حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَكَانَ فِي سَفَرٍ فَلَمَّا نَزَلُوا أَرْسَلُوا إِلَيْهِ وَهُوَ يُصَلِّي فَقَالَ إِنِّي صَائِمٌ فَلَمَّا وَضَعُوا الطَّعَامَ وَكَادَ أَنْ يَفْرَغُوا جَاءَ فَقَالُوا هَلُمَّ فَكُلْ فَأَكَلَ فَنَظَرَ الْقَوْمُ إِلَى الرَّسُولِ فَقَالَ مَا تَنْظُرُونَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ قَالَ إِنِّي صَائِمٌ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ صَدَقَ وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَوْمُ شَهْرِ الصَّبْرِ وَثَلَاثَةُ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ صَوْمُ الدَّهْرِ كُلِّهِ فَقَدْ صُمْتُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ أَوَّلِ الشَّهْرِ فَأَنَا مُفْطِرٌ فِي تَخْفِيفِ اللَّهِ صَائِمٌ فِي تَضْعِيفِ اللَّهِ
Abu Usmondan rivoyat qilinadiki, Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bir safarda edi. Ular (yoʻlda) tushganlarida, unga odam yubordilar; u namoz oʻqiyotgan edi. U: «Men roʻzadorman», dedi. Taomni qoʻyishgach, ular yeb boʻlay deb qolganlarida, u keldi. Ular: «Kel, ye», deyishdi; u yedi. Shunda qavm elchiga qaradi. U: «Nimaga qarayapsizlar?» dedi. (Elchi): «Allohga qasamki, u: ‹Men roʻzadorman›, degan edi», dedi. Abu Hurayra: «U rost aytdi. Rasululloh ﷺ: ‹Sabr oyi (Ramazon) roʻzasi va har oydan uch kun (roʻza) — butun yil roʻzasidir›, deganlar. Men oyning avvalida uch kun roʻza tutdim; bas, men Allohning yengilligida roʻza ochuvchiman, Allohning (ajrni) koʻpaytirishida roʻzadorman», dedi.Абу Усмондан ривоят қилинадики, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) бир сафарда эди. Улар (йўлда) тушганларида, унга одам юбордилар; у намоз ўқиётган эди. У: «Мен рўзадорман», деди. Таомни қўйишгач, улар еб бўлай деб қолганларида, у келди. Улар: «Кел, е», дейишди; у еди. Шунда қавм элчига қаради. У: «Нимага қараяпсизлар?» деди. (Элчи): «Аллоҳга қасамки, у: ‹Мен рўзадорман›, деган эди», деди. Абу Ҳурайра: «У рост айтди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сабр ойи (Рамазон) рўзаси ва ҳар ойдан уч кун (рўза) — бутун йил рўзасидир›, деганлар. Мен ойнинг аввалида уч кун рўза тутдим; бас, мен Аллоҳнинг енгиллигида рўза очувчиман, Аллоҳнинг (ажрни) кўпайтиришида рўзадорман», деди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا صَالِحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حُذَافَةَ يَطُوفُ فِي مِنًى أَنْ لَا تَصُومُوا هَذِهِ الْأَيَّامَ فَإِنَّهَا أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Huzofani Minoda aylanib: «Bu kunlarda roʻza tutmanglar, chunki ular yeb-ichish va Alloh azza va jallani zikr qilish kunlaridir», deb eʼlon qilish uchun yubordilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Ҳузофани Минода айланиб: «Бу кунларда рўза тутманглар, чунки улар еб-ичиш ва Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилиш кунларидир», деб эълон қилиш учун юбордилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عَوْفٌ وَهِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ أَوْ شَرِبَ نَاسِيًا وَهُوَ صَائِمٌ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz roʻzador holida unutib yesa yoki ichsa, roʻzasini toʻldirsin. Chunki uni Alloh yedirdi va ichirdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз рўзадор ҳолида унутиб еса ёки ичса, рўзасини тўлдирсин. Чунки уни Аллоҳ едирди ва ичирди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ وَالْإِمَامُ ضَامِنٌ اللَّهُمَّ أَرْشِدْ الْأَئِمَّةَ وَاغْفِرْ لِلْمُؤَذِّنِينَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muazzin omonatdordir, imom esa kafildir. Allohim, imomlarni toʻgʻri yoʻlga boshla va muazzinlarni magʻfirat qil», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муаззин омонатдордир, имом эса кафилдир. Аллоҳим, имомларни тўғри йўлга бошла ва муаззинларни мағфират қил», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُنْبَذَ فِي الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qovoq (idish)da va smola surtilgan xumda nabiz (ichimlik) tayyorlashdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қовоқ (идиш)да ва смола суртилган хумда набиз (ичимлик) тайёрлашдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ أَبِي الرَّبِيعِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ مِنْ دُعَائِهِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ وَإِسْرَافِي وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺning duolaridan (biri) shu edi: «Allohim, ilgari qilgan va keyin qiladigan, yashirin va oshkora (gunoh)larimni, isrofimni va Sen mendan koʻra yaxshi biladigan (gunoh)larimni magʻfirat qilgil. Oldinga oʻtkazuvchi ham, ortga suruvchi ham Sensan; Sendan oʻzga iloh yoʻqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺнинг дуоларидан (бири) шу эди: «Аллоҳим, илгари қилган ва кейин қиладиган, яширин ва ошкора (гуноҳ)ларимни, исрофимни ва Сен мендан кўра яхши биладиган (гуноҳ)ларимни мағфират қилгил. Олдинга ўтказувчи ҳам, ортга сурувчи ҳам Сенсан; Сендан ўзга илоҳ йўқдир».
