حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَدْرَكَ أَحَدُكُمْ سَجْدَةً مِنْ صَلاَةِ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَلْيُتِمَّ صَلاَتَهُ، وَإِذَا أَدْرَكَ سَجْدَةً مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَلْيُتِمَّ صَلاَتَهُ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz quyosh botishdan oldin asr namozining bir rakatiga ulgursa, namozini toʻldirsin (toʻliq oʻqisin). Biringiz quyosh chiqishdan oldin bomdod namozining bir rakatiga ulgursa, namozini toʻldirsin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз қуёш ботишдан олдин аср намозининг бир ракатига улгурса, намозини тўлдирсин (тўлиқ ўқисин). Бирингиз қуёш чиқишдан олдин бомдод намозининг бир ракатига улгурса, намозини тўлдирсин», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، وَعَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، وَعَنِ الأَعْرَجِ، يُحَدِّثُونَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الصُّبْحِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ، وَمَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الْعَصْرَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim quyosh chiqishdan oldin (bomdod namozining) bir rakatiga ulgursa, (bomdod) namoziga ulgurdi; kim quyosh botishdan oldin asr namozining bir rakatiga ulgursa, (asr) namoziga ulgurdi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қуёш чиқишдан олдин (бомдод намозининг) бир ракатига улгурса, (бомдод) намозига улгурди; ким қуёш ботишдан олдин аср намозининг бир ракатига улгурса, (аср) намозига улгурди», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الصَّلاَةِ فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلاَةَ ".
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir namozning bir rakatiga (oʻz vaqtida) ulgursa, oʻsha namozga ulgurdi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир намознинг бир ракатига (ўз вақтида) улгурса, ўша намозга улгурди», — дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعَتَيْنِ وَعَنْ لِبْسَتَيْنِ وَعَنْ صَلاَتَيْنِ نَهَى عَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ، وَبَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ، وَعَنِ اشْتِمَالِ الصَّمَّاءِ وَعَنْ الاِحْتِبَاءِ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ يُفْضِي بِفَرْجِهِ إِلَى السَّمَاءِ، وَعَنِ الْمُنَابَذَةِ وَالْمُلاَمَسَةِ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki xil savdodan, ikki xil kiyimdan va ikki (vaqtda) namoz (oʻqish)dan qaytardilar. U zot bomdod namozidan keyin quyosh chiqguncha va asr namozidan keyin u botguncha namoz oʻqishdan qaytardilar. Yana u zot bitta kiyimda — avrat osmonga ochiladigan tarzda — ‹ishtimol as-sammoʼ› va ‹ihtiboʼ›dan qaytardilar. Yana u zot ‹munoboza› va ‹mulamasa› deb atalgan savdolardan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки хил савдодан, икки хил кийимдан ва икки (вақтда) намоз (ўқиш)дан қайтардилар. У зот бомдод намозидан кейин қуёш чиқгунча ва аср намозидан кейин у ботгунча намоз ўқишдан қайтардилар. Яна у зот битта кийимда — аврат осмонга очиладиган тарзда — ‹иштимол ас-саммў› ва ‹иҳтибў›дан қайтардилар. Яна у зот ‹мунобоза› ва ‹муламаса› деб аталган савдолардан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ خُبَيْبٍ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَلاَتَيْنِ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ، وَبَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ikki (vaqtda) namoz oʻqishdan qaytardilar: birinchisi — bomdod namozidan keyin quyosh chiqguncha; ikkinchisi — asr namozidan keyin quyosh botguncha.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ икки (вақтда) намоз ўқишдан қайтардилар: биринчиси — бомдод намозидан кейин қуёш чиқгунча; иккинчиси — аср намозидан кейин қуёш ботгунча.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاَةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Alloh sizlardan biringizning namozini — agar (tahorati buzilib) hadas qilgan boʻlsa — tahorat olmaguncha qabul qilmaydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Аллоҳ сизлардан бирингизнинг намозини — агар (таҳорати бузилиб) ҳадас қилган бўлса — таҳорат олмагунча қабул қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَكُونُ كَنْزُ أَحَدِكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ، يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ فَيَطْلُبُهُ وَيَقُولُ أَنَا كَنْزُكَ. قَالَ وَاللَّهِ لَنْ يَزَالَ يَطْلُبُهُ حَتَّى يَبْسُطَ يَدَهُ فَيُلْقِمَهَا فَاهُ ". وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا مَا رَبُّ النَّعَمِ لَمْ يُعْطِ حَقَّهَا، تُسَلَّطُ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، تَخْبِطُ وَجْهَهُ بِأَخْفَافِهَا ". وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي رَجُلٍ لَهُ إِبِلٌ، فَخَافَ أَنْ تَجِبَ عَلَيْهِ الصَّدَقَةُ، فَبَاعَهَا بِإِبِلٍ مِثْلِهَا، أَوْ بِغَنَمٍ، أَوْ بِبَقَرٍ، أَوْ بِدَرَاهِمَ، فِرَارًا مِنَ الصَّدَقَةِ بِيَوْمٍ، احْتِيَالاً فَلاَ بَأْسَ عَلَيْهِ، وَهْوَ يَقُولُ إِنْ زَكَّى إِبِلَهُ قَبْلَ أَنْ يَحُولَ الْحَوْلُ بِيَوْمٍ أَوْ بِسَنَةٍ، جَازَتْ عَنْهُ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringizning (zakoti toʻlanmagan) xazinasi (kanzi) Qiyomat kuni kal (boshli zaharli) ilon boʻlib (keladi); egasi undan qochadi, u esa uni quvib: ‹Men sening xazinangman›, deydi», dedilar. U zot: «Vallohi, u (ilon) uni — toki u qoʻlini choʻzib, (ilon) uni (qoʻlni) ogʻziga (tishlab) olmaguncha — quvaverdi», dedilar. Rasululloh ﷺ (yana): «Qachonki chorva egasi uning haqqini (zakotini) bermasa, Qiyomat kuni (chorva) unga (qarshi) qoʻyiladi va tuyoqlari bilan yuzini (ezib) uradi», dedilar. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa bir kishi haqida — uning tuyalari boʻlib, ularga sadaqa (zakot) vojib boʻlishidan qoʻrqib, ularni xuddi shunday tuyalar, yoki qoʻy, yoki sigir, yoki dirhamlarga — zakotdan bir kun (oldin) qochish uchun hiyla bilan sotsa — «unga hech (gunoh) yoʻq», deydi va: «Agar tuyalari zakotini yil (toʻlishi)dan bir kun yoki bir yil oldin (toʻlasa), bu undan (sahih hisoblanib) oʻtadi», deydi (— bu esa togʻri emas).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингизнинг (закоти тўланмаган) хазинаси (канзи) Қиёмат куни кал (бошли заҳарли) илон бўлиб (келади); эгаси ундан қочади, у эса уни қувиб: ‹Мен сенинг хазинангман›, дейди», дедилар. У зот: «Валлоҳи, у (илон) уни — токи у қўлини чўзиб, (илон) уни (қўлни) оғзига (тишлаб) олмагунча — қуваверди», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ (яна): «Қачонки чорва эгаси унинг ҳаққини (закотини) бермаса, Қиёмат куни (чорва) унга (қарши) қўйилади ва туёқлари билан юзини (эзиб) уради», дедилар. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса бир киши ҳақида — унинг туялари бўлиб, уларга садақа (закот) вожиб бўлишидан қўрқиб, уларни худди шундай туялар, ёки қўй, ёки сигир, ёки дирҳамларга — закотдан бир кун (олдин) қочиш учун ҳийла билан соца — «унга ҳеч (гуноҳ) йўқ», дейди ва: «Агар туялари закотини йил (тўлиши)дан бир кун ёки бир йил олдин (тўласа), бу ундан (саҳиҳ ҳисобланиб) ўтади», дейди (— бу эса тоғри эмас).
