Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ بِالْبَاءَةِ وَيَنْهَى عَنْ التَّبَتُّلِ نَهْيًا شَدِيدًا وَيَقُولُ تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ إِنِّي مُكَاثِرٌ الْأَنْبِيَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylanishga buyurar va tabattuldan (uylanmay yolgʻiz yashashdan) qattiq qaytarar edilar hamda: «Mehribon va serfarzand (ayol)larga uylaninglar! Zero, men qiyomat kunida (ummatimning koʻpligi bilan boshqa) paygʻambarlardan koʻp boʻlishni istayman», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйланишга буюрар ва табаттулдан (уйланмай ёлғиз яшашдан) қаттиқ қайтарар эдилар ҳамда: «Меҳрибон ва серфарзанд (аёл)ларга уйланинглар! Зеро, мен қиёмат кунида (умматимнинг кўплиги билан бошқа) пайғамбарлардан кўп бўлишни истайман», дер эдилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ عَنْ حَفْصٍ عَنْ عَمِّهِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ الْأَنْصَارِ لَهُمْ جَمَلٌ يَسْنُونَ عَلَيْهِ وَإِنَّ الْجَمَلَ اسْتُصْعِبَ عَلَيْهِمْ فَمَنَعَهُمْ ظَهْرَهُ وَإِنَّ الْأَنْصَارَ جَاءُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّهُ كَانَ لَنَا جَمَلٌ نُسْنِي عَلَيْهِ وَإِنَّهُ اسْتُصْعِبَ عَلَيْنَا وَمَنَعَنَا ظَهْرَهُ وَقَدْ عَطِشَ الزَّرْعُ وَالنَّخْلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَصْحَابِهِ قُومُوا فَقَامُوا فَدَخَلَ الْحَائِطَ وَالْجَمَلُ فِي نَاحِيَةٍ فَمَشَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ صَارَ مِثْلَ الْكَلْبِ الْكَلِبِ وَإِنَّا نَخَافُ عَلَيْكَ صَوْلَتَهُ فَقَالَ لَيْسَ عَلَيَّ مِنْهُ بَأْسٌ فَلَمَّا نَظَرَ الْجَمَلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ نَحْوَهُ حَتَّى خَرَّ سَاجِدًا بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَاصِيَتِهِ أَذَلَّ مَا كَانَتْ قَطُّ حَتَّى أَدْخَلَهُ فِي الْعَمَلِ فَقَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ بَهِيمَةٌ لَا تَعْقِلُ تَسْجُدُ لَكَ وَنَحْنُ نَعْقِلُ فَنَحْنُ أَحَقُّ أَنْ نَسْجُدَ لَكَ فَقَالَ لَا يَصْلُحُ لِبَشَرٍ أَنْ يَسْجُدَ لِبَشَرٍ وَلَوْ صَلَحَ لِبَشَرٍ أَنْ يَسْجُدَ لِبَشَرٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَا مِنْ عِظَمِ حَقِّهِ عَلَيْهَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ مِنْ قَدَمِهِ إِلَى مَفْرِقِ رَأْسِهِ قُرْحَةً تَنْبَجِسُ بِالْقَيْحِ وَالصَّدِيدِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْهُ فَلَحَسَتْهُ مَا أَدَّتْ حَقَّهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlardan bir oilaning suv tortadigan tuyasi bor edi. Tuya ularga qattiq qarshilik qilib, yelkasiga yoʻl bermay qoʻydi. Ansorlar Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib: «Bizning suv tortadigan bir tuyamiz bor edi, u bizga qarshilik qilib, yelkasiga yoʻl bermay qoʻydi, ekin va xurmozor esa chanqab qoldi», deyishdi. Rasululloh ﷺ sahobalariga: «Turinglar», dedilar. Ular turishdi. U zot bogʻga kirdilar, tuya esa bir chekkada edi. Nabiy ﷺ u tomon yurdilar. Shunda ansorlar: «Yo Allohning Nabiysi, u quturgan itga oʻxshab qoldi, biz uning sizga hujum qilishidan qoʻrqamiz», deyishdi. U zot: «Undan menga zarar yoʻq», dedilar. Tuya Rasululloh ﷺ ni koʻrgach, u zot tomon kelib, huzurlarida sajda qilib yiqildi. Rasululloh ﷺ uning peshona jingalagidan ushladilar — u hech qachon boʻlmaganidek itoatkor boʻlgan edi — va uni ishga soldilar. Shunda sahobalari: «Yo Rasululloh, mana bu aqli yoʻq hayvon sizga sajda qilyapti, biz esa aqlli kishilarmiz; sizga sajda qilishga biz haqliroqmiz», deyishdi. U zot: «Bir insonning boshqa bir insonga sajda qilishi durust emas. Agar insonning insonga sajda qilishi durust boʻlganda edi, erining haqqi ulugʻligi sababli ayolga eriga sajda qilishni buyurgan boʻlar edim. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar erining oyogʻidan boshining tepasigacha yiring va sarigʻ suv oqib turadigan yara boʻlsa-yu, ayol unga yuzlanib, uni yalasa ham, uning haqqini ado eta olmagan boʻlur edi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорлардан бир оиланинг сув тортадиган туяси бор эди. Туя уларга қаттиқ қаршилик қилиб, елкасига йўл бермай қўйди. Ансорлар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб: «Бизнинг сув тортадиган бир туямиз бор эди, у бизга қаршилик қилиб, елкасига йўл бермай қўйди, экин ва хурмозор эса чанқаб қолди», дейишди. Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига: «Туринглар», дедилар. Улар туришди. У зот боғга кирдилар, туя эса бир чеккада эди. Набий ﷺ у томон юрдилар. Шунда ансорлар: «Ё Аллоҳнинг Набийси, у қутурган итга ўхшаб қолди, биз унинг сизга ҳужум қилишидан қўрқамиз», дейишди. У зот: «Ундан менга зарар йўқ», дедилар. Туя Расулуллоҳ ﷺ ни кўргач, у зот томон келиб, ҳузурларида сажда қилиб йиқилди. Расулуллоҳ ﷺ унинг пешона жингалагидан ушладилар — у ҳеч қачон бўлмаганидек итоаткор бўлган эди — ва уни ишга солдилар. Шунда саҳобалари: «Ё Расулуллоҳ, мана бу ақли йўқ ҳайвон сизга сажда қиляпти, биз эса ақлли кишилармиз; сизга сажда қилишга биз ҳақлироқмиз», дейишди. У зот: «Бир инсоннинг бошқа бир инсонга сажда қилиши дуруст эмас. Агар инсоннинг инсонга сажда қилиши дуруст бўлганда эди, эрининг ҳаққи улуғлиги сабабли аёлга эрига сажда қилишни буюрган бўлар эдим. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар эрининг оёғидан бошининг тепасигача йиринг ва сариғ сув оқиб турадиган яра бўлса-ю, аёл унга юзланиб, уни яласа ҳам, унинг ҳаққини адо эта олмаган бўлур эди», дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا خَلَفٌ عَنْ حَفْصٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَانْطُلِقَ بِنَا إِلَى الشَّامِ إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ وَنَحْنُ أَرْبَعُونَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ لِيَفْرِضَ لَنَا فَلَمَّا رَجَعَ وَكُنَّا بِفَجِّ النَّاقَةِ صَلَّى بِنَا الْعَصْرَ ثُمَّ سَلَّمَ وَدَخَلَ فُسْطَاطَهُ وَقَامَ الْقَوْمُ يُضِيفُونَ إِلَى رَكْعَتَيْهِ رَكْعَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ قَالَ فَقَالَ قَبَّحَ اللَّهُ الْوُجُوهَ فَوَاللَّهِ مَا أَصَابَتْ السُّنَّةَ وَلَا قَبِلَتْ الرُّخْصَةَ فَأَشْهَدُ لَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَقْوَامًا يَتَعَمَّقُونَ فِي الدِّينِ يَمْرُقُونَ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz — ansorlardan qirq kishi — bizga nafaqa belgilashi uchun Shomga, Abdulmalikning huzuriga olib borildik. Qaytayotganimizda, Fajjun-noqada boʻlganimizda, u bizga asr namozini oʻqib berdi, soʻng salom berib, chodiriga kirdi. Qavm esa turib, uning ikki rakatiga yana ikki rakat qoʻsha boshladi. Shunda u: «Alloh bu yuzlarni xunuk qilsin! Vallohi, ular na sunnatga toʻgʻri keldilar, na ruxsatni qabul qildilar. Men guvohlik beramanki, Rasululloh ﷺ ning: ‹Albatta, dinda haddan oshadigan qavmlar boʻladi; ular oʻq ovdan oʻtib ketgani kabi (dindan) oʻtib ketadilar›, deganlarini eshitganman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз — ансорлардан қирқ киши — бизга нафақа белгилаши учун Шомга, Абдулмаликнинг ҳузурига олиб борилдик. Қайтаётганимизда, Фажжун-ноқада бўлганимизда, у бизга аср намозини ўқиб берди, сўнг салом бериб, чодирига кирди. Қавм эса туриб, унинг икки ракатига яна икки ракат қўша бошлади. Шунда у: «Аллоҳ бу юзларни хунук қилсин! Валлоҳи, улар на суннатга тўғри келдилар, на рухсатни қабул қилдилар. Мен гувоҳлик бераманки, Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Албатта, динда ҳаддан ошадиган қавмлар бўлади; улар ўқ овдан ўтиб кетгани каби (диндан) ўтиб кетадилар›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو مَوْلَى الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَبِي طَلْحَةَ الْتَمِسْ لَنَا غُلَامًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ يُرْدِفُنِي وَرَاءَهُ وَكُنْتُ أَخْدُمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّمَا نَزَلَ فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ فَلَمْ أَزَلْ أَخْدُمُهُ حَتَّى أَقْبَلْنَا مِنْ خَيْبَرَ وَأَقْبَلَ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ قَدْ حَازَهَا فَكُنْتُ أَرَاهُ يُحَوِّي وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ أَوْ بِكِسَاءٍ ثُمَّ يُرْدِفُهَا وَرَاءَهُ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالصَّهْبَاءِ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَدَعَوْتُ رِجَالًا فَأَكَلُوا فَكَانَ ذَلِكَ بِنَاءَهُ بِهَا ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا بَدَا لَهُ أُحُدٌ قَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ جَبَلَيْهَا كَمَا حَرَّمَ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Abu Talhaga: «Bolalaringizdan menga xizmat qiladigan bir bolani izlab topgin», dedilar. Abu Talha meni orqasiga mindirib olib chiqdi; men Rasululloh ﷺ ga har gal (manzilga) tushganlarida xizmat qilar edim. Men u zotning koʻp marta shunday deganlarini eshitar edim: «Allohim, men Sendan gʻam va qaygʻudan, ojizlik va dangasalikdan, qoʻrqoqlik va baxillikdan, qarz ogʻirligidan va kishilarning zoʻravonligidan panoh tilayman». Men u zotga to Xaybardan qaytgunimizga qadar xizmat qildim. U zot Safiyya bint Huyayni oʻzlariga olgan holda qaytdilar. Men u zotning orqalarida aboyi yoki chopon bilan unga toʻsiq qilib, soʻng uni orqalariga mindirayotganlarini koʻrar edim. Biz Sahboʼda boʻlganimizda, u zot teri dasturxon ustida hays tayyorladilar, soʻng meni yubordilar; men kishilarni chaqirdim, ular yedilar — bu u zotning u bilan qurgan toʻylari edi. Soʻng u zot yoʻlga chiqdilar; ularga Uhud koʻringach: «Bu — bizni sevadigan va biz ham uni sevadigan togʻdir», dedilar. Madinaga yaqinlashganlarida esa: «Allohim, men uning ikki togʻi orasini Ibrohim Makkani harom qilganidek harom qilaman. Allohim, ularga mudd va soʼlarida baraka ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Абу Талҳага: «Болаларингиздан менга хизмат қиладиган бир болани излаб топгин», дедилар. Абу