- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: “ لم يتكلم في المهد إلا ثلاثة: عيسى ابن مريم، وصاحب جريج، وكان جريج رجلا عابدًا، فاتخذ صومعة فكان فيها، فأتته أمه وهو يصلي فقالت: يا جريج، فأتته أمه وهو يصلي فقالت: يا جريج، فقال: يا رب أمي وصلاتي فأقبل على صلاته فانصرفت. فلما كان من الغد أتته وهو يصلي، فقالت: يا جريج، فقال: أي رب أمي وصلاتي، فأقبل على صلاته، فقالت: اللهم لاتمته حتى ينظر إلى وجوه المومسات. فتذاكر بنو إسرائيل جريجًا وعبادته، وكانت امرأة بغي يتمثل بحسنها، فقالت: إن شئتم لأفتننه، فتعرضت له، فلم يلتفت إليها، فأتت راعيًا كان يأوي إلى صومعته، فأمكنته من نفسها فوقع عليها. فحملت، وجعلوا يضربونه، فقال: ما شأنكم؟ قالوا: زنيت بهذه البغي فولدت منك. قال: أين الصبي؟ فجاءوا به فقال: دعوني حتى أصلي، فصلى، فلما انصرف أتى الصبي فطعن في بطنه وقال: ياغلام من أبوك؟ قال: فلان الراعي، فأقبلوا على جريج يقبلونه ويتمسحون به وقالوا: نبني لك صومعتك من ذهب، قال: لا، أعيدوها من طين كما كانت، ففعلوا. وبينا صبي يرضع من أمه، فمر رجل راكب على دابة فارهة وشارة حسنة، فقالت: “ اللهم اجعل ابني مثل هذا، فترك الثدي وأقبل إليه فنظر إليه فقال: اللهم لا تجعلني مثله، ثم أقبل على ثديه فجعل يرتضع" فكأني أنظر إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم وهو يحكي ارتضاعه بأصبعه السبابة في فيه، فجعل يمصها، قال: "ومروا بجارية وهم يضربونها، ويقولون: زنيت سرقت، وهي تقول: حسبي الله ونعم الوكيل. فقالت أمه: اللهم لا تجعل ابني مثلها، فترك الرضاع ونظر إليها فقال: اللهم اجعلني مثلها، فهناك تراجعا الحديث فقالت: مر رجل حسن الهيئة فقلت: اللهم اجعل ابني مثله فقلت: اللهم لا تجعلني مثله، ومروا بهذه الأمة وهم يضربونها ويقولون: زنيت سرقت، فقلت: اللهم لا تجعل ابني مثلها فقلت: اللهم اجعلني مثلها؟! قال: إن ذلك الرجل كان جبارًا فقلت: اللهم لا تجعلني مثله، وإن هذه يقولون لها زنيت، ولم تزن وسرقت، ولم تسرق، فقلت: اللهم اجعلني مثلها" ((متفق عليه)). (25)
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. (Nabiy ﷺ) dedilar: «Beshikda faqat uch (kishi) gapirgan: Iso ibn Maryam, Jurayjning sohibi (haligi bola). Jurayj obid kishi edi. U bir ibodatxona qurib, oʻsha yerda turardi. Bir kuni u namoz oʻqiyotganida onasi keldi-da: ‹Ey Jurayj!› dedi. (Jurayj): ‹Yo Robbim! Onammi yoki namozim?› dedi-da, namoziga yuzlandi. Shunda onasi qaytib ketdi. Ertasi kuni u namoz oʻqiyotganida (onasi) yana kelib: ‹Ey Jurayj!› dedi. (Jurayj): ‹Yo Robbim! Onammi yoki namozim?› dedi-da, namoziga yuzlandi. Shunda onasi qaytib ketdi. Ertasi kuni u namoz oʻqiyotganida (onasi) yana kelib: ‹Ey Jurayj!› dedi. (Jurayj): ‹Ey Robbim! Onammi yoki namozim?› dedi-da, namoziga yuzlandi. Shunda onasi: ‹Yo Robbim! Uni fohishalarning yuziga qaramaguncha jonini olma!› dedi. Bani Isroil Jurayjni va uning ibodatini oʻzaro tilga olib yurardi. Goʻzalligi bilan misol keltiriladigan bir fohisha ayol bor edi. U: ‹Agar xohlasangiz, men uni sizlar uchun fitnaga solaman›, dedi. Soʻng u Jurayjga oʻzini koʻrsatdi, ammo u unga qaramadi. Shunda u (ayol) Jurayjning ibodatxonasiga panoh topib turadigan bir choʻpon oldiga keldi-da, oʻzini unga taslim qildi, choʻpon u bilan zino qildi, shunda u homilador boʻldi. Tugʻib boʻlgach: ‹Bu Jurayjdandir›, dedi. Shunda ular uning oldiga kelib, uni (ibodatxonadan) tushirishdi, ibodatxonasini buzishdi va uni ura boshlashdi. (Jurayj): ‹Sizlarga nima boʻldi?› dedi. Ular: ‹Sen mana bu fohisha bilan zino qilibsan, u sendan tugʻibdi›, deyishdi. (Jurayj): ‹Bola qani?› dedi. Uni olib kelishdi. (Jurayj): ‹Meni qoʻyib turinglar, namoz oʻqib olay›, dedi-da, namoz oʻqidi. Namozdan boʻshagach, bola oldiga kelib, qornidan turtdi va: ‹Ey bola! Otang kim?› dedi. (Bola): ‹Falon choʻpon›, dedi. Shunda ular Jurayjga yuzlanib, uni oʻpa boshlashdi va unga (barakat soʻrab) suykalishdi va: ‹Senga ibodatxonangni oltindan qurib beramiz›, deyishdi. (Jurayj): ‹Yoʻq, uni ilgarigidek loydan tiklab beringlar›, dedi. Shunday qilishdi. Bir vaqt bir chaqaloq onasini emayotgan edi. Shu payt bir kishi gʻaroyib (chiroyli) ulov ustida, koʻrkam libosda oʻtib qoldi. (Chaqaloqning) onasi: ‹Yo Robbim! Oʻgʻlimni shunga oʻxshatib qoʻy!› dedi. Shunda (chaqaloq) emishni tashlab, unga yuzlandi-da, unga qaradi va: ‹Yo Robbim! Meni unga oʻxshatma!› dedi. Soʻng yana koʻkrakka yuzlanib, ema boshladi». (Abu Hurayra) dedi: goʻyo men Rasululloh ﷺ ni koʻrayotgandekman, u zot uning (chaqaloqning) emishini koʻrsatib, koʻrsatkich barmoqlarini ogʻizlariga solib, soʻra boshladilar. (Rasululloh ﷺ) dedilar: «Soʻng ular bir choʻri yonidan oʻtishdi, uni urishar va: ‹Sen zino qilding, oʻgʻirlik qilding!› deyishardi. U esa: ‹Menga Alloh kifoyadir, U naqadar yaxshi vakildir!› derdi. Shunda (chaqaloqning) onasi: ‹Yo Robbim! Oʻgʻlimni bunga oʻxshatib qoʻyma!› dedi. Shunda (chaqaloq) emishni tashlab, unga qaradi-da: ‹Yo Robbim! Meni bunga oʻxshat!› dedi. Shu yerda ular ikkovi oʻzaro gaplashishdi. (Onasi): ‹Boshing qirilgur! Koʻrkam holatdagi bir kishi oʻtib qoldi, men: «Yo Robbim! Oʻgʻlimni shunga oʻxshat!» dedim, sen esa: «Yo Robbim! Meni unga oʻxshatma!» deding. Mana bu choʻri yonidan oʻtishdi, uni urishib: «Sen zino qilding, oʻgʻirlik qilding!» deyishardi, men: «Yo Robbim! Oʻgʻlimni bunga oʻxshatma!» dedim, sen esa: «Yo Robbim! Meni bunga oʻxshat!» deding›, dedi. (Chaqaloq): ‹Haqiqatan, ana u kishi zolim edi, shuning uchun men: «Yo Robbim! Meni unga oʻxshatma!» dedim. Mana bunga esa: «Sen zino qilding» deyishadi, holbuki u zino qilmagan, «oʻgʻirlik qilding» deyishadi, holbuki u oʻgʻirlik qilmagan, shuning uchun men: «Yo Robbim! Meni bunga oʻxshat!» dedim›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. (Набий ﷺ) дедилар: «Бешикда фақат уч (киши) гапирган: Исо ибн Марям, Журайжнинг соҳиби (ҳалиги бола). Журайж обид киши эди. У бир ибодатхона қуриб, ўша ерда турарди. Бир куни у намоз ўқиётганида онаси келди-да: ‹Эй Журайж!