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُمْنَعُ فَضْلُ الْمَاءِ لِيُمْنَعَ بِهِ فَضْلُ الْكَلإِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Suvning ortigʻi (ortib qolgani) — u (suv) bilan oʻtning (oʻtloqning) ortigʻini (foydasini) man qilish uchun — man qilinmaydi (taʼqiqlanmaydi)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Сувнинг ортиғи (ортиб қолгани) — у (сув) билан ўтнинг (ўтлоқнинг) ортиғини (фойдасини) ман қилиш учун — ман қилинмайди (таъқиқланмайди)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ، وَلاَ الثَّيِّبُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ ". فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ " إِذَا سَكَتَتْ ". وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنْ لَمْ تُسْتَأْذَنِ الْبِكْرُ وَلَمْ تَزَوَّجْ. فَاحْتَالَ رَجُلٌ فَأَقَامَ شَاهِدَىْ زُورٍ أَنَّهُ تَزَوَّجَهَا بِرِضَاهَا، فَأَثْبَتَ الْقَاضِي نِكَاحَهَا، وَالزَّوْجُ يَعْلَمُ أَنَّ الشَّهَادَةَ بَاطِلَةٌ، فَلاَ بَأْسَ أَنْ يَطَأَهَا، وَهْوَ تَزْوِيجٌ صَحِيحٌ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Bokira (qiz) — izni soʻralmaguncha, tul (ayol) — buyrugʻi (roziligi) soʻralmaguncha (nikohga) berilmaydi», dedilar. «Yo Rasululloh, uning izni qanday (boʻladi)?» deyildi. U zot: «Jim turishi (bilan)», dedilar. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa: «Agar bokira (qiz)dan izn soʻralmasa va (u) turmushga berilmagan boʻlsa, soʻng bir kishi hiyla ishlatib, ‹u (qiz) roziligi bilan unga turmushga chiqqan› deb ikki yolgʻon guvoh keltirsa, qozi (sudya) uning nikohini tasdiqlasa — er guvohlik botil (yolgʻon) ekanini bila turib ham — unga (qizga) yaqinlashishi joiz va bu sahih nikohdir», deydilar (— bu esa togʻri emas).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Бокира (қиз) — изни сўралмагунча, тул (аёл) — буйруғи (розилиги) сўралмагунча (никоҳга) берилмайди», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, унинг изни қандай (бўлади)?» дейилди. У зот: «Жим туриши (билан)», дедилар. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса: «Агар бокира (қиз)дан изн сўралмаса ва (у) турмушга берилмаган бўлса, сўнг бир киши ҳийла ишлатиб, ‹у (қиз) розилиги билан унга турмушга чиққан› деб икки ёлғон гувоҳ келтирса, қози (судя) унинг никоҳини тасдиқласа — эр гувоҳлик ботил (ёлғон) эканини била туриб ҳам — унга (қизга) яқинлашиши жоиз ва бу саҳиҳ никоҳдир», дейдилар (— бу эса тоғри эмас).
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُنْكَحُ الأَيِّمُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ، وَلاَ تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ ". قَالُوا كَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ " أَنْ تَسْكُتَ ". وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِنِ احْتَالَ إِنْسَانٌ بِشَاهِدَىْ زُورٍ عَلَى تَزْوِيجِ امْرَأَةٍ ثَيِّبٍ بِأَمْرِهَا، فَأَثْبَتَ الْقَاضِي نِكَاحَهَا إِيَّاهُ، وَالزَّوْجُ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَمْ يَتَزَوَّجْهَا قَطُّ، فَإِنَّهُ يَسَعُهُ هَذَا النِّكَاحُ، وَلاَ بَأْسَ بِالْمُقَامِ لَهُ مَعَهَا.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Tul (ayol) — buyrugʻi (roziligi) soʻralmaguncha, bokira (qiz) — izni soʻralmaguncha (nikohga) berilmaydi», dedilar. Ular: «Uning izni qanday (boʻladi)?» dedilar. U zot: «Jim turishi (bilan)», dedilar. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa: «Agar bir inson — bir tul ayolni uning roziligi bilan (nikohlaganini daʼvo qilib) — ikki yolgʻon guvoh bilan hiyla ishlatsa, qozi uning nikohini tasdiqlasa — er uni hech qachon nikohlamaganini bila turib ham — bu nikoh unga keng (joiz)dir va u bilan (er-xotin boʻlib) turish (yashash)da ayb yoʻq», deydilar (— bu esa botildir).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Тул (аёл) — буйруғи (розилиги) сўралмагунча, бокира (қиз) — изни сўралмагунча (никоҳга) берилмайди», дедилар. Улар: «Унинг изни қандай (бўлади)?» дедилар. У зот: «Жим туриши (билан)», дедилар. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса: «Агар бир инсон — бир тул аёлни унинг розилиги билан (никоҳлаганини даъво қилиб) — икки ёлғон гувоҳ билан ҳийла ишлаца, қози унинг никоҳини тасдиқласа — эр уни ҳеч қачон никоҳламаганини била туриб ҳам — бу никоҳ унга кенг (жоиз)дир ва у билан (эр-хотин бўлиб) туриш (яшаш)да айб йўқ», дейдилар (— бу эса ботилдир).
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ". رَوَاهُ ثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ وَإِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَشُعَيْبٌ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Mominning tushi — nubuvvatning qirq olti qismidan bir qismidir», dedilar. (Buni Sobit, Humayd, Ishoq ibn Abdulloh va Shuayb ham Anasdan, Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Моминнинг туши — нубувватнинг қирқ олти қисмидан бир қисмидир», дедилар. (Буни Собит, Ҳумайд, Ишоқ ибн Абдуллоҳ ва Шуайб ҳам Анасдан, Пайғамбар ﷺдан ривоят қилдилар.)
