حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى الْعَطَّارُ , نا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ , نا إِسْرَائِيلُ , عَنْ أَبِي يَحْيَى ، عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " عَامَّةُ عَذَابِ الْقَبْرِ مِنَ الْبَوْلِ فَتَنَزَّهُوا مِنَ الْبَوْلِ " . لا بَأْسَ بِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan — uni Nabiy ﷺga marfuʼ qilib — rivoyat qilinadi: «Qabr azobining koʻpi siydikdandir, bas, siydikdan saqlaninglar». Bunda zarar yoʻq.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан — уни Набий ﷺга марфуъ қилиб — ривоят қилинади: «Қабр азобининг кўпи сийдикдандир, бас, сийдикдан сақланинглар». Бунда зарар йўқ.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْبَخْتَرِيِّ ، نا أَحْمَدُ بْنُ الْخَلِيلِ , ثنا الْوَاقِدِيُّ ، نا خَارِجَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ , عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " أَصَابَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ جِلْدَهُ بَوْلُ صَبِيٍّ وَهُوَ صَغِيرٌ فَصَبَّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَاءِ بِقَدْرِ الْبَوْلِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺga — yoki u zotning terilariga — kichkina bolaning siydigi tegdi; u zot uning ustiga siydik miqdoricha suv quydilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺга — ёки у зотнинг териларига — кичкина боланинг сийдиги тегди; у зот унинг устига сийдик миқдорича сув қуйдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ , عَنْ دَاوُدَ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , فِي بَوْلِ الصَّبِيِّ , قَالَ : " يُصَبُّ عَلَيْهِ مِثْلُهُ مِنَ الْمَاءِ , قَالَ : كَذَلِكَ صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَوْلِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ , رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا " . إِبْرَاهِيمُ هُوَ ابْنُ أَبِي يَحْيَى ضَعِيفٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) kichkina bolaning siydigi haqida aytdi: «Uning ustiga oʻshancha suv quyiladi». U: «Rasululloh ﷺ Husayn ibn Alining (roziyallohu anhumo) siydigiga shunday qildilar», dedi. Ibrohim — u Ibn Abu Yahyodir — zaifdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) кичкина боланинг сийдиги ҳақида айтди: «Унинг устига ўшанча сув қуйилади». У: «Расулуллоҳ ﷺ Ҳусайн ибн Алининг (розияллоҳу анҳумо) сийдигига шундай қилдилар», деди. Иброҳим — у Ибн Абу Яҳёдир — заифдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَكِيلُ , نا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ , ثنا هُشَيْمٌ , عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , وَالأَعْمَشِ , عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , " أَنَّهُ كَانَ لا يَرَى فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءًا "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) oʻpishda tahorat (bor) deb koʻrmas edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ўпишда таҳорат (бор) деб кўрмас эди.
حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَشِّرٍ ، نا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ , عَنْ هُشَيْمٍ , عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ " . صَحِيحٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Oʻpishda tahorat yoʻq». Sahih.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ўпишда таҳорат йўқ». Саҳиҳ.
قَالَ : وَنا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسِ , قَالَ : " لَيْسَ عَلَيْهِ إِعَادَةٌ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Unga qaytarish (lozim) emas».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Унга қайтариш (лозим) эмас».
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُنْقِدٍ الْخَوْلانِيُّ , بِمِصْرَ , نا إِدْرِيسُ بْنُ يَحْيَى الْخَوْلانِيُّ أَبُو عَمْرٍو الْمِصْرِيُّ , نا الْفَضْلُ بْنُ الْمُخْتَارِ , نا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ , عَنْ شُعْبَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " الْوُضُوءُ مِمَّا يَخْرُجُ وَلَيْسَ مِمَّا يَدْخُلُ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Tahorat chiqqan narsadan (boʻladi), kirgan narsadan emas», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Таҳорат чиққан нарсадан (бўлади), кирган нарсадан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ الْخَالِقِ ، نا أَبُو عُلاثَةَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ خَالِدٍ ، نا أبِي , نا ابْنُ سَلَمَةَ , عَنِ ابْنِ أَرْقَمَ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا رَعَفَ أَحَدُكُمْ فِي صَلاتِهِ فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَغْسِلْ عَنْهُ الدَّمَ , ثُمَّ لِيُعِدْ وَضُوءَهُ وَيَسْتَقْبِلْ صَلاتَهُ " . سُلَيْمَانُ بْنُ أَرْقَمَ مَتْرُوكٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringizning namozida burni qonasa, (namozdan) chiqib, qonni yuvsin, soʻng tahoratini qaytadan olib, namozini boshidan oʻqisin», dedilar. Sulaymon ibn Arqam matrukdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг намозида бурни қонаса, (намоздан) чиқиб, қонни ювсин, сўнг таҳоратини қайтадан олиб, намозини бошидан ўқисин», дедилар. Сулаймон ибн Арқам матрукдир.