Талҳа мени орқасига миндириб олиб чиқди; мен Расулуллоҳ ﷺ га ҳар гал (манзилга) тушганларида хизмат қилар эдим. Мен у зотнинг кўп марта шундай деганларини эшитар эдим: «Аллоҳим, мен Сендан ғам ва қайғудан, ожизлик ва дангасаликдан, қўрқоқлик ва бахилликдан, қарз оғирлигидан ва кишиларнинг зўравонлигидан паноҳ тилайман». Мен у зотга то Хайбардан қайтгунимизга қадар хизмат қилдим. У зот Сафийя бинт Ҳуяйни ўзларига олган ҳолда қайтдилар. Мен у зотнинг орқаларида абойи ёки чопон билан унга тўсиқ қилиб, сўнг уни орқаларига миндираётганларини кўрар эдим. Биз Саҳбўда бўлганимизда, у зот тери дастурхон устида ҳайс тайёрладилар, сўнг мени юбордилар; мен кишиларни чақирдим, улар едилар — бу у зотнинг у билан қурган тўйлари эди. Сўнг у зот йўлга чиқдилар; уларга Уҳуд кўрингач: «Бу — бизни севадиган ва биз ҳам уни севадиган тоғдир», дедилар. Мадинага яқинлашганларида эса: «Аллоҳим, мен унинг икки тоғи орасини Иброҳим Маккани ҳаром қилганидек ҳаром қиламан. Аллоҳим, уларга мудд ва сўларида барака бер», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَآخِرُ صَلَاةٍ صَلَّاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ الْقَوْمِ صَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُتَوَشِّحًا بِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qavm bilan oʻqigan oxirgi namozlarida bir kiyimga oʻranib olgan holda Abu Bakrning orqasida oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қавм билан ўқиган охирги намозларида бир кийимга ўраниб олган ҳолда Абу Бакрнинг орқасида ўқидилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا غَزَا قَوْمًا لَمْ يَغْزُ بِنَا لَيْلًا حَتَّى يُصْبِحَ فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا كَفَّ عَنْهُمْ وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا أَغَارَ عَلَيْهِمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ biror qavmga gʻazot qilganlarida, biz bilan tunda hujum qilmas, tong otguncha kutar edilar. Agar azon eshitsalar, ulardan tiyilar; azon eshitmasalar, ularga hujum qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бирор қавмга ғазот қилганларида, биз билан тунда ҳужум қилмас, тонг отгунча кутар эдилар. Агар азон эшитсалар, улардан тийилар; азон эшитмасалар, уларга ҳужум қилар эдилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ فَأَبْصَرَ جُدْرَانَ الْمَدِينَةِ أَوْضَعَ رَاحِلَتَهُ فَإِنْ كَانَ عَلَى دَابَّةٍ حَرَّكَهَا مِنْ حُبِّهَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safardan qaytib, Madinaning devorlarini koʻrganlarida, ulovlarini tezlatar edilar; agar boshqa hayvonda boʻlsalar, unga boʻlgan muhabbatlari tufayli uni choptirar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафардан қайтиб, Мадинанинг деворларини кўрганларида, уловларини тезлатар эдилар; агар бошқа ҳайвонда бўлсалар, унга бўлган муҳаббатлари туфайли уни чоптирар эдилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا هَبَّتْ الرِّيحُ عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shamol esganida, bu (holat) u zotning yuzlarida bilinib turar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шамол эсганида, бу (ҳолат) у зотнинг юзларида билиниб турар эди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا هَبَّتْ الرِّيحُ عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shamol esganida, bu (holat) u zotning yuzlarida bilinib turar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шамол эсганида, бу (ҳолат) у зотнинг юзларида билиниб турар эди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أَبَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ يَقُولُ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُلَمْ يَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الضُّحَى قَطُّ إِلَّا أَنْ يَخْرُجَ فِي سَفَرٍ أَوْ يَقْدَمَ مِنْ سَفَرٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ ni safarga chiqishlari yoki safardan qaytishlari (payti)dan boshqa vaqtda zuho namozini oʻqiganlarini hech koʻrmagan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ ни сафарга чиқишлари ёки сафардан қайтишлари (пайти)дан бошқа вақтда зуҳо намозини ўқиганларини ҳеч кўрмаган.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ فَنَظَرَ إِلَى جُدُرَاتِ الْمَدِينَةِ أَوْضَعَ نَاقَتَهُ وَإِنْ كَانَ عَلَى دَابَّةٍ حَرَّكَهَا مِنْ حُبِّهَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safardan qaytib, Madinaning devorlariga nazar solganlarida, tuyalarini tezlatar edilar; agar boshqa hayvonda boʻlsalar, unga boʻlgan muhabbatlari tufayli uni choptirar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафардан қайтиб, Мадинанинг деворларига назар солганларида, туяларини тезлатар эдилар; агар бошқа ҳайвонда бўлсалар, унга бўлган муҳаббатлари туфайли уни чоптирар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَاسْمُهُ مُظَفَّرُ بْنُ مُدْرِكٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَصُومُ حَتَّى يُقَالَ صَامَ صَامَ وَيُفْطِرُ حَتَّى يُقَالَ أَفْطَرَ أَفْطَرَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shu qadar roʻza tutar edilarki, hatto: «Roʻza tutdi, roʻza tutdi», deyilar edi; shu qadar roʻzasiz kunlarni oʻtkazar edilarki, hatto: «Roʻza tutmadi, roʻza tutmadi», deyilar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шу қадар рўза тутар эдиларки, ҳатто: «Рўза тутди, рўза тутди», дейилар эди; шу қадар рўзасиз кунларни ўтказар эдиларки, ҳатто: «Рўза тутмади, рўза тутмади», дейилар эди.