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَمَنَّى أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ إِمَّا مُسِيءٌ فَيَسْتَغْفِرُ أَوْ مُحْسِنٌ فَيَزْدَادُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech biringiz oʻlimni orzu qilmasin. Yo u yomonlik qilguvchidir — bas, (tavba qilib) magʻfirat soʻrar; yo yaxshilik qilguvchidir — bas, (yaxshiligini) ziyoda qilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч бирингиз ўлимни орзу қилмасин. Ё у ёмонлик қилгувчидир — бас, (тавба қилиб) мағфират сўрар; ё яхшилик қилгувчидир — бас, (яхшилигини) зиёда қилар», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنِ الْحَسَنِ قَالَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِائَةُ رَحْمَةٍ وَإِنَّهُ قَسَمَ رَحْمَةً وَاحِدَةً بَيْنَ أَهْلِ الْأَرْضِ فَوَسِعَتْهُمْ إِلَى آجَالِهِمْ وَذَخَرَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ رَحْمَةً لِأَوْلِيَائِهِ وَاللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَابِضٌ تِلْكَ الرَّحْمَةَ الَّتِي قَسَمَهَا بَيْنَ أَهْلِ الْأَرْضِ إِلَى التِّسْعَةِ وَالتِّسْعِينَ فَيُكَمِّلُهَا مِائَةَ رَحْمَةٍ لِأَوْلِيَائِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ مُحَمَّدٌ فِي حَدِيثِهِ وَحَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ وَخِلَاسٌ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ خِلَاسِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Hasandan rivoyat qilinadi: Menga yetishicha, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh azza va jalla uchun yuzta rahmat bordir. U bir rahmatni yer ahli oʻrtasida taqsimladi — bas, u ularning ajallarigacha ularga yetdi; toʻqson toʻqqiz rahmatni esa Oʻz avliyolari uchun saqlab qoʻydi. Alloh azza va jalla yer ahli oʻrtasida taqsimlagan oʻsha rahmatni toʻqson toʻqqiztaga qoʻshib, qiyomat kuni uni Oʻz avliyolari uchun yuz rahmat qilib toʻldiradi». Muhammad oʻz hadisida aytdi: Menga bu hadisni Muhammad ibn Siyrin va Xilos — ikkovi Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan — shunga oʻxshash aytib berdi. Bizga Rovh aytdi: bizga Avf Xilos ibn Amrdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shuning mislini (aytdi). Bizga Rovh aytdi: bizga Avf Muhammaddan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shuning mislini (aytdi).Ҳасандан ривоят қилинади: Менга етишича, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла учун юзта раҳмат бордир. У бир раҳматни ер аҳли ўртасида тақсимлади — бас, у уларнинг ажалларигача уларга етди; тўқсон тўққиз раҳматни эса Ўз авлиёлари учун сақлаб қўйди. Аллоҳ азза ва жалла ер аҳли ўртасида тақсимлаган ўша раҳматни тўқсон тўққизтага қўшиб, қиёмат куни уни Ўз авлиёлари учун юз раҳмат қилиб тўлдиради». Муҳаммад ўз ҳадисида айтди: Менга бу ҳадисни Муҳаммад ибн Сийрин ва Хилос — иккови Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан — шунга ўхшаш айтиб берди. Бизга Ровҳ айтди: бизга Авф Хилос ибн Амрдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шунинг мислини (айтди). Бизга Ровҳ айтди: бизга Авф Муҳаммаддан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шунинг мислини (айтди).
حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ إِنَّ لِي عَشَرَةً مِنْ الْوَلَدِ مَا قَبَّلْتُ مِنْهُمْ أَحَدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمُ لَا يُرْحَمُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Hasan ibn Ali (roziyallohu anhumo)ni oʻpar edilar. Shunda Aqraʼ ibn Hobis: «Mening oʻnta farzandim bor, men ulardan birortasini ham oʻpmaganman», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim (boshqalarga) rahm qilmasa, (oʻzi ham) rahm qilinmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Ҳасан ибн Али (розияллоҳу анҳумо)ни ўпар эдилар. Шунда Ақраъ ибн Ҳобис: «Менинг ўнта фарзандим бор, мен улардан бирортасини ҳам ўпмаганман», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким (бошқаларга) раҳм қилмаса, (ўзи ҳам) раҳм қилинмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ الْعَبْدَ نَادَى جِبْرِيلَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَبَّ فُلَانًا فَأَحِبُّوهُ فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ ثُمَّ يُنَادِي جِبْرِيلُ فِي أَهْلِ السَّمَاءِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَبَّ فُلَانًا فَأَحِبُّوهُ فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي أَهْلِ الْأَرْضِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir bandani sevsa, Jabroilni chaqirib: ‹Albatta, Alloh falonchini sevdi, bas sen ham uni sev›, deydi. Bas, Jabroil uni sevadi. Soʻng Jabroil osmon ahli orasida: ‹Albatta, Alloh falonchini sevdi, bas sizlar ham uni sevinglar›, deb nido qiladi. Bas, osmon ahli uni sevadi. Soʻng unga yer ahli orasida qabul (maqbullik) qoʻyiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир бандани севса, Жаброилни чақириб: ‹Албатта, Аллоҳ фалончини севди, бас сен ҳам уни сев›, дейди. Бас, Жаброил уни севади. Сўнг Жаброил осмон аҳли орасида: ‹Албатта, Аллоҳ фалончини севди, бас сизлар ҳам уни севинглар›, деб нидо қилади. Бас, осмон аҳли уни севади. Сўнг унга ер аҳли орасида қабул (мақбуллик) қўйилади», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ دَاوُدَ بْنَ فَرَاهِيجَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Jabroil menga qoʻshni haqida shu qadar uzluksiz tavsiya qilaverdiki, men uni (qoʻshnini) merosxoʻr qilib qoʻyadi, deb oʻyladim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жаброил менга қўшни ҳақида шу қадар узлуксиз