نا أَبُو هُرَيْرَةَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حَمْزَةَ ، نا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ أَبُو زَيْدٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ , نا الأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَن النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ أَهْدَى تَطَوُّعًا ثُمَّ عَطِبَتْ , فَإِنْ شَاءَ بَدَّلَ , وَإِنْ شَاءَ أَكَلَ , وَإِنْ كَانَ نَذْرًا فَلْيُبَدِّلْ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi, u zot: «Kim nafl hady atab, soʻng u halok boʻlsa, xohlasa oʻrniga boshqasini qoʻyadi, xohlasa yeydi. Agar u nazr boʻlgan boʻlsa, oʻrniga boshqasini qoʻysin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺ дан ривоят қилади, у зот: «Ким нафл ҳадй атаб, сўнг у ҳалок бўлса, хоҳласа ўрнига бошқасини қўяди, хоҳласа ейди. Агар у назр бўлган бўлса, ўрнига бошқасини қўйсин», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , نا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ عَمَّارٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ , أَنَّ مَوَالِيَ لابْنِ الزُّبَيْرِ أَحْرَمُوا إِذْ مَرَّتْ بِهِمْ ضَبُعٌ فَجَذَفُوهَا بِعِصِيِّهِمْ فَأَصَابُوهَا , فَوَقَعَ فِي أَنْفُسِهِمْ , فَأَتَوْا ابْنَ عُمَرَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ , فَقَالَ " عَلَيْكُمْ كَبْشٌ " , قَالُوا : عَلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنَّا كَبْشٌ ؟ قَالَ : " إِنَّكُمْ لَمُغَزَّزٌ بِكُمْ عَلَيْكُمْ جَمِيعًا كُلُّكُمْ كَبْشٌ " . قَالَ : اللُّغَوِيُّونَ : قَوْلُهُ : إِنَّكُمْ لَمُغَزَّزٌ بِكُمْ : أَيْ لَمُشَدَّدٌ عَلَيْكُمْ إِذًا
Bani Hoshimning mavlosi Ammor rivoyat qildiki, Ibn Zubayrning mavlolari ehromga kirgan edilar, oʻshanda ular tomondan bir sirtlon oʻtib qoldi, ular unga tayoqlarini otib, uni oʻldirdilar. Bu koʻngillariga ogʻir botdi, shuning uchun Ibn Umarning oldiga kelib, buni unga aytdilar. U: «Zimmangizda bir qoʻch bor», dedi. Ular: «Har birimizning zimmasida bir qoʻchmi?» dedilar. U: «Unday boʻlsa, sizlarga ogʻirlik qilingan boʻlardi. Hammangizga birgalikda, barchangizga bitta qoʻch», dedi. U (roviy) dedi: Til olimlari aytdilar: uning «innakum la-mugʻazzazun bikum» degan soʻzi, yaʼni: unday boʻlsa sizlarga qattiqlik qilingan boʻlardi, deganidir.Бани Ҳошимнинг мавлоси Аммор ривоят қилдики, Ибн Зубайрнинг мавлолари эҳромга кирган эдилар, ўшанда улар томондан бир сиртлон ўтиб қолди, улар унга таёқларини отиб, уни ўлдирдилар. Бу кўнгилларига оғир ботди, шунинг учун Ибн Умарнинг олдига келиб, буни унга айтдилар. У: «Зиммангизда бир қўч бор», деди. Улар: «Ҳар биримизнинг зиммасида бир қўчми?» дедилар. У: «Ундай бўлса, сизларга оғирлик қилинган бўларди. Ҳаммангизга биргаликда, барчангизга битта қўч», деди. У (ровий) деди: Тил олимлари айтдилар: унинг «иннакум ла-муғаззазун бикум» деган сўзи, яъни: ундай бўлса сизларга қаттиқлик қилинган бўларди, деганидир.
نا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْفَضْلِ الزَّيَّاتُ , نا عَلِيُّ بْنُ شُعَيْبٍ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ أَبُو هِشَامٍ الْهَمْدَانِيُّ , نا حَجَّاجٌ , عَنْ عَطَاءٍ , وَابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , وَعَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " حِينَ دَخَلَ مَكَّةَ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ الأَسْوَدَ , وَالرُّكْنَ الْيَمَانِيَّ , وَلَمْ يَسْتَلِمْ غَيْرَهُمَا مِنَ الأَرْكَانِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Makkaga kirganlarida qora burchak bilan yamaniy burchakni istilom qildilar, burchaklarning bu ikkisidan boshqasini istilom qilmadilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Маккага кирганларида қора бурчак билан яманий бурчакни истилом қилдилар, бурчакларнинг бу иккисидан бошқасини истилом қилмадилар.
نا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نا مُؤَمَّلُ بْنُ إِهَابٍ , نا يَحْيَى الْجَارِيُّ , عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ " فِي الأَصْلَعِ يَمُرُّ الْمُوسَى عَلَى رَأْسِهِ "
Nofeʼ Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan boshi kal kishi haqida rivoyat qiladi: «U ustarani boshiga yurgizadi».Нофеъ Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан боши кал киши ҳақида ривоят қилади: «У устарани бошига юргизади».
نا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي الرِّجَالِ , نا أَبُو أُمَيَّةَ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , نا عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ رَوْحٍ , عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ سَعِيدٍ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ فِي الأَصْلَعِ : " يَمُرُّ الْمُوسَى عَلَى رَأْسِهِ " . قَالَ عَبْدُ الْكَرِيمِ : وَجَدْتُ فِي كِتَابِي رَفَعَهُ مَرَّةً إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَمَرَّةً لَمْ يَرْفَعْهُ . نا ابْنُ مَخْلَدٍ , ثنا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا قرَادٌ , وَثنا الصَّغَانِيُّ , وَنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يُونُسَ الْحَفَرِيُّ , وَابْنُ أَبِي مَرْيَمَ , قَالُوا : نا عبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , مِثْلَهُ مَوْقُوفًا
Nofeʼ rivoyat qiladiki, Ibn Umar (roziyallohu anhumo) boshi kal kishi haqida: «U ustarani boshiga yurgizadi», dedi. Abdulkarim aytdi: Men oʻz kitobimda uni bir marta Rasululloh ﷺ ga koʻtarganini, bir marta esa koʻtarmaganini topdim. Ibn Maxlad bizga Abbos ibn Muhammaddan, u Quroddan; shuningdek as-Sagʻoniydan, va Abdurrahmon ibn Yunus al-Hafariy hamda Ibn Abu Maryamdan rivoyat qildi: ular Abdulloh ibn Umardan shuning oʻzini mavquf holda rivoyat qildilar.Нофеъ ривоят қиладики, Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) боши кал киши ҳақида: «У устарани бошига юргизади», деди. Абдулкарим айтди: Мен ўз китобимда уни бир марта Расулуллоҳ ﷺ га кўтарганини, бир марта эса кўтармаганини топдим. Ибн Махлад бизга Аббос ибн Муҳаммаддан, у Қуроддан; шунингдек ас-Сағонийдан, ва Абдурраҳмон ибн Юнус ал-Ҳафарий ҳамда Ибн Абу Марямдан ривоят қилди: улар Абдуллоҳ ибн Умардан шунинг ўзини мавқуф ҳолда ривоят қилдилар.
