حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْحَارِثِ الْجَابِرُ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ الْأَنْصَارِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا غَشِيَ قَرْيَةً بَيَاتًا لَمْ يُغِرْ حَتَّى يُصْبِحَ فَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ تَأْذِينًا لِلصَّلَاةِ أَغَارَ
Anas ibn Molik al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ biror qishloqqa kechasi yetib borsalar, tong otguncha hujum qilmas edilar. Agar namozga aytilgan azonni eshitmasalar, hujum qilar edilar.Анас ибн Молик ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бирор қишлоққа кечаси етиб борсалар, тонг отгунча ҳужум қилмас эдилар. Агар намозга айтилган азонни эшитмасалар, ҳужум қилар эдилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْحَارِثِ الْجَابِرُ عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ مَوْلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَعَمْرِو بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ وَعَنْ لُحُومِ الْأَضَاحِيِّ بَعْدَ ثَلَاثٍ وَعَنْ النَّبِيذِ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ أَلَا إِنِّي قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ ثَلَاثٍ ثُمَّ بَدَا لِي فِيهِنَّ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ ثُمَّ بَدَا لِي أَنَّهَا تُرِقُّ الْقَلْبَ وَتُدْمِعُ الْعَيْنَ وَتُذَكِّرُ الْآخِرَةَ فَزُورُوهَا وَلَا تَقُولُوا هُجْرًا وَنَهَيْتُكُمْ عَنْ لُحُومِ الْأَضَاحِيِّ أَنْ تَأْكُلُوهَا فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ ثُمَّ بَدَا لِي أَنَّ النَّاسَ يُتْحِفُونَ ضَيْفَهُمْ وَيُخَبِّئُونَ لِغَائِبِهِمْ فَأَمْسِكُوا مَا شِئْتُمْ وَنَهَيْتُكُمْ عَنْ النَّبِيذِ فِي هَذِهِ الْأَوْعِيَةِ فَاشْرَبُوا بِمَا شِئْتُمْ وَلَا تَشْرَبُوا مُسْكِرًا فَمَنْ شَاءَ أَوْكَأَ سِقَاءَهُ عَلَى إِثْمٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ qabrlarni ziyorat qilishdan, qurbonlik goʻshtlarini uch (kun)dan keyin (saqlashdan) va dubbo, naqir, hantam hamda muzaffatda nabiz (tayyorlash)dan qaytargan edilar. Soʻng Rasululloh ﷺ bundan keyin shunday dedilar: «Ogoh boʻlinglar, men sizlarni uch narsadan qaytargan edim, soʻng ular haqida menga (boshqasi) koʻrindi. Men sizlarni qabrlarni ziyorat qilishdan qaytargan edim; soʻng menga koʻrindiki, u qalbni yumshatadi, koʻzni yoshlantiradi va oxiratni eslatadi — bas, ularni ziyorat qilinglar, lekin yomon soʻz aytmanglar. Men sizlarni qurbonlik goʻshtlarini uch kechadan ortiq (saqlab) yeyishdan qaytargan edim; soʻng menga koʻrindiki, odamlar mehmoniga tuhfa qiladi va gʻoyibi uchun saqlab qoʻyadi — bas, xohlaganingizcha saqlanglar. Men sizlarni bu idishlarda nabiz (tayyorlash)dan qaytargan edim — bas, xohlagan (idish)ingizda ichinglar, lekin mast qiluvchini ichmanglar. Kim xohlasa, mesh ogʻzini gunoh ustiga bogʻlab qoʻyaversin.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ қабрларни зиёрат қилишдан, қурбонлик гўштларини уч (кун)дан кейин (сақлашдан) ва дуббо, нақир, ҳантам ҳамда музаффатда набиз (тайёрлаш)дан қайтарган эдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ бундан кейин шундай дедилар: «Огоҳ бўлинглар, мен сизларни уч нарсадан қайтарган эдим, сўнг улар ҳақида менга (бошқаси) кўринди. Мен сизларни қабрларни зиёрат қилишдан қайтарган эдим; сўнг менга кўриндики, у қалбни юмшатади, кўзни ёшлантиради ва охиратни эслатади — бас, уларни зиёрат қилинглар, лекин ёмон сўз айтманглар. Мен сизларни қурбонлик гўштларини уч кечадан ортиқ (сақлаб) ейишдан қайтарган эдим; сўнг менга кўриндики, одамлар меҳмонига туҳфа қилади ва ғойиби учун сақлаб қўяди — бас, хоҳлаганингизча сақланглар. Мен сизларни бу идишларда набиз (тайёрлаш)дан қайтарган эдим — бас, хоҳлаган (идиш)ингизда ичинглар, лекин маст қилувчини ичманглар. Ким хоҳласа, меш оғзини гуноҳ устига боғлаб қўяверсин.»