› деди. (Журайж): ‹Ё Роббим! Онамми ёки намозим?› деди-да, намозига юзланди. Шунда онаси қайтиб кетди. Эртаси куни у намоз ўқиётганида (онаси) яна келиб: ‹Эй Журайж!› деди. (Журайж): ‹Ё Роббим! Онамми ёки намозим?› деди-да, намозига юзланди. Шунда онаси қайтиб кетди. Эртаси куни у намоз ўқиётганида (онаси) яна келиб: ‹Эй Журайж!› деди. (Журайж): ‹Эй Роббим! Онамми ёки намозим?› деди-да, намозига юзланди. Шунда онаси: ‹Ё Роббим! Уни фоҳишаларнинг юзига қарамагунча жонини олма!› деди. Бани Исроил Журайжни ва унинг ибодатини ўзаро тилга олиб юрарди. Гўзаллиги билан мисол келтириладиган бир фоҳиша аёл бор эди. У: ‹Агар хоҳласангиз, мен уни сизлар учун фитнага соламан›, деди. Сўнг у Журайжга ўзини кўрсатди, аммо у унга қарамади. Шунда у (аёл) Журайжнинг ибодатхонасига паноҳ топиб турадиган бир чўпон олдига келди-да, ўзини унга таслим қилди, чўпон у билан зино қилди, шунда у ҳомиладор бўлди. Туғиб бўлгач: ‹Бу Журайждандир›, деди. Шунда улар унинг олдига келиб, уни (ибодатхонадан) туширишди, ибодатхонасини бузишди ва уни ура бошлашди. (Журайж): ‹Сизларга нима бўлди?› деди. Улар: ‹Сен мана бу фоҳиша билан зино қилибсан, у сендан туғибди›, дейишди. (Журайж): ‹Бола қани?› деди. Уни олиб келишди. (Журайж): ‹Мени қўйиб туринглар, намоз ўқиб олай›, деди-да, намоз ўқиди. Намоздан бўшагач, бола олдига келиб, қорнидан туртди ва: ‹Эй бола! Отанг ким?› деди. (Бола): ‹Фалон чўпон›, деди. Шунда улар Журайжга юзланиб, уни ўпа бошлашди ва унга (баракат сўраб) суйкалишди ва: ‹Сенга ибодатхонангни олтиндан қуриб берамиз›, дейишди. (Журайж): ‹Йўқ, уни илгаригидек лойдан тиклаб беринглар›, деди. Шундай қилишди. Бир вақт бир чақалоқ онасини эмаётган эди. Шу пайт бир киши ғаройиб (чиройли) улов устида, кўркам либосда ўтиб қолди. (Чақалоқнинг) онаси: ‹Ё Роббим! Ўғлимни шунга ўхшатиб қўй!› деди. Шунда (чақалоқ) эмишни ташлаб, унга юзланди-да, унга қаради ва: ‹Ё Роббим! Мени унга ўхшатма!› деди. Сўнг яна кўкракка юзланиб, эма бошлади». (Абу Ҳурайра) деди: гўё мен Расулуллоҳ ﷺ ни кўраётгандекман, у зот унинг (чақалоқнинг) эмишини кўрсатиб, кўрсаткич бармоқларини оғизларига солиб, сўра бошладилар. (Расулуллоҳ ﷺ) дедилар: «Сўнг улар бир чўри ёнидан ўтишди, уни уришар ва: ‹Сен зино қилдинг, ўғирлик қилдинг!› дейишарди. У эса: ‹Менга Аллоҳ кифоядир, У нақадар яхши вакилдир!› дерди. Шунда (чақалоқнинг) онаси: ‹Ё Роббим! Ўғлимни бунга ўхшатиб қўйма!› деди. Шунда (чақалоқ) эмишни ташлаб, унга қаради-да: ‹Ё Роббим! Мени бунга ўхшат!› деди. Шу ерда улар иккови ўзаро гаплашишди. (Онаси): ‹Бошинг қирилгур! Кўркам ҳолатдаги бир киши ўтиб қолди, мен: «Ё Роббим! Ўғлимни шунга ўхшат!» дедим, сен эса: «Ё Роббим! Мени унга ўхшатма!» дединг. Мана бу чўри ёнидан ўтишди, уни уришиб: «Сен зино қилдинг, ўғирлик қилдинг!» дейишарди, мен: «Ё Роббим! Ўғлимни бунга ўхшатма!» дедим, сен эса: «Ё Роббим! Мени бунга ўхшат!» дединг›, деди. (Чақалоқ): ‹Ҳақиқатан, ана у киши золим эди, шунинг учун мен: «Ё Роббим! Мени унга ўхшатма!» дедим. Мана бунга эса: «Сен зино қилдинг» дейишади, ҳолбуки у зино қилмаган, «ўғирлик қилдинг» дейишади, ҳолбуки у ўғирлик қилмаган, шунинг учун мен: «Ё Роббим! Мени бунга ўхшат!» дедим›, деди».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " كافل اليتيم له أو لغيره أنا وهو كهاتين في الجنة" وأشار الراوي وهو مالك ابن أنس بالسبابة والوسطى. ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻzining (qarindoshi) yoki boshqaning yetimiga kafillik qiluvchi men bilan jannatda mana shunday boʻladi», dedilar. Molik koʻrsatkich barmogʻi bilan oʻrta barmogʻini (yaqin qoʻyib) ishora qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзининг (қариндоши) ёки бошқанинг етимига кафиллик қилувчи мен билан жаннатда мана шундай бўлади», дедилар. Молик кўрсаткич бармоғи билан ўрта бармоғини (яқин қўйиб) ишора қилди.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " ليس المسكين الذي ترده التمرة والتمرتان، ولا اللقمة واللقمتان إنما المسكين الذي يتعفف" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Miskin — bir-ikki dona xurmo, bir-ikki luqma (berilib) qaytariladigan kishi emas. Balki miskin — odamlardan hech narsa soʻramaydigan va (ahvoli) sezilmaydigan, shu sababli unga (sadaqa) berilmaydigan kishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мискин — бир-икки дона хурмо, бир-икки луқма (берилиб) қайтариладиган киши эмас. Балки мискин — одамлардан ҳеч нарса сўрамайдиган ва (аҳволи) сезилмайдиган, шу сабабли унга (садақа) берилмайдиган кишидир», дедилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم: " الساعي على الأرملة والمسكين كالمجاهد في سبيل الله" وأحسبه قال: " وكالقائم الذي لا يفتر، وكالصائم الذي لا يفطر" ((متفق عليه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Beva (ayol) va miskin uchun mehnat qiluvchi — Alloh yoʻlidagi mujohid kabidir» dedilar — va menimcha, (u zot:) — (roviy Qaʼnabiy shubha qiladi) — «toʻxtovsiz (namozga) turuvchi kabi va ogʻiz ochmay roʻza tutuvchi kabidir» (dedilar).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Бева (аёл) ва мискин учун меҳнат қилувчи — Аллоҳ йўлидаги мужоҳид кабидир» дедилар — ва менимча, (у зот:) — (ровий Қаънабий шубҳа қилади) — «тўхтовсиз (намозга) турувчи каби ва оғиз очмай рўза тутувчи кабидир» (дедилар).