نا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ الْقَطَّانُ , نا عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ الْهَيْثَمِ , نا أَبُو مَرْوَانَ الْعُثْمَانِيُّ ، نا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ , عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ أَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ فَلَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ , قَالَ : " مَا أَمْرُهُمَا إِلا وَاحِدٌ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَدْخَلْتُ الْحَجَّ عَلَى الْعُمْرَةِ , فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا , وَسَعَى لَهُمَا سَعْيًا وَاحِدًا , وَقَالَ : هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Nofeʼ Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u umra bilan ehromga kirdi. Zul-Hulayfaga kelganida: «Ularning ishi bittadir; sizlarni guvoh qilamanki, men umra ustiga hajni kiritdim», dedi. Soʻng ikkovi uchun bitta tavof qildi va ikkovi uchun bitta saʼy qildi hamda: «Rasululloh ﷺ ham shunday qilgan edilar», dedi.Нофеъ Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у умра билан эҳромга кирди. Зул-Ҳулайфага келганида: «Уларнинг иши биттадир; сизларни гувоҳ қиламанки, мен умра устига ҳажни киритдим», деди. Сўнг иккови учун битта тавоф қилди ва иккови учун битта саъй қилди ҳамда: «Расулуллоҳ ﷺ ҳам шундай қилган эдилар», деди.
ثنا يَحْيَى بْنُ صَاعِدٍ ، وَالْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، قَالا : نا خَلادُ بْنُ أَسْلَمَ , نا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ أَحْرَمَ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أَجْزَأَهُ طَوَافٌ وَسَعْيٌ وَاحِدٌ , وَلا يَحِلُّ مِنْ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim haj va umra bilan ehromga kirsa, unga bitta tavof va bitta saʼy kifoya qiladi; ikkovidan birdaniga ehromdan chiqmaguncha, ularning birortasidan ham chiqmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳаж ва умра билан эҳромга кирса, унга битта тавоф ва битта саъй кифоя қилади; икковидан бирданига эҳромдан чиқмагунча, уларнинг бирортасидан ҳам чиқмайди», дедилар.
نا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا ، نا هِشَامُ بْنُ يُونُسَ اللُّؤْلُئِيُّ , نا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أَجْزَأَهُ طَوَافٌ وَاحِدٌ , ثُمَّ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ , ثُمَّ يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kim haj va umra bilan ehromga kirsa, unga bitta tavof kifoya qiladi; soʻng hajini ado etmaguncha ehromdan chiqmaydi, soʻngra ikkovidan birdaniga chiqadi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ким ҳаж ва умра билан эҳромга кирса, унга битта тавоф кифоя қилади; сўнг ҳажини адо этмагунча эҳромдан чиқмайди, сўнгра икковидан бирданига чиқади».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْجُنَيْدِ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُوَيْهِ , نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ " قَرَنَ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ , وَسَعَى لَهُمَا سَعْيًا وَاحِدًا " , وَقَالَ : " هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Nofeʼ Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u haj bilan umrani qiron qildi va ikkovi uchun bitta saʼy qildi hamda: «Rasululloh ﷺ ham shunday qilgan edilar», dedi.Нофеъ Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у ҳаж билан умрани қирон қилди ва иккови учун битта саъй қилди ҳамда: «Расулуллоҳ ﷺ ҳам шундай қилган эдилар», деди.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ , وَنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ ، وإِبْرَاهِيمُ بْنُ يُونُسَ الصَّيْرَفِيُّ ، قَالا : نا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ , نا سُفْيَانُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " طَافَ لِقِرَانِهِ طَوَافًا وَاحِدًا وَلَمْ يَحِلَّهُ ذَلِكَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qironlari uchun bitta tavof qildilar va bu u zotni ehromdan chiqarmadi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қиронлари учун битта тавоф қилдилар ва бу у зотни эҳромдан чиқармади.
نا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , عَنْ شَرِيكٍ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنَّهُ دَخَلَ مَكَّةَ قَارِنًا فَطَافَ طَوَافًا , وَسَعَى سَعْيًا لِحَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ " , ثُمَّ قَالَ : " هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ حِينَ قَرَنَ "
Nofeʼ Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u Makkaga qorin (haj bilan umrani qoʻshgan) holda kirdi va haji hamda umrasi uchun bitta tavof, bitta saʼy qildi. Soʻng: «Rasululloh ﷺ qiron qilganlarida shunday qilganlarini koʻrganman», dedi.Нофеъ Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у Маккага қорин (ҳаж билан умрани қўшган) ҳолда кирди ва ҳажи ҳамда умраси учун битта тавоф, битта саъй қилди. Сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ қирон қилганларида шундай қилганларини кўрганман», деди.
نا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَلِيٍّ ، نا الْفَضْلُ بْنُ الْعَبَّاسِ الصَّرَّافُ , نا يَحْيَى بْنُ غَيْلانَ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَزِيعٍ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنِ الْحَكَمِ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ جَمَعَ بَيْنَ حَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ مَعًا , وَقَالَ : " سَبِيلُهُمَا وَاحِدٌ " , قَالَ : فَطَافَ لَهُمَا طَوَافَيْنِ , وَسَعَى لَهُمَا سَعْيَيْنِ , وَقَالَ : " هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ كَمَا صَنَعْتُ " . لَمْ يَرْوِهِ عَنِ الْحَكَمِ غَيْرُ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , وَهُوَ مَتْرُوكُ الْحَدِيثِ
Mujohid Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u haji bilan umrasini birga qoʻshdi va: «Ikkovining yoʻli bittadir», dedi. U (roviy) dedi: Soʻng ikkovi uchun ikki tavof qildi va ikkovi uchun ikki saʼy qildi hamda: «Rasululloh ﷺ ni men qilganimdek qilganlarini koʻrganman», dedi. Buni Hakamdan Hasan ibn Umoradan boshqa hech kim rivoyat qilgan emas, u esa matruk ul-hadisdir.Мужоҳид Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у ҳажи билан умрасини бирга қўшди ва: «Икковининг йўли биттадир», деди. У (ровий) деди: Сўнг иккови учун икки тавоф қилди ва иккови учун икки саъй қилди ҳамда: «Расулуллоҳ ﷺ ни мен қилганимдек қилганларини кўрганман», деди. Буни Ҳакамдан Ҳасан ибн Уморадан бошқа ҳеч ким ривоят қилган эмас, у эса матрук ул-ҳадисдир.