тавсия қилавердики, мен уни (қўшнини) меросхўр қилиб қўяди, деб ўйладим», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ نَفَّسَ عَنْ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الدُّنْيَا نَفَّسَ اللَّهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الْآخِرَةِ وَمَنْ سَتَرَ عَنْ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ سَتَرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim musulmon birodaridan dunyo kulfatlaridan bir kulfatni ketkazsa, Alloh undan oxirat kulfatlaridan bir kulfatni ketkazadi. Kim musulmon birodarining (aybini) yopsa, Alloh uni dunyoda ham, oxiratda ham yopadi. Banda oʻz birodarining yordamida ekan, Alloh ham bandaning yordamidadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мусулмон биродаридан дунё кулфатларидан бир кулфатни кетказса, Аллоҳ ундан охират кулфатларидан бир кулфатни кетказади. Ким мусулмон биродарининг (айбини) ёпса, Аллоҳ уни дунёда ҳам, охиратда ҳам ёпади. Банда ўз биродарининг ёрдамида экан, Аллоҳ ҳам банданинг ёрдамидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُنْجِي أَحَدَكُمْ عَمَلُهُ قَالُوا وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَاغْدُوا وَرُوحُوا وَشَيْءٌ مِنْ الدُّلْجَةِ وَالْقَصْدَ الْقَصْدَ تَبْلُغُوا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlardan birortangizni amali najot qilmaydi», dedilar. (Sahobalar): «Sizni ham-a, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Meni ham, magar Alloh meni Oʻz rahmati bilan oʻrasa (oʻshanda najot topaman). Bas, toʻgʻri boringlar, (haddan oshmay) yaqinlashinglar, erta bilan ham, kechqurun ham, tunning bir qismida ham (yurib) boringlar. Meʼyorni, meʼyorni (saqlanglar) — maqsadga yetasizlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирортангизни амали нажот қилмайди», дедилар. (Саҳобалар): «Сизни ҳам-а, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Мени ҳам, магар Аллоҳ мени Ўз раҳмати билан ўраса (ўшанда нажот топаман). Бас, тўғри боринглар, (ҳаддан ошмай) яқинлашинглар, эрта билан ҳам, кечқурун ҳам, туннинг бир қисмида ҳам (юриб) боринглар. Меъёрни, меъёрни (сақланглар) — мақсадга етасизлар», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخِلَاسٌ وَمُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي هَذِهِ الْآيَةِ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسَى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مُوسَى كَانَ رَجُلًا حَيِيًّا سِتِّيرًا لَا يَكَادُ يُرِي مِنْ جِلْدِهِ شَيْئًا اسْتِحْيَاءً مِنْهُ قَالَ فَآذَاهُ مَنْ آذَاهُ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالُوا مَا يَتَسَتَّرُ هَذَا التَّسَتُّرَ إِلَّا مِنْ عَيْبٍ بِجِلْدِهِ إِمَّا بَرَصًا وَإِمَّا أُدْرَةً وَقَالَ رَوْحٌ مَرَّةً أُدْرَةً وَإِمَّا آفَةً وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَرَادَ أَنْ يُبَرِّئَهُ مِمَّا قَالُوا وَإِنَّ مُوسَى خَلَا يَوْمًا فَوَضَعَ ثَوْبَهُ عَلَى حَجَرٍ ثُمَّ اغْتَسَلَ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ إِلَى ثَوْبِهِ لِيَأْخُذَهُ وَإِنَّ الْحَجَرَ عَدَا بِثَوْبِهِ فَأَخَذَ مُوسَى عَصَاهُ وَطَلَبَ الْحَجَرَ وَجَعَلَ يَقُولُ ثَوْبِي حَجَرُ ثَوْبِي حَجَرُ حَتَّى انْتَهَى إِلَى مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَرَأَوْهُ عُرْيَانًا كَأَحْسَنِ الرِّجَالِ خَلْقًا وَأَبْرَأَهُ مِمَّا كَانُوا يَقُولُونَ لَهُ وَقَامَ الْحَجَرُ فَأَخَذَ ثَوْبَهُ وَطَفِقَ بِالْحَجَرِ ضَرْبًا بِعَصَاهُ قَالَ فَوَاللَّهِ إِنَّ فِي الْحَجَرِ لَنَدَبًا مِنْ أَثَرِ ضَرْبِهِ ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا أَوْ خَمْسًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot ushbu oyat: {Ey iymon keltirganlar! Sizlar Musoga ozor berganlar kabi boʻlmanglar; bas, Alloh uni ular aytgan (narsa)dan pok qildi} haqida shunday dedilar: «Albatta, Muso hayoli, (tanasini) yashiruvchi kishi edi; hayosidan terisidan biror narsani deyarli koʻrsatmas edi. Bani Isroildan unga ozor berganlar ozor berib: ‹U terisidagi bir ayb — yo moxovlik, yo churra, yo (boshqa) bir ofat sababligina shunday yashirinadi›, deyishdi — Rovh bir marta ‹churra› dedi. Alloh azza va jalla esa uni ular aytgan (narsa)dan pok qilishni iroda qildi. Bir kuni Muso yolgʻiz qoldi va kiyimini bir toshga qoʻyib, gʻusl qildi. Tugatgach, kiyimini olish uchun unga qarab keldi. Tosh esa uning kiyimini olib qochdi. Muso hassasini olib, toshning ortidan quvdi va: ‹Kiyimim, ey tosh! Kiyimim, ey tosh!› deyaverdi — toki Bani Isroildan bir jamoat oldiga yetib bordi. Ular uni yalangʻoch — kishilarning eng goʻzal xilqatlisi (holida) koʻrdilar; (Alloh) uni ular u haqda aytayotgan (narsa)dan pok qildi. Tosh esa toʻxtadi; u kiyimini olib, toshni hassasi bilan ura boshladi». (Rovi) aytdi: Allohga qasamki, toshda uning urgani asaridan uch yoki toʻrt yoki besh iz bordir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот ушбу оят: {Эй иймон келтирганлар! Сизлар Мусога озор берганлар каби бўлманглар; бас, Аллоҳ уни улар айтган (нарса)дан пок қилди} ҳақида шундай дедилар: «Албатта, Мусо ҳаёли, (танасини) яширувчи киши эди; ҳаёсидан терисидан бирор нарсани деярли кўрсатмас эди. Бани Исроилдан унга озор берганлар озор бериб: ‹У терисидаги бир айб — ё моховлик, ё чурра, ё (бошқа) бир офат сабаблигина шундай яширинади›, дейишди — Ровҳ бир марта ‹чурра› деди. Аллоҳ азза ва жалла эса уни улар айтган (нарса)дан пок қилишни ирода қилди. Бир куни Мусо ёлғиз қолди ва кийимини бир тошга қўйиб, ғусл қилди. Тугатгач, кийимини олиш учун унга қараб келди. Тош эса унинг кийимини олиб қочди. Мусо ҳассасини олиб, тошнинг ортидан қувди ва: ‹Кийимим, эй тош! Кийимим, эй тош!