وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَنَا أَكْثَرُ الأَنْبِيَاءِ تَبَعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men qiyomat kuni paygʻambarlar ichida eng koʻp ergashuvchiga ega boʻlganman, va men jannat eshigini birinchi qoqquvchiman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен қиёмат куни пайғамбарлар ичида энг кўп эргашувчига эга бўлганман, ва мен жаннат эшигини биринчи қоққувчиман», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَنَا أَوَّلُ شَفِيعٍ فِي الْجَنَّةِ لَمْ يُصَدَّقْ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ مَا صُدِّقْتُ وَإِنَّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ نَبِيًّا مَا يُصَدِّقُهُ مِنْ أُمَّتِهِ إِلاَّ رَجُلٌ وَاحِدٌ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Men jannatda birinchi shafoatchiman. Paygʻambarlardan hech bir paygʻambar men tasdiqlangandek (koʻp odam tomonidan) tasdiqlanmagan. Va albatta paygʻambarlar ichida shunday paygʻambar borki, uni oʻz ummatidan faqat bir kishigina tasdiqlaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Мен жаннатда биринчи шафоатчиман. Пайғамбарлардан ҳеч бир пайғамбар мен тасдиқлангандек (кўп одам томонидан) тасдиқланмаган. Ва албатта пайғамбарлар ичида шундай пайғамбар борки, уни ўз умматидан фақат бир кишигина тасдиқлайди», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " آتِي بَابَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَسْتَفْتِحُ فَيَقُولُ الْخَازِنُ مَنْ أَنْتَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ . فَيَقُولُ بِكَ أُمِرْتُ لاَ أَفْتَحُ لأَحَدٍ قَبْلَكَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men qiyomat kuni jannat eshigiga kelib, (uni) ochishni soʻrayman. Shunda xazinabon (eshik soqchisi): ‹Sen kimsan?› deydi. Men: ‹Muhammad› deyman. U: ‹Sen (uchun) buyurildim; sendan oldin hech kimga ochmayman› deydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен қиёмат куни жаннат эшигига келиб, (уни) очишни сўрайман. Шунда хазинабон (эшик соқчиси): ‹Сен кимсан?› дейди. Мен: ‹Муҳаммад› дейман. У: ‹Сен (учун) буюрилдим; сендан олдин ҳеч кимга очмайман› дейди», дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ حَدَّثَانَا - وَاللَّفْظُ، لأَبِي غَسَّانَ - قَالُوا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - يَعْنُونَ ابْنَ هِشَامٍ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَاهَا لأُمَّتِهِ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Paygʻambari ﷺ: «Har bir paygʻambar uchun bir duo borki, uni oʻz ummati uchun qildi. Men esa oʻz duoimni qiyomat kuni ummatim uchun shafoat (qilish maqsadida) yashirib qoʻydim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ: «Ҳар бир пайғамбар учун бир дуо борки, уни ўз уммати учун қилди. Мен эса ўз дуоимни қиёмат куни умматим учун шафоат (қилиш мақсадида) яшириб қўйдим», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ أَبِي قَالَ " فِي النَّارِ " . فَلَمَّا قَفَّى دَعَاهُ فَقَالَ " إِنَّ أَبِي وَأَبَاكَ فِي النَّارِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, otam qayerda?» dedi. (Paygʻambar): «Doʻzaxda» dedilar. Qachonki u ortga burilganda (ketganda), (Paygʻambar) uni chaqirib: «Albatta mening otam ham, sening otang ham doʻzaxda», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, отам қаерда?» деди. (Пайғамбар): «Дўзахда» дедилар. Қачонки у ортга бурилганда (кетганда), (Пайғамбар) уни чақириб: «Албатта менинг отам ҳам, сенинг отанг ҳам дўзахда», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الأُولَى " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sabr (musibatning) birinchi zarbasida (boʻladi)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сабр (мусибатнинг) биринчи зарбасида (бўлади)», дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَى عَلَى امْرَأَةٍ تَبْكِي عَلَى صَبِيٍّ لَهَا فَقَالَ لَهَا " اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي " . فَقَالَتْ وَمَا تُبَالِي بِمُصِيبَتِي . فَلَمَّا ذَهَبَ قِيلَ لَهَا إِنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَأَخَذَهَا مِثْلُ الْمَوْتِ فَأَتَتْ بَابَهُ فَلَمْ تَجِدْ عَلَى بَابِهِ بَوَّابِينَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ أَعْرِفْكَ . فَقَالَ " إِنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ أَوَّلِ صَدْمَةٍ " . أَوْ قَالَ " عِنْدَ أَوَّلِ الصَّدْمَةِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzining (vafot etgan) bolasiga yigʻlayotgan bir ayolning oldiga keldilar-da, unga: «Allohdan qoʻrqgin va sabr qilgin», dedilar. U ayol: «Sen mening musibatimga parvo qilmaysan-ku», dedi. (U zot) ketganlaridan keyin, unga: «Albatta, u Rasululloh ﷺ edilar», deyildi. Shunda uni goʻyo oʻlim