نا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَيْرُوزٍ ، نا إِسْمَاعِيلُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ صَبِيحٍ , نا الْقَاسِمُ بْنُ مَرْوَانَ , نا سُلَيْمَانُ بْنُ أَبِي دَاوُدَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " إِنَّمَا طَافَ لِحَجِّهِ وَعُمْرَتِهِ حِينَ قَرَنَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ طَوَافًا وَاحِدًا , وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَعْيًا وَاحِدًا " . قَالَ : وَنا سُلَيْمَانُ , عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ , عَنْ جَابِرٍ مثل ذَلِكَ . وَعَنْ عَطَاءٍ مثل ذَلِكَ . وَعَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ , عَنْ طَاوُسٍ , وَمُجَاهِدٍ مثل ذَلِكَ
Nofeʼ Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ Vidoʼ hajida qiron qilganlarida, haji va umralari uchun faqat bitta tavof qildilar va Safo bilan Marva orasida bitta saʼy qildilar. U (roviy) dedi: Sulaymon bizga Abu Zubayrdan, u Jobirdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi; Atodan ham shunga oʻxshashi; Abdulkarimdan, u Tovus va Mujohiddan ham shunga oʻxshashi (rivoyat qilindi).Нофеъ Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ Видў ҳажида қирон қилганларида, ҳажи ва умралари учун фақат битта тавоф қилдилар ва Сафо билан Марва орасида битта саъй қилдилар. У (ровий) деди: Сулаймон бизга Абу Зубайрдан, у Жобирдан шунга ўхшашини ривоят қилди; Атодан ҳам шунга ўхшаши; Абдулкаримдан, у Товус ва Мужоҳиддан ҳам шунга ўхшаши (ривоят қилинди).
نا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، وَعَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْهَيْثَمِ ، قَالا : نا عَلِيُّ بْنُ حَرْبٍ , نا هَارُونُ بْنُ عِمْرَانَ , عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي دَاوُدَ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , وَجَابِرٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " إِنَّمَا طَافَ لِحَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ طَوَافًا وَاحِدًا , وَسَعَى سَعْيًا وَاحِدًا , ثُمَّ قَدِمَ مَكَّةَ فَلَمْ يَسْعَ بَيْنَهُمَا بَعْدَ الصَّدْرِ "
Ato ibn Nofeʼ Ibn Umar va Jobir (roziyallohu anhum)dan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ haji va umralari uchun faqat bitta tavof va bitta saʼy qildilar; soʻng Makkaga kelganlarida, sadr (qaytish tavofi)dan keyin ikkovi orasida saʼy qilmadilar.Ато ибн Нофеъ Ибн Умар ва Жобир (розияллоҳу анҳум)дан ривоят қилади: Набий ﷺ ҳажи ва умралари учун фақат битта тавоф ва битта саъй қилдилар; сўнг Маккага келганларида, садр (қайтиш тавофи)дан кейин иккови орасида саъй қилмадилар.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الصَّغَانِيُّ , نا أَبُو يُونُسَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يُونُسَ الْحَفَرِيُّ , نا هُرَيْمٌ , عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ فِي الْمُحْرِمَةِ : " تَأْخُذُ مِنْ شَعْرِهَا مثل السَّبَّابَةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) ehromdagi ayol haqida: «Sochidan koʻrsatkich barmoq (uzunligi)cha oladi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) эҳромдаги аёл ҳақида: «Сочидан кўрсаткич бармоқ (узунлиги)ча олади», деди.
ثنا ابْنُ مَخْلَدٍ , نا صَالِحُ بْنُ مُقَاتِلِ بْنِ صَالِحٍ , نا أَبِي , نا مُحَمَّدُ بْنُ الزِّبْرِقَانِ , عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ , أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ : " مِنَ السُّنَّةِ تُدَلِّكُ الْمَرْأَةُ مِنْ رَأْسِهَا بِشَيْءٍ مِنْ حِنَّاءٍ عَشِيَّةَ الإِحْرَامِ , وَتُغَلِّفُ رَأْسَهَا بِغَسْلِهِ لَيْسَ فِيهَا طِيبٌ , وَلا تُحْرِمْ عَطَلا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday der edi: «Sunnatdan shuki, ayol ehrom kechasi boshiga bir oz xina surtadi va boshini xushboʻylik aralashmagan yuvish vositasi bilan moylaydi; ehromni bezaksiz bogʻlamaydi.»Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эди: «Суннатдан шуки, аёл эҳром кечаси бошига бир оз хина суртади ва бошини хушбўйлик аралашмаган ювиш воситаси билан мойлайди; эҳромни безаксиз боғламайди.»
ثنا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , نا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ , نا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَالِمٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , " أَنَّهُ كَانَ يُفْتِي النِّسَاءَ أَنْ يَقْطَعْنَ الْخُفَّيْنِ , حَتَّى قَالَتْ لَهُ صَفِيَّةُ : إِنَّ عَائِشَةَ كَانَتْ تَأْمُرُهُنَّ أَنْ لا يَقْطَعْنَ " , مَوْقُوفٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u ayollarga maxsilarni kesishlari haqida fatvo berar edi, toki Safiyya unga: «Oisha ularga kesmaslikni buyurar edi», degunicha. (Bu) mavqufdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у аёлларга махсиларни кесишлари ҳақида фатво берар эди, токи Сафийя унга: «Оиша уларга кесмасликни буюрар эди», дегунича. (Бу) мавқуфдир.