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ التَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ فِي مَسْجِدِهِ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ صَلَّى بِنَا الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ آمِنًا لَا يَخَافُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ
Anas ibn Molik al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga Vidolashuv hajida Madinadagi masjidlarida peshinni toʻrt rakaat oʻqib berdilar, soʻng Zul-Hulayfada asrni ikki rakaat oʻqib berdilar — tinch holda, hech narsadan qoʻrqmagan holda.Анас ибн Молик ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга Видолашув ҳажида Мадинадаги масжидларида пешинни тўрт ракаат ўқиб бердилар, сўнг Зул-Ҳулайфада асрни икки ракаат ўқиб бердилар — тинч ҳолда, ҳеч нарсадан қўрқмаган ҳолда.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجُمُعَةَ ثُمَّ نَرْجِعُ إِلَى الْقَائِلَةِ فَنَقِيلُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan juma namozini oʻqir, soʻng tush uyqusiga qaytib, dam olar edik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан жума намозини ўқир, сўнг туш уйқусига қайтиб, дам олар эдик.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ كَانَ بَيْنَ نِسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ بَعْضَهُنَّ عَنْ بَعْضٍ قَالَ فَجَاءَهُ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ احْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ وَاخْرُجْ إِلَى الصَّلَاةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida namozga iqoma aytildi, u zotning ayollari orasida esa bir narsa boʻlgan edi. Rasululloh ﷺ ularning baʼzisini baʼzisidan qaytarar edilar. Shunda Abu Bakr u zotning oldilariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, ularning ogʻizlariga tuproq soling va namozga chiqing», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида намозга иқома айтилди, у зотнинг аёллари орасида эса бир нарса бўлган эди. Расулуллоҳ ﷺ уларнинг баъзисини баъзисидан қайтарар эдилар. Шунда Абу Бакр у зотнинг олдиларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, уларнинг оғизларига тупроқ солинг ва намозга чиқинг», деди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَقُرِّبَ الْعَشَاءُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Namoz vaqti kirsa va kechki taom keltirilgan boʻlsa, avval taomdan boshlanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Намоз вақти кирса ва кечки таом келтирилган бўлса, аввал таомдан бошланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَرَأَيْتُ قَبَاءَ أُكَيْدِرَ حِينَ قُدِمَ بِهِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ الْمُسْلِمُونَ يَلْمِسُونَهُ بِأَيْدِيهِمْ وَيَتَعَجَّبُونَ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَعْجَبُونَ مِنْ هَذَا فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَمَنَادِيلُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فِي الْجَنَّةِ أَحْسَنُ مِنْ هَذَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Ukaydirning kaftani Rasululloh ﷺga keltirilganida, men uni koʻrdim. Musulmonlar uni qoʻllari bilan siypalab, undan hayratlanardilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bundan hayratlanyapsizlarmi? Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, Saʼd ibn Muozning jannatdagi roʻmolchalari bundan ham goʻzalroqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Укайдирнинг кафтани Расулуллоҳ ﷺга келтирилганида, мен уни кўрдим. Мусулмонлар уни қўллари билан сийпалаб, ундан ҳайратланардилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бундан ҳайратланяпсизларми? Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, Саъд ибн Муознинг жаннатдаги рўмолчалари бундан ҳам гўзалроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ يَعْنِي عَبْدَ الْمُؤْمِنِ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ السَّدُوسِيَّ حَدَّثَنِي أَخْشَنُ السَّدُوسِيُّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَوْ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ أَخْطَأْتُمْ حَتَّى تَمْلَأَ خَطَايَاكُمْ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ثُمَّ اسْتَغْفَرْتُمْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَغَفَرَ لَكُمْ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ أَوْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ لَمْ تُخْطِئُوا لَجَاءَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِقَوْمٍ يُخْطِئُونَ ثُمَّ يَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ فَيَغْفِرُ لَهُمْ
Axshan as-Sadusiy aytdi: Men Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning huzuriga kirdim. U dedi: Men Rasululloh ﷺ hazratlarining shunday deganlarini eshitdim: «Jonim Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki — yoki: Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki — agar sizlar xatolar qilsangiz, hatto xatolaringiz osmon bilan yer orasini toʻldirsa-yu, soʻng Alloh azza va jalladan magʻfirat soʻrasangiz, U sizlarni albatta magʻfirat qilardi. Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki — yoki: Jonim Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki — agar sizlar xato qilmasangiz, Alloh azza va jalla xato qiladigan, keyin Allohdan magʻfirat soʻraydigan bir qavmni keltirar edi, U ham ularni magʻfirat qilardi».Ахшан ас-Садусий айтди: Мен Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига кирдим. У деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳазратларининг шундай деганларини эшитдим: «Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки — ёки: Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки — агар сизлар хатолар қилсангиз, ҳатто хатоларингиз осмон билан ер орасини тўлдирса-ю, сўнг Аллоҳ азза ва жалладан мағфират сўрасангиз, У сизларни албатта мағфират қиларди. Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки — ёки: Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки — агар сизлар хато қилмасангиз, Аллоҳ азза ва жалла хато қиладиган, кейин Аллоҳдан мағфират сўрайдиган бир қавмни келтирар эди, У ҳам уларни мағфират қиларди».