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَمْ يَبْقَ مِنَ النُّبُوَّةِ إِلاَّ الْمُبَشِّرَاتُ ". قَالُوا وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ قَالَ " الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Nubuvvatdan — mubashshirotdan boshqa (narsa) qolmadi.» Ular: «Mubashshirot nima?» dedilar. U zot: «Solih (rost) tush», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Нубувватдан — мубашширотдан бошқа (нарса) қолмади.» Улар: «Мубашширот нима?» дедилар. У зот: «Солиҳ (рост) туш», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، وَأَبَا، عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ مَا لَبِثَ يُوسُفُ، ثُمَّ أَتَانِي الدَّاعِي لأَجَبْتُهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Agar men Yusuf qamoqda turgan (muddat)cha turganimda edi, soʻng menga (afv) chorlovchi kelganida, men, albatta, uning (chorlogʻiga) javob bergan boʻlardim», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Агар мен Юсуф қамоқда турган (муддат)ча турганимда эди, сўнг менга (афв) чорловчи келганида, мен, албатта, унинг (чорлоғига) жавоб берган бўлардим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ، وَلاَ يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِي ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ ابْنُ سِيرِينَ إِذَا رَآهُ فِي صُورَتِهِ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Kim meni tushida koʻrsa, meni oʻngida (uygʻoqligida) ham koʻradi; shayton mening (qiyofamga) kira (timsollana) olmaydi.» (Abu Abdulloh — Buxoriy — aytdi: Ibn Sirin: ‹Agar uni oʻz (asl) suratida koʻrsa (shunday boʻladi)›, dedi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Ким мени тушида кўрса, мени ўнгида (уйғоқлигида) ҳам кўради; шайтон менинг (қиёфамга) кира (тимсоллана) олмайди.» (Абу Абдуллоҳ — Бухорий — айтди: Ибн Сирин: ‹Агар уни ўз (асл) суратида кўрса (шундай бўлади)›, деди.)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ الْكَلِمِ، وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ، وَبَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ الْبَارِحَةَ إِذْ أُتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الأَرْضِ حَتَّى وُضِعَتْ فِي يَدِي ". قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنْتُمْ تَنْتَقِلُونَهَا.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Paygʻambar ﷺ: «Menga (soʻzning) jamlovchi kalitlari (javomeul-kalim) berildi, men (dushman qalbiga solingan) qoʻrquv (ruʼb) bilan nusrat (gʻalaba) topdim. Kecha men uxlab yotganimda, menga yer xazinalarining kalitlari keltirildi — toki ular qoʻlimga qoʻyildi», dedilar. Abu Hurayra aytdi: Bas, Rasululloh ﷺ (dunyodan) ketdilar, sizlar esa ularni (oʻsha xazinalarni) (qoʻldan-qoʻlga) koʻchirib yuribsizlar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Пайғамбар ﷺ: «Менга (сўзнинг) жамловчи калитлари (жавомеул-калим) берилди, мен (душман қалбига солинган) қўрқув (руъб) билан нусрат (ғалаба) топдим. Кеча мен ухлаб ётганимда, менга ер хазиналарининг калитлари келтирилди — токи улар қўлимга қўйилди», дедилар. Абу Ҳурайра айтди: Бас, Расулуллоҳ ﷺ (дунёдан) кетдилар, сизлар эса уларни (ўша хазиналарни) (қўлдан-қўлга) кўчириб юрибсизлар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " بُعِثْتُ بِجَوَامِعِ الْكَلِمِ، وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ، وَبَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الأَرْضِ، فَوُضِعَتْ فِي يَدِي ". قَالَ مُحَمَّدٌ وَبَلَغَنِي أَنَّ جَوَامِعَ الْكَلِمِ أَنَّ اللَّهَ يَجْمَعُ الأُمُورَ الْكَثِيرَةَ الَّتِي كَانَتْ تُكْتَبُ فِي الْكُتُبِ قَبْلَهُ فِي الأَمْرِ الْوَاحِدِ وَالأَمْرَيْنِ. أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Men javomeul-kalim (soʻzning jamlovchilari) bilan yuborildim, men (dushman qalbidagi) qoʻrquv (ruʼb) bilan nusrat topdim. Men uxlab yotganimda, menga yer xazinalarining kalitlari keltirildi-da, qoʻlimga qoʻyildi.» (Muhammad — ibn Sirin — aytdi: Menga yetib kelishicha, ‹javomeul-kalim› — Alloh ilgarigi kitoblarda yozilgan koʻp ishlarni bir (yoki) ikki ishda jamlashidir — yoki shunga oʻxshash (maʼno).)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Мен жавомеул-калим (сўзнинг жамловчилари) билан юборилдим, мен (душман қалбидаги) қўрқув (руъб) билан нусрат топдим. Мен ухлаб ётганимда, менга ер хазиналарининг калитлари келтирилди-да, қўлимга қўйилди.» (Муҳаммад — ибн Сирин — айтди: Менга етиб келишича, ‹жавомеул-калим› — Аллоҳ илгариги китобларда ёзилган кўп ишларни бир (ёки) икки ишда жамлашидир — ёки шунга ўхшаш (маъно).)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَبَّاحٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ عَوْفًا، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ تَكْذِبُ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ، وَرُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ. " قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَقُولُ هَذِهِ قَالَ وَكَانَ يُقَالُ الرُّؤْيَا ثَلاَثٌ حَدِيثُ النَّفْسِ، وَتَخْوِيفُ الشَّيْطَانِ، وَبُشْرَى مِنَ اللَّهِ، فَمَنْ رَأَى شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلاَ يَقُصُّهُ عَلَى أَحَدٍ، وَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ. قَالَ وَكَانَ يُكْرَهُ الْغُلُّ فِي النَّوْمِ، وَكَانَ يُعْجِبُهُمُ الْقَيْدُ، وَيُقَالُ الْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ. وَرَوَى قَتَادَةُ وَيُونُسُ وَهِشَامٌ وَأَبُو هِلاَلٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَدْرَجَهُ بَعْضُهُمْ كُلَّهُ فِي الْحَدِيثِ، وَحَدِيثُ عَوْفٍ أَبْيَنُ. وَقَالَ يُونُسُ لاَ أَحْسِبُهُ إِلاَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْقَيْدِ. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لاَ تَكُونُ الأَغْلاَلُ إِلاَّ فِي الأَعْنَاقِ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Qachon zamon yaqinlashsa (qiyomatga yaqin qolsa), mominning tushi deyarli yolgʻon chiqmaydi; mominning tushi — nubuvvatning qirq olti qismidan bir qismidir», dedilar. (Muhammad ibn Sirin aytdi: Men ham buni aytaman.) U (Ibn Sirin) aytdi: «Tush uch (xil) boʻladi, deyilardi: nafsning (oʻz) gapi (xayoli); shaytonning qoʻrqitishi; va Allohdan (boʻlgan) xushxabar. Bas, kim oʻzi yoqtirmagan narsani koʻrsa, uni hech kimga aytmasin, balki turib namoz oʻqisin.» (Ibn Sirin yana) aytdi: «Uyquda (boʻyindagi) gʻull (kishan) yomon koʻrilardi, oyoqdagi qayd (kishan) esa ularga maʼqul boʻlardi; qayd — dinda sobitlik (mustahkamlik), deyilardi.» (Buni Qatoda, Yunus, Hishom va Abu Hilol ham Ibn Sirindan, Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildilar; ularning baʼzisi hammasini hadis (matni) ichiga kiritdi. Avfning hadisi esa (ajratishda) ravshanroqdir. Yunus: «Men buni — qayd (haqidagisi)ni — faqat Paygʻambar ﷺdan (deb) hisoblayman», dedi. Abu Abdulloh — Buxoriy — aytdi: Agʻlol (kishanlar) faqat boʻyinlarda boʻladi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Қачон замон яқинлашса (қиёматга яқин қолса), моминнинг туши деярли ёлғон чиқмайди; моминнинг туши — нубувватнинг қирқ олти қисмидан бир қисмидир», дедилар. (Муҳаммад ибн Сирин айтди: Мен ҳам буни айтаман.) У (Ибн Сирин) айтди: «Туш уч (хил) бўлади, дейиларди: нафснинг (ўз) гапи (хаёли); шайтоннинг қўрқитиши; ва Аллоҳдан (бўлган) хушхабар. Бас, ким ўзи ёқтирмаган нарсани кўрса, уни ҳеч кимга айтмасин, балки туриб намоз ўқисин.» (Ибн Сирин яна) айтди: «Уйқуда (бўйиндаги) ғулл (кишан) ёмон кўриларди, оёқдаги қайд (кишан) эса уларга маъқул бўларди; қайд — динда собитлик (мустаҳкамлик), дейиларди.» (Буни Қатода, Юнус, Ҳишом ва Абу Ҳилол ҳам Ибн Сириндан, Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан ривоят қилдилар; уларнинг баъзиси ҳаммасини ҳадис (матни) ичига киритди. Авфнинг ҳадиси эса (ажратишда) равшанроқдир. Юнус: «Мен буни — қайд (ҳақидагиси)ни — фақат Пайғамбар ﷺдан (деб) ҳисоблайман», деди. Абу Абдуллоҳ — Бухорий — айтди: Ағлол (кишанлар) фақат бўйинларда бўлади.)
