинади. «Унинг шохлари эвазига» деб ҳам ривоят қилинади.
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: إِنَّ الشَّمْسَ خَسَفَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ مُنَادِيًا: الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَتقدم فصلى أَربع رَكْعَات وَفِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبع سَجدَات. قَالَت عَائِشَة: مَا رَكَعْتُ رُكُوعًا قَطُّ وَلَا سَجَدْتُ سُجُودًا قطّ كَانَ أطول مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ zamonida quyosh tutildi. Shunda u zot ‹as-solatu jomiʼa (namozga toʻplaninglar)› deb jarchi yubordilar. Odamlar toʻplandilar, u zot oldinga oʻtib, takbir aytdilar va ikki rakʼatda toʻrt rukuʼ va toʻrt sajda bilan namoz oʻqidilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ замонида қуёш тутилди. Шунда у зот ‹ас-солату жомиъа (намозга тўпланинглар)› деб жарчи юбордилар. Одамлар тўпландилар, у зот олдинга ўтиб, такбир айтдилар ва икки ракъатда тўрт рукуъ ва тўрт сажда билан намоз ўқидилар.»
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: جَهَرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاةِ الخسوف بقرَاءَته
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ tutilish namozida (Qurʼonni) jahriy oʻqidilar; tutilish namozini tugatgach, takbir aytib, rukuʼ qildilar. Rukuʼdan tik turganlarida: «Samiʼalloohu liman hamidah, Robbana va lakal-hamd», — der edilar. Soʻng yana qiroatni boshlar edilar. Tutilish namozida ikki rakatda toʻrt rukuʼ va toʻrt sajda bor. Avzoiy va boshqalar: «Biz Zuhriydan — u Urvadan, u Oishadan — eshitdik: ‹Rasululloh ﷺ hayotlik paytlarida quyosh tutildi va u zot bir kishiga: Jamoat namozi, — deb eʼlon qildirdilar. U zot namozga imomlik qilib, ikki rakatda toʻrt rukuʼ va toʻrt sajda qildilar›», — dedi. Valid rivoyat qiladiki, Abdurrahmon ibn Namir unga — u shuning oʻxshashini eshitganini — xabar berdi. Ibn Shihob ham shuning oʻxshashini eshitdi. Zuhriy: «Men (Urvadan): Akang Abdulloh ibn Zubayr nima qildi? U Madinada (tutilish) namozini oʻqiganda, bomdod namozidek ikki rakat oʻqidi, — deb (soʻradim). Urva: U (bu borada) Paygʻambar ﷺ ning sunnatini qoʻldan boy berdi, — deb javob berdi», — dedi. Sulaymon ibn Kasir va Sufyon ibn Husayn Zuhriydan: «Tutilish namozi jahriy qiroat bilan oʻqilar edi», — deb rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ тутилиш намозида (Қуръонни) жаҳрий ўқидилар; тутилиш намозини тугатгач, такбир айтиб, рукуъ қилдилар. Рукуъдан тик турганларида: «Самиъаллооҳу лиман ҳамидаҳ, Роббана ва лакал-ҳамд», — дер эдилар. Сўнг яна қироатни бошлар эдилар. Тутилиш намозида икки ракатда тўрт рукуъ ва тўрт сажда бор. Авзоий ва бошқалар: «Биз Зуҳрийдан — у Урвадан, у Оишадан — эшитдик: ‹Расулуллоҳ ﷺ ҳаётлик пайтларида қуёш тутилди ва у зот бир кишига: Жамоат намози, — деб эълон қилдирдилар. У зот намозга имомлик қилиб, икки ракатда тўрт рукуъ ва тўрт сажда қилдилар›», — деди. Валид ривоят қиладики, Абдурраҳмон ибн Намир унга — у шунинг ўхшашини эшитганини — хабар берди. Ибн Шиҳоб ҳам шунинг ўхшашини эшитди. Зуҳрий: «Мен (Урвадан): Аканг Абдуллоҳ ибн Зубайр нима қилди? У Мадинада (тутилиш) намозини ўқиганда, бомдод намозидек икки ракат ўқиди, — деб (сўрадим). Урва: У (бу борада) Пайғамбар ﷺ нинг суннатини қўлдан бой берди, — деб жавоб берди», — деди. Сулаймон ибн Касир ва Суфён ибн Ҳусайн Зуҳрийдан: «Тутилиш намози жаҳрий қироат билан ўқилар эди», — деб ривоят қилди.