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " شر الطعام طعام الوليمة، يمنعها من يأتيها، ويدعى إليها من يأباها، ومن لم يجب الدعوة فقد عصى الله ورسوله" ((رواه مسلم)).
وفي رواية في " الصحيحين" عن أبي هريرة من قوله: " بئس الطعام طعام الوليمة يدعى إليها الأغنياء ويترك الفقراء"((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Eng yomon taom valima (toʻy ziyofati) taomidir: unga kelgan (kambagʻal) kishi undan toʻsiladi, undan bosh tortgan (boy) kishi esa unga daʼvat etiladi. Kim daʼvatni qabul qilmasa, u Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻlibdi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Энг ёмон таом валима (тўй зиёфати) таомидир: унга келган (камбағал) киши ундан тўсилади, ундан бош тортган (бой) киши эса унга даъват этилади. Ким даъватни қабул қилмаса, у Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлибди», — дедилар.
- و عن أبي شريح خويلد بن عمرو الخزاعي رضي الله عنه قال: قال النبي صلى الله عليه وسلم : "اللهم إني أحرج حق الضعيفين اليتيم والمرأة" ((حديث حسن رواه النسائي بإسناد جيد)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Allohim, men ikki ojizning — yetim va ayolning haqi (poymol qilinishi) haqida ogohlantiraman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Аллоҳим, мен икки ожизнинг — етим ва аёлнинг ҳақи (поймол қилиниши) ҳақида огоҳлантираман», дедилар.
- و عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "استوصوا بالنساء خيرًا، فإن المرأة خلقت من ضلع، وإن أعوج ما في الضلع أعلاه، فإن ذهبت تقيمه كسرته، وإن تركته، لم يزل أعوج، فاستوصوا بالنساء" ((متفق عليه)).
وفي رواية في ((الصحيحين)) : "المرأة كالضلع إن أقمتها كسرتها، وإن استمتعت بها، استمتعت وفيها عوج".
وفي رواية لمسلم: "إن المرأة خلقت من ضلع ، لن تستقيم لك على طريقة، فإن استمعت بها وفيها عوج، وإن ذهبت تقيمها كسرتها ، وكسرها طلاقها".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Ayollarga yaxshi muomalada boʻlinglar — chunki ayol — qovurgʻadan yaratilgan va qovurgʻaning eng egri (qiyshiq) qismi — uning yuqori qismidir. Bas, agar siz uni toʻgʻrilamoqchi boʻlsangiz, u sinadi; lekin uni oʻz holiga qoʻysangiz, u egri (qiyshiq) qolaveradi. Bas, ayollarga yaxshi muomalada boʻlinglar», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аёлларга яхши муомалада бўлинглар — чунки аёл — қовурғадан яратилган ва қовурғанинг энг эгри (қийшиқ) қисми — унинг юқори қисмидир. Бас, агар сиз уни тўғриламоқчи бўлсангиз, у синади; лекин уни ўз ҳолига қўйсангиз, у эгри (қийшиқ) қолаверади. Бас, аёлларга яхши муомалада бўлинглар», — деди.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "لا يفرك مؤمن مؤمنة إن كره منها خُلقا رضي منها آخر" أو قال : "غيره" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻmin (erkak) moʻmina (ayol)ni yomon koʻrmasin; agar undagi bir xulqni yoqtirmasa, boshqasini yoqtirar», — yoki: «boshqasidan rozi boʻlar», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўмин (эркак) мўмина (аёл)ни ёмон кўрмасин; агар ундаги бир хулқни ёқтирмаса, бошқасини ёқтирар», — ёки: «бошқасидан рози бўлар», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم "أكمل المؤمنين إيمانا أحسنهم خُلقا، وخياركم خياركم لنسائهم" ((رواه الترمذي وقال : حديث حسن صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarning iymoni eng kamoli — axloqi eng goʻzal boʻlganidir. Sizlarning yaxshilaringiz — ayollariga axloqi jihatidan yaxshi boʻlganlaringizdir», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Oisha va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning bu hadisi hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларнинг иймони энг камоли — ахлоқи энг гўзал бўлганидир. Сизларнинг яхшиларингиз — аёлларига ахлоқи жиҳатидан яхши бўлганларингиздир», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Оиша ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг бу ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم :"إذا دعا الرجل امرأته إلى فراشه فلم تأته فبات غضبان عليها لعنتها الملائكة حتى تصبح" ((متفق عليه)).
وفي رواية لها "إذا باتت المرأة هاجرة فراش زوجها لعنتها الملائكة حتى تصبح".
وفي رواية قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " والذي نفسي بيده ما من رجل يدعو امرأته إلى فراشه فتأبى عليه إلا كان الذي في السماء ساخطًا عليها حتى يرضي عنها".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi xotinini oʻz toʻshagiga chaqirsa-yu, u (xotin) kelmasa, eri unga gʻazablangan holda tunni oʻtkazsa, farishtalar tongga qadar u (ayol)ni laʼnatlaydilar», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши хотинини ўз тўшагига чақирса-ю, у (хотин) келмаса, эри унга ғазабланган ҳолда тунни ўтказса, фаришталар тонгга қадар у (аёл)ни лаънатлайдилар», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أيضًا أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال؛ " لا يحل لامرأة أن تصوم وزوجها شاهد إلا بإذنه، ولا تأذن في بيته إلا بإذنه" ((متفق عليه وهذا لفظ البخاري)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Ayolga — eri (uyda) hozir boʻ lgan paytda — uning iznisiz (nafl) roʻ za tutishi halol emas; va uning (erining) uyiga, uning iznisiz (hech kimni kirishga) izn bermasin; va u (xotin) — erining buyrugʻ isiz biror narsani (sadaqa qilib) sarflasa, uning (savobining) yarmi eriga beriladi», dedilar. (Buni Abu Zinod yana — Musodan, otasidan, Abu Hurayradan — roʻ za (haqi)da rivoyat qildi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлга — эри (уйда) ҳозир бў лган пайтда — унинг изнисиз (нафл) рў за тутиши ҳалол эмас; ва унинг (эрининг) уйига, унинг изнисиз (ҳеч кимни киришга) изн бермасин; ва у (хотин) — эрининг буйруғ исиз бирор нарсани (садақа қилиб) сарфласа, унинг (савобининг) ярми эрига берилади», дедилар. (Буни Абу Зинод яна — Мусодан, отасидан, Абу Ҳурайрадан — рў за (ҳақи)да ривоят қилди.)