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي عَلَى قَلِيبٍ وَعَلَيْهَا دَلْوٌ، فَنَزَعْتُ مِنْهَا مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ أَخَذَهَا ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ فَنَزَعَ مِنْهَا ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ، وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، ثُمَّ اسْتَحَالَتْ غَرْبًا، فَأَخَذَهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنَ النَّاسِ يَنْزِعُ نَزْعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) xabar berdiki,) Rasululloh ﷺ: «Men uxlab yotganimda, oʻzimni bir (eski) quduq (qalib) ustida — uning ustida bir chelak bor — holda koʻrdim. Men undan Alloh xohlaganicha (suv) tortdim. Soʻng uni Ibn Abu Quhofa (Abu Bakr) oldi-da, undan bir chelak — yoki ikki chelak (zanub) — tortdi; uning tortishida (bir oz) zaiflik bor edi; Alloh uni magʻfirat qilsin. Soʻng u (chelak) katta dalvga (garbga) aylandi; uni Umar ibn Xattob oldi. Men odamlar ichida Umar ibn Xattobning tortganidek (kuch bilan) tortadigan biror abqariyni (zoʻr kishini) koʻrmadim; toki odamlar (tuyalarni sugʻorib) suv boʻyida joylashguncha», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) хабар бердики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ухлаб ётганимда, ўзимни бир (эски) қудуқ (қалиб) устида — унинг устида бир челак бор — ҳолда кўрдим. Мен ундан Аллоҳ хоҳлаганича (сув) тортдим. Сўнг уни Ибн Абу Қуҳофа (Абу Бакр) олди-да, ундан бир челак — ёки икки челак (зануб) — тортди; унинг тортишида (бир оз) заифлик бор эди; Аллоҳ уни мағфират қилсин. Сўнг у (челак) катта далвга (гарбга) айланди; уни Умар ибн Хаттоб олди. Мен одамлар ичида Умар ибн Хаттобнинг тортганидек (куч билан) тортадиган бирор абқарийни (зўр кишини) кўрмадим; токи одамлар (туяларни суғориб) сув бўйида жойлашгунча», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ أَنِّي عَلَى حَوْضٍ أَسْقِي النَّاسَ، فَأَتَانِي أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ الدَّلْوَ مِنْ يَدِي لِيُرِيحَنِي، فَنَزَعَ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، فَأَتَى ابْنُ الْخَطَّابِ فَأَخَذَ مِنْهُ، فَلَمْ يَزَلْ يَنْزِعُ، حَتَّى تَوَلَّى النَّاسُ وَالْحَوْضُ يَتَفَجَّرُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Men uxlab yotganimda, oʻzimni bir hovuz ustida — odamlarni (suvga) qondirayotgan holda — koʻrdim. Shunda Abu Bakr keldi-da, meni dam oldirish (yengillatish) uchun chelakni qoʻlimdan oldi va ikki chelak (zanub) tortdi; uning tortishida (bir oz) zaiflik bor edi; Alloh uni magʻfirat qilsin. Soʻng Ibn Xattob keldi va uni (chelakni) undan oldi-da, tortishda davom etaverdi — toki odamlar (suvdan qonib) ketguncha, hovuz esa (toʻlib) otilib (oqib) turardi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Мен ухлаб ётганимда, ўзимни бир ҳовуз устида — одамларни (сувга) қондираётган ҳолда — кўрдим. Шунда Абу Бакр келди-да, мени дам олдириш (енгиллатиш) учун челакни қўлимдан олди ва икки челак (зануб) тортди; унинг тортишида (бир оз) заифлик бор эди; Аллоҳ уни мағфират қилсин. Сўнг Ибн Хаттоб келди ва уни (челакни) ундан олди-да, тортишда давом этаверди — токи одамлар (сувдан қониб) кетгунча, ҳовуз эса (тўлиб) отилиб (оқиб) турарди», дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ، فَإِذَا امْرَأَةٌ تَتَوَضَّأُ إِلَى جَانِبِ قَصْرٍ، قُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ. فَذَكَرْتُ غَيْرَتَهُ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا ". قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَبَكَى عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثُمَّ قَالَ أَعَلَيْكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغَارُ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Biz Rasululloh ﷺning huzurlarida oʻtirgan edik, U zot: «Men uxlab yotganimda, oʻzimni jannatda koʻrdim. Mana, bir ayol bir qasrning yonida tahorat olayotgan edi. Men: ‹Bu qasr kimniki?› dedim. Ular: ‹Umar ibn Xattobniki›, dedilar. Shunda men uning gʻayratini (rashkini) eslab, orqaga burilib ketdim», dedilar. Abu Hurayra aytdi: Shunda Umar ibn Xattob yigʻladi-da: «Otam-onam Sizga fido boʻlsin, yo Rasululloh, men Sizdan (Sizning haqingizda) rashk qilamanmi?!» dedi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Биз Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида ўтирган эдик, У зот: «Мен ухлаб ётганимда, ўзимни жаннатда кўрдим. Мана, бир аёл бир қасрнинг ёнида таҳорат олаётган эди. Мен: ‹Бу қаср кимники?› дедим. Улар: ‹Умар ибн Хаттобники›, дедилар. Шунда мен унинг ғайратини (рашкини) эслаб, орқага бурилиб кетдим», дедилар. Абу Ҳурайра айтди: Шунда Умар ибн Хаттоб йиғлади-да: «Отам-онам Сизга фидо бўлсин, ё Расулуллоҳ, мен Сиздан (Сизнинг ҳақингизда) рашк қиламанми?!» деди.
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ، فَإِذَا امْرَأَةٌ تَتَوَضَّأُ إِلَى جَانِبِ قَصْرٍ، فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ فَقَالُوا لِعُمَرَ. فَذَكَرْتُ غَيْرَتَهُ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا ". فَبَكَى عُمَرُ وَقَالَ عَلَيْكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغَارُ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Biz Rasululloh ﷺning huzurlarida oʻtirgan edik, U zot: «Men uxlab yotganimda, oʻzimni jannatda koʻrdim. Mana, bir ayol bir qasrning yonida tahorat olayotgan edi. Men: ‹Bu qasr kimniki?› dedim. Ular: ‹Umarniki›, dedilar. Shunda men uning gʻayratini (rashkini) eslab, orqaga burilib ketdim», dedilar. Bas, Umar yigʻladi-da: «Otam-onam Sizga fido boʻlsin, yo Rasululloh, men Sizdan rashk qilamanmi?!» dedi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Биз Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида ўтирган эдик, У зот: «Мен ухлаб ётганимда, ўзимни жаннатда кўрдим. Мана, бир аёл бир қасрнинг ёнида таҳорат олаётган эди. Мен: ‹Бу қаср кимники?› дедим. Улар: ‹Умарники›, дедилар. Шунда мен унинг ғайратини (рашкини) эслаб, орқага бурилиб кетдим», дедилар. Бас, Умар йиғлади-да: «Отам-онам Сизга фидо бўлсин, ё Расулуллоҳ, мен Сиздан рашк қиламанми?!» деди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا بِهِ أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ ".
وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ أُوتِيتُ خَزَائِنَ الأَرْضِ، فَوُضِعَ فِي يَدَىَّ سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ، فَكَبُرَا عَلَىَّ وَأَهَمَّانِي، فَأُوحِيَ إِلَىَّ أَنِ انْفُخْهُمَا، فَنَفَخْتُهُمَا فَطَارَا، فَأَوَّلْتُهُمَا الْكَذَّابَيْنِ اللَّذَيْنِ أَنَا بَيْنَهُمَا صَاحِبَ صَنْعَاءَ وَصَاحِبَ الْيَمَامَةِ ".
(Hammom ibn Munabbih aytdi: Bu — Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bizga Rasululloh ﷺdan aytib bergan (hadis)dir:) U zot: «Biz (dunyoga) keyin kelganmiz, (lekin Qiyomatda) eng oldindamiz», dedilar. Rasululloh ﷺ (yana): «Men uxlab yotganimda, menga yer xazinalari berildi; qoʻllarimga oltindan (ikkita) bilakuzuk qoʻyildi — ular menga ogʻir botdi va meni tashvishga soldi. Shunda menga: ‹Ularni pufla!› deb vahiy qilindi; men ularni pufladim va ular uchib ketdi. Men ularni — orasida (paydo boʻlgan) ikki kazzobga — Sanʼo sohibi va Yamoma sohibiga taʼbir qildim», dedilar.(Ҳаммом ибн Мунаббиҳ айтди: Бу — Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) бизга Расулуллоҳ ﷺдан айтиб берган (ҳадис)дир:) У зот: «Биз (дунёга) кейин келганмиз, (лекин Қиёматда) энг олдиндамиз», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ (яна): «Мен ухлаб ётганимда, менга ер хазиналари берилди; қўлларимга олтиндан (иккита) билакузук қўйилди — улар менга оғир ботди ва мени ташвишга солди. Шунда менга: ‹Уларни пуфла!› деб ваҳий қилинди; мен уларни пуфладим ва улар учиб кетди. Мен уларни — орасида (пайдо бўлган) икки каззобга — Санъо соҳиби ва Ямома соҳибига таъбир қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَدِّي، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ وَمَعَنَا مَرْوَانُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ سَمِعْتُ الصَّادِقَ الْمَصْدُوقَ يَقُولُ " هَلَكَةُ أُمَّتِي عَلَى يَدَىْ غِلْمَةٍ مِنْ قُرَيْشٍ ". فَقَالَ مَرْوَانُ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ غِلْمَةً. فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَوْ شِئْتُ أَنْ أَقُولَ بَنِي فُلاَنٍ وَبَنِي فُلاَنٍ لَفَعَلْتُ. فَكُنْتُ أَخْرُجُ مَعَ جَدِّي إِلَى بَنِي مَرْوَانَ حِينَ مَلَكُوا بِالشَّأْمِ، فَإِذَا رَآهُمْ غِلْمَانًا أَحْدَاثًا قَالَ لَنَا عَسَى هَؤُلاَءِ أَنْ يَكُونُوا مِنْهُمْ قُلْنَا أَنْتَ أَعْلَمُ.
(Amr ibn Yahyo bobosidan rivoyat qildiki, u aytdi:) Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bilan Madinada Paygʻambar ﷺning masjidlarida oʻtirgan edim, biz bilan Marvon (ham) bor edi. Abu Hurayra: «Men Sodiqul-Masduq (rost soʻzlovchi, soʻzi tasdiqlangan zot — Paygʻambar ﷺ)ning shunday deganlarini eshitdim: ‹Ummatimning halokati Qurayshdan boʻlgan (nodon) yoshlar qoʻlida boʻladi›», dedi. Marvon: «Allohning laʼnati ularga — (oʻsha) yoshlarga boʻlsin!» dedi. Abu Hurayra: «Agar men ‹falon (qabila)ning bolalari va falon (qabila)ning bolalari› deb aytishni istasam, (aniq) aytgan boʻlardim», dedi. Men bobom bilan, Banu Marvon Shomda hokimiyatni olgan paytda, ularning huzuriga chiqardim; u (bobom) ularni yosh bolalar (holida) koʻrganida, bizga: ‹Ehtimol, mana shular ulardan (oʻsha yoshlardan) boʻlsa kerak›, derdi. Biz: ‹Sen biluvchiroqsan›, dedik.(Амр ибн Яҳё бобосидан ривоят қилдики, у айтди:) Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) билан Мадинада Пайғамбар ﷺнинг масжидларида ўтирган эдим, биз билан Марвон (ҳам) бор эди. Абу Ҳурайра: «Мен Содиқул-Масдуқ (рост сўзловчи, сўзи тасдиқланган зот — Пайғамбар ﷺ)нинг шундай деганларини эшитдим: ‹Умматимнинг ҳалокати Қурайшдан бўлган (нодон) ёшлар қўлида бўлади›», деди. Марвон: «Аллоҳнинг лаънати уларга — (ўша) ёшларга бўлсин!» деди. Абу Ҳурайра: «Агар мен ‹фалон (қабила)нинг болалари ва фалон (қабила)нинг болалари› деб айтишни истасам, (аниқ) айтган бўлардим», деди. Мен бобом билан, Бану Марвон Шомда ҳокимиятни олган пайтда, уларнинг ҳузурига чиқардим; у (бобом) уларни ёш болалар (ҳолида) кўрганида, бизга: ‹Эҳтимол, мана шулар улардан (ўша ёшлардан) бўлса керак›, дерди. Биз: ‹Сен билувчироқсан›, дедик.
حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَتَقَارَبُ الزَّمَانُ، وَيَنْقُصُ الْعَمَلُ، وَيُلْقَى الشُّحُّ، وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ، وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّمَ هُوَ. قَالَ " الْقَتْلُ الْقَتْلُ ".
وَقَالَ شُعَيْبٌ وَيُونُسُ وَاللَّيْثُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Zamon (bir-biriga) yaqinlashadi, amal kamayadi, qalblarga baxillik (shuhh) solinadi, fitnalar zohir boʻladi va harj koʻpayadi», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, u (harj) nima?» dedilar. U zot: «Qatl, qatl (oʻldirish)», dedilar. (Buni Shuayb, Yunus, Lays va Zuhriyning jiyani ham Zuhriydan, Humayddan, Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Замон (бир-бирига) яқинлашади, амал камаяди, қалбларга бахиллик (шуҳҳ) солинади, фитналар зоҳир бўлади ва ҳарж кўпаяди», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, у (ҳарж) нима?» дедилар. У зот: «Қатл, қатл (ўлдириш)», дедилар. (Буни Шуайб, Юнус, Лайс ва Зуҳрийнинг жияни ҳам Зуҳрийдан, Ҳумайддан, Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан ривоят қилдилар.)