› деяверди — токи Бани Исроилдан бир жамоат олдига етиб борди. Улар уни яланғоч — кишиларнинг энг гўзал хилқатлиси (ҳолида) кўрдилар; (Аллоҳ) уни улар у ҳақда айтаётган (нарса)дан пок қилди. Тош эса тўхтади; у кийимини олиб, тошни ҳассаси билан ура бошлади». (Рови) айтди: Аллоҳга қасамки, тошда унинг ургани асаридан уч ёки тўрт ёки беш из бордир.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ عَنْ مُجَاهِدٍ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَكَانَ يَقُولُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأَعْتَمِدُ بِكَبِدِي عَلَى الْأَرْضِ مِنْ الْجُوعِ وَإِنْ كُنْتُ لَأَشُدُّ الْحَجَرَ عَلَى بَطْنِي مِنْ الْجُوعِ وَلَقَدْ قَعَدْتُ يَوْمًا عَلَى طَرِيقِهِمْ الَّذِي يَخْرُجُونَ مِنْهُ فَمَرَّ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَا سَأَلْتُهُ إِلَّا لِيَسْتَتْبِعَنِي فَلَمْ يَفْعَلْ فَمَرَّ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَسَأَلْتُهُ عَنْ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَا سَأَلْتُهُ إِلَّا لِيَسْتَتْبِعَنِي فَلَمْ يَفْعَلْ فَمَرَّ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَفَ مَا فِي وَجْهِي وَمَا فِي نَفْسِي فَقَالَ أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الْحَقْ وَاسْتَأْذَنْتُ فَأَذِنَ لِي فَوَجَدْتُ لَبَنًا فِي قَدَحٍ فَقَالَ مِنْ أَيْنَ لَكُمْ هَذَا اللَّبَنُ فَقَالُوا أَهْدَاهُ لَنَا فُلَانٌ أَوْ آلُ فُلَانٍ قَالَ أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْطَلِقْ إِلَى أَهْلِ الصُّفَّةِ فَادْعُهُمْ لِي قَالَ وَأَهْلُ الصُّفَّةِ أَضْيَافُ الْإِسْلَامِ لَمْ يَأْوُوا إِلَى أَهْلٍ وَلَا مَالٍ إِذَا جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَدِيَّةٌ أَصَابَ مِنْهَا وَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مِنْهَا قَالَ وَأَحْزَنَنِي ذَلِكَ وَكُنْتُ أَرْجُو أَنْ أُصِيبَ مِنْ اللَّبَنِ شَرْبَةً أَتَقَوَّى بِهَا بَقِيَّةَ يَوْمِي وَلَيْلَتِي فَقُلْتُ أَنَا الرَّسُولُ فَإِذَا جَاءَ الْقَوْمُ كُنْتُ أَنَا الَّذِي أُعْطِيهِمْ فَقُلْتُ مَا يَبْقَى لِي مِنْ هَذَا اللَّبَنِ وَلَمْ يَكُنْ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ وَطَاعَةِ
Mujohiddan rivoyat qilinadiki, Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday der edi: Allohga qasamki, men ochlikdan jigarimni yerga bosib yotardim; ochlikdan qornimga tosh bogʻlardim. Bir kuni men ularning chiqadigan yoʻliga oʻtirdim. Abu Bakr (roziyallohu taolo anhu) oʻtdi; men undan Alloh azza va jallaning Kitobidan bir oyatni soʻradim — uni faqat meni (ortidan) ergashtirib ketsin deb soʻragandim, lekin u (shunday) qilmadi. Soʻng Umar (roziyallohu taolo anhu) oʻtdi; men undan Allohning Kitobidan bir oyatni soʻradim — uni faqat meni ergashtirib ketsin deb soʻragandim, lekin u ham qilmadi. Soʻng Abul-Qosim ﷺ oʻtdilar; u zot yuzimdagi va koʻnglimdagi (holatni) bildilar va: «Ey Abu Hurayra!» dedilar. Men u zotga: «Labbay, yo Rasululloh», dedim. U zot: «(Ortimdan) yur», dedilar. Men izn soʻradim, u zot menga izn berdilar. Men bir qadahda sut topdim. U zot: «Bu sut sizlarga qayerdan (keldi)?» dedilar. Ular: «Uni bizga falonchi yoki falonchining oilasi hadya qildi», dedilar. U zot: «Ey Abu Hurayra!» dedilar. Men: «Labbay, yo Rasululloh», dedim. U zot: «Suffa ahlining oldiga borib, ularni mening huzurimga chaqir», dedilar. (Abu Hurayra) aytdi: Suffa ahli Islomning mehmonlari boʻlib, ularning na oilasi, na moli bor edi. Rasululloh ﷺga hadya kelsa, undan (bir qismini) olar va ularga ham undan yuborar edilar. (Abu Hurayra) aytdi: Bu meni xafa qildi; men sutdan bir hoʻplam ichib, qolgan kunim va tunimda undan quvvat olishga umid qilgan edim. Men: «(Chaqiruvchi) elchi menman; qavm kelganida, ularga men beraman — bu sutdan menga nima qoladi?» dedim. Holbuki, Allohga itoat va (Rasuliga) itoatdan oʻzga (chora yoʻq edi)...Мужоҳиддан ривоят қилинадики, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: Аллоҳга қасамки, мен очликдан жигаримни ерга босиб ётардим; очликдан қорнимга тош боғлардим. Бир куни мен уларнинг чиқадиган йўлига ўтирдим. Абу Бакр (розияллоҳу таоло анҳу) ўтди; мен ундан Аллоҳ азза ва жалланинг Китобидан бир оятни сўрадим — уни фақат мени (ортидан) эргаштириб кетсин деб сўрагандим, лекин у (шундай) қилмади. Сўнг Умар (розияллоҳу таоло анҳу) ўтди; мен ундан Аллоҳнинг Китобидан бир оятни сўрадим — уни фақат мени эргаштириб кетсин деб сўрагандим, лекин у ҳам қилмади. Сўнг Абул-Қосим ﷺ ўтдилар; у зот юзимдаги ва кўнглимдаги (ҳолатни) билдилар ва: «Эй Абу Ҳурайра!» дедилар. Мен у зотга: «Лаббай, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «(Ортимдан) юр», дедилар. Мен изн сўрадим, у зот менга изн бердилар. Мен бир қадаҳда сут топдим. У зот: «Бу сут сизларга қаердан (келди)?» дедилар. Улар: «Уни бизга фалончи ёки фалончининг оиласи ҳадя қилди», дедилар. У зот: «Эй Абу Ҳурайра!» дедилар. Мен: «Лаббай, ё Расулуллоҳ», дедим. У зот: «Суффа аҳлининг олдига бориб, уларни менинг ҳузуримга чақир», дедилар. (Абу Ҳурайра) айтди: Суффа аҳли Исломнинг меҳмонлари бўлиб, уларнинг на оиласи, на моли бор эди. Расулуллоҳ ﷺга ҳадя келса, ундан (бир қисмини) олар ва уларга ҳам ундан юборар эдилар. (Абу Ҳурайра) айтди: Бу мени хафа қилди; мен сутдан бир ҳўплам ичиб, қолган куним ва тунимда ундан қувват олишга умид қилган эдим. Мен: «(Чақирувчи) элчи менман; қавм келганида, уларга мен бераман — бу сутдан менга нима қолади?» дедим. Ҳолбуки, Аллоҳга итоат ва (Расулига) итоатдан ўзга (чора йўқ эди)...