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " لو كنت آمرًا أحدًا أن يسجد لأحد لأمرت المرأة أن تسجد لزوجها" ((رواه الترمذي وقال : حديث حسن صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Agar men birovga boshqa birovga sajda qilishni buyuradigan boʻlganimda, ayolga eriga sajda qilishni buyurardim», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Muoz ibn Jabal, Suroqa ibn Molik ibn Juʼshum, Oisha, Ibn Abbos, Abdulloh ibn Abu Avfo, Talq ibn Ali, Ummu Salama, Anas va Ibn Umardan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi bu vajhdan — Muhammad ibn Amrning Abu Salamadan, uning Abu Hurayradan (qilgan rivoyati) yoʻlidan — hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Агар мен бировга бошқа бировга сажда қилишни буюрадиган бўлганимда, аёлга эрига сажда қилишни буюрардим», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Муоз ибн Жабал, Суроқа ибн Молик ибн Жуъшум, Оиша, Ибн Аббос, Абдуллоҳ ибн Абу Авфо, Талқ ибн Али, Умму Салама, Анас ва Ибн Умардан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси бу важҳдан — Муҳаммад ибн Амрнинг Абу Саламадан, унинг Абу Ҳурайрадан (қилган ривояти) йўлидан — ҳасан ғарибдир.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " دينار أنفقته في سبيل الله، ودينار أنفقته في رقبة، ودينار تصدقت به على مسكين، ودينار أنفقته على أهلك، أعظمها أجرًا الذي أنفقته على أهلك" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sen Alloh yoʻlida sarflagan dinor, qul ozod qilishga sarflagan dinor, bir miskinga sadaqa qilgan dinor va ahling (oilang)ga sarflagan dinor — bularning savob jihatidan eng buyugi ahlingga sarflaganingdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сен Аллоҳ йўлида сарфлаган динор, қул озод қилишга сарфлаган динор, бир мискинга садақа қилган динор ва аҳлинг (оиланг)га сарфлаган динор — буларнинг савоб жиҳатидан энг буюги аҳлингга сарфлаганингдир», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " ما من يوم يصبح العباد فيه إلا ملكان ينزلان، فيقول أحدهما: اللهم أعط منفقًا خلفًا، ويقول الآخر: اللهم أعط ممسكًا تلفًا" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Har kuni osmondan ikki farishta tushadi va ulardan biri: ‹Allohim, Sening yoʻlingda (mol) sarflagan har bir kishiga (evaz) ber›, — deydi; boshqasi (ikkinchisi) esa: ‹Allohim, har bir baxilni halok qil›, — deydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳар куни осмондан икки фаришта тушади ва улардан бири: ‹Аллоҳим, Сенинг йўлингда (мол) сарфлаган ҳар бир кишига (эваз) бер›, — дейди; бошқаси (иккинчиси) эса: ‹Аллоҳим, ҳар бир бахилни ҳалок қил›, — дейди», — дедилар.
- عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: أخذ الحسن بن على رضي الله عنهما تمرة الصدقة فجعلها في فيه فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: " كخ كخ، ارم بها، أما علمت أنَّا لا نأكل الصدقة!؟ ((متفق عليه)).
وفي رواية" أنَّا لا تحل لنا الصدقة" وقوله: " كخٍْ كخٍْ" يقال بإسكان الخاء، ويقال بكسرها مع التنوين، وهي كلمة زجر للصبي عن المستقذرات. وكان الحسن رضي الله عنه صبيًا.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan ibn Ali sadaqa xurmolaridan bitta xurmoni olib, uni ogʻziga soldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kix, kix! Uni tashla! Bilmaysanmi, biz sadaqani yemaymiz-ku!» — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан ибн Али садақа хурмоларидан битта хурмони олиб, уни оғзига солди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ких, ких! Уни ташла! Билмайсанми, биз садақани емаймиз-ку!» — дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " يا نساء المسلمات لا تحقرن جارة لجارتها ولو فرسن شاة" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ey musulmon ayollar! Sizlardan hech biringiz — qoʻshni ayoli yuborgan hadyani — u qoʻyning tuyogʻi (goʻshtsiz oyoq qismi) boʻlsa ham — mensimaslik (past koʻrish) qilmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Эй мусулмон аёллар! Сизлардан ҳеч бирингиз — қўшни аёли юборган ҳадяни — у қўйнинг туёғи (гўшциз оёқ қисми) бўлса ҳам — менсимаслик (паст кўриш) қилмасин», — дедилар.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: " من كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فلا يؤذِ جاره، ومن كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فليكرم ضيفه، ومن كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فليقل خيرًا أو ليسكت" ((متفق عليه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, qoʻshnisiga ozor bermasin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, mehmonini izzat qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, yaxshi (soʻz) aytsin yoki jim tursin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, қўшнисига озор бермасин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонини иззат қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, яхши (сўз) айцин ёки жим турсин» дедилар.
- و عن أبي شريح الخزاعي رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " من كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فليكرم ضيفه، ومن كان يؤمن بالله واليوم الآخر، فليقل خيرًا أو ليسكت" ((رواه مسلم بهذا اللفظ، وروى البخاري بعضه)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, mehmonini izzat qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, silayi rahm qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, yaxshi (soʻz) aytsin yoki jim tursin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонини иззат қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, силайи раҳм қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, яхши (сўз) айцин ёки жим турсин» дедилар.
- عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ رَسُولُ الله صلى الله عليه وسلم "لاَ يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدًا إِلاَّ أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Farzand otasi (qilgan yaxshilik)ning evazini qaytara olmaydi; magar uni qul holatida topib, sotib olib, soʻng ozod qilsagina (qaytargan boʻladi)». Boshqa rivoyatda esa: «farzand oʻz otasini», (deb keladi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Фарзанд отаси (қилган яхшилик)нинг эвазини қайтара олмайди; магар уни қул ҳолатида топиб, сотиб олиб, сўнг озод қилсагина (қайтарган бўлади)». Бошқа ривоятда эса: «фарзанд ўз отасини», (деб келади).
وعنه أيضاً أن رسول الله قَالَ : « مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ باللهِ وَاليَومِ الآخِرِ ، فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ باللهِ وَاليَومِ الآخِرِ ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَاليَومِ الآخِرِ ، فَلْيَقُلْ خَيْراً أَوْ لِيَصْمُتْ » . مُتَّفَقٌ عَلَيهِ .