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يُحِبُّ الْقَوْمَ وَلَا يَبْلُغُ عَمَلَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, kishi bir qavmni sevadi-yu, lekin ularning amaliga yeta olmaydi (nima boʻladi)?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan kishi bilan birga boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, киши бир қавмни севади-ю, лекин уларнинг амалига ета олмайди (нима бўлади)?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган киши билан бирга бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَطَوُّعًا قَالَ فَقَامَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ وَأُمُّ حَرَامٍ خَلْفَنَا قَالَ ثَابِتٌ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ وَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فَصَلَّيْنَا عَلَى بِسَاطٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga nafl namoz oʻqib berdilar. (Anas) dedi: Ummu Sulaym va Ummu Harom bizning orqamizda turdilar. Sobit dedi: Men uning: «U zot meni oʻng tomonlariga turgʻizdilar, biz boʻyra ustida namoz oʻqidik», deganini bilaman, xolos.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга нафл намоз ўқиб бердилар. (Анас) деди: Умму Сулайм ва Умму Ҳаром бизнинг орқамизда турдилар. Собит деди: Мен унинг: «У зот мени ўнг томонларига турғиздилар, биз бўйра устида намоз ўқидик», деганини биламан, холос.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرُ بْنُ خِرِّيتٍ حَدَّثَنَا أَبُو لَبِيدٍ لُمَازَةُ بْنُ زَبَّارٍ قَالَأُرْسِلَتْ الْخَيْلُ زَمَنَ الْحَجَّاجِ فَقُلْنَا لَوْ أَتَيْنَا الرِّهَانَ قَالَ فَأَتَيْنَاهُ ثُمَّ قُلْنَا لَوْ أَتَيْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَسَأَلْنَاهُ هَلْ كُنْتُمْ تُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْنَاهُ فَسَأَلْنَاهُ فَقَالَ نَعَمْ لَقَدْ رَاهَنَ عَلَى فَرَسٍ لَهُ يُقَالُ لَهُ سُبْحَةُ فَسَبَقَ النَّاسَ فَهَشَّ لِذَلِكَ وَأَعْجَبَهُ

Abu Labid Lumaza ibn Zabbor aytdi: Hajjoj zamonida otlar (poygaga) qoʻyib yuborildi. Biz: «Poygani borib koʻrsak edi», dedik. Bas, biz unga bordik. Soʻng: «Anas ibn Molikning oldiga borib, undan: ‹Rasululloh ﷺ zamonlarida sizlar garov (bahs) bilan poyga qilarmidingiz?› deb soʻrasak edi», dedik. Bas, biz uning oldiga borib, undan soʻradik. U: «Ha, u zot Subha deb ataladigan bir otlarida poyga qilganlar; u odamlardan oʻzib ketdi, u zot bundan quvondilar va bu ularga xush keldi», dedi.Абу Лабид Лумаза ибн Заббор айтди: Ҳажжож замонида отлар (пойгага) қўйиб юборилди. Биз: «Пойгани бориб кўрсак эди», дедик. Бас, биз унга бордик. Сўнг: «Анас ибн Моликнинг олдига бориб, ундан: ‹Расулуллоҳ ﷺ замонларида сизлар гаров (баҳс) билан пойга қилармидингиз?› деб сўрасак эди», дедик. Бас, биз унинг олдига бориб, ундан сўрадик. У: «Ҳа, у зот Субҳа деб аталадиган бир отларида пойга қилганлар; у одамлардан ўзиб кетди, у зот бундан қувондилар ва бу уларга хуш келди», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلْمٌ الْعَلَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَرَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَجُلٍ صُفْرَةً أَوْ قَالَ أَثَرَ صُفْرَةٍ قَالَ فَلَمَّا قَامَ قَالَ لَوْ أَمَرْتُمْ هَذَا فَغَسَلَ عَنْهُ هَذِهِ الصُّفْرَةَ قَالَ وَكَانَ لَا يَكَادُ يُوَاجِهُ أَحَدًا فِي وَجْهِهِ بِشَيْءٍ يَكْرَهُهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishida sariqlik — yoki: sariqlik izi — koʻrdilar. U (kishi) turib ketgach, u zot: «Bu kishiga buni oʻzidan yuvib tashlashni buyursalaringiz edi», dedilar. U zot esa biror kishining yuziga oʻzi yoqtirmaydigan narsani roʻbaroʻ qilib aytishlari kamdan-kam boʻlardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишида сариқлик — ёки: сариқлик изи — кўрдилар. У (киши) туриб кетгач, у зот: «Бу кишига буни ўзидан ювиб ташлашни буюрсаларингиз эди», дедилар. У зот эса бирор кишининг юзига ўзи ёқтирмайдиган нарсани рўбарў қилиб айтишлари камдан-кам бўларди.