وَعَنْ عَائِشَةَ نَحْوُ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَالَتْ: ثُمَّ سَجَدَ فَأَطَالَ السُّجُودَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدِ انْجَلَتِ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَادْعُوا اللَّهَ وَكَبِّرُوا وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا» ثُمَّ قَالَ: «يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرُ مِنَ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا»
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayotlik paytlarida quyosh tutildi; bas, u zot odamlarga namozga imomlik qildilar: turib, uzoq qiyom qildilar, soʻng uzoq (vaqt) rukuʼ qildilar. Soʻng yana turib, uzoq qiyom qildilar, lekin bu safar turish muddati birinchisidan qisqaroq edi. Yana uzoq, lekin birinchisidan qisqaroq rukuʼ qildilar, soʻng sajda qilib, sajdani choʻzdilar. Ikkinchi rakatda ham birinchisidagidek qildilar, soʻng namozni tugatdilar; oʻshanda quyosh (tutilishi) ochilgan edi. U zot xutba qildilar va Allohga hamd hamda sano aytib: «Quyosh va oy — Allohning belgilaridan ikki belgi; ular biror kishining oʻlishi yoki tirilishi sababli tutilmaydi. Bas, tutilishni koʻrganingizda, Allohni yodga olinglar, takbir aytinglar, namoz oʻqinglar va sadaqa beringlar», — dedilar. Paygʻambar ﷺ soʻng: «Ey Muhammad ummati, Allohga qasamki, Allohdan koʻproq gʻayrat (ornomus)ga ega zot yoʻq — chunki U oʻz bandalari — erkak yoki ayol — zino qilishini harom qilgan. Ey Muhammad ummati, Allohga qasamki, agar men bilgan narsani bilganingizda, kam kular va koʻp yigʻlar edingiz», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳаётлик пайтларида қуёш тутилди; бас, у зот одамларга намозга имомлик қилдилар: туриб, узоқ қиём қилдилар, сўнг узоқ (вақт) рукуъ қилдилар. Сўнг яна туриб, узоқ қиём қилдилар, лекин бу сафар туриш муддати биринчисидан қисқароқ эди. Яна узоқ, лекин биринчисидан қисқароқ рукуъ қилдилар, сўнг сажда қилиб, саждани чўздилар. Иккинчи ракатда ҳам биринчисидагидек қилдилар, сўнг намозни тугатдилар; ўшанда қуёш (тутилиши) очилган эди. У зот хутба қилдилар ва Аллоҳга ҳамд ҳамда сано айтиб: «Қуёш ва ой — Аллоҳнинг белгиларидан икки белги; улар бирор кишининг ўлиши ёки тирилиши сабабли тутилмайди. Бас, тутилишни кўрганингизда, Аллоҳни ёдга олинглар, такбир айтинглар, намоз ўқинглар ва садақа беринглар», — дедилар. Пайғамбар ﷺ сўнг: «Эй Муҳаммад уммати, Аллоҳга қасамки, Аллоҳдан кўпроқ ғайрат (орномус)га эга зот йўқ — чунки У ўз бандалари — эркак ёки аёл — зино қилишини ҳаром қилган. Эй Муҳаммад уммати, Аллоҳга қасамки, агар мен билган нарсани билганингизда, кам кулар ва кўп йиғлар эдингиз», — дедилар.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى الْمَطَرَ قَالَ: «اللَّهُمَّ صيبا نَافِعًا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ yomgʻirni koʻrganlarida: «Allohummajʼalhu sayyiban haniyan (Ey Alloh, uni foydali, bardavom yomgʻir qilgin)», deb aytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ёмғирни кўрганларида: «Аллоҳуммажъалҳу саййибан ҳаниян (Эй Аллоҳ, уни фойдали, бардавом ёмғир қилгин)», деб айтардилар.