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَلْمٍ الْعَلَوِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ جِئْتُ أَدْخُلُ كَمَا كُنْتُ أَدْخُلُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَاءَكَ يَا بُنَيَّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Hijob oyati nozil boʻlganda, men avval kirib yurganimdek kirmoqchi boʻlib keldim. Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Orqangga qayt, ey oʻgʻilcham», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Ҳижоб ояти нозил бўлганда, мен аввал кириб юрганимдек кирмоқчи бўлиб келдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Орқангга қайт, эй ўғилчам», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ الدَّجَّالُ حِينَ يَنْزِلُ فِي نَاحِيَةِ الْمَدِينَةِ فَتَرْجُفُ ثَلَاثَ رَجَفَاتٍ فَيَخْرُجُ إِلَيْهِ كُلُّ كَافِرٍ وَمُنَافِقٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dajjol kelib tushganda, Madinaning bir chetiga tushadi, soʻng u (Madina) uch marta silkinadi; shunda unga (qarab) har bir kofir va munofiq chiqib ketadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дажжол келиб тушганда, Мадинанинг бир четига тушади, сўнг у (Мадина) уч марта силкинади; шунда унга (қараб) ҳар бир кофир ва мунофиқ чиқиб кетади», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُرَى فِيهِ أَبَارِيقُ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ كَعَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ أَوْ أَكْثَرَ مِنْ عَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Unda osmon yulduzlari sonichalik — yoki osmon yulduzlari sonidan ham koʻproq — oltin va kumush koʻzalar koʻrinadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Унда осмон юлдузлари соничалик — ёки осмон юлдузлари сонидан ҳам кўпроқ — олтин ва кумуш кўзалар кўринади», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَقَدْ دُعِيَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى خُبْزِ شَعِيرٍ وَإِهَالَةٍ سَنِخَةٍ قَالَ وَلَقَدْ سَمِعْتُهُ ذَاتَ يَوْمِ الْمِرَارِ وَهُوَ يَقُولُ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا أَصْبَحَ عِنْدَ آلِ مُحَمَّدٍ صَاعُ حَبٍّ وَلَا صَاعُ تَمْرٍ وَإِنَّ لَهُ يَوْمَئِذٍ تِسْعَ نِسْوَةٍ وَلَقَدْ رَهَنَ دِرْعًا لَهُ عِنْدَ يَهُودِيٍّ بِالْمَدِينَةِ أَخَذَ مِنْهُ طَعَامًا فَمَا وَجَدَ لَهَا مَا يَفْتَكُّهَا بِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ bir kuni arpa noni va sasigan yogʻga taklif qilindilar. U aytdi: Men u zotning koʻp marta shunday deganlarini eshitdim: «Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, Muhammad oilasida bir soʻ don ham, bir soʻ xurmo ham qolmagan holda tong otdi». Vaholanki, oʻsha kunlari u zotning toʻqqizta ayoli bor edi. U zot Madinada bir yahudiyning oldiga sovutlarini garovga qoʻyib, undan taom olgan edilar, soʻng uni qaytarib olishga hech narsa topmadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ бир куни арпа нони ва сасиган ёғга таклиф қилиндилар. У айтди: Мен у зотнинг кўп марта шундай деганларини эшитдим: «Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки, Муҳаммад оиласида бир сў дон ҳам, бир сў хурмо ҳам қолмаган ҳолда тонг отди». Ваҳоланки, ўша кунлари у зотнинг тўққизта аёли бор эди. У зот Мадинада бир яҳудийнинг олдига совутларини гаровга қўйиб, ундан таом олган эдилар, сўнг уни қайтариб олишга ҳеч нарса топмадилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَيْنِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Nabiysi ﷺ: «Agar Odam farzandiga moldan ikki vodiy boʻlsa, u uchinchi vodiyni istardi. Odam farzandining ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», deganlarini eshitdim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Агар Одам фарзандига молдан икки водий бўлса, у учинчи водийни истарди. Одам фарзандининг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَدِينَةُ حَرَامٌ مِنْ لَدُنْ كَذَا إِلَى كَذَا فَمَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا أَوْ آوَى مُحْدِثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لَا يُعْضَدُ شَجَرُهَا قَالَ وَقَالَ الْحَسَنُ إِلَّا لِعَلَفِ بَعِيرٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Madina falon joydan falon joygacha haromdir. Kim unda biror jinoyat sodir etsa yoki jinoyatchini panohiga olsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin. Uning daraxti kesilmaydi», dedilar. (Roviy) dedi: Hasan: «Tuyaga yem qilishdan boshqa holda», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мадина фалон жойдан фалон жойгача ҳаромдир. Ким унда бирор жиноят содир этса ёки жиноятчини паноҳига олса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин. Унинг дарахти кесилмайди», дедилар. (Ровий) деди: Ҳасан: «Туяга ем қилишдан бошқа ҳолда», деди.