ثنا ابْنُ مَخْلَدٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الْحَارِثِ , نا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ , نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , عَنْ أَبِيهِ , وَعُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يَمْشِي فِي رَمْيِهِ الْجِمَارَ ذَاهِبًا وَرَاجِعًا , وَلا يَرْكَبُ فِي شَيْءٍ مِنْهَا " . وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَفْعَلانِ ذَلِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ jamralarga tosh otishga borishda ham, qaytishda ham piyoda yurar, ularning hech birida ulov minmas edilar. Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo) ham shunday qilar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жамраларга тош отишга боришда ҳам, қайтишда ҳам пиёда юрар, уларнинг ҳеч бирида улов минмас эдилар. Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳам шундай қилар эдилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا سَعِيدُ بْنُ بَحْرٍ الْقَرَاطِيسِيُّ , نا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ , عَنْ يُونُسَ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَمَى الْجَمْرَةَ الَّتِي تَلِي الْمَسْجِدَ , مَسْجِدَ مِنًى , يَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ , ثُمَّ تَقَدَّمَ أَمَامَهَا فَوَقَفَ مُسْتَقْبِلَ الْبَيْتِ رَافِعًا يَدَيْهِ وَيَدْعُو , وَكَانَ يُطِيلُ الْوُقُوفَ , ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الثَّانِيَةَ فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ , ثُمَّ يَنْحَدِرُ ذَاتَ الْيَسَارِ مِمَّا يَلِي الْوَادِيَ , فَيَقِفُ مُسْتَقْبِلَ الْبَيْتِ رَافِعًا يَدَيْهِ يَدْعُو , ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الثَّالِثَةَ الَّتِي عِنْدَ الْعَقَبَةِ فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ , ثُمَّ يَنْصَرِفُ وَلا يَقِفُ عِنْدَهَا " . قَالَ الزُّهْرِيُّ : سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ بِهَذَا عَنْ أَبِيهِ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُهُ
Zuhriy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidga — Mino masjidiga — yaqin jamraga tosh otganlarida, unga yetti mayda tosh bilan ramy qilar va har bir tosh bilan birga takbir aytar edilar. Soʻng uning oldiga oʻtib, qiblaga yuzlangan holda, qoʻllarini koʻtarib turar va turishni uzoq qilar edilar. Soʻng ikkinchi jamraga kelib, unga yetti mayda tosh bilan ramy qilar, har bir tosh otganda takbir aytar edilar. Soʻng chap tomondan, vodiyga yaqin joydan tushib, qoʻllarini koʻtargan holda duo qilar edilar. Soʻng Aqaba yonidagi uchinchi jamraga kelib, unga yetti mayda tosh bilan ramy qilar, har bir tosh otganda takbir aytar, soʻng qaytar va uning yonida turmas edilar. Zuhriy aytdi: Men Solim ibn Abdullohning bu hadisni otasidan, u Nabiy ﷺdan (rivoyat qilib) aytib berayotganini eshitdim. (Zuhriy) aytdi: Ibn Umar ham shunday qilar edi.Зуҳрий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжидга — Мино масжидига — яқин жамрага тош отганларида, унга етти майда тош билан рамй қилар ва ҳар бир тош билан бирга такбир айтар эдилар. Сўнг унинг олдига ўтиб, қиблага юзланган ҳолда, қўлларини кўтариб турар ва туришни узоқ қилар эдилар. Сўнг иккинчи жамрага келиб, унга етти майда тош билан рамй қилар, ҳар бир тош отганда такбир айтар эдилар. Сўнг чап томондан, водийга яқин жойдан тушиб, қўлларини кўтарган ҳолда дуо қилар эдилар. Сўнг Ақаба ёнидаги учинчи жамрага келиб, унга етти майда тош билан рамй қилар, ҳар бир тош отганда такбир айтар, сўнг қайтар ва унинг ёнида турмас эдилар. Зуҳрий айтди: Мен Солим ибн Абдуллоҳнинг бу ҳадисни отасидан, у Набий ﷺдан (ривоят қилиб) айтиб бераётганини эшитдим. (Зуҳрий) айтди: Ибн Умар ҳам шундай қилар эди.
نا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُغَلِّسُ ، نا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ . ح وَثنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ زُنْبُورٍ الْمَكِّيُّ , وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ , قَالُوا : نا عِيسَى بْنُ يُونُسَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " إِذَا نَفَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكُنْ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ , إِلا الْحُيَّضُ ؛ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ لَهُنَّ " . وَقَالَ أَبُو عَمَّارٍ : " مَنْ حَجَّ الْبَيْتَ فَلْيَكُنْ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ إِلا الْحُيَّضُ رَخَّصَ لَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Sizlardan biringiz (Minodan) qaytsa, uning eng oxirgi (ishi) Bayt bilan boʻlsin; faqat hayzli ayollar bundan mustasno — Rasululloh ﷺ ularga ruxsat berganlar.» Abu Ammor esa: «Kim Baytni haj qilsa, uning Bayt bilan eng oxirgisi boʻlsin; faqat hayzli ayollar mustasno — Rasululloh ﷺ ularga ruxsat berdilar», deb aytdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Сизлардан бирингиз (Минодан) қайтса, унинг энг охирги (иши) Байт билан бўлсин; фақат ҳайзли аёллар бундан мустасно — Расулуллоҳ ﷺ уларга рухсат берганлар.» Абу Аммор эса: «Ким Байтни ҳаж қилса, унинг Байт билан энг охиргиси бўлсин; фақат ҳайзли аёллар мустасно — Расулуллоҳ ﷺ уларга рухсат бердилар», деб айтди.
ثنا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ ، وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، قَالا : نا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ أَبُو الأَشْعَثِ , نا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ , عَنْ طَاوُسٍ , قَالَ : كُنْتُ جَالِسًا إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , فَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ . يَعْنِي الْحَائِضَ تَنْفِرُ , فَقَالَ : " تُقِيمُ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهَا بِالْبَيْتِ " . قَالَ طَاوُسٌ : فَلا أَدْرِي ابْنُ عُمَرَ نَسِيَهُ أَمْ لَمْ يَسْمَعْ مَا سَمِعَ أَصْحَابُهُ , فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ عَامًا أَوْ عَامَيْنِ شَهِدْتُهُ وَسُئِلَ عَنْهَا , فَقَالَ : " نُبِّئْتُ أَنَّهُ رُخِّصَ لَهُنَّ "
Tovus aytdi: Men Abdulloh ibn Umarning huzurida oʻtirgan edim, undan bu haqda — yaʼni hayzli ayolning (tavofsiz) qaytishi haqida — soʻraldi. U: «Bayt bilan eng oxirgisi boʻlgunicha turadi», dedi. Tovus aytdi: Bilmadim, Ibn Umar buni unutdimi yoki ashoblari eshitgan narsani eshitmadimi. Oradan bir yoki ikki yil oʻtgach, uning huzurida boʻldim va undan bu haqda soʻraldi. U: «Menga xabar berilishicha, ularga ruxsat berilgan ekan», dedi.Товус айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Умарнинг ҳузурида ўтирган эдим, ундан бу ҳақда — яъни ҳайзли аёлнинг (тавофсиз) қайтиши ҳақида — сўралди. У: «Байт билан энг охиргиси бўлгунича туради», деди. Товус айтди: Билмадим, Ибн Умар буни унутдими ёки ашоблари эшитган нарсани эшитмадими. Орадан бир ёки икки йил ўтгач, унинг ҳузурида бўлдим ва ундан бу ҳақда сўралди. У: «Менга хабар берилишича, уларга рухсат берилган экан», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ ، نا حَفْصُ بْنُ أَبِي دَاوُدَ , عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ حَجَّ فَزَارَ قَبْرِي بَعْدَ وَفَاتِي فَكَأَنَّمَا زَارَنِي فِي حَيَاتِي "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim haj qilib, vafotimdan keyin qabrimni ziyorat qilsa, xuddi hayotimda meni ziyorat qilgandek boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳаж қилиб, вафотимдан кейин қабримни зиёрат қилса, худди ҳаётимда мени зиёрат қилгандек бўлади», дедилар.
ثنا الْقَاضِي الْمَحَامِلِيُّ , نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَرَّاقُ , نا مُوسَى بْنُ هِلالٍ الْعَبْدِيُّ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ زَارَ قَبْرِي وَجَبَتْ لَهُ شَفَاعَتِي "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim qabrimni ziyorat qilsa, unga shafoatim vojib boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қабримни зиёрат қилса, унга шафоатим вожиб бўлади», дедилар.
ثنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نا أَبُو عُبَيْدِ اللَّهِ الْمَخْزُومِيُّ , نا هِشَامُ بْنُ سُلَيْمَانَ , وَعَبْدُ الْمَجِيدِ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , قَالَ : وَأَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ، كَانَ يَقُولُ : " لَيْسَ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ أَحَدٌ إِلا عَلَيْهِ حَجَّةٌ وَعُمْرَةٌ وَاجِبَتَانِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَى ذَلِكَ سَبِيلا , فَمَنْ زَادَ بَعْدَهُمَا شَيْئًا فَهُوَ خَيْرٌ وَتَطَوُّعٌ " . قَالَ : وَلَمْ أَسْمَعْهُ يَقُولُ فِي أَهْلِ مَكَّةَ شَيْئًا
Ibn Umarning mavlosi Nofeʼ xabar berishicha, Abdulloh ibn Umar shunday der edi: «Allohning bandalaridan hech kim yoʻqki, unga bir haj va bir umra vojib boʻlmasa — yoʻlga qodir boʻlganiga. Kim ulardan keyin biror narsa ziyoda qilsa, u yaxshilik va nafldir.» (Nofeʼ) aytdi: Men uning Makka ahli haqida biror narsa deganini eshitmadim.Ибн Умарнинг мавлоси Нофеъ хабар беришича, Абдуллоҳ ибн Умар шундай дер эди: «Аллоҳнинг бандаларидан ҳеч ким йўқки, унга бир ҳаж ва бир умра вожиб бўлмаса — йўлга қодир бўлганига. Ким улардан кейин бирор нарса зиёда қилса, у яхшилик ва нафлдир.» (Нофеъ) айтди: Мен унинг Макка аҳли ҳақида бирор нарса деганини эшитмадим.
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ النَّرْسِيُّ , نا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ , نا الْعَلاءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ الْكَاهِلِيُّ , عَنْ أَبِي أُمَامَةَ التَّيْمِيِّ , قَالَ : قُلْتُ لابْنِ عُمَرَ : إِنِّي رَجُلٌ أُكْرَى فِي هَذَا الْوَجْهِ , وَإِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ : إِنَّهُ لا حَجَّ لَكَ , فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَسَأَلَهُ عَنْ مثل هَذَا الَّذِي سَأَلْتَنِي , فَسَكَتَ حَتَّى نزلت هَذِهِ الآيَةُ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلا مِنْ رَبِّكُمْ , قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ لَكَ حَجًّا " . ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ , نا مرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ , نا الْعَلاءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ , عَنْ أَبِي أُمَامَةَ التَّيْمِيِّ , قَالَ : قُلْتُ لابْنِ عُمَرَ : إِنَّا قَوْمٌ نُكْرَى , ثُمَّ ذَكَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ وَقَالَ : " أَنْتُمْ حُجَّاجٌ " . ثنا ابْنُ مَخْلَدٍ , نا الرَّمَادِيُّ , نا يَزِيدُ الْعَدَنِيُّ , نا سفْيَانُ , عَنِ الْعَلاءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ , عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ
Abu Umoma at-Taymiy aytdi: Men Ibn Umarga: «Men shu yoʻlda ulov ijaraga beradigan kishiman, baʼzi odamlar esa: ‹Sening hajing yoʻq›, deyishadi», dedim. Ibn Umar dedi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzuriga kelib, sen mendan soʻragan narsaga oʻxshash narsani soʻradi. U zot bu oyat nozil boʻlgunicha jim turdilar: {Robbingizdan fazl talab qilishingizda sizlarga gunoh yoʻq}. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Albatta, senga haj bor», dedilar. Yana Abu Umoma at-Taymiy aytdi: Men Ibn Umarga: «Biz ijaraga beradigan qavmmiz», dedim, soʻng u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini zikr qildi va: «Sizlar hojilarsizlar», dedi. Buni Sufyon ham Aloʼ ibn al-Musayyabdan, u Bani Taymullohdan boʻlgan bir kishidan, u Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qildi.Абу Умома ат-Таймий айтди: Мен Ибн Умарга: «Мен шу йўлда улов ижарага берадиган кишиман, баъзи одамлар эса: ‹Сенинг ҳажинг йўқ›, дейишади», дедим. Ибн Умар деди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб, сен мендан сўраган нарсага ўхшаш нарсани сўради. У зот бу оят нозил бўлгунича жим турдилар: {Роббингиздан фазл талаб қилишингизда сизларга гуноҳ йўқ}. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сенга ҳаж бор», дедилар. Яна Абу Умома ат-Таймий айтди: Мен Ибн Умарга: «Биз ижарага берадиган қавммиз», дедим, сўнг у Набий ﷺдан шунга ўхшашини зикр қилди ва: «Сизлар ҳожиларсизлар», деди. Буни Суфён ҳам Алў ибн ал-Мусайябдан, у Бани Таймуллоҳдан бўлган бир кишидан, у Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилди.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا الْحَسَنُ بْنُ عَمْرٍو الْفُقَيْمِيُّ , عَنْ أَبِي أُمَامَةَ التَّيْمِيِّ , قَالَ : قُلْتُ لابْنِ عُمَرَ : إِنَّا قَوْمٌ نُكْرَى , فَهَلْ لَنَا مِنْ حَجٍّ ؟ قَالَ : أَلَسْتُمْ تَطُوفُونَ بِالْبَيْتِ , وَتَأْتُونَ الْمُعَرَّفَ , وَتَرْمُونَ الْجِمَارَ , وَتَحْلُقُونَ رُءُوسَكُمْ ؟ قُلْنَا : بَلَى , قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنِ الَّذِي سَأَلْتَنِي فَلَمْ يُجِبْهُ حَتَّى نزل عَلَيْهِ جَبْرَائِيلُ بِهَذِهِ الآيَةِ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلا مِنْ رَبِّكُمْ , فَقَالَ : " أَنْتُمْ حُجَّاجٌ "
Abu Umoma at-Taymiy aytdi: Men Ibn Umarga: «Biz ulov ijaraga beradigan qavmmiz, bizga haj bormi?» dedim. U: «Sizlar Baytni tavof qilmaysizlarmi, Arafotga bormaysizlarmi, jamarotga tosh otmaysizlarmi, boshlaringizni qirdirmaysizlarmi?» dedi. Biz: «Ha», dedik. U dedi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzuriga kelib, sen mendan soʻragan narsani soʻradi. U zot unga javob bermadilar, toki Jabroil u zotga bu oyatni olib tushdi: {Robbingizdan fazl talab qilishingizda sizlarga gunoh yoʻq}. Shunda: «Sizlar hojilarsizlar», dedilar.Абу Умома ат-Таймий айтди: Мен Ибн Умарга: «Биз улов ижарага берадиган қавммиз, бизга ҳаж борми?» дедим. У: «Сизлар Байтни тавоф қилмайсизларми, Арафотга бормайсизларми, жамаротга тош отмайсизларми, бошларингизни қирдирмайсизларми?» деди. Биз: «Ҳа», дедик. У деди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб, сен мендан сўраган нарсани сўради. У зот унга жавоб бермадилар, токи Жаброил у зотга бу оятни олиб тушди: {Роббингиздан фазл талаб қилишингизда сизларга гуноҳ йўқ}. Шунда: «Сизлар ҳожиларсизлар», дедилар.