عَن عَائِشَة قَالَتْ: شَكَا النَّاسُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُحُوطَ الْمَطَرِ فَأَمَرَ بِمِنْبَرٍ فَوُضِعَ لَهُ فِي الْمُصَلَّى وَوَعَدَ النَّاسَ يَوْمًا يَخْرُجُونَ فِيهِ. قَالَتْ عَائِشَةُ: فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ بَدَا حَاجِبُ الشَّمْسِ فَقَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَبَّرَ وَحَمِدَ اللَّهَ عزوجل ثُمَّ قَالَ: «إِنَّكُمْ شَكَوْتُمْ جَدْبَ دِيَارِكُمْ وَاسْتِئْخَارَ الْمَطَرِ عَنْ إِبَّانِ زَمَانِهِ عَنْكُمْ وَقَدْ أَمَرَكُمُ الله عزوجل أَنْ تَدْعُوهُ وَوَعَدَكُمْ أَنْ يَسْتَجِيبَ لَكُمْ» . ثُمَّ قَالَ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ملك يَوْمِ الدِّينِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ اللَّهُمَّ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْغَنِيُّ وَنَحْنُ الْفُقَرَاءُ. أَنْزِلْ عَلَيْنَا الْغَيْثَ وَاجْعَلْ مَا أَنْزَلْتَ لَنَا قُوَّةً وَبَلَاغًا إِلَى حِينٍ» ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَلَمْ يَتْرُكِ الرَّفْعَ حَتَّى بَدَا بَيَاضُ إِبِطَيْهِ ثُمَّ حَوَّلَ إِلَى النَّاسِ ظَهْرَهُ وَقَلَبَ أَوْ حَوَّلَ رِدَاءَهُ وَهُوَ رَافِعُ يَدَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ وَنَزَلَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَأَنْشَأَ اللَّهُ سَحَابَةً فَرَعَدَتْ وَبَرَقَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ بِإِذْنِ اللَّهِ فَلَمْ يَأْتِ مَسْجِدَهُ حَتَّى سَالَتِ السُّيُولُ فَلَمَّا رَأَى سُرْعَتَهُمْ إِلَى الْكن ضحك صلى الله عَلَيْهِ وَسلم حَتَّى بَدَت نَوَاجِذه فَقَالَ: «أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَأَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Odamlar Rasululloh ﷺga yomgʻir kamayganidan shikoyat qilishdi. Shunda u zot minbarga buyruq berdilar va musallada u zot uchun minbar qoʻyildi. Hamda odamlarga, (musallaga) chiqadigan kunlarini vada qildilar. Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Quyoshning chekkasi koʻringan paytda Rasululloh ﷺ chiqdilar va minbarga oʻtirdilar. U zot ﷺ takbir aytdilar, Aziz va Jalil boʻlmish Allohga hamd aytdilar, soʻngra: «Sizlar diyorlaringizning qurgʻoqchiligidan va yomgʻir oʻz vaqtida yogʻmay, kechikkanidan shikoyat qildingiz. Holbuki, Aziz va Jalil boʻlmish Alloh sizlarni Oʻziga duo qilishga buyurgan va sizlarga duongizni ijobat qilishni vada qilgan», dedilar. Soʻngra: «{Hamd olamlarning Robbi boʻlmish Allohga xosdir. U Rahmon va Rahimdir. Jazo (qiyomat) kunining Egasidir} (Fotiha 2-4). Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U xohlaganini qiladi. Allohim, Sen Allohsan, Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sen Behojatsan, biz esa muhtojlarmiz. Bizga yomgʻir yogʻdirgin va yogʻdirganingni biz uchun bir muddat quvvat va yetarli rizq qilgin», dedilar. Soʻngra ikki qoʻllarini koʻtardilar va qoʻltiqlarining oqi koʻringunicha koʻtarishda davom etdilar. Keyin orqalarini odamlarga oʻgirdilar va qoʻllarini koʻtargan holatda ridolarini agʻdardilar yoki burab oʻzgartirdilar. Soʻngra odamlarga yuzlandilar va (minbardan) tushib, ikki rakat namoz oʻqidilar. Shunda Alloh bulutni paydo qildi, u momaqaldiroq gumburlab, chaqmoq chaqdi, soʻngra Allohning izni bilan yomgʻir yogʻdi. U zot masjidlariga yetib bormaslaridanoq suvlar oqib ketdi. Odamlarning panaga shoshilishlarini koʻrgach, u zot ﷺ tishlari koʻringunicha kulib: «Guvohlik beramanki, Alloh har bir narsaga Qodirdir va men Allohning bandasi hamda elchisiman», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadis gʻarib hadis boʻlib, isnodi yaxshidir. Madina ahli {Maliki yavmiddin} deb oʻqishadi va bu hadis ular uchun hujjatdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Одамлар Расулуллоҳ ﷺга ёмғир камайганидан шикоят қилишди. Шунда у зот минбарга буйруқ бердилар ва мусаллада у зот учун минбар қўйилди. Ҳамда одамларга, (мусаллага) чиқадиган кунларини вада қилдилар. Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Қуёшнинг чеккаси кўринган пайтда Расулуллоҳ ﷺ чиқдилар ва минбарга ўтирдилар. У зот ﷺ такбир айтдилар, Азиз ва Жалил бўлмиш Аллоҳга ҳамд айтдилар, сўнгра: «Сизлар диёрларингизнинг қурғоқчилигидан ва ёмғир ўз вақтида ёғмай, кечикканидан шикоят қилдингиз. Ҳолбуки, Азиз ва Жалил бўлмиш Аллоҳ сизларни Ўзига дуо қилишга буюрган ва сизларга дуонгизни ижобат қилишни вада қилган», дедилар. Сўнгра: «{Ҳамд оламларнинг Робби бўлмиш Аллоҳга хосдир. У Раҳмон ва Раҳимдир. Жазо (қиёмат) кунининг Эгасидир} (Фотиҳа 2-4). Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У хоҳлаганини қилади. Аллоҳим, Сен Аллоҳсан, Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сен Беҳожатсан, биз эса муҳтожлармиз. Бизга ёмғир ёғдиргин ва ёғдирганингни биз учун бир муддат қувват ва етарли ризқ қилгин», дедилар. Сўнгра икки қўлларини кўтардилар ва қўлтиқларининг оқи кўрингунича кўтаришда давом этдилар. Кейин орқаларини одамларга ўгирдилар ва қўлларини кўтарган ҳолатда ридоларини ағдардилар ёки бураб ўзгартирдилар. Сўнгра одамларга юзландилар ва (минбардан) тушиб, икки ракат намоз ўқидилар. Шунда Аллоҳ булутни пайдо қилди, у момақалдироқ гумбурлаб, чақмоқ чақди, сўнгра Аллоҳнинг изни билан ёмғир ёғди. У зот масжидларига етиб бормаслариданоқ сувлар оқиб кетди. Одамларнинг панага шошилишларини кўргач, у зот ﷺ тишлари кўрингунича кулиб: «Гувоҳлик бераманки, Аллоҳ ҳар бир нарсага Қодирдир ва мен Аллоҳнинг бандаси ҳамда элчисиман», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадис ғариб ҳадис бўлиб, исноди яхшидир. Мадина аҳли {Малики явмиддин} деб ўқишади ва бу ҳадис улар учун ҳужжатдир.
وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَاحِكًا حَتَّى أَرَى مِنْهُ لَهَوَاتِهِ إِنَّمَا كَانَ يتبسم فَكَانَ إِذَا رَأَى غَيْمًا أَوْ رِيحًا عُرِفَ فِي وَجهه
(Oisha (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺning zavjasi — aytdi:) Men Rasululloh ﷺni — kichik tilchalari (komogi) koʻ rinadigan darajada — (qah-qah urib) kulganlarini koʻ rmaganman; u zot faqat tabassum qilar edilar. (Oisha) aytdi: U zot bir bulut yoki shamolni koʻ rganlarida, (bu) yuzlarida bilinar edi. Men: «Ey Allohning Rasuli, odamlar bulutni koʻ rganida — unda yomgʻ ir boʻ lishi umidida — xursand boʻ ladi; sizni esa uni koʻ rganingizda, yuzingizda yoqtirmaslik (noxushlik) bilinadi», dedim. U zot: «Ey Oisha, unda azob boʻ lmasligidan meni nima xotirjam qiladi? Bir qavm shamol bilan azoblangan edi; bir qavm azobni koʻ rib: ‹Bu — bizga yomgʻ ir yogʻ diradigan bulut› (Ahqof surasi, 24) dedi (yaʼni azobni yomgʻ ir deb oʻyladi)», dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺнинг завжаси — айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺни — кичик тилчалари (комоги) кў ринадиган даражада — (қаҳ-қаҳ уриб) кулганларини кў рмаганман; у зот фақат табассум қилар эдилар. (Оиша) айтди: У зот бир булут ёки шамолни кў рганларида, (бу) юзларида билинар эди. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, одамлар булутни кў рганида — унда ёмғ ир бў лиши умидида — хурсанд бў лади; сизни эса уни кў рганингизда, юзингизда ёқтирмаслик (нохушлик) билинади», дедим. У зот: «Эй Оиша, унда азоб бў лмаслигидан мени нима хотиржам қилади? Бир қавм шамол билан азобланган эди; бир қавм азобни кў риб: ‹Бу — бизга ёмғ ир ёғ дирадиган булут› (Аҳқоф сураси, 24) деди (яъни азобни ёмғ ир деб ўйлади)», дедилар.