حَدَّثَنَا ابْنُ الصَّوَّافِ ، نا حَامِدٌ , نا سُرَيْجٌ , نا عَلِيُّ بْنُ ثَابِتٍ , عَنْ نُعَيْمِ بْنِ الضَّمْضَمِ , عَنِ الضَّحَّاكِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " الْبَحْرُ مَاءٌ طَهُورٌ لِلْمَلائِكَةِ , إِذَا نَزَلُوا تَوَضَّئُوا وَإِذَا صَعِدُوا تَوَضَّئُوا "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Dengiz — farishtalar uchun pok qiluvchi suvdir; ular tushganlarida tahorat oladilar, koʻtarilganlarida ham tahorat oladilar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Денгиз — фаришталар учун пок қилувчи сувдир; улар тушганларида таҳорат оладилар, кўтарилганларида ҳам таҳорат оладилар».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الْخَضِرِ ، نا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يُونُسَ , ثنا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى , نا عُمَرُ بْنُ رِيَاحٍ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَعَفَ فِي صَلاتِهِ تَوَضَّأَ , ثُمَّ بَنَى عَلَى مَا بَقِيَ مِنْ صَلاتِهِ " . عُمَرُ بْنُ رِيَاحٍ مَتْرُوكٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ namozlarida burunlaridan qon ketsa, tahorat olar, soʻng namozlarining qolganini oʻqib, uning ustiga qurib davom ettirar edilar». Umar ibn Riyoh matrukdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ намозларида бурунларидан қон кетса, таҳорат олар, сўнг намозларининг қолганини ўқиб, унинг устига қуриб давом эттирар эдилар». Умар ибн Риёҳ матрукдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلَفٍ الْخَلالُ , نا مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ بْنِ حُمَيْدٍ , نا أَبُو الْوَلِيدِ الْقُرَشِيُّ ، نا الْوَلِيدُ . ح قَالَ وَأَخْبَرَنِي بَقِيَّةُ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " رَخَّصَ فِي دَمِ الْحُبُوبِ , يَعْنِي الدَّمَامِيلَ " . وَكَانَ عَطَاءٌ يُصَلِّي وَهِيَ فِي ثَوْبِهِ , هَذَا بَاطِلٌ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , وَلَعَلَّ بَقِيَّةَ دَلَّسَهُ عَنْ رَجُلٍ ضَعِيفٍ . وَاللَّهُ أَعْلَمُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ chipqonlar, yaʼni dumbullar qoniga ruxsat berdilar. Ato esa u kiyimida boʻlgan holda namoz oʻqir edi. Bu Ibn Jurayjdan (rivoyat qilinishi) botildir; ehtimol Baqiyya uni bir zaif kishidan olib, tadlis qilgandir. Vallohu aʼlam.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ чипқонлар, яъни думбуллар қонига рухсат бердилар. Ато эса у кийимида бўлган ҳолда намоз ўқир эди. Бу Ибн Журайждан (ривоят қилиниши) ботилдир; эҳтимол Бақийя уни бир заиф кишидан олиб, тадлис қилгандир. Валлоҳу аълам.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْبَزَّازُ , نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْحَارِثِ جَحْدَرٌ , نا بَقِيَّةُ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مِهْرَانَ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّ رَجُلا قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , إِنِّي كُلَّمَا تَوَضَّأْتُ سَالَ ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا تَوَضَّأْتَ فَسَالَ مِنْ قَرْنِكَ إِلَى قَدَمِكَ فَلا وُضُوءَ عَلَيْكَ " . عَبْدُ الْمَلِكِ هَذَا ضَعِيفٌ , وَلا يَصِحُّ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: Yo Rasululloh, men har tahorat olganimda (qon) oqadi, dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Tahorat olganingda boshingdan oyogʻinggacha oqsa ham, senga tahorat (qaytadan) lozim emas», dedilar. Bu Abdulmalik zaifdir va bu (hadis) sahih emas.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши: Ё Расулуллоҳ, мен ҳар таҳорат олганимда (қон) оқади, деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Таҳорат олганингда бошингдан оёғинггача оқса ҳам, сенга таҳорат (қайтадан) лозим эмас», дедилар. Бу Абдулмалик заифдир ва бу (ҳадис) саҳиҳ эмас.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ غَيْلانَ ، نا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ ، نا عَبْدُ السَّلامِ بْنُ حَرْبٍ , نا أَبُو خَالِدٍ الدَّالانِيُّ ، عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الرِّيَاحِيِّ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ , ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى , فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ , فَقَالَ : " إِنَّ الْوُضُوءَ لا يَجِبُ إِلا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا , فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ " . تَفَرَّدَ بِهِ أَبُو خَالِدٍ , عَنْ قَتَادَةَ . وَلا يَصِحُّ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ sajda holatlarida uxlab, hatto xurrak otdilar yoki pufladilar, soʻng turib namoz oʻqidilar. Men: Yo Rasululloh, siz uxlab qoldingiz-ku? dedim. U zot: «Albatta, tahorat faqat yonboshlab uxlagan kishiga vojib boʻladi. Chunki kishi yonboshlaganida, boʻgʻimlari boʻshashadi», dedilar. Buni Qatodadan yolgʻiz Abu Xolid rivoyat qilgan va u sahih emas.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ сажда ҳолатларида ухлаб, ҳатто хуррак отдилар ёки пуфладилар, сўнг туриб намоз ўқидилар. Мен: Ё Расулуллоҳ, сиз ухлаб қолдингиз-ку? дедим. У зот: «Албатта, таҳорат фақат ёнбошлаб ухлаган кишига вожиб бўлади. Чунки киши ёнбошлаганида, бўғимлари бўшашади», дедилар. Буни Қатодадан ёлғиз Абу Холид ривоят қилган ва у саҳиҳ эмас.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نا جَرِيرٌ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ : " وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ , قَالَ : إِذَا كَانَتْ بِالرَّجُلِ الْجِرَاحَةُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ , أَوِ الْقُرُوحُ أَوِ الْجُدَرِيُّ فَيُجْنِبُ فَيَخَافُ أَنْ يَمُوتَ إِنِ اغْتَسَلَ يَتَيَمَّمُ "
Saʼid ibn Jubayr Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Allohning {Agar kasal boʻlsangiz yoki safarda boʻlsangiz} degan soʻzi haqida rivoyat qildi. U (Ibn Abbos) aytdi: «Kishida Alloh yoʻlida yetgan jarohat yoki yaralar yoki chechak boʻlsa-yu, junub boʻlib qolsa va gʻusl qilsa oʻlib qolishidan qoʻrqsa, tayammum qiladi».Саъид ибн Жубайр Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Аллоҳнинг {Агар касал бўлсангиз ёки сафарда бўлсангиз} деган сўзи ҳақида ривоят қилди. У (Ибн Аббос) айтди: «Кишида Аллоҳ йўлида етган жароҳат ёки яралар ёки чечак бўлса-ю, жунуб бўлиб қолса ва ғусл қилса ўлиб қолишидан қўрқса, таяммум қилади».