ثنا ابْنُ صَاعِدٍ , نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ جَرِيرِ بْنِ جَبَلَةَ . ح وَثنا ابْنُ صَاعِدٍ , وَمُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , قَالا : حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُلاعِبِ بْنِ حَبَّانَ , قَالا : نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ , نا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو الْجَمَلِ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " لَيْسَ عَلَى الْمَرْأَةِ إِحْرَامٌ إِلا فِي وَجْهِهَا "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ayolga ehrom (taqiqi) faqat yuzidadir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аёлга эҳром (тақиқи) фақат юзидадир», дедилар.
ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا أَبُو الأَشْعَثِ ، نا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِحْرَامُ الْمَرْأَةِ فِي وَجْهِهَا , وَإِحْرَامُ الرَّجُلِ فِي رَأْسِهِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ayolning ehromi yuzida, erkakning ehromi esa boshidadir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аёлнинг эҳроми юзида, эркакнинг эҳроми эса бошидадир», дедилар.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا عَلِيُّ بْنُ إِشْكَابَ , نا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " لَيْسَ عَلَى النِّسَاءِ رَمَلٌ بِالْبَيْتِ , وَلا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Ayollarga Bayt (tavofi)da raml qilish ham, Safo bilan Marva orasida (yugurish) ham yoʻq», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Аёлларга Байт (тавофи)да рамл қилиш ҳам, Сафо билан Марва орасида (югуриш) ҳам йўқ», деди.
نا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ الْبُهْلُولِ ، نا مُؤَمَّلُ بْنُ إِهَابٍ , نا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ . ح وَثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ ، نا سُفْيَانُ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " لا تَصْعَدُ الْمَرْأَةُ فَوْقَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ , وَلا تَرْفَعُ صَوْتَهَا بِالتَّلْبِيَةِ " . وَقَالَ ابْنُ بُهْلُولٍ : " لا تَصْعَدُ الْمَرْأَةُ عَلَى الصَّفَا وَلا عَلَى الْمَرْوَةِ " . وَلَمْ يَزِدْ عَلَى هَذَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Ayol Safo va Marva ustiga chiqmaydi va talbiyada ovozini koʻtarmaydi», dedi. Ibn Buhlul esa: «Ayol Safoga ham, Marvaga ham chiqmaydi», dedi va bundan ortiq (soʻz) qoʻshmadi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Аёл Сафо ва Марва устига чиқмайди ва талбияда овозини кўтармайди», деди. Ибн Буҳлул эса: «Аёл Сафога ҳам, Марвага ҳам чиқмайди», деди ва бундан ортиқ (сўз) қўшмади.
ثنا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ , قَالا : نا رَوْحٌ , نا ابْنُ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّهُ قَالَ : " لَيْسَ عَلَى النِّسَاءِ سَعْيٌ بِالْبَيْتِ , وَلا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u: «Ayollarga Bayt (atrofida) saʼy ham, Safo bilan Marva orasida (saʼy) ham yoʻq», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у: «Аёлларга Байт (атрофида) саъй ҳам, Сафо билан Марва орасида (саъй) ҳам йўқ», деди.
ثنا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى , نَا ابْنُ وَهْبٍ , أنا اللَّيْثُ , أَنَّ نَافِعًا ، حَدَّثَهُ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِذَا تَبَايَعَ الرَّجُلانِ فَكُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا وَكَانَا جَمِيعًا , أَوْ يُخَيِّرُ أَحَدُهُمَا الآخَرَ فَيَتَبَايَعَانِ عَلَى ذَلِكَ ، فَقَدْ وَجَبَ الْبَيْعُ " ، ثنا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , نَا يُونُسُ , نَا ابْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي مَالِكٌ , عَنْ نَافِعٍ , وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ ذَلِكَ فِي الْبَيِّعَيْنِ . تَفَرَّدَ بِهِ ابْنُ وَهْبٍ , عَنْ مَالِكٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ikki kishi oʻzaro savdolashsalar, toki ajralmagunlaricha va birga ekanlar, har biri ixtiyorlidir; yoki biri boshqasini ixtiyorli qilsa va shu asosda savdolashsalar, savdo lozim boʻldi», dedilar. Buni Molik ham Nofeʼ va Abdulloh ibn Dinordan, ular Ibn Umardan, u Rasululloh ﷺdan ikki savdolashuvchi haqida shunga oʻxshash rivoyat qildi. Buni Molikdan yolgʻiz Ibn Vahb rivoyat qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Икки киши ўзаро савдолашсалар, токи ажралмагунларича ва бирга эканлар, ҳар бири ихтиёрлидир; ёки бири бошқасини ихтиёрли қилса ва шу асосда савдолашсалар, савдо лозим бўлди», дедилар. Буни Молик ҳам Нофеъ ва Абдуллоҳ ибн Динордан, улар Ибн Умардан, у Расулуллоҳ ﷺдан икки савдолашувчи ҳақида шунга ўхшаш ривоят қилди. Буни Моликдан ёлғиз Ибн Ваҳб ривоят қилди.
ثنا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ ، نَا عُبَيْدُ بْنُ شَرِيكٍ , نَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ , نَا اللَّيْثُ , حَدَّثَنِي يُونُسُ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , قَالَ : قَالَ سَالِمٌ ، قَالَ ابْنُ عُمَرَ : " كُنَّا إِذَا تَبَايَعْنَا كُلُّ وَاحِدٍ مِنَّا بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقِ الْمُتَبَايِعَانِ , قَالَ : فَتَبَايَعْتُ أَنَا وَعُثْمَانُ ، فَبِعْتُهُ مَا لِي بِالْوَادِي بِمَالٍ لَهُ بِخَيْبَرَ , قَالَ فَلَمَّا بِعْتُهُ طَفِقْتُ أَنْكُصُ الْقَهْقَرَى خَشْيَةَ أَنْ يُرَادَّنِي عُثْمَانُ الْبَيْعَ قَبْلَ أَنْ أُفَارِقَهُ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz savdolashsak, ikki savdolashuvchi ajralmagunicha har birimiz ixtiyorli boʻlar edik. Men Usmon bilan savdolashdim: unga Vodiydagi mulkimni uning Xaybardagi mulkiga sotdim. Uni sotganimdan keyin, Usmon mendan ajralishimdan oldin savdoni qaytarib olishidan qoʻrqib, orqamga tisarila boshladim», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз савдолашсак, икки савдолашувчи ажралмагунича ҳар биримиз ихтиёрли бўлар эдик. Мен Усмон билан савдолашдим: унга Водийдаги мулкимни унинг Хайбардаги мулкига сотдим. Уни сотганимдан кейин, Усмон мендан ажралишимдан олдин савдони қайтариб олишидан қўрқиб, орқамга тисарила бошладим», деди.
ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا عَلِيُّ بْنُ شُعَيْبٍ , وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ , قَالا : نَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ , نَا كُلْثُومُ بْنُ جَوْشَنٍ , عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " التَّاجِرُ الصَّدُوقُ الأَمِينُ الْمُسْلِمُ مَعَ الشُّهَدَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " ، وَقَالَ الْفَضْلُ : " مَعَ النَّبِيِّينَ ، وَالصِّدِّيقِينَ ، وَالشُّهَدَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Rostgoʻy, omonatdor musulmon savdogar qiyomat kuni shahidlar bilan birga boʻladi», dedilar. Fazl esa: «qiyomat kuni paygʻambarlar, siddiqlar va shahidlar bilan birga», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ростгўй, омонатдор мусулмон савдогар қиёмат куни шаҳидлар билан бирга бўлади», дедилар. Фазл эса: «қиёмат куни пайғамбарлар, сиддиқлар ва шаҳидлар билан бирга», деди.
ثنا أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، إِمْلاءً مِنْ حِفْظِهِ , نَا كَامِلُ بْنُ طَلْحَةَ أَبُو يَحْيَى , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ , عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الْمُزَايَدَةِ ، وَلا يَبِعْ أَحَدُكُمْ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ إِلا الْغَنَائِمَ وَالْمَوَارِيثَ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ muzoyada savdosidan qaytardilar; sizlardan biringiz birodarining savdosi ustiga savdo qilmasin — oʻljalar va meroslar bundan mustasno», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ музояда савдосидан қайтардилар; сизлардан бирингиз биродарининг савдоси устига савдо қилмасин — ўлжалар ва мерослар бундан мустасно», деди.
ثنا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ إِمْلاءً , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ , حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ مَالِكٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ , عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , قَالَ : سَمِعْتُ رَجُلا يُقَالُ لَهُ شَهْرٌ كَانَ تَاجِرًا ، وَهُوَ يَسْأَلُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ " عَنْ , فَقَالَ : نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَبِيعَ أَحَدُكُمْ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ حَتَّى يَذَرَ إِلا الْغَنَائِمَ وَالْمَوَارِيثَ " ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ الرَّزَّازُ , نَا أَحْمَدُ بْنُ الْخَلِيلِ , ثنا الْوَاقِدِيُّ , نَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ اللَّيْثِيُّ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ , عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Zayd ibn Aslam aytdi: Men Shahr deb ataladigan, savdogar boʻlgan bir kishining Abdulloh ibn Umardan soʻraganini eshitdim. U shunday dedi: Rasululloh ﷺ sizlardan biringiz birodarining savdosi ustiga — toki u tark etmagunicha — savdo qilishidan qaytardilar; oʻljalar va meroslar bundan mustasno. Buni Usoma ibn Zayd al-Laysiy ham Ubaydulloh ibn Abu Jaʼfardan, u Zayd ibn Aslamdan, u Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shu kabi rivoyat qildi.Зайд ибн Аслам айтди: Мен Шаҳр деб аталадиган, савдогар бўлган бир кишининг Абдуллоҳ ибн Умардан сўраганини эшитдим. У шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ сизлардан бирингиз биродарининг савдоси устига — токи у тарк этмагунича — савдо қилишидан қайтардилар; ўлжалар ва мерослар бундан мустасно. Буни Усома ибн Зайд ал-Лайсий ҳам Убайдуллоҳ ибн Абу Жаъфардан, у Зайд ибн Асламдан, у Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шу каби ривоят қилди.
ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَيَّاشٍ ، ثنا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ , عَنْ أَبِي الزِّنَادِ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " ابْتَعْتُ زَيْتًا بِالسُّوقِ فَقَامَ إِلَيَّ رَجُلٌ فَأَرْبَحَنِي حَتَّى رَضِيتُ , قَالَ : فَلَمَّا أَخَذْتُ بِيَدِهِ لأَضْرِبَ عَلَيْهَا أَخَذَنِي بِذِرَاعِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي فَأَمْسَكَ يَدَيَّ ، فَالْتَفَتُّ فَإِذَا زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ , قَالَ : لا تَبِعْهُ حَتَّى تَحُوزَهُ إِلَى بَيْتِكَ , فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ ذَلِكَ " ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْبَخْتَرِيِّ , نَا أَحْمَدُ بْنُ الْخَلِيلِ , ثنا الْوَاقِدِيُّ , نَا إِسْحَاقُ بْنُ حَازِمٍ , عَنْ أَبِي الزِّنَادِ , بِهَذَا الإِسْنَادِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Bozorda zaytun yogʻi sotib oldim. Bir kishi oldimga kelib, roziligimgacha foyda berdi. Savdoni qoʻl urishib bogʻlash uchun uning qoʻlidan tutganimda, orqamdan bir kishi bilagimdan ushlab, qoʻllarimni tutib qoldi. Oʻgirilsam, Zayd ibn Sobit ekan. U: ‹Uni uyingga olib bormaguningcha sotma, zero Nabiy ﷺ bundan qaytardilar›, dedi», dedi. Buni Ishoq ibn Hozim ham Abuz-Zinoddan shu isnod bilan, Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Бозорда зайтун ёғи сотиб олдим. Бир киши олдимга келиб, розилигимгача фойда берди. Савдони қўл уришиб боғлаш учун унинг қўлидан тутганимда, орқамдан бир киши билагимдан ушлаб, қўлларимни тутиб қолди. Ўгирилсам, Зайд ибн Собит экан. У: ‹Уни уйингга олиб бормагунингча сотма, зеро Набий ﷺ бундан қайтардилар›, деди», деди. Буни Ишоқ ибн Ҳозим ҳам Абуз-Зиноддан шу иснод билан, Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилди.