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَتَّهَا بِيَدِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ masjidning qibla tomonida bir tupuk koʻrdilar va uni qoʻllari bilan qirib tashladilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ масжиднинг қибла томонида бир тупук кўрдилар ва уни қўллари билан қириб ташладилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَبْتَلِيهِ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِبَلَاءٍ فِي جَسَدِهِ إِلَّا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِلْمَلَكِ اكْتُبْ لَهُ صَالِحَ عَمَلِهِ الَّذِي كَانَ يَعْمَلُهُ فَإِنْ شَفَاهُ اللَّهُ غَسَلَهُ وَطَهَّرَهُ وَإِنْ قَبَضَهُ غَفَرَ لَهُ وَرَحِمَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla biror bandani tanasidagi bir balo bilan sinasa, albatta Alloh azza va jalla farishtaga: ‹Unga qilib yurgan solih amalini yozib bor›, deydi. Bas, agar Alloh unga shifo bersa, uni yuvib poklaydi; agar jonini olsa, uni magʻfirat qilib, unga rahm etadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла бирор бандани танасидаги бир бало билан синаса, албатта Аллоҳ азза ва жалла фариштага: ‹Унга қилиб юрган солиҳ амалини ёзиб бор›, дейди. Бас, агар Аллоҳ унга шифо берса, уни ювиб поклайди; агар жонини олса, уни мағфират қилиб, унга раҳм этади», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ بَيَانٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَبَنَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِامْرَأَةٍ فَدَعَا رِجَالًا عَلَى الطَّعَامِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ bir ayol bilan qoʻshildilar va kishilarni taomga chaqirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир аёл билан қўшилдилар ва кишиларни таомга чақирдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عُمَارَةُ يَعْنِي ابْنَ زَاذَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ الْمُؤَذِّنَ أَوْ بِلَالًا كَانَ يُقِيمُ فَيَدْخُلُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَسْتَقْبِلُهُ الرَّجُلُ فِي الْحَاجَةِ فَيَقُومُ مَعَهُ حَتَّى تَخْفِقَ عَامَّتُهُمْ رُءُوسُهُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muʼazzin — yoki Bilol — iqoma aytar, Nabiy ﷺ chiqib kelardilar; shunda bir kishi hojati bilan u zotga roʻbaroʻ boʻlar va u zot u bilan turib qolar edilar — hatto ularning koʻpchiligi mudrab, boshlari egilib ketar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муъаззин — ёки Билол — иқома айтар, Набий ﷺ чиқиб келардилар; шунда бир киши ҳожати билан у зотга рўбарў бўлар ва у зот у билан туриб қолар эдилар — ҳатто уларнинг кўпчилиги мудраб, бошлари эгилиб кетар эди.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ حَدَّثَنَا زِيَادٌ النُّمَيْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا عَلَا نَشْزًا مِنْ الْأَرْضِ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الشَّرَفُ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ وَلَكَ الْحَمْدُ عَلَى كُلِّ حَالٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yerning biror balandligiga koʻtarilganlarida: «Allohim, har bir sharaf ustidagi sharaf Senikidir va har qanday holda ham hamd Senikidir», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ернинг бирор баландлигига кўтарилганларида: «Аллоҳим, ҳар бир шараф устидаги шараф Сеникидир ва ҳар қандай ҳолда ҳам ҳамд Сеникидир», дер эдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ حَدَّثَنَا مَطَرٌ الْوَرَّاقُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَطُوفُ عَلَى تِسْعِ نِسْوَةٍ فِي ضَحْوَةٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ bir chosht paytida toʻqqizta ayolini aylanib chiqar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ бир чошт пайтида тўққизта аёлини айланиб чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ وَثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uning ozodligini uning sadoqi (mahri) qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва унинг озодлигини унинг садоқи (маҳри) қилдилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ جَدِّهِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ فِي بَعْضِ حُجَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ فَأَخَذَ مِشْقَصًا أَوْ مَشَاقِصَ شَكَّ عُبَيْدُ اللَّهِ ثُمَّ مَشَى إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتِلُهُ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ لَيَطْعَنُ بِهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning hujralaridan biriga moʻraladi. Shunda Nabiy ﷺ unga qarata bir mishqas (keng paykonli oʻq) — yoki bir necha mishqas — olib turdilar (Ubaydulloh shubha qildi), soʻng unga tomon yurib, uni sezdirmay poyladilar. Goʻyo men (hozir ham) u zotning uni oʻsha bilan sanchmoqchi boʻlib turganlarini koʻrib turgandekman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг ҳужраларидан бирига мўралади. Шунда Набий ﷺ унга қарата бир мишқас (кенг пайконли ўқ) — ёки бир неча мишқас — олиб турдилар (Убайдуллоҳ шубҳа қилди), сўнг унга томон юриб, уни сездирмай пойладилар. Гўё мен (ҳозир ҳам) у зотнинг уни ўша билан санчмоқчи бўлиб турганларини кўриб тургандекман.