حَدَّثَنَا بَدْرُ بْنُ الْهَيْثَمِ ، نا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ ، ثنا عَبْدَةُ بْنُ سَلْمَانَ , عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " رُخِّصَ لِلْمَرِيضِ التَّيَمُّمُ بِالصَّعِيدِ " . حَدَّثَنَا الْمَحَامِلِيُّ ، قَالَ : كَتَبَ إِلَيْنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ , نَحْوَهُ . رَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ , عَنْ عَطَاءٍ , وَرَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَوَقَفَهُ وَرْقَاءُ , وَأَبُو عَوَانَةَ وَغَيْرُهُمَا . وَهُوَ الصَّوَابُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Kasal kishiga tuproq bilan tayammum qilishga ruxsat berildi». Al-Mahomiliy aytdi: Bizga Abu Saʼid al-Ashaj shunga oʻxshashini yozib yubordi. Uni Ali ibn Osim Atodan rivoyat qilib, Nabiy ﷺga marfuʼ qilgan; Varqo, Abu Avona va boshqalar esa uni mavquf qilganlar. Toʻgʻrisi shudir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Касал кишига тупроқ билан таяммум қилишга рухсат берилди». Ал-Маҳомилий айтди: Бизга Абу Саъид ал-Ашаж шунга ўхшашини ёзиб юборди. Уни Али ибн Осим Атодан ривоят қилиб, Набий ﷺга марфуъ қилган; Варқо, Абу Авона ва бошқалар эса уни мавқуф қилганлар. Тўғриси шудир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , نا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنِ الْحَكَمِ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " مِنَ السُّنَّةِ أَنْ لا يُصَلِّيَ الرَّجُلُ بِالتَّيَمُّمِ إِلا صَلاةً وَاحِدَةً , ثُمَّ يَتَيَمَّمُ لِلصَّلاةِ الأُخْرَى " . وَالْحَسَنُ بْنُ عُمَارَةَ ضَعِيفٌ
Mujohid Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi: U dedi: «Sunnatdan shuki, kishi bir tayammum bilan faqat bitta namoz oʻqisin, soʻng boshqa namoz uchun yana tayammum qilsin». Al-Hasan ibn Umora esa zaifdir.Мужоҳид Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади: У деди: «Суннатдан шуки, киши бир таяммум билан фақат битта намоз ўқисин, сўнг бошқа намоз учун яна таяммум қилсин». Ал-Ҳасан ибн Умора эса заифдир.
نا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدَانَ الصَّيْدَلانِيُّ , نا شُعَيْبُ بْنُ أَيُّوبَ , نا أَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنِ الْحَكَمِ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " مِنَ السُّنَّةِ أَنْ لا يُصَلَّى بِالتَّيَمُّمِ أَكْثَرَ مِنْ صَلاةٍ وَاحِدَةٍ "
Mujohid Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi: U dedi: «Sunnatdan shuki, bir tayammum bilan bitta namozdan ortiq oʻqilmasin».Мужоҳид Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади: У деди: «Суннатдан шуки, бир таяммум билан битта намоздан ортиқ ўқилмасин».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَلِيٍّ ، نا إِبْرَاهِيمُ الْحَرْبِيُّ , نا ابْنُ زَنْجُوَيْهِ , نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنِ الْحَكَمِ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " لا يُصَلَّى بِالتَّيَمُّمِ إِلا صَلاةً وَاحِدَةً "
Mujohid Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi: U dedi: «Bir tayammum bilan faqat bitta namoz oʻqiladi».Мужоҳид Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади: У деди: «Бир таяммум билан фақат битта намоз ўқилади».
قُرِئَ عَلَى أَبِي الْقَاسِمِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الَّعَزِيزِ ، وَأَنَا أَسْمَعُ حَدَّثَكُمُ الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى , نا هِقْلُ بْنُ زِيَادٍ , عَنِ الأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ : قَالَ عَطَاءٌ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ : إِنَّ رَجُلا أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ عَلَى عَهْدِ ِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَصَابَتْهُ جَنَابَةٌ فَاسْتَفْتَى , فَأُفْتِيَ بِالْغُسْلِ , فَاغْتَسَلَ فَمَاتَ , فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " قَتَلُوهُ قَتَلَهُمُ اللَّهُ , أَلَمْ يَكُنْ شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ ؟ " . قَالَ عَطَاءٌ : فَبَلَغَنِي أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ ذَلِكَ بَعْدُ , فَقَالَ : " لَوْ غَسَلَ جَسَدَهُ وَتَرَكَ رَأْسَهُ حَيْثُ أَصَابَتْهُ الْجِرَاحُ أَجْزَاءَهُ " . حَدَّثَنَا الْمَحَامِلِيُّ ، نا الزَّعْفَرَانِيُّ ، نا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى , بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ . حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نا أَبُو عُتْبَةَ ، نا أَيُّوبُ بْنُ سُوَيْدٍ , عَنِ الأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , بِنَحْوِهِ إِلَى آخِرِهِ مثل قَوْلِ هِقْلٍ
Al-Avzoiy dedi: Ato Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir kishiga jarohat yetdi, soʻng unga janobat yetdi. U fatvo soʻradi va unga gʻusl qilish fatvosi berildi; u gʻusl qildi va vafot etdi. Bu Nabiy ﷺga yetganda, u zot: «Uni oʻldiribdilar, Alloh ularni oʻldirsin! Jaholatning shifosi soʻrash emasmidi?» dedilar. Ato aytdi: Menga yetishicha, shundan keyin Nabiy ﷺdan bu haqda soʻralganida, u zot: «Agar u badanini yuvib, jarohat tekkan boshini qoldirganida, unga kifoya qilardi», dedilar. Al-Muhomiliy ham az-Zaʼfaroniydan, u al-Hakam ibn Musodan uning isnodi bilan xuddi shunday rivoyat qildi. Ayyub ibn Suvayd ham al-Avzoiydan, u Atodan, u Ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺdan Hiqlning soʻzi kabi oxirigacha shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Ал-Авзоий деди: Ато Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир кишига жароҳат етди, сўнг унга жанобат етди. У фатво сўради ва унга ғусл