ثنا أَبُو طَالِبٍ الْكَاتِبُ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ، نَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ الْوَهْبِيُّ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ , عَنْ أَبِي الزِّنَادِ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " ابْتَعْتُ زَيْتًا فِي السُّوقِ , فَلَمَّا اسْتَوْجَبْتُهُ لَقِيَنِي رَجُلٌ فَأَعْطَانِي بِهِ رِبْحًا حَسَنًا , فَأَرَدْتُ أَنْ أَضْرِبَ عَلَى يَدِهِ ، فَأَخَذَ رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي بِذِرَاعِي فَالْتَفَتُّ إِلَيْهِ فَإِذَا زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ , فَقَالَ : " لا تَبِعْهُ حَيْثُ ابْتَعْتَهُ حَتَّى تَحُوزَهُ إِلَى رَحْلِكَ , فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُبَاعَ السِّلَعُ حَيْثُ تُبْتَاعُ حَتَّى تَحُوزَهَا التُّجَّارُ إِلَى رِحَالِهِمْ "
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men bozorda zaytun yogʻi sotib oldim. Uni oʻzimga (qatʼiy) sotib olib boʻlganimdan keyin, bir kishi menga roʻbaroʻ kelib, uning evaziga yaxshigina foyda berdi. Men u bilan savdoni (qoʻl urishib) qoʻyib yubormoqchi boʻldim. Shunda bir kishi orqamdan bilagimni ushlab oldi. Men oʻgirilsam, u Zayd ibn Sobit ekan. U: «Uni oʻzing sotib olgan joyingda, manzilingga olib bormaguningcha sotma. Chunki Rasululloh ﷺ savdogarlar mollarini oʻz manzillariga olib bormagunlaricha, sotib olingan joyida sotilishini taqiqladilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен бозорда зайтун ёғи сотиб олдим. Уни ўзимга (қатъий) сотиб олиб бўлганимдан кейин, бир киши менга рўбарў келиб, унинг эвазига яхшигина фойда берди. Мен у билан савдони (қўл уришиб) қўйиб юбормоқчи бўлдим. Шунда бир киши орқамдан билагимни ушлаб олди. Мен ўгирилсам, у Зайд ибн Собит экан. У: «Уни ўзинг сотиб олган жойингда, манзилингга олиб бормагунингча сотма. Чунки Расулуллоҳ ﷺ савдогарлар молларини ўз манзилларига олиб бормагунларича, сотиб олинган жойида сотилишини тақиқладилар», деди.
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ , وَأَبُو عُبَيْدِ اللَّهِ يَعْنِي سَعِيدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيَّ , قَالا : نَا سُفْيَانُ , عَنْ عَمْرٍو , قَالَ : كَانَ ابْنُ عُمَرَ عَلَى بِكْرٍ صَعْبٍ لأَبِيهِ ، فَكَانَ يَغْلِبُهُ حَتَّى يَتَقَدَّمَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَصِيحَ بِهِ عُمَرُ , وَيَغْلِبُهُ الْبِكْرُ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " بِعْنِيهِ يَا عُمَرُ ، فَاشْتَرَاهُ , فَدَعَا ابْنُ عُمَرَ , فَقَالَ : هُوَ لَكَ فَاصْنَعْ بِهِ مَا شِئْتَ " ، وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ عَبَّادٍ
Amr aytdi: Ibn Umar otasining qaysar bir yosh tuyasi ustida edi. Tuya uni yengib, Rasululloh ﷺning oldilariga oʻtib ketaverar, Umar unga baqirar, tuya esa uni yengar edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Umar, uni menga sotgin», dedilar va uni sotib oldilar. Soʻng Ibn Umarni chaqirib: «U seniki, u bilan xohlaganingni qil», dedilar. Bu Ibn Abbodning lafzidir.Амр айтди: Ибн Умар отасининг қайсар бир ёш туяси устида эди. Туя уни енгиб, Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига ўтиб кетаверар, Умар унга бақирар, туя эса уни енгар эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Умар, уни менга сотгин», дедилар ва уни сотиб олдилар. Сўнг Ибн Умарни чақириб: «У сеники, у билан хоҳлаганингни қил», дедилар. Бу Ибн Аббоднинг лафзидир.
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ غِيَاثٍ , نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ . ح وَنا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مِرْدَاسٍ , نَا أَبُو دَاوُدَ السِّجِسْتَانِيُّ ، نَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ , وَمُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ , قَالا : نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " كُنْتُ أَبِيعُ الإِبِلَ فَأَبِيعُ بِالدَّنَانِيرِ وَآخُذُ الدَّرَاهِمَ , وَأَبِيعُ بِالدَّرَاهِمِ وَآخُذُ الدَّنَانِيرَ , آخُذُ هَذِهِ مِنْ هَذِهِ , وَأُعْطِي هَذِهِ مِنْ هَذِهِ , فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ , فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " رُوَيْدَكَ أَسْأَلُكَ , إِنِّي أَبِيعُ الإِبِلَ بِالْبَقِيعِ , فَأَبِيعُ بِالدَّنَانِيرِ وَآخُذُ الدَّرَاهِمَ , وَأَبِيعُ بِالدَّرَاهِمِ وَآخُذُ الدَّنَانِيرَ , آخُذُ هَذِهِ مِنْ هَذِهِ , وَأُعْطِي هَذِهِ مِنْ هَذِهِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : لا بَأْسَ أَنْ تَأْخُذَهَا بِسِعْرِهَا يَوْمَهَا , مَا لَمْ تَفْتَرِقَا وَبَيْنَكُمَا شَيْءٌ " ، وَقَالَ ابْنُ مَنِيعٍ : فَأَعْطَى هَذِهِ مِنْ هَذِهِ ، فِي الْمَوْضِعَيْنِ جَمِيعًا وَالْبَاقِي مِثْلَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Men Baqiʼda tuyalarni sotardim. Goh dinorga sotib, dirham olardim, goh dirhamga sotib, dinor olardim. Bularning oʻrniga bularni olar, bularning oʻrniga bularni berar edim. Soʻng Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim, u zot Hafsaning uyida edilar. Men: «Yo Rasululloh, biroz shoshmang, sizdan soʻramoqchiman. Men Baqiʼda tuyalarni sotaman: goh dinorga sotib, dirham olaman, goh dirhamga sotib, dinor olaman. Bularning oʻrniga bularni olaman, bularning oʻrniga bularni beraman», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Toki bir-biringizdan ajralmasdan turib, oʻrtangizda hech narsa (toʻlanmagan) qolmasa, ularni oʻsha kunning narxi bilan olishingda hech qanday gunoh yoʻq», dedilar. Ibn Maniʼ ikkala oʻrinda ham: «Bularning oʻrniga bularni berdi», dedi, qolgani esa xuddi shunday.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Мен Бақиъда туяларни сотардим. Гоҳ динорга сотиб, дирҳам олардим, гоҳ дирҳамга сотиб, динор олардим. Буларнинг ўрнига буларни олар, буларнинг ўрнига буларни берар эдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим, у зот Ҳафсанинг уйида эдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, бироз шошманг, сиздан сўрамоқчиман. Мен Бақиъда туяларни сотаман: гоҳ динорга сотиб, дирҳам оламан, гоҳ дирҳамга сотиб, динор оламан. Буларнинг ўрнига буларни оламан, буларнинг ўрнига буларни бераман», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Токи бир-бирингиздан ажралмасдан туриб, ўртангизда ҳеч нарса (тўланмаган) қолмаса, уларни ўша куннинг нархи билан олишингда ҳеч қандай гуноҳ йўқ», дедилар. Ибн Маниъ иккала ўринда ҳам: «Буларнинг ўрнига буларни берди», деди, қолгани эса худди шундай.