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُشِيرُ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ بِالسِّلاَحِ، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي لَعَلَّ الشَّيْطَانَ يَنْزِعُ فِي يَدِهِ، فَيَقَعُ فِي حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Biringiz birodariga qurol bilan (oʻqtalib) ishora qilmasin; chunki u bilmaydi — ehtimol, shayton uning qoʻlidan (qurolni) yulqib (tortib) yuborar-da, u (oʻzi) oʻtdan boʻlgan bir choh (oʻra)ga tushib qolar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Бирингиз биродарига қурол билан (ўқталиб) ишора қилмасин; чунки у билмайди — эҳтимол, шайтон унинг қўлидан (қуролни) юлқиб (тортиб) юборар-да, у (ўзи) ўтдан бўлган бир чоҳ (ўра)га тушиб қолар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ،. قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَحَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَتَكُونُ فِتَنٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْقَائِمِ، وَالْقَائِمُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْمَاشِي، وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي، مَنْ تَشَرَّفَ لَهَا تَسْتَشْرِفْهُ، فَمَنْ وَجَدَ فِيهَا مَلْجَأً أَوْ مَعَاذًا فَلْيَعُذْ بِهِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Shunday fitnalar boʻladiki: unda oʻtirgan kishi turgandan yaxshiroq, turgan kishi yurgandan yaxshiroq, yurgan kishi (yugurib) shoshilgandan yaxshiroqdir. Kim unga (fitnaga) qarab intilsa (oʻzini duchor qilsa), u (fitna) uni oʻz domiga tortadi. Bas, kim unda bir panoh (maljaʼ) yoki boshpana (maʼoz) topsa, unga panoh tortsin (yashirinsin)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Шундай фитналар бўладики: унда ўтирган киши тургандан яхшироқ, турган киши юргандан яхшироқ, юрган киши (югуриб) шошилгандан яхшироқдир. Ким унга (фитнага) қараб интилса (ўзини дучор қилса), у (фитна) уни ўз домига тортади. Бас, ким унда бир паноҳ (малжаъ) ёки бошпана (маъоз) топса, унга паноҳ торцин (яширинсин)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَتَكُونُ فِتَنٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْقَائِمِ، وَالْقَائِمُ خَيْرٌ مِنَ الْمَاشِي، وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي، مَنْ تَشَرَّفَ لَهَا تَسْتَشْرِفْهُ، فَمَنْ وَجَدَ مَلْجَأً أَوْ مَعَاذًا فَلْيَعُذْ بِهِ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Shunday fitnalar boʻladiki: unda oʻtirgan kishi turgandan yaxshiroq, turgan kishi yurgandan yaxshiroq, yurgan kishi (yugurib) shoshilgandan yaxshiroqdir. Kim unga (fitnaga) qarab intilsa (oʻzini duchor qilsa), u (fitna) uni oʻz domiga tortadi. Bas, kim (undan) bir panoh yoki boshpana topsa, unga panoh tortsin (yashirinsin)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Шундай фитналар бўладики: унда ўтирган киши тургандан яхшироқ, турган киши юргандан яхшироқ, юрган киши (югуриб) шошилгандан яхшироқдир. Ким унга (фитнага) қараб интилса (ўзини дучор қилса), у (фитна) уни ўз домига тортади. Бас, ким (ундан) бир паноҳ ёки бошпана топса, унга паноҳ торцин (яширинсин)», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ بِقَبْرِ الرَّجُلِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي مَكَانَهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Soat (Qiyomat) qoim boʻlmaydi — toki kishi (boshqa) kishining qabri yonidan oʻtib: ‹Eh, koshki men uning oʻrnida boʻlsam (oʻlsam edim)!› demaguncha (fitnadan oʻlimni orzu qilmaguncha)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Соат (Қиёмат) қоим бўлмайди — токи киши (бошқа) кишининг қабри ёнидан ўтиб: ‹Эҳ, кошки мен унинг ўрнида бўлсам (ўлсам эдим)!› демагунча (фитнадан ўлимни орзу қилмагунча)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَخْبَرَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَضْطَرِبَ أَلَيَاتُ نِسَاءِ دَوْسٍ عَلَى ذِي الْخَلَصَةِ ". وَذُو الْخَلَصَةَ طَاغِيَةُ دَوْسٍ الَّتِي كَانُوا يَعْبُدُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Soat (Qiyomat) qoim boʻlmaydi — toki Davs (qabilasi) ayollarining dumbalari Zul-Xalasa (buti) atrofida (sajda qilib) tebranmaguncha», dedilar. Zul-Xalasa — Davs (qabilasi) johiliyatda ibodat qiladigan togʻ (but)i edi.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Соат (Қиёмат) қоим бўлмайди — токи Давс (қабиласи) аёлларининг думбалари Зул-Халаса (бути) атрофида (сажда қилиб) тебранмагунча», дедилар. Зул-Халаса — Давс (қабиласи) жоҳилиятда ибодат қиладиган тоғ (бут)и эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ قَحْطَانَ يَسُوقُ النَّاسَ بِعَصَاهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Soat (Qiyomat) qoim boʻlmaydi — toki Qahton(qabila)dan bir kishi chiqib, odamlarni oʻz hassasi bilan (haydab) boshqarmaguncha», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Соат (Қиёмат) қоим бўлмайди — токи Қаҳтон(қабила)дан бир киши чиқиб, одамларни ўз ҳассаси билан (ҳайдаб) бошқармагунча», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَخْبَرَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَخْرُجَ نَارٌ مِنْ أَرْضِ الْحِجَازِ، تُضِيءُ أَعْنَاقَ الإِبِلِ بِبُصْرَى ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Soat (Qiyomat) qoim boʻlmaydi — toki Hijoz yeridan bir olov chiqib, Busrodagi tuyalarning boʻyinlarini yoritmaguncha», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Соат (Қиёмат) қоим бўлмайди — токи Ҳижоз еридан бир олов чиқиб, Бусродаги туяларнинг бўйинларини ёритмагунча», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَدِّهِ، حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُوشِكُ الْفُرَاتُ أَنْ يَحْسِرَ عَنْ كَنْزٍ مِنْ ذَهَبٍ، فَمَنْ حَضَرَهُ فَلاَ يَأْخُذْ مِنْهُ شَيْئًا ".
قَالَ عُقْبَةُ وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ " يَحْسِرُ عَنْ جَبَلٍ مِنْ ذَهَبٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Yaqinda Furot (daryosi) oltindan (boʻlgan) bir xazinani ochib (undan suv chekinib) qoʻyishi yaqindir; bas, kim unga hozir boʻlsa (oʻsha yerda boʻlsa), undan hech narsa olmasin», dedilar. (Uqba aytdi: Bizga Ubaydulloh, (unga) Abu Zinod al-Aʼrajdan, (u) Abu Hurayradan, (u) Paygʻambar ﷺdan shuning mislini aytib berdi — faqat u: «(Furot) oltindan (boʻlgan) bir togʻni ochib (qoʻyadi)», dedi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Яқинда Фурот (дарёси) олтиндан (бўлган) бир хазинани очиб (ундан сув чекиниб) қўйиши яқиндир; бас, ким унга ҳозир бўлса (ўша ерда бўлса), ундан ҳеч нарса олмасин», дедилар. (Уқба айтди: Бизга Убайдуллоҳ, (унга) Абу Зинод ал-Аъраждан, (у) Абу Ҳурайрадан, (у) Пайғамбар ﷺдан шунинг мислини айтиб берди — фақат у: «(Фурот) олтиндан (бўлган) бир тоғни очиб (қўяди)», деди.)