қилиш фатвоси берилди; у ғусл қилди ва вафот этди. Бу Набий ﷺга етганда, у зот: «Уни ўлдирибдилар, Аллоҳ уларни ўлдирсин! Жаҳолатнинг шифоси сўраш эмасмиди?» дедилар. Ато айтди: Менга етишича, шундан кейин Набий ﷺдан бу ҳақда сўралганида, у зот: «Агар у баданини ювиб, жароҳат теккан бошини қолдирганида, унга кифоя қиларди», дедилар. Ал-Муҳомилий ҳам аз-Заъфаронийдан, у ал-Ҳакам ибн Мусодан унинг исноди билан худди шундай ривоят қилди. Айюб ибн Сувайд ҳам ал-Авзоийдан, у Атодан, у Ибн Аббосдан, у Набий ﷺдан Ҳиқлнинг сўзи каби охиригача шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، وَأَبُو بَكْرِ النَّيْسَابُورِيُّ ، قَالا : نا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ , أَخْبَرَنِي أبِي , قَالَ : سَمِعْتُ الأَوْزَاعِيَّ , قَالَ : بَلَغَنِي عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ , أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ , يُخْبِرُ أَنَّ رَجُلا أَصَابَهُ جَرْحٌ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , ثُمَّ أَصَابَهُ احْتِلامٌ فَأُمِرَ بِالاغْتِسَالِ فَاغْتَسَلَ فَكُزَّ فَمَاتَ , فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " قَتَلُوهُ قَتَلَهُمُ اللَّهُ , أَلَمْ يَكُنْ شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ " . قَالَ عَطَاءٌ : فَبَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ ذَلِكَ , فَقَالَ : " لَوْ غَسَلَ جَسَدَهُ وَتَرَكَ رَأْسَهُ حَيْثُ أَصَابَهُ الْجَرْحُ " . حَدَّثَنَا الْفَارِسِيُّ ، نا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , نا الأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ رَجُلٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ . نا أحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ , نا أبُو الْمُغِيرَةِ ، نا الأَوْزَاعِيُّ , قَالَ : بَلَغَنِي عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , مثل حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ . حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُسْلِمٍ , نا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , نا الأَوْزَاعِيُّ ، قَالَ : بَلَغَنِي أَنَّ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ , يُخْبِرُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَ قَوْلِ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ . وَتَابَعَهُمَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ سَمَاعَةَ , وَمُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ
Al-Avzoiy dedi: Menga xabar yetishicha, Ato ibn Abu Raboh Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning shunday xabar berganini eshitgan: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir kishiga jarohat yetdi, soʻng u ehtilom boʻldi. Unga gʻusl qilish buyurildi, u gʻusl qildi va titroq bosib, vafot etdi. Bu Nabiy ﷺga yetganda, u zot: «Uni oʻldiribdilar, Alloh ularni oʻldirsin! Jaholatning shifosi soʻrash emasmidi?» dedilar. Ato aytdi: Bizga yetishicha, Rasululloh ﷺdan bu haqda soʻralganida, u zot: «Agar u badanini yuvib, jarohat tekkan boshini qoldirganida edi», dedilar. Abdurrazzoq al-Avzoiydan, u bir kishidan, u Atodan, u Ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi. Abul-Mugʻira ham al-Avzoiydan rivoyat qildi: U: «Menga Atodan, u Ibn Abbosdan yetdi», dedi — al-Valid ibn Mazyadning hadisi kabi. Yahyo ibn Abdulloh ham al-Avzoiydan rivoyat qildi: U: «Menga yetishicha, Ato ibn Abu Raboh Ibn Abbosning Nabiy ﷺdan xabar berayotganini eshitgan», dedi — al-Valid ibn Mazyadning soʻzi kabi. Ismoil ibn Yazid ibn Samoʼa va Muhammad ibn Shuayb ham ularga mutobaat qildilar.Ал-Авзоий деди: Менга хабар етишича, Ато ибн Абу Рабоҳ Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай хабар берганини эшитган: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир кишига жароҳат етди, сўнг у эҳтилом бўлди. Унга ғусл қилиш буюрилди, у ғусл қилди ва титроқ босиб, вафот этди. Бу Набий ﷺга етганда, у зот: «Уни ўлдирибдилар, Аллоҳ уларни ўлдирсин! Жаҳолатнинг шифоси сўраш эмасмиди?» дедилар. Ато айтди: Бизга етишича, Расулуллоҳ ﷺдан бу ҳақда сўралганида, у зот: «Агар у баданини ювиб, жароҳат теккан бошини қолдирганида эди», дедилар. Абдурраззоқ ал-Авзоийдан, у бир кишидан, у Атодан, у Ибн Аббосдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилди. Абул-Муғира ҳам ал-Авзоийдан ривоят қилди: У: «Менга Атодан, у Ибн Аббосдан етди», деди — ал-Валид ибн Мазяднинг ҳадиси каби. Яҳё ибн Абдуллоҳ ҳам ал-Авзоийдан ривоят қилди: У: «Менга етишича, Ато ибн Абу Рабоҳ Ибн Аббоснинг Набий ﷺдан хабар бераётганини эшитган», деди — ал-Валид ибн Мазяднинг сўзи каби. Исмоил ибн Язид ибн Самўа ва Муҳаммад ибн Шуайб ҳам уларга мутобаат қилдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ , نا مِقْدَامُ بْنُ دَاوُدَ , ثنا عَلِيُّ بْنُ مَعْبَدٍ , ثنا إِسْحَاقُ بْنُ أَبِي يَحْيَى الْكَعْبِيُّ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤَذِّنٌ يُطْرِبُ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الأَذَانُ سَمْحٌ سَهْلٌ فَإِنْ كَانَ أَذَانُكَ سَهْلا سَمْحًا وَإِلا فَلا تُؤَذِّنْ "