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, mehmonini izzat qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, silayi rahm qilsin; kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, yaxshi (soʻz) aytsin yoki jim tursin» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонини иззат қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, силайи раҳм қилсин; ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, яхши (сўз) айцин ёки жим турсин» дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " إن الله تعالى خلق الخلق حتى إذا فرغ منهم قامت الرحم، فقالت: هذا مقام العائذ بك من القطيعة، قال: نعم أما ترضين أن أصل من وصلك، وأقطع من قطعك؟ قالت: بلى، قال: فذلك لك، ثم قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " اقرءوا إن شئتم: (فهل عسيتم إن توليتم أن تفسدوا في الأرض وتقطعوا أرحامكم. أولئك الذين لعنهم الله فأصمهم وأعمى أبصارهم) [محمد: 22،32 ] ((متفق عليه)). وفي رواية للبخاري: فقال الله تعالى: " من وصلك، وصلته، ومن قطعك، قطعته".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh xaloyiqni yaratdi. Ularni yaratib boʻlgach, qarindoshlik rishtasi (rahm) oʻrnidan turib: ‹Bu (joy) aloqani uzishdan panoh tilovchining oʻrnidir›, dedi. (Alloh): ‹Ha. Seni ulagan kishi bilan ulashimdan va seni uzgan kishi bilan uzishimdan rozi emasmisan?› dedi. (Rahm): ‹Ha (roziman)›, dedi. (Alloh): ‹Bas, bu sen uchundir›, dedi», dedilar. Soʻngra Rasululloh ﷺ: «Istasangiz oʻqing: {Agar (hokimiyatga) yuz tutsangiz, yer yuzida buzgʻunchilik qilib, qarindoshlik rishtalaringizni uzishingiz ehtimoldan xoli emasdir. Ana oʻshalarni Alloh laʼnatlagan va quloqlarini kar, koʻzlarini koʻr qilib qoʻygandir. Ular Qurʼon ustida tafakkur qilmaydilarmi yoki qalblariga qulflar urilganmi?} (Muhammad surasi 22-24)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ халойиқни яратди. Уларни яратиб бўлгач, қариндошлик риштаси (раҳм) ўрнидан туриб: ‹Бу (жой) алоқани узишдан паноҳ тиловчининг ўрнидир›, деди. (Аллоҳ): ‹Ҳа. Сени улаган киши билан улашимдан ва сени узган киши билан узишимдан рози эмасмисан?› деди. (Раҳм): ‹Ҳа (розиман)›, деди. (Аллоҳ): ‹Бас, бу сен учундир›, деди», дедилар. Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ: «Истасангиз ўқинг: {Агар (ҳокимиятга) юз тутсангиз, ер юзида бузғунчилик қилиб, қариндошлик ришталарингизни узишингиз эҳтимолдан холи эмасдир. Ана ўшаларни Аллоҳ лаънатлаган ва қулоқларини кар, кўзларини кўр қилиб қўйгандир. Улар Қуръон устида тафаккур қилмайдиларми ёки қалбларига қулфлар урилганми?} (Муҳаммад сураси 22-24)», дедилар.
- وعنه رضي الله عنه قال: جاء رجل إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: يا رسول الله من أحق الناس بحسن صحابتي؟ قال: " أمك" قال: ثم من؟ قال: " أمك" قال: ثم من؟ قال: "أمك" قال: ثم من؟ قال: " أبوك" ((متفق عليه)).
وفي رواية: يارسول الله من أحق بحسن الصحبة؟ قال: " أمك، ثم أمك، ثم أمك، ثم أباك، ثم أدناك أدناك".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Bir kishi Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, mening yaxshi munosabatimga (xizmatimga) kim eng haqli?» dedi. (U zot:) «Onang» dedilar. (U:) «Soʻng kim?» dedi. (U zot:) «Onang» dedilar. (U:) «Soʻng kim?» dedi. (U zot:) «Onang» dedilar. (U:) «Soʻng kim?» dedi. (U zot:) «Soʻng otang» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, менинг яхши муносабатимга (хизматимга) ким энг ҳақли?» деди. (У зот:) «Онанг» дедилар. (У:) «Сўнг ким?» деди. (У зот:) «Онанг» дедилар. (У:) «Сўнг ким?» деди. (У зот:) «Онанг» дедилар. (У:) «Сўнг ким?» деди. (У зот:) «Сўнг отанг» дедилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " رغم أنف، ثم رغم أنف، ثم رغم أنف من أدرك أبويه عند الكبر، أحدهما أو كليهما، فلم يدخل الجنة" ((رواه مسلم))
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. (Nabiy ﷺ) dedilar: «Burni yerga ishqalansin, soʻng burni yerga ishqalansin, soʻng burni yerga ishqalansin!» «Yo Rasululloh! Kim (u)?» deyildi. (Rasululloh ﷺ): «Ota-onasini, ulardan birini yo ikkovini qarilik chogʻida topib (ularga xizmat qilib), soʻng jannatga kirmagan kishi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. (Набий ﷺ) дедилар: «Бурни ерга ишқалансин, сўнг бурни ерга ишқалансин, сўнг бурни ерга ишқалансин!» «Ё Расулуллоҳ! Ким (у)?» дейилди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ота-онасини, улардан бирини ё икковини қарилик чоғида топиб (уларга хизмат қилиб), сўнг жаннатга кирмаган киши», дедилар.
وعنه أن رجلاً قَالَ : يَا رَسُول الله ! إنّ لِي قَرابةً أصِلُهُمْ وَيَقْطَعُوني ، وَأُحْسِنُ إلَيْهِمْ وَيُسِيئُونَ إلَيَّ ، وَأحْلَمُ عَنْهُمْ وَيَجْهَلُونَ عَلَيَّ ، فَقَالَ : " لَئِنْ كُنْتَ كَمَا قُلْتَ ، فَكأنَّمَا تُسِفُّهُمْ الْمَلَّ ، وَلا يَزَالُ مَعَكَ مِنَ اللهِ ظَهِيرٌ عَلَيْهِمْ مَا دُمْتَ عَلَى ذلِكَ ". ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh! Mening qarindoshlarim bor, men ular bilan aloqani ulayman, ular esa meni uzadilar; men ularga yaxshilik qilaman, ular menga yomonlik qiladilar; men ularga halimlik (sabr) qilaman, ular menga nodonlik qiladilar», dedi. Shunda u zot: «Agar sen aytganingdek boʻlsa, sen goʻyo ularning (yuziga) issiq kul yedirayotgandeksan. Sen shu (yaxshi yoʻlda) turar ekansan, Alloh tomonidan sen bilan birga ularga qarshi yordamchi (boʻlib turuvchi farishta) doimo qoladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ! Менинг қариндошларим бор, мен улар билан алоқани улайман, улар эса мени узадилар; мен уларга яхшилик қиламан, улар менга ёмонлик қиладилар; мен уларга ҳалимлик (сабр) қиламан, улар менга нодонлик қиладилар», деди. Шунда у зот: «Агар сен айтганингдек бўлса, сен гўё уларнинг (юзига) иссиқ кул едираётгандексан. Сен шу (яхши йўлда) турар экансан, Аллоҳ томонидан сен билан бирга уларга қарши ёрдамчи (бўлиб турувчи фаришта) доимо қолади», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: لما نزلت هذه الآية: (وأنذر عشيرتك الأقربين) ((الشعراء: 214)) دعا رسول الله صلى الله عليه وسلم قريشًا، فاجتمعوا فعم، وخص وقال: "يا بني عبد شمس، يا بني كعب بن لؤي، أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني مرة بن كعب، أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني عبد مناف، أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني هاشم أنقذوا أنفسكم من النار، يا بني عبد المطلب أنقذوا أنفسكم من النار، يا فاطمة أنقذي نفسك