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَقْتَتِلَ فِئَتَانِ عَظِيمَتَانِ، يَكُونُ بَيْنَهُمَا مَقْتَلَةٌ عَظِيمَةٌ، دَعْوَتُهُمَا وَاحِدَةٌ، وَحَتَّى يُبْعَثَ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ، قَرِيبٌ مِنْ ثَلاَثِينَ، كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ، وَحَتَّى يُقْبَضَ الْعِلْمُ، وَتَكْثُرَ الزَّلاَزِلُ، وَيَتَقَارَبَ الزَّمَانُ، وَتَظْهَرَ الْفِتَنُ، وَيَكْثُرَ الْهَرْجُ وَهْوَ الْقَتْلُ، وَحَتَّى يَكْثُرَ فِيكُمُ الْمَالُ فَيَفِيضَ، حَتَّى يُهِمَّ رَبَّ الْمَالِ مَنْ يَقْبَلُ صَدَقَتَهُ، وَحَتَّى يَعْرِضَهُ فَيَقُولَ الَّذِي يَعْرِضُهُ عَلَيْهِ لاَ أَرَبَ لِي بِهِ. وَحَتَّى يَتَطَاوَلَ النَّاسُ فِي الْبُنْيَانِ، وَحَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ بِقَبْرِ الرَّجُلِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي مَكَانَهُ. وَحَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا، فَإِذَا طَلَعَتْ وَرَآهَا النَّاسُ ـ يَعْنِي ـ آمَنُوا أَجْمَعُونَ، فَذَلِكَ حِينَ لاَ يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدْ نَشَرَ الرَّجُلاَنِ ثَوْبَهُمَا بَيْنَهُمَا، فَلاَ يَتَبَايَعَانِهِ وَلاَ يَطْوِيَانِهِ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدِ انْصَرَفَ الرَّجُلُ بِلَبَنِ لِقْحَتِهِ فَلاَ يَطْعَمُهُ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَهْوَ يُلِيطُ حَوْضَهُ فَلاَ يَسْقِي فِيهِ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدْ رَفَعَ أُكْلَتَهُ إِلَى فِيهِ فَلاَ يَطْعَمُهَا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Soat (Qiyomat) qoim boʻlmaydi — toki ikkita ulkan guruh (toʻda) bir-biri bilan jang qilmaguncha; ikkovi orasida katta qirgʻin boʻladi, (holbuki) ularning daʼvati (shiori) bir (xil)dir. Va toki — har biri oʻzini Allohning Rasuli deb daʼvo qiladigan — oʻttizga yaqin yolgʻonchi dajjollar chiqmaguncha; va toki ilm (olib) qoʻyilmaguncha, zilzilalar koʻpaymaguncha, zamon (bir-biriga) yaqinlashmaguncha, fitnalar zohir boʻlmaguncha, harj — yaʼni qatl (oʻldirish) — koʻpaymaguncha; va toki sizlarda mol koʻpayib, toshib ketmaguncha — hatto mol egasi oʻz sadaqasini kim qabul qilishidan tashvishlanmaguncha, hatto uni (birovga) taklif qilganda, taklif qilingan kishi: ‹Mening unga hojatim yoʻq›, demaguncha. Va toki odamlar bino (qurilish)da bir-biridan (baland) oʻzishmaguncha; va toki kishi (boshqa) kishining qabri yonidan oʻtib: ‹Eh, koshki men uning oʻrnida boʻlsam!› demaguncha. Va toki quyosh oʻz botadigan (tomoni)dan — magʻribdan — chiqmaguncha. Bas, u (quyosh) chiqib, odamlar uni koʻrganlarida, hammasi iymon keltiradi — ammo bu — oldin iymon keltirmagan yoki iymonida (hech) yaxshilik qilmagan jonga, uning iymoni foyda bermaydigan paytdir. Va, albatta, Soat qoim boʻladi — (shu holdaki,) ikki kishi (savdo uchun) oʻrtalarida bir kiyimni yoygan boʻladi-yu, uni na sotib (ola)dilar, na yigʻib (qoʻya)dilar. Va, albatta, Soat qoim boʻladi — kishi oʻz tuyasining suti (sogʻib) qaytgan boʻladi-yu, uni taʼmlay (icha) olmaydi. Va, albatta, Soat qoim boʻladi — u oʻz hovuzini suvayotgan (loy bilan suvab tuzatayotgan) boʻladi-yu, unda (mol)ni sugʻormaydi. Va, albatta, Soat qoim boʻladi — kishi oʻz luqmasini ogʻziga koʻtargan boʻladi-yu, uni yeb olmaydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Соат (Қиёмат) қоим бўлмайди — токи иккита улкан гуруҳ (тўда) бир-бири билан жанг қилмагунча; иккови орасида катта қирғин бўлади, (ҳолбуки) уларнинг даъвати (шиори) бир (хил)дир. Ва токи — ҳар бири ўзини Аллоҳнинг Расули деб даъво қиладиган — ўттизга яқин ёлғончи дажжоллар чиқмагунча; ва токи илм (олиб) қўйилмагунча, зилзилалар кўпаймагунча, замон (бир-бирига) яқинлашмагунча, фитналар зоҳир бўлмагунча, ҳарж — яъни қатл (ўлдириш) — кўпаймагунча; ва токи сизларда мол кўпайиб, тошиб кетмагунча — ҳатто мол эгаси ўз садақасини ким қабул қилишидан ташвишланмагунча, ҳатто уни (бировга) таклиф қилганда, таклиф қилинган киши: ‹Менинг унга ҳожатим йўқ›, демагунча. Ва токи одамлар бино (қурилиш)да бир-биридан (баланд) ўзишмагунча; ва токи киши (бошқа) кишининг қабри ёнидан ўтиб: ‹Эҳ, кошки мен унинг ўрнида бўлсам!› демагунча. Ва токи қуёш ўз ботадиган (томони)дан — мағрибдан — чиқмагунча. Бас, у (қуёш) чиқиб, одамлар уни кўрганларида, ҳаммаси иймон келтиради — аммо бу — олдин иймон келтирмаган ёки иймонида (ҳеч) яхшилик қилмаган жонга, унинг иймони фойда бермайдиган пайтдир. Ва, албатта, Соат қоим бўлади — (шу ҳолдаки,) икки киши (савдо учун) ўрталарида бир кийимни ёйган бўлади-ю, уни на сотиб (ола)дилар, на йиғиб (қўя)дилар. Ва, албатта, Соат қоим бўлади — киши ўз туясининг сути (соғиб) қайтган бўлади-ю, уни таъмлай (ича) олмайди. Ва, албатта, Соат қоим бўлади — у ўз ҳовузини суваётган (лой билан суваб тузатаётган) бўлади-ю, унда (мол)ни суғормайди. Ва, албатта, Соат қоим бўлади — киши ўз луқмасини оғзига кўтарган бўлади-ю, уни еб олмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَلَى أَنْقَابِ الْمَدِينَةِ مَلاَئِكَةٌ، لاَ يَدْخُلُهَا الطَّاعُونُ وَلاَ الدَّجَّالُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Madina dovonlarida (kirish joylarida) farishtalar (bor); unga na toun (vabo) kiradi, na Dajjol», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Мадина довонларида (кириш жойларида) фаришталар (бор); унга на тоун (вабо) киради, на Дажжол», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُفْتَحُ الرَّدْمُ رَدْمُ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِثْلَ هَذِهِ ". وَعَقَدَ وُهَيْبٌ تِسْعِينَ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildiki,) U zot: «Toʻsiq — Yaʼjuj va Maʼjuj toʻsigʻi — mana shuncha (qadar) ochiladi», dedilar — Vuhayb (qoʻli bilan) toʻqson (degan ishorani) tugdi (koʻrsatdi).(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилдики,) У зот: «Тўсиқ — Яъжуж ва Маъжуж тўсиғи — мана шунча (қадар) очилади», дедилар — Вуҳайб (қўли билан) тўқсон (деган ишорани) тугди (кўрсатди).
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَطَاعَنِي فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ، وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ عَصَى اللَّهَ، وَمَنْ أَطَاعَ أَمِيرِي فَقَدْ أَطَاعَنِي، وَمَنْ عَصَى أَمِيرِي فَقَدْ عَصَانِي ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Kim menga itoat qilsa, demak, Allohga itoat qilibdi; kim menga osiy boʻlsa, demak, Allohga osiy boʻlibdi. Kim mening amirimga (men tayinlagan rahbarga) itoat qilsa, demak, menga itoat qilibdi; kim mening amirimga osiy boʻlsa, demak, menga osiy boʻlibdi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга итоат қилса, демак, Аллоҳга итоат қилибди; ким менга осий бўлса, демак, Аллоҳга осий бўлибди. Ким менинг амиримга (мен тайинлаган раҳбарга) итоат қилса, демак, менга итоат қилибди; ким менинг амиримга осий бўлса, демак, менга осий бўлибди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّكُمْ سَتَحْرِصُونَ عَلَى الإِمَارَةِ، وَسَتَكُونُ نَدَامَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَنِعْمَ الْمُرْضِعَةُ وَبِئْسَتِ الْفَاطِمَةُ ".
وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُمْرَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَوْلَهُ.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Albatta, sizlar imoratga (hokimlikka) ochkoʻzlik (hirs) qilasizlar; (lekin) u Qiyomat kuni nadomat (pushaymonlik) boʻladi. (U) — naqadar yaxshi emizuvchi (boshlanishi shirin), naqadar yomon koʻkrakdan ajratuvchi (oqibati achchiq)dir!», dedilar. (Muhammad ibn Bashshor aytdi: Bizga Abdulloh ibn Humron, (unga) Abdulhamid, (u) Said al-Maqburiydan, (u) Umar ibn Hakamdan, (u) Abu Hurayradan uning (oʻz) soʻzini (mavquf) rivoyat qildi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Албатта, сизлар иморатга (ҳокимликка) очкўзлик (ҳирс) қиласизлар; (лекин) у Қиёмат куни надомат (пушаймонлик) бўлади. (У) — нақадар яхши эмизувчи (бошланиши ширин), нақадар ёмон кўкракдан ажратувчи (оқибати аччиқ)дир!», дедилар. (Муҳаммад ибн Башшор айтди: Бизга Абдуллоҳ ибн Ҳумрон, (унга) Абдулҳамид, (у) Саид ал-Мақбурийдан, (у) Умар ибн Ҳакамдан, (у) Абу Ҳурайрадан унинг (ўз) сўзини (мавқуф) ривоят қилди.)
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي الْمَسْجِدِ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ. فَأَعْرَضَ عَنْهُ. فَلَمَّا شَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعًا قَالَ " أَبِكَ جُنُونٌ ". قَالَ لاَ. قَالَ " اذْهَبُوا بِهِ فَارْجُمُوهُ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Bir kishi Rasululloh ﷺning huzuriga — U zot masjidda ekanlar — kelib, U zotni chaqirdi-da: «Yo Rasululloh, men zino qildim», dedi. U zot undan yuz oʻgirdilar. U oʻz nafsiga qarshi toʻrt marta (shahodat berib) guvohlik berganida, U zot: «Senda jinnilik (telbalik) bormi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Uni olib boringlar-da, (hadni ijro qilib) toshboʻron qilinglar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурига — У зот масжидда эканлар — келиб, У зотни чақирди-да: «Ё Расулуллоҳ, мен зино қилдим», деди. У зот ундан юз ўгирдилар. У ўз нафсига қарши тўрт марта (шаҳодат бериб) гувоҳлик берганида, У зот: «Сенда жиннилик (телбалик) борми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Уни олиб боринглар-да, (ҳадни ижро қилиб) тошбўрон қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِرَاكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنْ شَرَّ النَّاسِ ذُو الْوَجْهَيْنِ، الَّذِي يَأْتِي هَؤُلاَءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلاَءِ بِوَجْهٍ ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Albatta, odamlarning eng yomoni — ikkiyuzlamachidir: u bularning oldiga bir yuz (chehra) bilan, ularning (boshqalarning) oldiga (boshqa) bir yuz bilan keladi.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Албатта, одамларнинг энг ёмони — иккиюзламачидир: у буларнинг олдига бир юз (чеҳра) билан, уларнинг (бошқаларнинг) олдига (бошқа) бир юз билан келади.»
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ثَلاَثَةٌ لاَ يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَلاَ يُزَكِّيهِمْ، وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ رَجُلٌ عَلَى فَضْلِ مَاءٍ بِالطَّرِيقِ يَمْنَعُ مِنْهُ ابْنَ السَّبِيلِ، وَرَجُلٌ بَايَعَ إِمَامًا لاَ يُبَايِعُهُ إِلاَّ لِدُنْيَاهُ، إِنْ أَعْطَاهُ مَا يُرِيدُ وَفَى لَهُ، وَإِلاَّ لَمْ يَفِ لَهُ، وَرَجُلٌ يُبَايِعُ رَجُلاً بِسِلْعَةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَحَلَفَ بِاللَّهِ لَقَدْ أُعْطِيَ بِهَا كَذَا وَكَذَا فَصَدَّقَهُ، فَأَخَذَهَا، وَلَمْ يُعْطَ بِهَا ".
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Uch (toifa kishi) borki, Alloh Qiyomat kuni ular bilan (rahmat ila) gaplashmaydi, ularni (gunohlardan) poklamaydi va ularga alamli azob bordir: yoʻl ustida (ortiqcha) suvi boʻla turib, uni yoʻlovchidan (musofirdan) man qiladigan kishi; imomga (rahbarga) — faqat dunyosi uchun — bayʼat qiladigan kishi (agar u oʻzi istagan narsani bersa, vafo qiladi, boʻlmasa, vafo qilmaydi); va asr (namozi)dan keyin bir kishiga (oʻz) molini sotib, ‹unga shuncha-shuncha (narx) berilgan edi› deb Alloh nomi bilan yolgʻon qasam ichadigan — bas, u (xaridor) uni rost deb oʻylab, (molni) oladi — holbuki unga (aslida) hech narsa berilmagan edi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (тоифа киши) борки, Аллоҳ Қиёмат куни улар билан (раҳмат ила) гаплашмайди, уларни (гуноҳлардан) покламайди ва уларга аламли азоб бордир: йўл устида (ортиқча) суви бўла туриб, уни йўловчидан (мусофирдан) ман қиладиган киши; имомга (раҳбарга) — фақат дунёси учун — байъат қиладиган киши (агар у ўзи истаган нарсани берса, вафо қилади, бўлмаса, вафо қилмайди); ва аср (намози)дан кейин бир кишига (ўз) молини сотиб, ‹унга шунча-шунча (нарх) берилган эди› деб Аллоҳ номи билан ёлғон қасам ичадиган — бас, у (харидор) уни рост деб ўйлаб, (молни) олади — ҳолбуки унга (аслида) ҳеч нарса берилмаган эди», дедилар.