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning kuylab azon aytadigan bir muazzinlari bor edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Azon oson va yengildir. Agar azoning yengil va oson boʻlsa (ayt); boʻlmasa, azon aytma», dedilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг куйлаб азон айтадиган бир муаззинлари бор эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Азон осон ва енгилдир. Агар азонинг енгил ва осон бўлса (айт); бўлмаса, азон айтма», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْمَدَنِيُّ , ثنا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ . ح وَحَدَّثَنَا أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ , ثنا بُنْدَارٌ , ثنا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ ، ومُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، قَالا : نا سُفْيَانُ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ , عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ , عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَمَّنِي جَبْرَائِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ مَرَّتَيْنِ عِنْدَ الْبَيْتِ " , وَذَكَرَ الْحَدِيثَ , وَقَالَ فِيهِ فِي الْيَوْمِ الثَّانِي : " وَصَلَّى بِي الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَقْتًا وَاحِدًا "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Jabroil alayhissalom menga Baytning oldida ikki marta imomlik qildi», dedilar, — va (roviy) hadisni zikr qildi hamda unda ikkinchi kun haqida: «U menga shomni roʻzador iftor qilganda, bitta vaqtda oʻqib berdi», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаброил алайҳиссалом менга Байтнинг олдида икки марта имомлик қилди», дедилар, — ва (ровий) ҳадисни зикр қилди ҳамда унда иккинчи кун ҳақида: «У менга шомни рўзадор ифтор қилганда, битта вақтда ўқиб берди», деди.
ثنا أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ الْحَضْرَمِيُّ , وَالْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , قَالا : نا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْبُخَارِيُّ , ثنا أَيُّوبُ بْنُ سُلَيْمَانَ , حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلالٍ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ , وَمُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو , عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ , عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ " أَنَّ جَبْرَائِيلَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهِ الصَّلَوَاتِ وَقْتَيْنِ إِلا الْمَغْرِبَ " . حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْهَيْثَمِ بْنِ خَالِدٍ ، ثنا أَبُو عُتْبَةَ أَحْمَدُ بْنُ الْفَرَجِ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ حِمْيَرٍ , عَنْ إِسْمَاعِيلَ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ , عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا بِطُولِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Jabroil Nabiy ﷺning huzurlariga keldi va u zotga namozlarni ikki vaqtda oʻqib berdi, shomdan boshqasini. (Boshqa isnod bilan) Ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺdan buni toʻliq holida (rivoyat qildi).Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Жаброил Набий ﷺнинг ҳузурларига келди ва у зотга намозларни икки вақтда ўқиб берди, шомдан бошқасини. (Бошқа иснод билан) Ибн Аббосдан, у Набий ﷺдан буни тўлиқ ҳолида (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، ثنا جَدِّي , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ الْوَاقِدِيُّ , ثنا إِسْحَاقُ بْنُ حَازِمٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ , عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَمَّنِي جَبْرَائِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ بِمَكَّةَ مَرَّتَيْنِ , فَجَاءَنِي فِي أَوَّلِ مَرَّةٍ فَذَكَرَ الْمَوَاقِيتَ " , وَقَالَ : " ثُمَّ جَاءَنِي حِينَ غَرَبَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى بِي الْمَغْرِبَ , وَكَذَلِكَ فِي الْيَوْمِ الثَّانِي وَقْتًا وَاحِدًا "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: U zot ﷺ: «Jabroil alayhissalom menga Makkada ikki marta imomlik qildi; birinchi marta menga keldi», dedilar, — soʻng (roviy) vaqtlarni zikr qildi va: «Soʻng menga quyosh botganida keldi va menga shomni oʻqib berdi; ikkinchi kuni ham shunday — bitta vaqtda», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: У зот ﷺ: «Жаброил алайҳиссалом менга Маккада икки марта имомлик қилди; биринчи марта менга келди», дедилар, — сўнг (ровий) вақтларни зикр қилди ва: «Сўнг менга қуёш ботганида келди ва менга шомни ўқиб берди; иккинчи куни ҳам шундай — битта вақтда», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ الْجُوزِيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ غَالِبٍ , ثنا الْعَبَّاسُ بْنُ سُلَيْمٍ , ثنا عُبَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ , عَنِ اللَّيْثِ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا يَتَقَدَّمِ الصَّفَّ الأَوَّلَ أَعْرَابِيٌّ وَلا أَعْجَمِيٌّ وَلا غُلامٌ لَمْ يَحْتَلِمْ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Birinchi safga aʼrobiy ham, ajam ham, balogʻatga yetmagan bola ham oʻtmasin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Биринчи сафга аъробий ҳам, ажам ҳам, балоғатга етмаган бола ҳам ўтмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ السُّكَيْنِ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ , نا طَلْحَةُ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِنَّا مَعَاشِرَ الأَنْبِيَاءِ أُمِرْنَا أَنْ نُؤَخِّرَ السَّحُورَ وَنُعَجِّلَ الإِفْطَارَ وَأَنْ نُمْسِكَ بِأَيْمَانِنَا عَلَى شَمَائِلِنَا فِي الصَّلاةِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, biz — anbiyolar jamoasi saharlikni kechiktirishga, iftorni tezlatishga va namozda oʻng qoʻllarimizni chap qoʻllarimiz ustiga ushlashga buyurilganmiz», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, биз — анбиёлар жамоаси саҳарликни кечиктиришга, ифторни тезлатишга ва намозда ўнг қўлларимизни чап қўлларимиз устига ушлашга буюрилганмиз», дедилар.
وَحَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْحُلْوَانِيُّ , ثنا أَبُو الصَّلْتِ الْهَرَوِيُّ ، ثنا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ , ثنا شَرِيكٌ , عَنْ سَالِمٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْهَرُ فِي الصَّلاةِ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ namozda {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni ovoz chiqarib oʻqir edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ намозда {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни овоз чиқариб ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ الْمُهْتَدِي بِاللَّهِ , وَأَبُو هُرَيْرَةَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حَمْزَةَ الأَنْطَاكِيُّ , وَأَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ , وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الأُبُلِّيُّ ، قَالُوا : حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَمْزَةَ , ثنا أبِي , عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : صَلَّى بِنَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ الْمَهْدِيُّ الْمَغْرِبَ فَجَهَرَ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ , قَالَ : فَقُلْتُ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ , مَا هَذَا ؟ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبِي , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَدِّهِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " جَهَرَ بِبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ " . قَالَ : قُلْتُ : نُؤْثِرُهُ عَنْكَ ؟ قَالَ : نَعَمْ
(Yahyo ibn Hamzaning bobosi) aytdi: Amirul-moʻminin al-Mahdiy bizga shom namozini oʻqib berdi va {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni ovoz chiqarib oʻqidi. Men: «Ey amirul-moʻminin, bu nima?» dedim. U: «Menga otam, unga otasi, unga bobosi Ibn Abbosdan rivoyat qildi: Nabiy ﷺ {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni ovoz chiqarib oʻqiganlar», dedi. Men: «Buni sizdan rivoyat qilaylikmi?» dedim. U: «Ha», dedi.(Яҳё ибн Ҳамзанинг бобоси) айтди: Амирул-мўминин ал-Маҳдий бизга шом намозини ўқиб берди ва {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни овоз чиқариб ўқиди. Мен: «Эй амирул-мўминин, бу нима?» дедим. У: «Менга отам, унга отаси, унга бобоси Ибн Аббосдан ривоят қилди: Набий ﷺ {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни овоз чиқариб ўқиганлар», деди. Мен: «Буни сиздан ривоят қилайликми?» дедим. У: «Ҳа», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، ثنا أَبُو الأَشْعَثِ أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ ، ثنا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ , ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَمَّادِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ , عَنْ أَبِي خَالِدٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْتَتِحُ الصَّلاةَ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ namozni {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym} bilan boshlar edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ намозни {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм} билан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْبَزَّازُ , ثنا جَعْفَرُ بْنُ عَنْبَسَةَ بْنِ عَمْرٍو الْكُوفِيُّ , ثنا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الْمَكِّيُّ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , " أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَزَلْ يَجْهَرُ فِي السُّورَتَيْنِ بِ : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ , حَتَّى قُبِضَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ vafot etgunlaricha ikkala surada {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni ovoz chiqarib oʻqishda davom etdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ вафот этгунларича иккала сурада {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни овоз чиқариб ўқишда давом этдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، ثنا عَلِيُّ بْنُ زَكَرِيَّا التَّمَّارُ , ثنا أَبُو مُوسَى الأَنْصَارِيُّ ، ثنا عَاصِمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ ، عَنْ عَوْنٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " تَكْفِيكَ قِرَاءَةُ الإِمَامِ خَافَتَ أَوْ جَهَرَ " . عَاصِمٌ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ , وَرَفْعُهُ وَهْمٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Imomning qiroati senga kifoya qiladi — u past ovozda oʻqidimi yoki ovoz chiqarib oʻqidimi», dedilar. Osim kuchli emas; uni marfuʼ qilish esa vahmdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Имомнинг қироати сенга кифоя қилади — у паст овозда ўқидими ёки овоз чиқариб ўқидими», дедилар. Осим кучли эмас; уни марфуъ қилиш эса ваҳмдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ صَالِحٍ الْوَزَّانُ , ثنا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ , ثنا عَاصِمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ ، عَنْ عَوْنٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " يَكْفِيكَ قِرَاءَةُ الإِمَامِ خَافَتَ أَوْ قَرَأَ " . قَالَ أَبُو مُوسَى : قُلْتُ : لأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ : فِي حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ هَذَا فِي الْقِرَاءَةِ ؟ فَقَالَ : هَكَذَا مُنْكَرٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Imomning qiroati senga kifoya qiladi — u past ovozda oʻqidimi yoki (ovoz chiqarib) oʻqidimi», dedilar. Abu Muso aytdi: Men Ahmad ibn Hanbalga: «Ibn Abbosning qiroat haqidagi mana shu hadisi (qanday)?» dedim. U: «Bu shu tarzda munkardir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Имомнинг қироати сенга кифоя қилади — у паст овозда ўқидими ёки (овоз чиқариб) ўқидими», дедилар. Абу Мусо айтди: Мен Аҳмад ибн Ҳанбалга: «Ибн Аббоснинг қироат ҳақидаги мана шу ҳадиси (қандай)?» дедим. У: «Бу шу тарзда мункардир», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ الْبَجَلِيُّ , حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ الأَوْدِيُّ , نا سَهْلُ بْنُ عَامِرٍ الْبَجَلِيُّ , ثنا هُرَيْمُ بْنُ سُفْيَانَ , عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ , عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ , قَالَ : " صَلَّيْتُ خَلْفَ ابْنِ عَبَّاسٍ بِالْبَصْرَةِ , فَقَرَأَ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ بِ الْحَمْدِ , وَأَوَّلِ آيَةٍ مِنَ الْبَقَرَةِ , ثُمَّ قَامَ فِي الثَّانِيَةِ فَقَرَأَ الْحَمْدَ , وَالآيَةَ الثَّانِيَةَ مِنَ الْبَقَرَةِ , ثُمَّ رَكَعَ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَيْنَا , فَقَالَ : وإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ : فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ " . هَذَا إِسْنَادٌ حَسَنٌ , وَفِيهِ حُجَّةٌ لِمَنْ يَقُولُ : إِنَّ مَعْنَى قَوْلِهِ : فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ , إِنَّمَا هُوَ بَعْدَ قِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ . وَاللَّهُ أَعْلَمُ