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ أَنْ يَحْلِقَ الْحَجَّامُ رَأْسَهُ أَخَذَ أَبُو طَلْحَةَ شَعَرَ أَحَدِ شِقَّيْ رَأْسِهِ بِيَدِهِ فَأَخَذَ شَعَرَهُ وَجَاءَ بِهِ إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ قَالَ فَكَانَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ تَدُوفُهُ فِي طِيبِهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ sartarosh boshlarini olishini istaganlarida, Abu Talha u zot boshlarining bir tomonidagi sochni qoʻli bilan oldi; sochlarini olib, uni Ummu Sulaymga keltirdi. U aytdi: Ummu Sulaym uni oʻz atriga qoʻshib aralashtirar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ сартарош бошларини олишини истаганларида, Абу Талҳа у зот бошларининг бир томонидаги сочни қўли билан олди; сочларини олиб, уни Умму Сулаймга келтирди. У айтди: Умму Сулайм уни ўз атрига қўшиб аралаштирар эди.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي بَيْتِ أُمِّ سُلَيْمٍ وَأُمُّ سُلَيْمٍ وَأُمُّ حَرَامٍ خَلْفَنَا وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Sulaymning uyida namoz oʻqidilar; Ummu Sulaym bilan Ummu Harom bizning orqamizda edilar. Men buni faqat u zot meni oʻng tomonlariga turgʻizganlar, deb bilaman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Сулаймнинг уйида намоз ўқидилар; Умму Сулайм билан Умму Ҳаром бизнинг орқамизда эдилар. Мен буни фақат у зот мени ўнг томонларига турғизганлар, деб биламан.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَالْحَسَنِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مُتَوَكِّئًا عَلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَعَلَيْهِ ثَوْبُ قُطْنٍ قَدْ خَالَفَ بَيْنَ طَرَفَيْهِ فَصَلَّى بِهِمْ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Usoma ibn Zaydga suyangan holda chiqdilar; ustlarida ikki uchini bir-biriga qarama-qarshi tashlab olgan paxta kiyimlari bor edi, soʻng ularga imomlik qilib namoz oʻqib berdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Усома ибн Зайдга суянган ҳолда чиқдилар; устларида икки учини бир-бирига қарама-қарши ташлаб олган пахта кийимлари бор эди, сўнг уларга имомлик қилиб намоз ўқиб бердилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُؤْتَى بِرَجُلٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ كَيْفَ وَجَدْتَ مَنْزِلَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ خَيْرَ مَنْزِلٍ فَيَقُولُ لَهُ سَلْ وَتَمَنَّهْ فَيَقُولُ مَا أَسْأَلُ وَأَتَمَنَّى إِلَّا أَنْ تَرُدَّنِي إِلَى الدُّنْيَا فَأُقْتَلَ لِمَا رَأَى مِنْ فَضْلِ الشَّهَادَةِ قَالَ ثُمَّ يُؤْتَى بِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ لَهُ يَا ابْنَ آدَمَ كَيْفَ وَجَدْتَ مَنْزِلَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ شَرَّ مَنْزِلٍ فَيَقُولُ أَتَفْتَدِي مِنْهُ بِطِلَاعِ الْأَرْضِ ذَهَبًا فَيَقُولُ نَعَمْ أَيْ رَبِّ فَيَقُولُ كَذَبْتَ قَدْ سَأَلْتُكَ مَا هُوَ أَقُلُّ مِنْ ذَلِكَ فَلَمْ تَفْعَلْ فَيُرَدُّ إِلَى النَّارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Qiyomat kuni jannat ahlidan bir kishi keltiriladi. Alloh azza va jalla: ‹Ey Odam farzandi, joyingni qanday topding?› deydi. U: ‹Ey Robbim, eng yaxshi joy›, deydi. Alloh unga: ‹Soʻra va orzu qil›, deydi. U shahidlikning fazlini koʻrgani sababli: ‹Meni dunyoga qaytarishingdan va (Sening yoʻlingda) oʻldirilishimdan boshqa hech narsani soʻramayman va orzu qilmayman›, deydi. Soʻng doʻzax ahlidan bir kishi keltiriladi. Alloh unga: ‹Ey Odam farzandi, joyingni qanday topding?› deydi. U: ‹Ey Robbim, eng yomon joy›, deydi. Alloh: ‹Yer toʻla oltin bilan undan qutulib olishni istaysanmi?› deydi. U: ‹Ha, ey Robbim›, deydi. Alloh: ‹Yolgʻon aytding; Men sendan bundan ozrogʻini soʻragan edim, sen qilmagan eding›, deydi. Bas, u doʻzaxga qaytariladi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қиёмат куни жаннат аҳлидан бир киши келтирилади. Аллоҳ азза ва жалла: ‹Эй Одам фарзанди, жойингни қандай топдинг?› дейди. У: ‹Эй Роббим, энг яхши жой›, дейди. Аллоҳ унга: ‹Сўра ва орзу қил›, дейди. У шаҳидликнинг фазлини кўргани сабабли: ‹Мени дунёга қайтаришингдан ва (Сенинг йўлингда) ўлдирилишимдан бошқа ҳеч нарсани сўрамайман ва орзу қилмайман›, дейди. Сўнг дўзах аҳлидан бир киши келтирилади. Аллоҳ унга: ‹Эй Одам фарзанди, жойингни қандай топдинг?› дейди. У: ‹Эй Роббим, энг ёмон жой›, дейди. Аллоҳ: ‹Ер тўла олтин билан ундан қутулиб олишни истайсанми?› дейди. У: ‹Ҳа, эй Роббим›, дейди. Аллоҳ: ‹Ёлғон айтдинг; Мен сендан бундан озроғини сўраган эдим, сен қилмаган эдинг›, дейди. Бас, у дўзахга қайтарилади».
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ أَنَسٍ قَالَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ وَعُمَرُ وَنَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ حَتَّى دَخَلَ دَارَنَا فَحُلِبَتْ لَهُ شَاةٌ وَشُنَّ عَلَيْهِ مِنْ مَاءِ بِئْرِنَا حَسِبْتُهُ قَالَ فَشَرِبَ وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ يَسَارِهِ وَعُمَرُ مُسْتَقْبِلُهُ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبُو بَكْرٍ فَأَعْطَاهُ الْأَعْرَابِيَّ فَقَالَ الْأَيْمَنُونَقَالَ فَقَالَ لَنَا أَنَسٌ فَهِيَ سُنَّةٌ فَهِيَ سُنَّةٌ حَدَّثَنَا الْهَاشِمِيُّ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْمَرِ بْنِ حَزْمٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ — u zot bilan birga Abu Bakr as-Siddiq, Umar va aʼrobiylardan bir necha kishi bor edi — yurib bizning hovlimizga kirdilar. U zot uchun bir qoʻy sogʻildi va unga bizning quduq suvimizdan quyildi. (Roviy) dedi: U zot ichdilar; Abu Bakr chap tomonlarida, Umar roʻparalarida, oʻng tomonlarida esa bir aʼrobiy bor edi. Umar: «Yo Rasululloh, Abu Bakr(ga bering)», dedi. Ammo u zot uni aʼrobiyga berdilar va: «Oʻng tomondagilar», dedilar. Anas bizga: «Bu — sunnat, bu — sunnat», dedi. Al-Hoshimiy bizga rivoyat qildi, unga Ismaʼil yaʼni ibn Jaʼfar xabar berdi, u aytdi: Bizga Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Maʼmar ibn Hazm rivoyat qildi — u Anas ibn Molikdan eshitgan ekan — va shuning maʼnosini zikr qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ — у зот билан бирга Абу Бакр ас-Сиддиқ, Умар ва аъробийлардан бир неча киши бор эди — юриб бизнинг ҳовлимизга кирдилар. У зот учун бир қўй соғилди ва унга бизнинг қудуқ сувимиздан қуйилди. (Ровий) деди: У зот ичдилар; Абу Бакр чап томонларида, Умар рўпараларида, ўнг томонларида эса бир аъробий бор эди. Умар: «Ё Расулуллоҳ, Абу Бакр(га беринг)», деди. Аммо у зот уни аъробийга бердилар ва: «Ўнг томондагилар», дедилар. Анас бизга: «Бу — суннат, бу — суннат», деди. Ал-Ҳошимий бизга ривоят қилди, унга Исмаъил яъни ибн Жаъфар хабар берди, у айтди: Бизга Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон ибн Маъмар ибн Ҳазм ривоят қилди — у Анас ибн Моликдан эшитган экан — ва шунинг маъносини зикр қилди.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ خَشَفَةً فَقُلْتُ مَا هَذِهِ الْخَشَفَةَ فَقِيلَ هَذِهِ الرُّمَيْصَاءُ بِنْتُ مِلْحَانَ وَهِيَ أُمُّ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men jannatga kirdim va bir shitirlash eshitdim. ‹Bu qanday shitirlash?› dedim. ‹Bu — Rumaysoʼ bint Milhon›, deyildi». U — Anas ibn Molikning onasidir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен жаннатга кирдим ва бир шитирлаш эшитдим. ‹Бу қандай шитирлаш?› дедим. ‹Бу — Румайсў бинт Милҳон›, дейилди». У — Анас ибн Моликнинг онасидир.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَيْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي رِجَالًا تُقْرَضُ شِفَاهُهُمْ بِمَقَارِيضَ مِنْ نَارٍ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالَ هَؤُلَاءِ خُطَبَاءُ مِنْ أُمَّتِكَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَيَنْسَوْنَ أَنْفُسَهُمْ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلَا يَعْقِلُونَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Isro (meʼroj) kechasi men lablari olovdan boʻlgan qaychilar bilan qirqilayotgan kishilarni koʻrdim. ‹Ey Jibril, bular kim?› dedim. U: ‹Bular sening ummatingdan boʻlgan voizlardirki, odamlarni yaxshilikka buyuradilar-u, oʻzlarini unutadilar; holbuki, ular Kitobni tilovat qiladilar. Aql yuritmaydilarmi?› dedi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Исро (меърож) кечаси мен лаблари оловдан бўлган қайчилар билан қирқилаётган кишиларни кўрдим. ‹Эй Жибрил, булар ким?› дедим. У: ‹Булар сенинг умматингдан бўлган воизлардирки, одамларни яхшиликка буюрадилар-у, ўзларини унутадилар; ҳолбуки, улар Китобни тиловат қиладилар. Ақл юритмайдиларми?› деди».
حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَعَفَّانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمَّا صَوَّرَ آدَمَ تَرَكَهُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَتْرُكَهُ فَجَعَلَ إِبْلِيسُ يَطِيفُ بِهِ فَلَمَّا رَآهُ أَجْوَفَ عَرَفَ أَنَّهُ خَلْقٌ لَا يَتَمَالَكُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh azza va jalla Odamni suvratlaganida, uni Alloh xohlagancha tark etib qoʻydi. Shunda Iblis uning atrofida aylana boshladi. Uni ichi boʻsh ekanini koʻrgach, u oʻzini tutib turolmaydigan bir maxluq ekanini bildi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла Одамни сувратлаганида, уни Аллоҳ хоҳлаганча тарк этиб қўйди. Шунда Иблис унинг атрофида айлана бошлади. Уни ичи бўш эканини кўргач, у ўзини тутиб туролмайдиган бир махлуқ эканини билди».
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ يَعْنِي الْمَخْزُومِيَّ وحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ الْقَاعِدِ نِصْفُ صَلَاةِ الْقَائِمِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Oʻtirgan kishining namozi tik turgan kishining namozining yarmidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ўтирган кишининг намози тик турган кишининг намозининг ярмидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ يَوْمَ الْفَتْحِ وَعَلَيْهِ الْمِغْفَرُ قَالَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ ابْنَ خَطَلٍ مُتَعَلِّقٌ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ فَقَالَ اقْتُلُوهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ fath kuni — boshlarida dubulgʻa bilan — kirdilar. (Roviy) dedi: Shunda u zotga: «Ibn Xatal Kaʼba qoplamasiga osilib turibdi», deyildi. U zot: «Uni oʻldiringlar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ фатҳ куни — бошларида дубулға билан — кирдилар. (Ровий) деди: Шунда у зотга: «Ибн Хатал Каъба қопламасига осилиб турибди», дейилди. У зот: «Уни ўлдиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِأَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَنْعَتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْعَتَهُ قَالَ ثُمَّ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَبْعَةً مِنْ الْقَوْمِ لَيْسَ بِالْقَصِيرِ وَلَا بِالطَّوِيلِ الْبَائِنِ أَزْهَرَ لَيْسَ بِالْآدَمِ وَلَا بِالْأَبْيَضِ وَلَا الْأَمْهَقِ رَجِلَ الشَّعْرِ لَيْسَ بِالسَّبْطِ وَلَا الْجَعْدِ الْقَطَطِ بُعِثَ عَلَى رَأْسِ أَرْبَعِينَ أَقَامَ بِمَكَّةَ عَشْرًا وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرًا وَتُوُفِّيَ عَلَى رَأْسِ سِتِّينَ سَنَةً لَيْسَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعَرَةً بَيْضَاءَ
Rabiʼa ibn Abu Abdurrahmon Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning Nabiy ﷺni oʻzi xohlagancha vasf qilayotganini eshitdi. U aytdi: Soʻng men Anasning shunday deganini eshitdim: Nabiy ﷺ qavm orasida oʻrta boʻyli edilar — na past, na haddan tashqari uzun; nurli edilar — na bugʻdayrang, na oq, na haddan tashqari oqargan; sochlari toʻlqinsimon edi — na tekis, na burama jingalak. U zot qirq yoshga toʻlganda paygʻambar qilib yuborildilar; Makkada oʻn yil, Madinada oʻn yil turdilar va oltmish yoshga toʻlganda vafot etdilar. Bosh va soqollarida yigirmata oq soch ham yoʻq edi.Рабиъа ибн Абу Абдурраҳмон Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг Набий ﷺни ўзи хоҳлаганча васф қилаётганини эшитди. У айтди: Сўнг мен Анаснинг шундай деганини эшитдим: Набий ﷺ қавм орасида ўрта бўйли эдилар — на паст, на ҳаддан ташқари узун; нурли эдилар — на буғдайранг, на оқ, на ҳаддан ташқари оқарган; сочлари тўлқинсимон эди — на текис, на бурама жингалак. У зот қирқ ёшга тўлганда пайғамбар қилиб юборилдилар; Маккада ўн йил, Мадинада ўн йил турдилар ва олтмиш ёшга тўлганда вафот этдилар. Бош ва соқолларида йигирмата оқ соч ҳам йўқ эди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكَبُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي ثَبَجَ الْبَحْرِ أَوْ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ هُمْ الْمُلُوكُ عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ كَالْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ummatimdan bir qavm dengizning qoq oʻrtasiga — yoki bu dengizning qoq oʻrtasiga — minib chiqadilar; ular taxtlar ustidagi podshohlardir, yoki taxtlar ustidagi podshohlarga oʻxshaydilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимдан бир қавм денгизнинг қоқ ўртасига — ёки бу денгизнинг қоқ ўртасига — миниб чиқадилар; улар тахтлар устидаги подшоҳлардир, ёки тахтлар устидаги подшоҳларга ўхшайдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيِّأَنَّهُ سَأَلَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَهُمَا غَادِيَانِ إِلَى عَرَفَةَ كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ يُهِلُّ الْمُهِلُّ مِنَّا فَلَا يُنْكِرُ عَلَيْهِ وَيُكَبِّرُ الْمُكَبِّرُ وَلَا يُنْكِرُ عَلَيْهِ