من النار، فإني لا أملك لكم من الله شيئًا، غير أن لكم رحما سأبلها ببلالها" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mana bu oyat: {Va eng yaqin qarindoshlaringni ogohlantir} nozil boʻlganda, Rasululloh ﷺ Qurayshni chaqirdilar. Bas, ular toʻplandilar. (Paygʻambar) umumiy (xitob) qildilar va xususiy (xitob) qildilar, soʻng: «Ey Kaʼb ibn Luayy oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Murra ibn Kaʼb oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Abdu Shams oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Abdu Manof oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Hoshim oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Abdulmuttalib oʻgʻillari, oʻzlaringizni doʻzaxdan qutqaringlar! Ey Fotima, oʻzingni doʻzaxdan qutqar! Chunki men sizlar uchun Allohdan (keladigan) hech narsaga ega emasman (sizni Allohdan qutqara olmayman); faqat sizlar bilan (mening) qarobat (qarindoshlik)im borki, men uni oʻz nami (suvi) bilan namlayman (yaʼni silai rahm qilaman)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мана бу оят: {Ва энг яқин қариндошларингни огоҳлантир} нозил бўлганда, Расулуллоҳ ﷺ Қурайшни чақирдилар. Бас, улар тўпландилар. (Пайғамбар) умумий (хитоб) қилдилар ва хусусий (хитоб) қилдилар, сўнг: «Эй Каъб ибн Луайй ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Мурра ибн Каъб ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Абду Шамс ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Абду Маноф ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Ҳошим ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Абдулмутталиб ўғиллари, ўзларингизни дўзахдан қутқаринглар! Эй Фотима, ўзингни дўзахдан қутқар! Чунки мен сизлар учун Аллоҳдан (келадиган) ҳеч нарсага эга эмасман (сизни Аллоҳдан қутқара олмайман); фақат сизлар билан (менинг) қаробат (қариндошлик)им борки, мен уни ўз нами (суви) билан намлайман (яъни силаи раҳм қиламан)», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم : أن رجلاً زار أخا له في قرية أخرى، فأرصد الله تعالى على مدرجته ملكًا، فلما أتى عليه قال: أين تريد؟ قال: أريد أخًا لي في هذه القرية. قال: هل لك عليه من نعمة تربها عليه؟ قال: لا غير أني أحببت في الله تعالى، قال: فإنى رسول الله إليك بأن الله قد أحبك كما أحببته فيه" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qiladi: «Bir kishi boshqa bir qishloqdagi birodarini ziyorat qildi. Shunda Alloh uning yoʻlida unga (kuzatuvchi qilib) bir farishtani tayinladi. Farishta uning oldiga kelganida: ‹Qayerga bormoqchisan?› dedi. (U): ‹Shu qishloqdagi bir birodarimni (deb bormoqchiman)›, dedi. (Farishta): ‹Uning sendagi (qaytarishni istagan) biror neʼmati bormi?› dedi. (U): ‹Yoʻq, faqat men uni aziz va jalil Alloh (yoʻli) uchun sevaman›, dedi. (Farishta): ‹Men sening oldingga Allohdan elchiman: Alloh sen uni Oʻzi uchun sevganing kabi seni ham sevdi (deb xabar berish uchun keldim)›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилади: «Бир киши бошқа бир қишлоқдаги биродарини зиёрат қилди. Шунда Аллоҳ унинг йўлида унга (кузатувчи қилиб) бир фариштани тайинлади. Фаришта унинг олдига келганида: ‹Қаерга бормоқчисан?› деди. (У): ‹Шу қишлоқдаги бир биродаримни (деб бормоқчиман)›, деди. (Фаришта): ‹Унинг сендаги (қайтаришни истаган) бирор неъмати борми?› деди. (У): ‹Йўқ, фақат мен уни азиз ва жалил Аллоҳ (йўли) учун севаман›, деди. (Фаришта): ‹Мен сенинг олдингга Аллоҳдан элчиман: Аллоҳ сен уни Ўзи учун севганинг каби сени ҳам севди (деб хабар бериш учун келдим)›, деди».
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من عاد مريضًا أو زار أخًا له في الله، ناداه منادٍ، بأن طبت، وطاب ممشاك، وتبوأت من الجنة منزلاً" ((رواه الترمذي وقال : حديث حسن ، وفي بعض النسخ غريب)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir kasalni koʻrgani borsa yoki Alloh yoʻlida bir birodarini ziyorat qilsa, bir nido qiluvchi unga: ‹Pok boʻlding, yurishing pok boʻldi va jannatdan bir manzil tayyorlading›, deb nido qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир касални кўргани борса ёки Аллоҳ йўлида бир биродарини зиёрат қилса, бир нидо қилувчи унга: ‹Пок бўлдинг, юришинг пок бўлди ва жаннатдан бир манзил тайёрладинг›, деб нидо қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "تنكح المرأة لأربع: لمالها، ولحسبها، ولجمالها، ولدينها، فاظفر بذات الدين تربت يداك" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol toʻrt (narsa) uchun nikohlanadi: moli uchun, nasl-nasabi uchun, goʻzalligi uchun va dini uchun. (Sen) dindor (ayol)ni topib baxtga erish, qoʻllaring tuproqqa belansin (gʻalaba qozon)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл тўрт (нарса) учун никоҳланади: моли учун, насл-насаби учун, гўзаллиги учун ва дини учун. (Сен) диндор (аёл)ни топиб бахтга эриш, қўлларинг тупроққа белансин (ғалаба қозон)», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " الرجل على دين خليله، فلينظر أحدكم من يخالل".
((رواه أبو داود، والترمذي بإسناد صحيح، وقال الترمذي: حديث حسن)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishi oʻz doʻstining dini (yoʻli) ustidadir. Bas, sizlardan har biringiz kim bilan doʻstlashayotganiga qarab koʻrsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Киши ўз дўстининг дини (йўли) устидадир. Бас, сизлардан ҳар бирингиз ким билан дўстлашаётганига қараб кўрсин», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "الناس معادن كمعادن الذهب والفضة، خيارهم في الجاهلية خيارهم في الإسلام إذا فقهوا، والأرواح جنود مجندة، فما تعارف منها ائتلف، وما تناكر منها اختلف" ((رواه مسلم؟)).
((وروى البخاري)) قوله: "الأرواح" من رواية عائشة رضي الله عنها
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Odamlar konlardir — kumush va oltin konlari kabi. Johiliyatda ularning yaxshilari, agar (dinni) yaxshi anglasalar, Islomda ham yaxshilaridir. Ruhlar toʻplangan qoʻshinlardir: ulardan (avval) bir-birini taniganlari (dunyoda) ittifoq boʻladi, bir-birini tanimaganlari esa ixtilof qiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Одамлар конлардир — кумуш ва олтин конлари каби. Жоҳилиятда уларнинг яхшилари, агар (динни) яхши англасалар, Исломда ҳам яхшиларидир. Руҳлар тўпланган қўшинлардир: улардан (аввал) бир-бирини таниганлари (дунёда) иттифоқ бўлади, бир-бирини танимаганлари эса ихтилоф қилади».