Qays ibn Abu Hozim aytdi: Basrada Ibn Abbos ortida namoz oʻqidim. U birinchi rakatda Hamd va Baqaraning birinchi oyatini oʻqidi, soʻng ikkinchi rakatga turib, Hamd va Baqaraning ikkinchi oyatini oʻqidi, keyin rukuʼ qildi. Namozdan chiqqach, bizga yuzlanib: Alloh: «Bas, undan muyassar boʻlganini oʻqinglar», deydi, dedi. Bu — hasan isnod boʻlib, unda: «Bas, undan muyassar boʻlganini oʻqinglar» degan soʻzning maʼnosi faqat Fotihat ul-Kitob qiroatidan keyindir, deydiganlar uchun hujjat bordir. Alloh biladi.Қайс ибн Абу Ҳозим айтди: Басрада Ибн Аббос ортида намоз ўқидим. У биринчи ракатда Ҳамд ва Бақаранинг биринчи оятини ўқиди, сўнг иккинчи ракатга туриб, Ҳамд ва Бақаранинг иккинчи оятини ўқиди, кейин рукуъ қилди. Намоздан чиққач, бизга юзланиб: Аллоҳ: «Бас, ундан муяссар бўлганини ўқинглар», дейди, деди. Бу — ҳасан иснод бўлиб, унда: «Бас, ундан муяссар бўлганини ўқинглар» деган сўзнинг маъноси фақат Фотиҳат ул-Китоб қироатидан кейиндир, дейдиганлар учун ҳужжат бордир. Аллоҳ билади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الأَشْعَثِ ، ثنا الْجَرَّاحُ بْنُ مَخْلَدٍ , حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ ، ثنا شُعْبَةُ , عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لا صَلاةَ لِمَنْ لَمْ يَضَعْ أَنْفَهُ عَلِي الأَرْضِ " . وَرَوَاهُ غَيْرُهُ عَنْ شُعْبَةَ , عَنْ عَاصِمٍ , عَنْ عِكْرِمَةَ ، مُرْسَلا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Burnini yerga qoʻymagan kishining namozi yoʻqdir», dedilar. Buni boshqalar Shuʼbadan, u Osimdan, u Ikrimadan mursal qilib rivoyat qilishgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бурнини ерга қўймаган кишининг намози йўқдир», дедилар. Буни бошқалар Шуъбадан, у Осимдан, у Икримадан мурсал қилиб ривоят қилишган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ , ثنا الْجَرَّاحُ بْنُ مَخْلَدٍ , ثنا أَبُو قُتَيْبَةَ ، ثنا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ , ثنا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : وَرَأَى رَجُلا يُصَلِّي مَا يُصِيبُ أَنْفُهُ مِنَ الأَرْضِ , فَقَالَ : " لا صَلاةَ لِمَنْ لا يُصِيبُ أَنْفُهُ مِنَ الأَرْضِ مَا يُصِيبُ الْجَبِينُ " . قَالَ لَنَا أَبُو بَكْرٍ : لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ سُفْيَانَ , وَشُعْبَةَ إِلا أَبُو قُتَيْبَةَ , وَالصَّوَابُ عَنْ عَاصِمٍ , عَنْ عِكْرِمَةَ ، مُرْسَلا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ burni yerga tegmay namoz oʻqiyotgan bir kishini koʻrib: «Peshona tegadigan joyga burni tegmagan kishining namozi yoʻqdir», dedilar. Abu Bakr bizga aytdi: Buni Sufyon va Shuʼbadan Abu Qutaybadan boshqa hech kim musnad qilmagan; toʻgʻrisi esa Osimdan, u Ikrimadan mursal qilib rivoyat qilinganidir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бурни ерга тегмай намоз ўқиётган бир кишини кўриб: «Пешона тегадиган жойга бурни тегмаган кишининг намози йўқдир», дедилар. Абу Бакр бизга айтди: Буни Суфён ва Шуъбадан Абу Қутайбадан бошқа ҳеч ким муснад қилмаган; тўғриси эса Осимдан, у Икримадан мурсал қилиб ривоят қилинганидир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الأَشْعَثِ ، ثنا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ , ثنا اللَّيْثُ , عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , وَطَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّهُ قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا الْقُرْآنَ , وَكَانَ يَقُولُ : " التَّحِيَّاتُ الْمُبَارَكَاتُ الصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ , سَلامٌ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ , سَلامٌ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ , أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ " . هَذَا إِسْنَادٌ صَحِيحٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga tashahhudni xuddi Qurʼonni oʻrgatganlaridek oʻrgatardilar va: «Attahiyyatul-mubarakatus-salavatut-tayyibatu lillahi, salomun alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakatuh, salomun alayna va ala ibadillahis-solihiyn, ashhadu an la ilaha illalloh va ashhadu anna Muhammadan Rasululloh», deb aytar edilar. Bu — sahih isnoddir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга ташаҳҳудни худди Қуръонни ўргатганларидек ўргатардилар ва: «Аттаҳийятул-мубаракатус-салаватут-таййибату лиллаҳи, саломун алайка айюҳан-набийю ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳ, саломун алайна ва ала ибадиллаҳис-солиҳийн, ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва ашҳаду анна Муҳаммадан Расулуллоҳ», деб айтар эдилар. Бу — саҳиҳ исноддир.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ الْمُهْتَدِي بِاللَّهِ ، ثنا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَجَّاجِ بْنِ رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ , حَدَّثَنِي أَبِي , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَدِّهِ , حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ , أَنَّ أَبَا الزُّبَيْرِ ، حَدَّثَهُ , عَنْ عَطَاءٍ , وَطَاوُسٍ , وَسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ : التَّحِيَّاتُ الْمُبَارَكَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ , السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ , السَّلامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ , أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga tashahhudni oʻrgatar edilar: «Attahiyyatul-muborakotu vat-toyyibatu lillah, assalomu alayka ayyuhan-Nabiyyu va rahmatullohi va barakotuh, assalomu alayno va alo ibodillahis-solihiyn, ashhadu an la ilaha illalloh va ashhadu anna Muhammadan Rasululloh».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга ташаҳҳудни ўргатар эдилар: «Аттаҳийятул-муборакоту ват-тоййибату лиллаҳ, ассалому алайка айюҳан-Набийю ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ, ассалому алайно ва ало ибодиллаҳис-солиҳийн, ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва ашҳаду анна Муҳаммадан Расулуллоҳ».