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ تَرَكْتُمْ بِالْمَدِينَةِ رِجَالًا مَا سِرْتُمْ مِنْ مَسِيرٍ وَلَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ وَلَا قَطَعْتُمْ مِنْ وَادٍ إِلَّا وَهُمْ مَعَكُمْ فِيهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَكُونُونَ مَعَنَا وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ قَالَ حَبَسَهُمْ الْعُذْرُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlar Madinada shunday kishilarni qoldirib keldingizki, qaysi yoʻlni bosib oʻtsangiz, qancha nafaqa sarflasangiz va qaysi vodiyni kesib oʻtsangiz, ular shubhasiz shu (savobda) sizlar bilan birga boʻladilar». Sahobalar: «Ey Allohning Rasuli, ular Madinada turgan boʻlsalar, qanday qilib biz bilan birga boʻladilar?» dedilar. U zot: «Ularni uzr ushlab qoldi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлар Мадинада шундай кишиларни қолдириб келдингизки, қайси йўлни босиб ўтсангиз, қанча нафақа сарфласангиз ва қайси водийни кесиб ўтсангиз, улар шубҳасиз шу (савобда) сизлар билан бирга бўладилар». Саҳобалар: «Эй Аллоҳнинг Расули, улар Мадинада турган бўлсалар, қандай қилиб биз билан бирга бўладилар?» дедилар. У зот: «Уларни узр ушлаб қолди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلْمٌ الْعَلَوِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقُدِّمَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصْعَةٌ فِيهَا قَرْعٌ قَالَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُ قَالَ فَجَعَلَ يَلْتَمِسُ الْقَرْعَ بِأُصْبُعِهِ أَوْ قَالَ بِأَصَابِعِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga ichida qovoq boʻlgan bir katta tovoq keltirildi. U zot qovoqni yoqtirar edilar. Bas, u zot barmoqlari bilan — yoki: barmogʻi bilan — qovoqni izlay boshladilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга ичида қовоқ бўлган бир катта товоқ келтирилди. У зот қовоқни ёқтирар эдилар. Бас, у зот бармоқлари билан — ёки: бармоғи билан — қовоқни излай бошладилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ أَبْصَرَ فِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ يَوْمًا وَاحِدًا فَصَنَعَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ مِنْ وَرِقٍ قَالَ فَطَرَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمَهُ وَطَرَحَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u bir kuni Rasululloh ﷺning qoʻllarida kumushdan uzukni koʻrdi. Shunda odamlar kumushdan uzuklar yasatib, taqib oldilar. Soʻng Rasululloh ﷺ oʻz uzuklarini tashlab yubordilar, shunda odamlar ham oʻz uzuklarini tashlab yubordilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у бир куни Расулуллоҳ ﷺнинг қўлларида кумушдан узукни кўрди. Шунда одамлар кумушдан узуклар ясатиб, тақиб олдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўз узукларини ташлаб юбордилар, шунда одамлар ҳам ўз узукларини ташлаб юбордилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ عَلَى نِسَائِهِ جَمِيعًا فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir kunda barcha ayollari huzuriga aylanib chiqdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир кунда барча аёллари ҳузурига айланиб чиқдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُقِيمَتْ صَلَاةُ الْعِشَاءِ قَالَ عَفَّانُ أَوْ أُخِّرَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً فَقَامَ مَعَهُ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ قَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xufton namoziga iqomat aytildi — Affon oʻz rivoyatida: yoki bir kecha (namoz) kechiktirildi, dedi. Shunda bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, sizdan bir hojatim bor», dedi. U zot u bilan birga turib, unga sirlashib gaplashaverdilar, hatto qavm — yoki: qavmdan baʼzilari — mudrab qoldi. Soʻng u zot namoz oʻqidilar va (roviy) tahoratni zikr qilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хуфтон намозига иқомат айтилди — Аффон ўз ривоятида: ёки бир кеча (намоз) кечиктирилди, деди. Шунда бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиздан бир ҳожатим бор», деди. У зот у билан бирга туриб, унга сирлашиб гаплашавердилар, ҳатто қавм — ёки: қавмдан баъзилари — мудраб қолди. Сўнг у зот намоз ўқидилар ва (ровий) таҳоратни зикр қилмади.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُوسَى أَبِي الْعَلَاءِ وَقَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا مُوسَى أَبُو الْعَلَاءِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي صَلَاةَ الظُّهْرِ أَيَّامَ الشِّتَاءِ وَمَا نَدْرِي مَا ذَهَبَ مِنْ النَّهَارِ أَكْثَرُ أَوْ مَا بَقِيَ مِنْهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qish kunlari peshin namozini shunday oʻqir edilarki, biz kunning oʻtgani koʻpmi yoki qolgani koʻpmi — bilmas edik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қиш кунлари пешин намозини шундай ўқир эдиларки, биз куннинг ўтгани кўпми ёки қолгани кўпми — билмас эдик.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْحَرَّانِيُّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَسُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ خِضَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ شَابَ إِلَّا يَسِيرًا وَلَكِنَّ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ بَعْدَهُ خَضَبَا بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ قَالَ وَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ بِأَبِيهِ أَبِي قُحَافَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ يَحْمِلُهُ حَتَّى وَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَبِي بَكْرٍ لَوْ أَقْرَرْتَ الشَّيْخَ فِي بَيْتِهِ لَأَتَيْنَاهُ مَكْرُمَةً لِأَبِي بَكْرٍ فَأَسْلَمَ وَلِحْيَتُهُ وَرَأْسُهُ كَالثَّغَامَةِ بَيَاضًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيِّرُوهُمَا وَجَنِّبُوهُ السَّوَادَ