- و عن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " سبعة يظلهم الله في ظله يوم لا ظل إلا ظله: إما عادل، وشاب نشأ في عبادة الله عز وجل، ورجل قلبه معلق بالمساجد. ورجلان تحابا في الله اجتمعا عليه ، وتفرقا عليه، ورجل دعته امرأة ذات حسن وجمال، فقال: إني أخاف الله، ورجل تصدق بصدقة، فأخفاها حتى لا تعلم شماله ما تنفق يمينه، ورجل ذكر الله خاليًا ففاضت عيناه" ((متفق عليه)) .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Yetti (toifa) kishini Alloh — Oʻz soyasidan boshqa soya boʻlmagan kunda — Oʻz soyasida soyalaydi: (1) odil rahbar (imom); (2) Allohga ibodatda (yaʼni bolaligidan Allohga ixlos bilan) tarbiyalangan yigit; (3) qalbi masjidga bogʻlangan kishi (yaʼni besh vaqt namozni jamoat bilan masjidda oʻqiydigan); (4) bir-birini faqat Alloh uchun sevgan va Alloh yoʻlida (gina) uchrashib, ajraladigan ikki kishi; (5) obroʻ-nasabli goʻzal ayolning (zinoga) chaqirigʻini rad etib: ‹Men Allohdan qoʻrqaman›, — degan kishi; (6) shunchalik maxfiy sadaqa qiladigan kishiki, chap qoʻli oʻng qoʻli nima berganini bilmaydi (yaʼni u sadaqani yashirin qiladi); (7) yolgʻizlikda Allohni yodga olib, koʻzlari yoshga toʻlgan kishi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Етти (тоифа) кишини Аллоҳ — Ўз соясидан бошқа соя бўлмаган кунда — Ўз соясида соялайди: (1) одил раҳбар (имом); (2) Аллоҳга ибодатда (яъни болалигидан Аллоҳга ихлос билан) тарбияланган йигит; (3) қалби масжидга боғланган киши (яъни беш вақт намозни жамоат билан масжидда ўқийдиган); (4) бир-бирини фақат Аллоҳ учун севган ва Аллоҳ йўлида (гина) учрашиб, ажраладиган икки киши; (5) обрў-насабли гўзал аёлнинг (зинога) чақириғини рад этиб: ‹Мен Аллоҳдан қўрқаман›, — деган киши; (6) шунчалик махфий садақа қиладиган кишики, чап қўли ўнг қўли нима берганини билмайди (яъни у садақани яширин қилади); (7) ёлғизликда Аллоҳни ёдга олиб, кўзлари ёшга тўлган киши», — дедилар.
- وعنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم " إن الله تعالى يقول يوم القيامة أين المتحابون بجلالي؟ اليوم أظلهم في ظلي يوم لا ظل إلا ظلي" (( رواه مسلم)) .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta, Alloh qiyomat kunida: ‹Mening ulugʻligim yoʻlida bir-birini sevganlar qayerda? Bugun Mening soyamdan boshqa soya boʻlmagan kunda Men ularni soyamda soyalantiraman›, der», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта, Аллоҳ қиёмат кунида: ‹Менинг улуғлигим йўлида бир-бирини севганлар қаерда? Бугун Менинг соямдан бошқа соя бўлмаган кунда Мен уларни соямда соялантираман›, дер», дедилар.
- وعنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : والذي نفسي بيده لا تدخلوا الجنة حتى تؤمنوا ولا تؤمنوا حتى تحابوا أولا أدلكم على شيء إذا فعلتموه تحاببتم: أفشوا السلام بينكم (( رواه مسلم)) .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, iymon keltirmaguningizcha jannatga kirmaysiz, bir-biringizni sevmaguningizcha iymon keltirgan boʻlmaysiz. Sizlarga bir narsani koʻrsatib qoʻymaymi, agar uni qilsangiz, bir-biringizni sevib qolasiz: oʻrtangizda salomni yoyinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, иймон келтирмагунингизча жаннатга кирмайсиз, бир-бирингизни севмагунингизча иймон келтирган бўлмайсиз. Сизларга бир нарсани кўрсатиб қўймайми, агар уни қилсангиз, бир-бирингизни севиб қоласиз: ўртангизда саломни ёйинглар», дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم :"أن رجلاً زار أخًا له في قريةٍ أخرى، فأرصد الله له على مدرجته ملكاً" وذكر الحديث إلى قوله: "إن الله قد أحبك كما أحببته فيه" ((رواه مسلم، وقد سبق بالباب قبله)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qiladi: «Bir kishi boshqa bir qishloqdagi birodarini ziyorat qildi. Shunda Alloh uning yoʻlida unga (kuzatuvchi qilib) bir farishtani tayinladi. Farishta uning oldiga kelganida: ‹Qayerga bormoqchisan?› dedi. (U): ‹Shu qishloqdagi bir birodarimni (deb bormoqchiman)›, dedi. (Farishta): ‹Uning sendagi (qaytarishni istagan) biror neʼmati bormi?› dedi. (U): ‹Yoʻq, faqat men uni aziz va jalil Alloh (yoʻli) uchun sevaman›, dedi. (Farishta): ‹Men sening oldingga Allohdan elchiman: Alloh sen uni Oʻzi uchun sevganing kabi seni ham sevdi (deb xabar berish uchun keldim)›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилади: «Бир киши бошқа бир қишлоқдаги биродарини зиёрат қилди. Шунда Аллоҳ унинг йўлида унга (кузатувчи қилиб) бир фариштани тайинлади. Фаришта унинг олдига келганида: ‹Қаерга бормоқчисан?› деди. (У): ‹Шу қишлоқдаги бир биродаримни (деб бормоқчиман)›, деди. (Фаришта): ‹Унинг сендаги (қайтаришни истаган) бирор неъмати борми?› деди. (У): ‹Йўқ, фақат мен уни азиз ва жалил Аллоҳ (йўли) учун севаман›, деди. (Фаришта): ‹Мен сенинг олдингга Аллоҳдан элчиман: Аллоҳ сен уни Ўзи учун севганинг каби сени ҳам севди (деб хабар бериш учун келдим)›, деди».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن الله تعالى قال: "من عاد لي وليَّا، فقد آذنته بالحرب، وما تقرب إلي عبدي بشيء أحب إليَّ مما افترضت عليه، وما يزال عبدي يتقرب إليَّ بالنوافل حتى أحبه فإذا أحببته كنت سمعه الذي يسمع به، وبصره الذي يبصر به، ويده التي يبطش بها، ورجله التي يمشي بها، وإن سألني، أعطيته، ولئن استعاذني، لأعيذنه" ((رواه البخاري)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Alloh (shunday) dedi: ‹Kim Mening valiyimga (doʻstimga) dushmanlik qilsa, Men unga urush eʼlon qilaman. Bandam Menga — Oʻzim unga farz qilgan narsalardan koʻra sevimliroq biror narsa bilan yaqinlashmadi. Bandam Menga nafl (ibodat)lar bilan yaqinlashib boraveradi — toki Men uni sevib qolaman. Men uni sevsam, uning eshitadigan qulogʻi, koʻradigan koʻzi, (narsalarni) ushlaydigan qoʻli va yuradigan oyogʻi boʻlaman. Agar u Mendan soʻrasa, albatta beraman; Mendan panoh tilasa, albatta panoh beraman. Men qiladigan biror ishimda — mominning jonini (olishda) ikkilanganimdek — ikkilanmaganman: u oʻlimni yomon koʻradi, Men esa uni xafa qilishni yomon koʻraman›», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ (шундай) деди: ‹Ким Менинг валийимга (дўстимга) душманлик қилса, Мен унга уруш эълон қиламан. Бандам Менга — Ўзим унга фарз қилган нарсалардан кўра севимлироқ бирор нарса билан яқинлашмади. Бандам Менга нафл (ибодат)лар билан яқинлашиб бораверади — токи Мен уни севиб қоламан. Мен уни севсам, унинг эшитадиган қулоғи, кўрадиган кўзи, (нарсаларни) ушлайдиган қўли ва юрадиган оёғи бўламан. Агар у Мендан сўраса, албатта бераман; Мендан паноҳ тиласа, албатта паноҳ бераман. Мен қиладиган бирор ишимда — моминнинг жонини (олишда) иккиланганимдек — иккиланмаганман: у ўлимни ёмон кўради, Мен эса уни хафа қилишни ёмон кўраман›», дедилар.