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الأَشْعَثِ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ وَزِيرٍ الدِّمَشْقِيُّ , ثنا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ , أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ , أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ , عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ الأَشَجِّ , أَنَّ عَوْنَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ كَتَبَ لِي فِي التَّشَهُّدِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , وَأَخَذَ بِيَدِي فَزَعَمَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ أَخَذَ بِيَدِهِ , فَزَعَمَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ بِيَدِهِ فَعَلَّمَهُ التَّشَهُّدَ : " التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ الْمُبَارَكَاتُ لِلَّهِ " . هَذَا إِسْنَادٌ حَسَنٌ , وَابْنُ لَهِيعَةَ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ
Yaʼqub ibn al-Ashajdan rivoyat qilinadiki, Avn ibn Abdulloh ibn Utba menga Ibn Abbosdan tashahhud haqida yozib berdi va qoʻlimdan ushladi hamda Umar ibn Xattob uning qoʻlidan ushlaganini, Rasululloh ﷺ esa uning qoʻlidan ushlab, unga tashahhudni oʻrgatganlarini zikr qildi: «Attahiyyatu lillahi vas-salavatut-toyyibatul-muborakatu lillah». Bu — hasan isnod, Ibn Lahiʼa esa kuchli emas.Яъқуб ибн ал-Ашаждан ривоят қилинадики, Авн ибн Абдуллоҳ ибн Утба менга Ибн Аббосдан ташаҳҳуд ҳақида ёзиб берди ва қўлимдан ушлади ҳамда Умар ибн Хаттоб унинг қўлидан ушлаганини, Расулуллоҳ ﷺ эса унинг қўлидан ушлаб, унга ташаҳҳудни ўргатганларини зикр қилди: «Аттаҳийяту лиллаҳи вас-салаватут-тоййибатул-муборакату лиллаҳ». Бу — ҳасан иснод, Ибн Лаҳиъа эса кучли эмас.
حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ يُونُسَ بْنِ يَاسِينَ ، ثنا إِسْحَاقُ بْنُ أَبِي إِسْرَائِيلَ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ , عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلاتِهِ فَإِنِ اسْتَيْقَنَ أَنَّهُ قَدْ صَلَّى ثَلاثًا فَلْيُصَلِّ وَاحِدَةً بِرَكْعَتِهَا وَسَجْدَتَيْهَا , ثُمَّ لِيَتَشَهَّدْ فَإِذَا فَرَغَ فَلَمْ يَبْقَ إِلا أَنْ يُسَلِّمَ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ يُسَلِّمُ , فَإِنْ كَانَ صَلَّى ثَلاثًا وَكَانَتِ الرَّكْعَةُ الَّتِي صَلَّى رَابِعَةً كَانَتِ السَّجْدَتَانِ تَرْغِيمًا لِلشَّيْطَانِ , وَإِنْ كَانَ صَلَّى أَرْبَعًا وَكَانَتِ الرَّكْعَةُ الَّتِي صَلَّى خَامِسَةً شَفَعَهَا بِسَجْدَتَيْنِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namozida shubhalansa-yu, uch rakat oʻqiganini aniq bilsa, bir (rakat)ni rukuʼi va ikki sajdasi bilan oʻqisin, soʻng tashahhud aytsin. Tugatib, faqat salom berish qolganda, oʻtirgan holida ikki sajda qilsin, keyin salom bersin. Agar uch rakat oʻqigan boʻlib, oʻqigan rakati toʻrtinchi boʻlsa, ikki sajda shaytonni xor qilish boʻladi; agar toʻrt rakat oʻqigan boʻlib, oʻqigan rakati beshinchi boʻlsa, uni ikki sajda bilan juft qilgan boʻladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намозида шубҳаланса-ю, уч ракат ўқиганини аниқ билса, бир (ракат)ни рукуъи ва икки саждаси билан ўқисин, сўнг ташаҳҳуд айтсин. Тугатиб, фақат салом бериш қолганда, ўтирган ҳолида икки сажда қилсин, кейин салом берсин. Агар уч ракат ўқиган бўлиб, ўқиган ракати тўртинчи бўлса, икки сажда шайтонни хор қилиш бўлади; агар тўрт ракат ўқиган бўлиб, ўқиган ракати бешинчи бўлса, уни икки сажда билан жуфт қилган бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ ، ثنا إِسْمَاعِيلُ التِّرْمِذِيُّ , ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْعَلاءِ , ثنا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ , عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ مُجَاهِدٍ , عَنْ أَبِيهِ , وَعَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " يَا أَهْلَ مَكَّةَ , لا تَقْصُرُوا الصَّلاةَ فِي أَدْنَى مِنْ أَرْبَعَةِ بُرُدٍ مِنْ مَكَّةَ إِلَى عُسْفَانَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ey Makka ahli, Makkadan Usfongacha boʻlgan toʻrt buruddan kamroq (masofada) namozni qasr qilmanglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Макка аҳли, Маккадан Усфонгача бўлган тўрт буруддан камроқ (масофада) намозни қаср қилманглар», дедилар.