Muhammad ibn Abu Bakr as-Saqafiy Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan — ikkovi Arafaga ketayotganlarida — soʻradi: «Bu kunda Rasululloh ﷺ bilan birga qanday qilardingizlar?» U: «Bizdan talbiya aytuvchi talbiya aytar, unga eʼtiroz bildirilmas; takbir aytuvchi takbir aytar, unga ham eʼtiroz bildirilmas edi», dedi.Муҳаммад ибн Абу Бакр ас-Сақафий Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан — иккови Арафага кетаётганларида — сўради: «Бу кунда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга қандай қилардингизлар?» У: «Биздан талбия айтувчи талбия айтар, унга эътироз билдирилмас; такбир айтувчи такбир айтар, унга ҳам эътироз билдирилмас эди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَوَشَهِدْتُهُ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ يَوْمَ دَخَلَ عَلَيْنَا الْمَدِينَةَ فَلَمْ أَرَ يَوْمًا أَضْوَأَ مِنْهُ وَلَا أَحْسَنَ مِنْهُ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَاتَ فَلَمْ أَرَ يَوْمًا أَقْبَحَ مِنْهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men u zot alayhis-salotu vas-salomni bizning Madinamizga kirgan kunlari koʻrganman — undan koʻra yorugʻroq va goʻzalroq kunni koʻrmadim; u zotni vafot etgan kunlari ham koʻrganman — undan koʻra xunukroq kunni koʻrmadim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен у зот алайҳис-салоту вас-саломни бизнинг Мадинамизга кирган кунлари кўрганман — ундан кўра ёруғроқ ва гўзалроқ кунни кўрмадим; у зотни вафот этган кунлари ҳам кўрганман — ундан кўра хунукроқ кунни кўрмадим.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي نَمِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَمَا صَلَّيْتُ وَرَاءَ إِمَامٍ قَطُّ أَخَفَّ صَلَاةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَتَمَّ وَإِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ وَرَاءَهُ فَيُخَفِّفُ مَخَافَةَ أَنْ يَشُقَّ عَلَى أُمِّهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men hech qachon Rasululloh ﷺdan koʻra namozi yengilroq va shu bilan birga mukammalroq boʻlgan bir imom orqasida namoz oʻqimadim. Rasululloh ﷺ orqalarida bolaning yigʻlaganini eshitsalar, onasiga ogʻir boʻlishidan qoʻrqib, namozni yengil qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен ҳеч қачон Расулуллоҳ ﷺдан кўра намози енгилроқ ва шу билан бирга мукаммалроқ бўлган бир имом орқасида намоз ўқимадим. Расулуллоҳ ﷺ орқаларида боланинг йиғлаганини эшитсалар, онасига оғир бўлишидан қўрқиб, намозни енгил қилар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَالْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الْعَدُوِّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men Sendan gʻam va qaygʻudan, baxillik va qoʻrqoqlikdan, dangasalik va keksalik ojizligidan, qarz ogʻirligidan va dushmanning gʻolib kelishidan panoh tilayman».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен Сендан ғам ва қайғудан, бахиллик ва қўрқоқликдан, дангасалик ва кексалик ожизлигидан, қарз оғирлигидан ва душманнинг ғолиб келишидан паноҳ тилайман».
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ مِنْ خَيْبَرَ فَلَمَّا رَأَى أُحُدًا قَالَ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا كَمَا حَرَّمَ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Xaybardan qaytdilar. Uhudni koʻrganlarida: «Bu — bizni sevadigan va biz uni sevadigan togʻdir», dedilar. Madinaga yaqinlashib, unga koʻzlari tushganda esa: «Allohim, men uning ikki tosh-qumloqzori orasini — Ibrohim Makkani harom qilganidek — harom qilaman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Хайбардан қайтдилар. Уҳудни кўрганларида: «Бу — бизни севадиган ва биз уни севадиган тоғдир», дедилар. Мадинага яқинлашиб, унга кўзлари тушганда эса: «Аллоҳим, мен унинг икки тош-қумлоқзори орасини — Иброҳим Маккани ҳаром қилганидек — ҳаром қиламан», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَطْرُقُ أَهْلَهُ لَيْلًا كَانَ يَدْخُلُ غُدْوَةً أَوْ عَشِيَّةً
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ oilasining oldiga kechasi kutilmaganda kelmas edilar; ularning oldiga erta tongda yoki kechki payt kirar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ оиласининг олдига кечаси кутилмаганда келмас эдилар; уларнинг олдига эрта тонгда ёки кечки пайт кирар эдилар.