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا فَتَفَرَّقُوا عَنْ غَيْرِ ذِكْرٍ إِلَّا تَفَرَّقُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ وَكَانَ ذَلِكَ الْمَجْلِسُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Bir qavm bir majlisda oʻtirib, (Allohni) zikr qilmay tarqalsalar, albatta eshak oʻligi (atrofi)dan tarqalgandek tarqaladilar va oʻsha majlis qiyomat kuni ularga hasrat boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Бир қавм бир мажлисда ўтириб, (Аллоҳни) зикр қилмай тарқалсалар, албатта эшак ўлиги (атрофи)дан тарқалгандек тарқаладилар ва ўша мажлис қиёмат куни уларга ҳасрат бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَاصِمِ بْنِ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُإِنَّ أَوْفَقَ الدُّعَاءِ أَنْ يَقُولَ الرَّجُلُ اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي وَأَنَا عَبْدُكَ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَاعْتَرَفْتُ بِذَنْبِي يَا رَبِّ فَاغْفِرْ لِي ذَنْبِي إِنَّكَ أَنْتَ رَبِّي إِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذَّنْبَ إِلَّا أَنْتَحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حُسَيْنٍ الْمَكِّيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Albatta, duoning eng muvofigʻi — kishining: «Allohim, Sen mening Robbimsan, men esa Sening bandangman. Oʻzimga zulm qildim va gunohimni eʼtirof etdim. Ey Robbim, gunohimni magʻfirat qilgin. Albatta, Sen mening Robbimsan; albatta, gunohni Sendan oʻzga hech kim magʻfirat qilmaydi», deyishidir. Bizga Rovh aytdi: bizga Shuʼba aytdi: bizga Ibn Abu Husayn al-Makkiy Amr ibn Osimdan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shuning mislini (aytdi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Албатта, дуонинг энг мувофиғи — кишининг: «Аллоҳим, Сен менинг Роббимсан, мен эса Сенинг бандангман. Ўзимга зулм қилдим ва гуноҳимни эътироф этдим. Эй Роббим, гуноҳимни мағфират қилгин. Албатта, Сен менинг Роббимсан; албатта, гуноҳни Сендан ўзга ҳеч ким мағфират қилмайди», дейишидир. Бизга Ровҳ айтди: бизга Шуъба айтди: бизга Ибн Абу Ҳусайн ал-Маккий Амр ибн Осимдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шунинг мислини (айтди).
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta ‹Subhanallohi va bihamdih› desa, gunohlari — garchi dengiz koʻpigicha koʻp boʻlsa-da — undan toʻkib tashlanadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бир кунда юз марта ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳ› деса, гуноҳлари — гарчи денгиз кўпигича кўп бўлса-да — ундан тўкиб ташланади», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ حَيْثُ يَذْكُرُنِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot shunday dedilar: «Alloh azza va jalla aytdi: ‹Men bandamning Men haqimdagi gumonidaman va u Meni zikr qilgan joyida Men u bilan birgaman›».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот шундай дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла айтди: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумонидаман ва у Мени зикр қилган жойида Мен у билан биргаман›».
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَإِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مِائَةً غَيْرَ وَاحِدٍ مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Albatta, Alloh azza va jalla uchun toʻqson toʻqqizta — yuzdan bitta kam — ism bordir; kim ularni sanab (yodida saqlab) chiqsa, jannatga kiradi». Bizga Rovh aytdi: bizga Hishom Muhammaddan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shuning mislini (aytdi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла учун тўқсон тўққизта — юздан битта кам — исм бордир; ким уларни санаб (ёдида сақлаб) чиқса, жаннатга киради». Бизга Ровҳ айтди: бизга Ҳишом Муҳаммаддан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шунинг мислини (айтди).