- وعنه عن النبي، صلى الله عليه وسلم، قال: "إذا أحب الله العبد نادى جبريل: إن الله تعالى يحب فلانًا، فأحببه، فيحبه جبريل، فينادي في أهل السماء: إن الله يحب فلانًا، فأحبوه، فيحبه أهل السماء، ثم يوضع له القبول في الأرض" ((متفق عليه)) .
وفي رواية لمسلم : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن الله تعالى إذا أحب عبدًا دعا جبريل، فقال : إني أحب فلانًا فأحببه، فيحبه جبريل، ثم ينادي في السماء، فيقول: إن الله يحب فلانًا، فأحبوه فيحبه أهل السماء، ثم يوضع له القبول في الأرض، وإذا أبغض عبدًا دعا جبريل فيقول: إني أبغض فلانًا، فأبغضه، فيبغضه جبريل، ثم ينادي في أهل السماء، إن الله يبغض فلانًا، فأبغضوه، ثم توضع له البغضاء في الأرض".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh bir bandasini sevsa, Jibrilni chaqirib: ‹Men falonchini sevaman, sen ham uni sevgin›, deydi. Shunda Jibril uni sevadi. Soʻng u osmonda nido qilib: ‹Alloh falonchini sevadi, siz ham uni seving›, deydi. Shunda osmon ahli uni sevadi. Soʻng unga yer yuzida qabul (yaʼni xalqning maqbulligi) qoʻyiladi. Agar (Alloh) bir bandaga gʻazab qilsa, Jibrilni chaqirib: ‹Men falonchini yomon koʻraman, sen ham uni yomon koʻrgin›, deydi. Shunda Jibril uni yomon koʻradi. Soʻng u osmon ahli ichida: ‹Alloh falonchini yomon koʻradi, siz ham uni yomon koʻring›, deb nido qiladi. Shunda ular uni yomon koʻradilar. Soʻng unga yer yuzida nafrat qoʻyiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ бир бандасини севса, Жибрилни чақириб: ‹Мен фалончини севаман, сен ҳам уни севгин›, дейди. Шунда Жибрил уни севади. Сўнг у осмонда нидо қилиб: ‹Аллоҳ фалончини севади, сиз ҳам уни севинг›, дейди. Шунда осмон аҳли уни севади. Сўнг унга ер юзида қабул (яъни халқнинг мақбуллиги) қўйилади. Агар (Аллоҳ) бир бандага ғазаб қилса, Жибрилни чақириб: ‹Мен фалончини ёмон кўраман, сен ҳам уни ёмон кўргин›, дейди. Шунда Жибрил уни ёмон кўради. Сўнг у осмон аҳли ичида: ‹Аллоҳ фалончини ёмон кўради, сиз ҳам уни ёмон кўринг›, деб нидо қилади. Шунда улар уни ёмон кўрадилар. Сўнг унга ер юзида нафрат қўйилади».
- وعن أبي هريرة، رضي الله عنه ، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم، قال: "يعرق الناس يوم القيامة حتى يذهب عرقهم في الأرض سبعين ذراعاً، ويلجمهم حتى يبلغ آذانهم" ((متفق عليه)) .
'((ومعنى يذهب في الأرض : ينزل ويغوص)). '
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Odamlar Qiyomat kunida shunday terlaydilarki, terlari yerga yetmish gaz (chuqur) singiydi; (soʻng) ularni (terlari) quloqlariga yetgancha (suvga botirib) jilovlaydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар Қиёмат кунида шундай терлайдиларки, терлари ерга етмиш газ (чуқур) сингийди; (сўнг) уларни (терлари) қулоқларига етганча (сувга ботириб) жиловлайди», дедилар.
- وعنه قال: كنا مع رسول الله، صلى الله عليه وسلم إذا سمع وجبة فقال: "هل تدرون ما هذا؟" قلنا: الله ورسوله أعلم. قال: هذا حجر رمى به في النار منذ سبعين خريفاً فهو يهوي في النار الآن حتى انتهي إلى قعره، فسمعتم وجبتها" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga edik, shu payt u zot bir gumbur (qattiq ovoz) eshitdilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Bu nima ekanini bilasizlarmi?» — dedilar. Biz: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», — dedik. U zot: «Bu yetmish kuz (yil) avval doʻzaxga tashlangan bir toshdir. U hozirgacha doʻzaxda quyilib (tushib) borib, uning tubiga yetdi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик, шу пайт у зот бир гумбур (қаттиқ овоз) эшитдилар. Шунда Набий ﷺ: «Бу нима эканини биласизларми?» — дедилар. Биз: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», — дедик. У зот: «Бу етмиш куз (йил) аввал дўзахга ташланган бир тошдир. У ҳозиргача дўзахда қуйилиб (тушиб) бориб, унинг тубига етди», — дедилар.
- وعن أبي هريرة، رضي الله عنه ، قال: قرأ رسول الله، صلى الله عليه وسلم {يومئذ تحدث أخبارها} ثم قال: "أتدرون ما أخبارها؟" قالوا الله ورسوله أعلم. قال: "فإن أخبارها أن تشهد كل عبد أو أمة بما عمل على ظهرها تقول: عملت كذا وكذا في يوم كذا وكذا، فهذه أخبارها" ((رواه الترمذي وقال : حديث حسن صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ ushbu oyatni: {Oʻsha kuni u (yer) oʻz xabarlarini soʻzlab beradi} (Zalzala 4), deb oʻqidilar-da: «Uning xabarlari nima ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», dedilar. U zot: «Uning xabarlari shuki, u har bir erkak yoki ayol banda uning usti (yuza)sida qilgan ishi haqida guvohlik beradi. U: ‹Falonchi falon kuni shunday-shunday ish qildi›, deydi. Mana shu uning xabarlaridir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ ушбу оятни: {Ўша куни у (ер) ўз хабарларини сўзлаб беради} (Залзала 4), деб ўқидилар-да: «Унинг хабарлари нима эканини биласизларми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», дедилар. У зот: «Унинг хабарлари шуки, у ҳар бир эркак ёки аёл банда унинг усти (юза)сида қилган иши ҳақида гувоҳлик беради. У: ‹Фалончи фалон куни шундай-шундай иш қилди›, дейди. Мана шу унинг хабарларидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبي هريرة، رضي الله عنه، قال: قال رسول الله، صلى الله عليه وسلم "من خاف أدلج ، ومن أدلج، بلغ المنزل، ألا إن سلعة الله غالية، إلا إن سلعة الله الجنة" ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qoʻrqsa, tunda yoʻlga chiqadi; kim tunda yoʻlga chiqsa, manzilga yetadi. Ogoh boʻlinglar, Allohning moli qimmatdir. Ogoh boʻlinglar, Allohning moli — jannatdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻarib boʻlib, uni faqat Abu Nazrning hadisi yuzasidan bilamiz.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қўрқса, тунда йўлга чиқади; ким тунда йўлга чиқса, манзилга етади. Огоҳ бўлинглар, Аллоҳнинг моли қимматдир. Огоҳ бўлинглар, Аллоҳнинг моли — жаннатдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғариб бўлиб, уни фақат Абу Назрнинг ҳадиси юзасидан биламиз.