Muhammad ibn Sirin aytdi: Anas ibn Molikdan Rasululloh ﷺning xizoblari (soch-soqol boʻyashlari) haqida soʻraldi. U: «Rasululloh ﷺ ozginadan boshqa oqarmagan edilar. Lekin Abu Bakr va undan keyin Umar xina va katam bilan boʻyaganlar», dedi. U (yana) dedi: Abu Bakr Makka fathi kuni otasi Abu Quhofani Rasululloh ﷺning huzurlariga koʻtarib keldi va uni Rasululloh ﷺning oldilariga qoʻydi. Shunda Rasululloh ﷺ Abu Bakrga: «Cholni oʻz uyida qoldirsang edi, biz oʻzimiz uning oldiga borar edik», dedilar — bu Abu Bakrga hurmat edi. Bas, u Islomga kirdi, soqoli va boshi esa sagʻoma (oʻsimligi)dek oppoq edi. Rasululloh ﷺ: «Bu ikkovini oʻzgartiringlar, ammo qoradan saqlaninglar», dedilar.Муҳаммад ибн Сирин айтди: Анас ибн Моликдан Расулуллоҳ ﷺнинг хизоблари (соч-соқол бўяшлари) ҳақида сўралди. У: «Расулуллоҳ ﷺ озгинадан бошқа оқармаган эдилар. Лекин Абу Бакр ва ундан кейин Умар хина ва катам билан бўяганлар», деди. У (яна) деди: Абу Бакр Макка фатҳи куни отаси Абу Қуҳофани Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кўтариб келди ва уни Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига қўйди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакрга: «Чолни ўз уйида қолдирсанг эди, биз ўзимиз унинг олдига борар эдик», дедилар — бу Абу Бакрга ҳурмат эди. Бас, у Исломга кирди, соқоли ва боши эса сағома (ўсимлиги)дек оппоқ эди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу икковини ўзгартиринглар, аммо қорадан сақланинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ يَعُودُهُ وَهُوَ يَشْكُو عَيْنَيْهِ قَالَ كَيْفَ أَنْتَ لَوْ كَانَتْ عَيْنُكَ لِمَا بِهَا قَالَ إِذًا أَصْبِرُ وَأَحْتَسِبُ قَالَ لَوْ كَانَتْ عَيْنُكَ لِمَا بِهَا لَلَقِيتَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى غَيْرِ ذَنْبٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Zayd ibn Arqamning huzuriga uni yoʻqlab kirdilar, u koʻzlaridan shikoyat qilib turgan edi. U zot: «Agar koʻzing oʻzidagi (dard) sababli (ketib qolsa), qanday boʻlasan?» dedilar. U: «U holda sabr qilaman va ajrini Allohdan umid qilaman», dedi. U zot: «Agar koʻzing oʻzidagi (dard) sababli (ketsa), sen Alloh azza va jallaga hech bir gunohsiz holda yoʻliqasan», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Зайд ибн Арқамнинг ҳузурига уни йўқлаб кирдилар, у кўзларидан шикоят қилиб турган эди. У зот: «Агар кўзинг ўзидаги (дард) сабабли (кетиб қолса), қандай бўласан?» дедилар. У: «У ҳолда сабр қиламан ва ажрини Аллоҳдан умид қиламан», деди. У зот: «Агар кўзинг ўзидаги (дард) сабабли (кетса), сен Аллоҳ азза ва жаллага ҳеч бир гуноҳсиз ҳолда йўлиқасан», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي نَصْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَنَّانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا غُلَامٌ بِبَقْلَةٍ كُنْتُ أَجْتَنِيهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men bola ekanimda, Rasululloh ﷺ menga oʻzim terib yuradigan bir koʻkat (nomi) bilan kunya berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен бола эканимда, Расулуллоҳ ﷺ менга ўзим териб юрадиган бир кўкат (номи) билан куня бердилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ شَيْخٍ لَنَا عَنْ أَنَسٍ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ النَّخْلِ حَتَّى يَزْهُوَ وَالْحَبِّ حَتَّى يُفْرَكَ وَعَنْ الثِّمَارِ حَتَّى تُطْعِمَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xurmoni rangga kirmagunicha, donni qattiqlashmagunicha va mevalarni yeyishga yaramagunicha sotishdan qaytardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хурмони рангга кирмагунича, донни қаттиқлашмагунича ва меваларни ейишга ярамагунича сотишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عُكْلٍ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ بِذَوْدِ لِقَاحٍ فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ukl (qabilasi)dan bir qavm Nabiy ﷺning huzurlariga keldi, lekin ularga Madinaning (ob-havosi) yoqmadi (kasal boʻlib qoldilar). Shunda u zot ularga (sogʻin) tuyalarni (berishni) buyurdilar va ularga oʻsha tuyalarning siydigi hamda sutidan ichishni amr qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Укл (қабиласи)дан бир қавм Набий ﷺнинг ҳузурларига келди, лекин уларга Мадинанинг (об-ҳавоси) ёқмади (касал бўлиб қолдилар). Шунда у зот уларга (соғин) туяларни (беришни) буюрдилар ва уларга ўша туяларнинг сийдиги ҳамда сутидан ичишни амр қилдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَطِيفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir gʻusl bilan ayollari huzuriga aylanib chiqar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир ғусл билан аёллари ҳузурига айланиб чиқар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَفُرِضَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَوَاتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ خَمْسِينَ ثُمَّ نُقِصَتْ حَتَّى جُعِلَتْ خَمْسًا ثُمَّ نُودِيَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَإِنَّ لَكَ بِهَذِهِ الْخَمْسِ خَمْسِينَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Isro (meʼroj) kechasida Nabiy ﷺga ellik vaqt namoz farz qilindi, soʻngra (sekin-asta) kamaytirilib, beshga (etib) qilindi. Soʻng nido qilindi: «Ey Muhammad, Mening huzurimda soʻz oʻzgarmaydi; bu besh (namoz) evaziga senga ellik (savobi) bordir».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: Исро (меърож) кечасида Набий ﷺга эллик вақт намоз фарз қилинди, сўнгра (секин-аста) камайтирилиб, бешга (этиб) қилинди. Сўнг нидо қилинди: «Эй Муҳаммад, Менинг ҳузуримда сўз ўзгармайди; бу беш (намоз) эвазига сенга эллик (савоби) бордир».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَتْ الصَّلَاةُ تُقَامُ فَيُكَلِّمُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّجُلَ فِي حَاجَتِهِ تَكُونُ لَهُ فَيَقُومُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَمَا يَزَالُ قَائِمًا يُكَلِّمُهُ فَرُبَّمَا رَأَيْتُ بَعْضَ الْقَوْمِ لَيَنْعَسُ مِنْ طُولِ قِيَامِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqomat aytilar, Nabiy ﷺ esa bir kishi bilan uning hojati borasida gaplashar edilar; u (kishi) u zot bilan qibla orasida turar, u zot esa tik turgan holda u bilan gaplashaverar edilar. Baʼzan men Nabiy ﷺning uning uchun uzoq turishlaridan qavmdan baʼzilarining mudrab qolganini koʻrardim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқомат айтилар, Набий ﷺ эса бир киши билан унинг ҳожати борасида гаплашар эдилар; у (киши) у зот билан қибла орасида турар, у зот эса тик турган ҳолда у билан гаплашаверар эдилар. Баъзан мен Набий ﷺнинг унинг учун узоқ туришларидан қавмдан баъзиларининг мудраб қолганини кўрардим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ peshinni quyosh ogʻganda oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пешинни қуёш оғганда ўқидилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ فَيَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى الْعَوَالِي وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌقَالَ الزُّهْرِيُّ وَالْعَوَالِي عَلَى مِيلَيْنِ مِنْ الْمَدِينَةِ وَثَلَاثَةٍ أَحْسَبُهُ قَالَ وَأَرْبَعَةٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ asr namozini oʻqir edilar, soʻng boruvchi Avoliyga borar, quyosh esa hamon baland boʻlar edi. Zuhriy aytdi: Avoliy Madinadan ikki mil va uch mil (uzoqlikda), oʻylaymanki, u: toʻrt mil (ham), dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аср намозини ўқир эдилар, сўнг борувчи Аволийга борар, қуёш эса ҳамон баланд бўлар эди. Зуҳрий айтди: Аволий Мадинадан икки мил ва уч мил (узоқликда), ўйлайманки, у: тўрт мил (ҳам), деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قُرِّبَ الْعَشَاءُ وَنُودِيَ بِالصَّلَاةِ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ ثُمَّ صَلُّوا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kechki taom keltirilib, namozga chaqirilsa, avval kechki taomdan boshlanglar, soʻng namoz oʻqinglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Кечки таом келтирилиб, намозга чақирилса, аввал кечки таомдан бошланглар, сўнг намоз ўқинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعَاهَدُوا هَذِهِ الصُّفُوفَ فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ خَلْفِي

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mana bu saflarga rioya qilinglar, chunki men sizlarni ortimdan ham koʻrib turaman», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мана бу сафларга риоя қилинглар, чунки мен сизларни ортимдан ҳам кўриб тураман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اصْطَنَعَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ فَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ لَا تَنْقُشُوا عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ kumushdan uzuk yasatib, unga «Muhammadun Rasululloh» deb naqsh oʻydirdilar, soʻngra: «Bunga (oʻxshatib) naqsh oʻydirmanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ кумушдан узук ясатиб, унга «Муҳаммадун Расулуллоҳ» деб нақш ўйдирдилар, сўнгра: «Бунга (ўхшатиб) нақш ўйдирманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ كَانَ اسْمُهُ زَاهِرًا كَانَ يُهْدِي لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْهَدِيَّةَ مِنْ الْبَادِيَةِ فَيُجَهِّزُهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ زَاهِرًا بَادِيَتُنَا وَنَحْنُ حَاضِرُوهُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّهُ وَكَانَ رَجُلًا دَمِيمًا فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا وَهُوَ يَبِيعُ مَتَاعَهُ فَاحْتَضَنَهُ مِنْ خَلْفِهِ وَهُوَ لَا يُبْصِرُهُ فَقَالَ الرَّجُلُ أَرْسِلْنِي مَنْ هَذَا فَالْتَفَتَ فَعَرَفَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ لَا يَأْلُو مَا أَلْصَقَ ظَهْرَهُ بِصَدْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ عَرَفَهُ وَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يَشْتَرِي الْعَبْدَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا وَاللَّهِ تَجِدُنِي كَاسِدًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكِنْ عِنْدَ اللَّهِ لَسْتَ بِكَاسِدٍ أَوْ قَالَ لَكِنْ عِنْدَ اللَّهِ أَنْتَ غَالٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Choʻl ahlidan Zohir ismli bir kishi bor edi. U Nabiy ﷺga choʻldan sovgʻa keltirar, Nabiy ﷺ esa u chiqib ketmoqchi boʻlganida uni yoʻl anjomlari bilan jihozlab qoʻyardilar. Nabiy ﷺ: «Zohir bizning choʻlimizdir, biz esa uning shahrimizmiz», dedilar. U zot uni yaxshi koʻrardilar, u kishi esa xunuk bir odam edi. Bir kuni Nabiy ﷺ uning oldiga keldilar, u oʻz molini sotayotgan edi. U zot uni orqasidan quchoqlab oldilar, u esa ularni koʻrmasdi. U: «Bu kim? Meni qoʻyib yubor!» dedi. Soʻng oʻgirilib qaradi va Nabiy ﷺni tanidi. Tanigach, orqasini Nabiy ﷺning koʻkraklariga tekkizishdan oʻzini tortmadi. Nabiy ﷺ: «Bu qulni kim sotib oladi?» deya boshladilar. U: «Ey Allohning Rasuli, u holda, Allohga qasamki, meni kasod (xaridorsiz) topasiz», dedi. Nabiy ﷺ: «Lekin Allohning huzurida sen kasod emassan», dedilar. Yoki: «Sen Allohning huzurida qadrlisan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Чўл аҳлидан Зоҳир исмли бир киши бор эди. У Набий ﷺга чўлдан совға келтирар, Набий ﷺ эса у чиқиб кетмоқчи бўлганида уни йўл анжомлари билан жиҳозлаб қўярдилар. Набий ﷺ: «Зоҳир бизнинг чўлимиздир, биз эса унинг шаҳримизмиз», дедилар. У зот уни яхши кўрардилар, у киши эса хунук бир одам эди. Бир куни Набий ﷺ унинг олдига келдилар, у ўз молини сотаётган эди. У зот уни орқасидан қучоқлаб олдилар, у эса уларни кўрмасди. У: «Бу ким? Мени қўйиб юбор!» деди. Сўнг ўгирилиб қаради ва Набий ﷺни таниди. Танигач, орқасини Набий ﷺнинг кўкракларига теккизишдан ўзини тортмади. Набий ﷺ: «Бу қулни ким сотиб олади?» дея бошладилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, у ҳолда, Аллоҳга қасамки, мени касод (харидорсиз) топасиз», деди. Набий ﷺ: «Лекин Аллоҳнинг ҳузурида сен касод эмассан», дедилар. Ёки: «Сен Аллоҳнинг ҳузурида қадрлисан», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ لَعِبَتْ الْحَبَشَةُ لِقُدُومِهِ بِحِرَابِهِمْ فَرَحًا بِذَلِكَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, habashliklar u zotning kelishlaridan xursand boʻlib, oʻyin koʻrsatdilar — nayzalari bilan oʻynadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, ҳабашликлар у зотнинг келишларидан хурсанд бўлиб, ўйин кўрсатдилар — найзалари билан ўйнадилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا فَاقْبَلُوا مِنْ مُحْسِنِهِمْ وَاعْفُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ فَإِنَّهُمْ قَدْ أَدَّوْا الَّذِي عَلَيْهِمْ وَبَقِيَ الَّذِي لَهُمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, ansorlar mening sirdoshim (panohim)dirlar, men ularga suyandim. Bas, ularning yaxshilik qiluvchisidan qabul qilinglar, yomonlik qiluvchisini esa avf etinglar. Chunki ular oʻz zimmalaridagini ado etdilar, ularning haqlari esa (hali) qolgandir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ансорлар менинг сирдошим (паноҳим)дирлар, мен уларга суяндим. Бас, уларнинг яхшилик қилувчисидан қабул қилинглар, ёмонлик қилувчисини эса авф этинглар. Чунки улар ўз зиммаларидагини адо этдилар, уларнинг ҳақлари эса (ҳали) қолгандир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ أَبْنَاءِ الْأَنْصَارِقَالَ مَعْمَرٌ وَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim, ansorlarni, ansorlarning oʻgʻillarini va ansorlar oʻgʻillarining oʻgʻillarini magʻfirat qilgin», dedilar. Maʼmar aytdi: Menga Ayyub ham Abu Qilobadan, u Anasdan, u Rasululloh ﷺdan shunga oʻxshashini xabar berdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, ансорларни, ансорларнинг ўғилларини ва ансорлар ўғилларининг ўғилларини мағфират қилгин», дедилар. Маъмар айтди: Менга Айюб ҳам Абу Қилобадан, у Анасдан, у Расулуллоҳ ﷺдан шунга ўхшашини хабар берди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ الْإِمَامُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Imom ‹Samiʼallohu liman hamidah (Alloh Oʻziga hamd aytganlarni eshitadi)› desa, siz ‹Rabbanaa va lakal hamd (Ey Robbimiz, hamd Sengadir)› deb ayting», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Имом ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ (Аллоҳ Ўзига ҳамд айтганларни эшитади)› деса, сиз ‹Раббанаа ва лакал ҳамд (Эй Роббимиз, ҳамд Сенгадир)› деб айтинг», дедилар.