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ وَعُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلًا أَفْطَرَ فِي رَمَضَانَ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُكَفِّرَ بِعِتْقِ رَقَبَةٍ أَوْ صِيَامِ شَهْرَيْنِ أَوْ إِطْعَامِ سِتِّينَ مِسْكِينًا قَالَ لَا أَجِدُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَقٍ مِنْ تَمْرٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْ هَذَا فَتَصَدَّقْ بِهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَجِدُ أَحْوَجَ مِنِّي فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ قَالَ خُذْهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Ramazonda roʻzasini buzdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga bir qul ozod qilish, yoki ikki oy roʻza tutish, yoki oltmish miskinni taomlantirish bilan kafforat toʻlashni buyurdilar. U: «(Buni) topmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺga bir savat xurmo keltirildi. U zot: «Buni ol va sadaqa qilib ber», dedilar. U: «Yo Rasululloh, oʻzimdan muhtojroq (kishini) topmayapman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ oziq tishlari koʻringuncha kulib: «Uni ol», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Рамазонда рўзасини бузди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга бир қул озод қилиш, ёки икки ой рўза тутиш, ёки олтмиш мискинни таомлантириш билан каффорат тўлашни буюрдилар. У: «(Буни) топмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺга бир сават хурмо келтирилди. У зот: «Буни ол ва садақа қилиб бер», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, ўзимдан муҳтожроқ (кишини) топмаяпман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ озиқ тишлари кўрингунча кулиб: «Уни ол», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ يَلْطِمُ وَجْهَهُ وَيَنْتِفُ شَعَرَهُ وَيَقُولُ مَا أُرَانِي إِلَّا قَدْ هَلَكْتُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا أَهْلَكَكَ قَالَ أَصَبْتُ أَهْلِي فِي رَمَضَانَ قَالَ أَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُعْتِقَ رَقَبَةً قَالَ لَا قَالَ أَتَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ قَالَ لَا قَالَ أَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُطْعِمَ سِتِّينَ مِسْكِينًا قَالَ لَا وَذَكَرَ الْحَاجَةَ قَالَ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزِنْبِيلٍ وَهُوَ الْمِكْتَلُ فِيهِ خَمْسَةَ عَشَرَ صَاعًا أَحْسَبُهُ تَمْرًا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ الرَّجُلُ قَالَ أَطْعِمْ هَذَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا أَحَدٌ أَحْوَجُ مِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ قَالَ أَطْعِمْ أَهْلَكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir aʼrobiy yuziga urib, sochini yulib: «Oʻzimni halok boʻlgan deb koʻryapman», deb keldi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Seni nima halok qildi?» dedilar. U: «Ramazonda ahlimga yaqinlik qildim», dedi. U zot: «Bir qul ozod qila olasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Ketma-ket ikki oy roʻza tuta olasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Oltmish miskinni taomlantira olasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi va (oʻz) ehtiyojini zikr qildi. (Rovi) aytdi: Shunda Rasululloh ﷺga bir zanbil — u miktal (savat)dir — keltirildi; unda oʻn besh soʼ bor edi — xurmo deb oʻylayman. Nabiy ﷺ: «(Oʻsha) kishi qani?» dedilar va: «Buni (sadaqa qilib) taomlantir», dedilar. U: «Yo Rasululloh, (Madinaning) ikki qora toshli chekkasi orasida bizning oilamizdan muhtojroq hech kim yoʻq», dedi. (Rovi) aytdi: Shunda Rasululloh ﷺ oziq tishlari koʻringuncha kulib: «Ahlingni taomlantir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аъробий юзига уриб, сочини юлиб: «Ўзимни ҳалок бўлган деб кўряпман», деб келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сени нима ҳалок қилди?» дедилар. У: «Рамазонда аҳлимга яқинлик қилдим», деди. У зот: «Бир қул озод қила оласанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Кетма-кет икки ой рўза тута оласанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Олтмиш мискинни таомлантира оласанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди ва (ўз) эҳтиёжини зикр қилди. (Рови) айтди: Шунда Расулуллоҳ ﷺга бир занбил — у миктал (сават)дир — келтирилди; унда ўн беш сў бор эди — хурмо деб ўйлайман. Набий ﷺ: «(Ўша) киши қани?» дедилар ва: «Буни (садақа қилиб) таомлантир», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, (Мадинанинг) икки қора тошли чеккаси орасида бизнинг оиламиздан муҳтожроқ ҳеч ким йўқ», деди. (Рови) айтди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ озиқ тишлари кўрингунча кулиб: «Аҳлингни таомлантир», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسِمُ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ وَلَا يَخْطُبُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ وَلَا تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَلَا عَلَى خَالَتِهَا وَلَا تَسْأَلُ الْمَرْأَةُ طَلَاقَ أُخْتِهَا لِتَكْتَفِئَ صَحْفَتَهَا فَإِنَّمَا لَهَا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Kishi (oʻz) birodarining bahosi ustiga baho aytmasin va birodarining sovchiligi ustiga sovchilik qilmasin. Ayol uning ammasi ustiga ham, xolasi ustiga ham nikohlanmaydi. Ayol oʻz idishidagini toʻntarib olish uchun (oʻzga) ayol opa-singlisining taloq qilinishini soʻramasin; chunki unga faqat Alloh nima yozgan boʻlsa, oʻshasi (nasib) boʻladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Киши (ўз) биродарининг баҳоси устига баҳо айтмасин ва биродарининг совчилиги устига совчилик қилмасин. Аёл унинг аммаси устига ҳам, холаси устига ҳам никоҳланмайди. Аёл ўз идишидагини тўнтариб олиш учун (ўзга) аёл опа-синглисининг талоқ қилинишини сўрамасин; чунки унга фақат Аллоҳ нима ёзган бўлса, ўшаси (насиб) бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُجْمَعُ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَلَا بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Ayol bilan uning ammasi (bir nikohda) jamlanmaydi, va ayol bilan uning xolasi (ham bir nikohda) jamlanmaydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл билан унинг аммаси (бир никоҳда) жамланмайди, ва аёл билан унинг холаси (ҳам бир никоҳда) жамланмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا وَالصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَلَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Yaxshilik oʻn barobari bilan (qaytariladi). Roʻza esa Meniki va Men uning (mukofotini) Oʻzim beraman. Roʻzador ogʻzining (oʻzgargan) hidi Alloh huzurida mushk hididan yoqimliroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшилик ўн баробари билан (қайтарилади). Рўза эса Меники ва Мен унинг (мукофотини) Ўзим бераман. Рўзадор оғзининг (ўзгарган) ҳиди Аллоҳ ҳузурида мушк ҳидидан ёқимлироқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ أَبِي صَالِحٍ الزَّيَّاتِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلَّا الصِّيَامَ فَهُوَ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَالصِّيَامُ جُنَّةٌ وَلِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ يَفْرَحُهُمَا إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ وَإِذَا لَقِيَ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَرِحَ بِصَوْمِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Alloh aytadi:) Odam bolasining har bir amali oʻzi uchundir, roʻzadan boshqa. U Meniki va uning mukofotini Men beraman. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot ila qasamki, roʻzadorning ogʻiz hidi qiyomat kuni Alloh huzurida misk hididan koʻra yoqimliroqdir. Roʻza qalqondir. Roʻzador uchun ikki quvonch bor: roʻzasini ochganda quvonadi va Robbi azza va jallaga yoʻliqqanida roʻzasidan quvonadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Аллоҳ айтади:) Одам боласининг ҳар бир амали ўзи учундир, рўзадан бошқа. У Меники ва унинг мукофотини Мен бераман. Жоним қўлида бўлган Зот ила қасамки, рўзадорнинг оғиз ҳиди қиёмат куни Аллоҳ ҳузурида миск ҳидидан кўра ёқимлироқдир. Рўза қалқондир. Рўзадор учун икки қувонч бор: рўзасини очганда қувонади ва Робби азза ва жаллага йўлиққанида рўзасидан қувонади», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ يَذَرُ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ وَشَهْوَتَهُ مِنْ أَجْلِي فَالصِّيَامُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ كُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ إِلَّا الصِّيَامَ فَهُوَ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim (qoʻlida) boʻlgan Zotga qasamki, roʻzadorning ogʻiz hidi Alloh nazdida mushk hididan yoqimliroqdir. (Alloh aytadi:) ‹U Mening (rizoim) uchun shahvatini, taomini va ichimligini tark etadi. Roʻza Meniki, Men uning (mukofotini) beraman. Har bir yaxshilik oʻn barobaridan yetti yuz barobargacha (qaytariladi), roʻzadan boshqa — u Meniki va Men uning (ajrini) beraman›», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним (қўлида) бўлган Зотга қасамки, рўзадорнинг оғиз ҳиди Аллоҳ наздида мушк ҳидидан ёқимлироқдир. (Аллоҳ айтади:) ‹У Менинг (ризоим) учун шаҳватини, таомини ва ичимлигини тарк этади. Рўза Меники, Мен унинг (мукофотини) бераман. Ҳар бир яхшилик ўн баробаридан етти юз баробаргача (қайтарилади), рўзадан бошқа — у Меники ва Мен унинг (ажрини) бераман›», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا صَالِحٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْوِصَالِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ إِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ لَسْتُمْ مِثْلِي إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي فَلَمَّا أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا عَنْ الْوِصَالِ وَاصَلَ بِهِمْ يَوْمًا ثُمَّ يَوْمًا ثُمَّ رُئِيَ الْهِلَالُ فَقَالَ لَوْ تَأَخَّرَ لَزِدْتُكُمْ كَالْمُنَكِّلِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ visol (uzluksiz roʻza)dan qaytardilar. Shunda musulmonlardan bir kishi: «Ammo Siz visol qilasiz-ku», dedi. U zot: «Sizlar menga oʻxshamaysizlar; men tunni shunday oʻtkazamanki, Robbim meni taomlantiradi va sugʻoradi», dedilar. Ular visoldan qaytishdan bosh tortganlarida, u zot ular bilan bir kun, soʻng yana bir kun visol qildilar. Soʻng hilol koʻrindi. Shunda u zot: «Agar (hilol) kechikkanda edi, sizlarga yana ziyoda qilgan boʻlardim», dedilar — goʻyo ularga tanbeh berguvchi kabi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ висол (узлуксиз рўза)дан қайтардилар. Шунда мусулмонлардан бир киши: «Аммо Сиз висол қиласиз-ку», деди. У зот: «Сизлар менга ўхшамайсизлар; мен тунни шундай ўтказаманки, Роббим мени таомлантиради ва суғоради», дедилар. Улар висолдан қайтишдан бош тортганларида, у зот улар билан бир кун, сўнг яна бир кун висол қилдилар. Сўнг ҳилол кўринди. Шунда у зот: «Агар (ҳилол) кечикканда эди, сизларга яна зиёда қилган бўлардим», дедилар — гўё уларга танбеҳ бергувчи каби.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَأَيُّكُمْ تَثَاءَبَ فَلْيَكْتُمْ مَا اسْتَطَاعَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Esnash shaytondandir. Bas, qaysi biringiz esnasa, imkon qadar (uni) bosib tursin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Эснаш шайтондандир. Бас, қайси бирингиз эснаса, имкон қадар (уни) босиб турсин», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ مَعَ الْوُضُوءِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Agar ummatimga ogʻirlik qilmasa edi, ularga tahorat bilan birga misvok (ishlatish)ni buyurgan boʻlardim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар умматимга оғирлик қилмаса эди, уларга таҳорат билан бирга мисвок (ишлатиш)ни буюрган бўлардим», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتَ الرَّجُلَ يَقُولُ هَلَكَ النَّاسُ فَهُوَ أَهْلَكُهُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishining: ‹Odamlar halok boʻldi›, deyayotganini eshitsang, (bilki) uning oʻzi ularning eng halok boʻlganidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир кишининг: ‹Одамлар ҳалок бўлди›, деяётганини эшитсанг, (билки) унинг ўзи уларнинг энг ҳалок бўлганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ يَقُولُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا صَلَاةَ إِلَّا الْمَكْتُوبَةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, farz namozdan boshqa namoz yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, фарз намоздан бошқа намоз йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ فَوَجَدَ بِئْرًا فَنَزَلَ فِيهَا فَشَرِبَ ثُمَّ خَرَجَ فَإِذَا كَلْبٌ يَلْهَثُ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَقَالَ الرَّجُلُ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنْ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِي بَلَغَنِي فَنَزَلَ الْبِئْرَ فَمَلَأَ خُفَّهُ ثُمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ حَتَّى رَقِيَ فَسَقَى الْكَلْبَ فَشَكَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ فَغَفَرَ لَهُ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ لَأَجْرًا فَقَالَ فِي كُلِّ ذَاتِ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi yoʻlda ketayotgan edi, uni chanqoqlik qattiq qiynadi. Shunda u bir quduqni topib, unga tushdi va suv ichib chiqdi. Qarasa, bir it chanqoqdan tili osilib, nam tuproqni yalayapti. Kishi: ‹Bu itga ham menga yetgan chanqoqdek chanqoqlik yetibdi›, dedi-da, quduqqa tushib, maxsisini suvga toʻldirdi, soʻng uni ogʻzida tishlab (yuqoriga) chiqquncha koʻtarib chiqib, itni sugʻordi. Shunda Alloh azza va jalla uning (bu ishidan) minnatdor boʻlib, uni magʻfirat qildi», dedilar. «Yo Rasululloh, bizga hayvonlar (uchun qilgan yaxshiligimiz)da ham ajr bormi?» deyildi. U zot: «Har bir nam jigarli (jonivor)da ajr bordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши йўлда кетаётган эди, уни чанқоқлик қаттиқ қийнади. Шунда у бир қудуқни топиб, унга тушди ва сув ичиб чиқди. Қараса, бир ит чанқоқдан тили осилиб, нам тупроқни ялаяпти. Киши: ‹Бу итга ҳам менга етган чанқоқдек чанқоқлик етибди›, деди-да, қудуққа тушиб, махсисини сувга тўлдирди, сўнг уни оғзида тишлаб (юқорига) чиққунча кўтариб чиқиб, итни суғорди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла унинг (бу ишидан) миннатдор бўлиб, уни мағфират қилди», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, бизга ҳайвонлар (учун қилган яхшилигимиз)да ҳам ажр борми?» дейилди. У зот: «Ҳар бир нам жигарли (жонивор)да ажр бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ شَرِّ النَّاسِ ذَا الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta, odamlarning eng yomoni — ikkiyuzlamachi kishidir; u bularning oldiga bir yuz bilan, ularning oldiga boshqa yuz bilan keladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта, одамларнинг энг ёмони — иккиюзламачи кишидир; у буларнинг олдига бир юз билан, уларнинг олдига бошқа юз билан келади».
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنِ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا تَحَسَّسُوا وَلَا تَنَافَسُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gumondan (bad gumondan) saqlaninglar, chunki gumon — soʻzning eng yolgʻonidir. (Bir-biringizning aybini) kovlamang, poylamang, (dunyoda) raqobatlashmang, hasad qilmang, adovat qilmang, bir-biringizdan yuz oʻgirmang va, ey Allohning bandalari, birodar boʻlingiz!», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Гумондан (бад гумондан) сақланинглар, чунки гумон — сўзнинг энг ёлғонидир. (Бир-бирингизнинг айбини) ковламанг, пойламанг, (дунёда) рақобатлашманг, ҳасад қилманг, адоват қилманг, бир-бирингиздан юз ўгирманг ва, эй Аллоҳнинг бандалари, биродар бўлингиз!», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ وَلَكِنَّ الشَّدِيدَ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Kuchli (pahlavon) — (kurashda odamlarni) yiqitadigan (kishi) emas; kuchli (pahlavon) — gʻazab paytida oʻzini tuta oladigan kishidir» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Кучли (паҳлавон) — (курашда одамларни) йиқитадиган (киши) эмас; кучли (паҳлавон) — ғазаб пайтида ўзини тута оладиган кишидир» дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْمُسْتَبَّانِ مَا قَالَا عَلَى الْبَادِئِ حَتَّى يَعْتَدِيَ الْمَظْلُومُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Bir-birini soʻkkan ikki kishining aytgan (soʻz)lari — boshlaganning (zimmasi)dadir, toki mazlum haddan oshmaguncha», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Бир-бирини сўккан икки кишининг айтган (сўз)лари — бошлаганнинг (зиммаси)дадир, токи мазлум ҳаддан ошмагунча», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي وَأَنَا مَعَهُ حِينَ يَذْكُرُنِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Alloh azza va jalla: ‹Men bandamning gumonidaman va u Meni zikr qilgan paytida Men u bilan birgaman›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Аллоҳ азза ва жалла: ‹Мен бандамнинг гумонидаман ва у Мени зикр қилган пайтида Мен у билан биргаман›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَرُونِي مَا تَرَكْتُكُمْ فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِسُؤَالِهِمْ وَاخْتِلَافِهِمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarni tark etgan (holimda) meni qoʻyib qoʻyinglar. Sizlardan oldingilar faqat koʻp savol berganlari va paygʻambarlariga qarshi ixtilof qilganlari sababli halok boʻldilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларни тарк этган (ҳолимда) мени қўйиб қўйинглар. Сизлардан олдингилар фақат кўп савол берганлари ва пайғамбарларига қарши ихтилоф қилганлари сабабли ҳалок бўлдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ حَدَّثَنَا ابْنُ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ شَاةً طُبِخَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطِنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهَا إِيَّاهُ فَقَالَ أَعْطِنِي الذِّرَاعَ فَنَاوَلَهَا إِيَّاهُ ثُمَّ قَالَ أَعْطِنِي الذِّرَاعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا لِلشَّاةِ ذِرَاعَانِ قَالَ أَمَا إِنَّكَ لَوْ الْتَمَسْتَهَا لَوَجَدْتَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir qoʻy pishirildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Menga kuragini ber», dedilar; u zotga uni uzatdi. Yana: «Menga kuragini ber», dedilar; u zotga uni uzatdi. Soʻng: «Menga kuragini ber», dedilar. U: «Yo Rasululloh, qoʻyning ikkitagina kuragi bor-ku», dedi. U zot: «Bilginki, agar sen uni izlaganingda, uni topgan boʻlarding», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир қўй пиширилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Менга курагини бер», дедилар; у зотга уни узатди. Яна: «Менга курагини бер», дедилар; у зотга уни узатди. Сўнг: «Менга курагини бер», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, қўйнинг иккитагина кураги бор-ку», деди. У зот: «Билгинки, агар сен уни излаганингда, уни топган бўлардинг», дедилар.