chulgʻab oldi (qattiq hayajonlandi). U zotning eshigiga keldi, ammo eshigi oldida darvozabonlarni topmadi. (Ayol): «Yo Rasululloh! Men sizni tanimadim», dedi. Shunda (u zot): «Sabr faqat (musibatning) birinchi zarbasida (boʻladi)», dedilar, — yoki: «Zarbaning birinchisida», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзининг (вафот этган) боласига йиғлаётган бир аёлнинг олдига келдилар-да, унга: «Аллоҳдан қўрқгин ва сабр қилгин», дедилар. У аёл: «Сен менинг мусибатимга парво қилмайсан-ку», деди. (У зот) кетганларидан кейин, унга: «Албатта, у Расулуллоҳ ﷺ эдилар», дейилди. Шунда уни гўё ўлим чулғаб олди (қаттиқ ҳаяжонланди). У зотнинг эшигига келди, аммо эшиги олдида дарвозабонларни топмади. (Аёл): «Ё Расулуллоҳ! Мен сизни танимадим», деди. Шунда (у зот): «Сабр фақат (мусибатнинг) биринчи зарбасида (бўлади)», дедилар, — ёки: «Зарбанинг биринчисида», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، لَمَّا طُعِنَ عَوَّلَتْ عَلَيْهِ حَفْصَةُ فَقَالَ يَا حَفْصَةُ أَمَا سَمِعْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْمُعَوَّلُ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ " . وَعَوَّلَ عَلَيْهِ صُهَيْبٌ فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَمَا عَلِمْتَ " أَنَّ الْمُعَوَّلَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Xattob (xanjar bilan) yaralanganda, Hafsa unga nola qildi. Shunda (Umar): «Ey Hafsa! Rasululloh ﷺ: ‹Oʻziga nola qilingan kishi azoblanadi›, deyayotganlarini eshitmaganmiding?» dedi. Suhayb ham unga nola qildi. Shunda Umar: «Ey Suhayb! ‹Oʻziga nola qilingan kishi azoblanadi›ni bilmaysanmi?» dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн Хаттоб (ханжар билан) яраланганда, Ҳафса унга нола қилди. Шунда (Умар): «Эй Ҳафса! Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ўзига нола қилинган киши азобланади›, деяётганларини эшитмаганмидинг?» деди. Суҳайб ҳам унга нола қилди. Шунда Умар: «Эй Суҳайб! ‹Ўзига нола қилинган киши азобланади›ни билмайсанми?» деди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، - أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرٌ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ " . وَمُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرٌّ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ " . قَالَ عُمَرُ فِدًى لَكَ أَبِي وَأُمِّي مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرًا فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ . وَمُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرٌّ فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ خَيْرًا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ شَرًّا وَجَبَتْ لَهُ النَّارُ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir janoza olib oʻtildi va u yaxshilik bilan eslandi (maqtaldi). Shunda Allohning nabiysi ﷺ: «Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi», dedilar. Yana bir janoza olib oʻtildi va u yomonlik bilan eslandi. Shunda Allohning nabiysi ﷺ: «Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi», dedilar. Umar: «Otam-onam Sizga fido boʻlsin! Bir janoza olib oʻtildi va u yaxshilik bilan maqtaldi, Siz: ‹Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi›, dedingiz. Yana bir janoza olib oʻtildi va u yomonlik bilan eslandi, Siz: ‹Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi›, dedingiz», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimni siz yaxshilik bilan maqtasangiz, unga jannat vojib boʻldi. Kimni siz yomonlik bilan eslasangiz, unga doʻzax vojib boʻldi. Sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz, sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz, sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир жаноза олиб ўтилди ва у яхшилик билан эсланди (мақталди). Шунда Аллоҳнинг набийси ﷺ: «Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди», дедилар. Яна бир жаноза олиб ўтилди ва у ёмонлик билан эсланди. Шунда Аллоҳнинг набийси ﷺ: «Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди», дедилар. Умар: «Отам-онам Сизга фидо бўлсин! Бир жаноза олиб ўтилди ва у яхшилик билан мақталди, Сиз: ‹Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди›, дедингиз. Яна бир жаноза олиб ўтилди ва у ёмонлик билан эсланди, Сиз: ‹Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди›, дедингиз», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимни сиз яхшилик билан мақтасангиз, унга жаннат вожиб бўлди. Кимни сиз ёмонлик билан эсласангиз, унга дўзах вожиб бўлди. Сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз, сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз, сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз», дедилар.
وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ السَّامِيُّ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى عَلَى قَبْرٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qabrga (janoza) namozini oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қабрга (жаноза) намозини ўқидилар.
وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كِلاَهُمَا عَنْ عِيسَى بْنِ، يُونُسَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الْحِمْصِيِّ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي الطَّاهِرِ - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَصَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ يَقُولُ " اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَاعْفُ عَنْهُ وَعَافِهِ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِمَاءٍ وَثَلْجٍ وَبَرَدٍ وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ وَأَهْلاً خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ وَقِهِ فِتْنَةَ الْقَبْرِ وَعَذَابَ النَّارِ " . قَالَ عَوْفٌ فَتَمَنَّيْتُ أَنْ لَوْ كُنْتُ أَنَا الْمَيِّتَ لِدُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى ذَلِكَ الْمَيِّتِ .
Avf ibn Molik al-Ashjaʼiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir janoza ustida (namoz) oʻqib turib shunday deganlarini eshitdim: «Allohim, uni magʻfirat qilgin, unga rahm qilgin, uni avf etgin va unga ofiyat bergin; uni izzat bilan kutib olgin, qabrini keng qilgin; uni suv, qor va doʻl bilan yuvgin; uni xatolardan, oq kiyim kirdan tozalanganidek tozalagin; unga uyidan yaxshiroq uy, ahlidan yaxshiroq ahl va juftidan yaxshiroq juft almashtirib bergin; uni qabr fitnasidan va oʻt azobidan saqlagin». Avf dedi: Rasululloh ﷺ ning oʻsha mayyit ustidagi duolari sababli, men oʻsha mayyit boʻlishni orzu qildim.Авф ибн Молик ал-Ашжаъий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир жаноза устида (намоз) ўқиб туриб шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳим, уни мағфират қилгин, унга раҳм қилгин, уни авф этгин ва унга офият бергин; уни иззат билан кутиб олгин, қабрини кенг қилгин; уни сув, қор ва дўл билан ювгин; уни хатолардан, оқ кийим кирдан тозаланганидек тозалагин; унга уйидан яхшироқ уй, аҳлидан яхшироқ аҳл ва жуфтидан яхшироқ жуфт алмаштириб бергин; уни қабр фитнасидан ва ўт азобидан сақлагин». Авф деди: Расулуллоҳ ﷺ нинг ўша маййит устидаги дуолари сабабли, мен ўша маййит бўлишни орзу қилдим.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أُرَى رَبَّنَا يَسْأَلُنَا مِنْ أَمْوَالِنَا فَأُشْهِدُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي بَرِيحَا لِلَّهِ . قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ " . قَالَ فَجَعَلَهَا فِي حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qachonki bu oyat: {Toki sevadigan narsalaringizdan ehson qilmaguningizcha, hech yaxshilikka (savobga) erisha olmaysiz} (Oli Imron 92) nozil boʻlgach, Abu Talha: «Men Robbimizni bizdan mollarimizdan (bir narsa) soʻrayotganini koʻryapman. Bas, ey Rasululloh, sizni guvoh qilamanki, men oʻzimning Barihoʼ (degan) yerimni Alloh uchun (sadaqa) qildim», dedi. (Anas) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qarindoshlaringga ajrat», dedilar. (Anas) dedi: Soʻng u uni Hasson ibn Sobit bilan Ubay ibn Kaʼbga ajratdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қачонки бу оят: {Токи севадиган нарсаларингиздан эҳсон қилмагунингизча, ҳеч яхшиликка (савобга) эриша олмайсиз} (Оли Имрон 92) нозил бўлгач, Абу Талҳа: «Мен Роббимизни биздан молларимиздан (бир нарса) сўраётганини кўряпман. Бас, эй Расулуллоҳ, сизни гувоҳ қиламанки, мен ўзимнинг Бариҳў (деган) еримни Аллоҳ учун (садақа) қилдим», деди. (Анас) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қариндошларингга ажрат», дедилар. (Анас) деди: Сўнг у уни Ҳассон ибн Собит билан Убай ибн Каъбга ажратди.
وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، - عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَتَشِبُّ مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ وَالْحِرْصُ عَلَى الْعُمُرِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam farzandi qariydi, undagi ikki narsa esa yosharadi: molga hirs va umrga hirs», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам фарзанди қарийди, ундаги икки нарса эса ёшаради: молга ҳирс ва умрга ҳирс», дедилар.
وَحَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ بِمِثْلِهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ shunga oʻxshashini aytdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ шунга ўхшашини айтдилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan shunga yaqinini rivoyat qiladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан шунга яқинини ривоят қилади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ كَانَ لاِبْنِ آدَمَ وَادِيَانِ مِنْ مَالٍ لاَبْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلاَ يَمْلأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلاَّ التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar Odam farzandiga moldan ikki vodiy boʻlsa, u uchinchi vodiyni istardi. Odam farzandining ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Одам фарзандига молдан икки водий бўлса, у учинчи водийни истарди. Одам фарзандининг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ - فَلاَ أَدْرِي أَشَىْءٌ أُنْزِلَ أَمْ شَىْءٌ كَانَ يَقُولُهُ - بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim — bu (Qurʼondan) nozil qilingan narsami yoki u zot (oddiy) aytayotgan soʻzlari edimi, bilmayman — Abu Avonaning hadisidagidek (mazmunda).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим — бу (Қуръондан) нозил қилинган нарсами ёки у зот (оддий) айтаётган сўзлари эдими, билмайман — Абу Авонанинг ҳадисидагидек (мазмунда).
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لَوْ كَانَ لاِبْنِ آدَمَ وَادٍ مِنْ ذَهَبٍ أَحَبَّ أَنَّ لَهُ وَادِيًا آخَرَ وَلَنْ يَمْلأَ فَاهُ إِلاَّ التُّرَابُ وَاللَّهُ يَتُوبُ عَلَى مَنْ تَابَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺ dan rivoyat qiladi: u zot: «Agar Odam farzandiga oltindan bir vodiy boʻlsa, u yana boshqa bir vodiy boʻlishini xohlardi. Uning ogʻzini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилади: у зот: «Агар Одам фарзандига олтиндан бир водий бўлса, у яна бошқа бир водий бўлишини хоҳларди. Унинг оғзини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар.
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكًا، ح وَحَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي مَالِكُ، بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ رِدَاءٌ نَجْرَانِيٌّ غَلِيظُ الْحَاشِيَةِ فَأَدْرَكَهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَبَذَهُ بِرِدَائِهِ جَبْذَةً شَدِيدَةً نَظَرْتُ إِلَى صَفْحَةِ عُنُقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ أَثَّرَتْ بِهَا حَاشِيَةُ الرِّدَاءِ مِنْ شِدَّةِ جَبْذَتِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مُرْ لِي مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي عِنْدَكَ . فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَضَحِكَ ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِعَطَاءٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga yurardim, u zotda hoshiyasi (chetlari) qalin najroniy ridosi (yopinchigʻi) bor edi. Shunda bir aʼrobiy (sahroyi) u zotga yetib olib, ridolarini qattiq tortdi. Men Rasululloh ﷺ ning boʻyinlari yon tomoniga qaradim — u (aʼrobiy) qattiq tortgani sababli rido hoshiyasi unda iz qoldirgan edi. Soʻng (aʼrobiy): «Yo Muhammad, huzuringizdagi Allohning molidan menga (berishni) buyuring», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga oʻgirilib, kulib qoʻydilar, soʻng unga (biror narsa) berishni buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга юрардим, у зотда ҳошияси (четлари) қалин нажроний ридоси (ёпинчиғи) бор эди. Шунда бир аъробий (саҳройи) у зотга етиб олиб, ридоларини қаттиқ тортди. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг бўйинлари ён томонига қарадим — у (аъробий) қаттиқ тортгани сабабли ридо ҳошияси унда из қолдирган эди. Сўнг (аъробий): «Ё Муҳаммад, ҳузурингиздаги Аллоҳнинг молидан менга (беришни) буюринг», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга ўгирилиб, кулиб қўйдилар, сўнг унга (бирор нарса) беришни буюрдилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، ح وَحَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، كُلُّهُمْ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ، بْنِ مَالِكٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ . وَفِي حَدِيثِ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ مِنَ الزِّيَادَةِ قَالَ ثُمَّ جَبَذَهُ إِلَيْهِ جَبْذَةً رَجَعَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَحْرِ الأَعْرَابِيِّ . وَفِي حَدِيثِ هَمَّامٍ فَجَاذَبَهُ حَتَّى انْشَقَّ الْبُرْدُ وَحَتَّى بَقِيَتْ حَاشِيَتُهُ فِي عُنُقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bu hadis Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan. Ikrima ibn Ammorning hadisida (quyidagi) ziyoda (qoʻshimcha) bor: «Soʻng u (aʼrobiy) ridoni oʻziga tomon shunday tortdiki, Allohning Nabiysi ﷺ aʼrobiyning koʻkragiga (qarab) qaytib (egilib) qoldilar». Hammomning hadisida esa: «U (aʼrobiy) ridoni shunchalik tortishdiki, hatto burd (yopinchiq) yirtilib, uning hoshiyasi Rasululloh ﷺ ning boʻyinlarida qolib ketdi», deyilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бу ҳадис Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган. Икрима ибн Амморнинг ҳадисида (қуйидаги) зиёда (қўшимча) бор: «Сўнг у (аъробий) ридони ўзига томон шундай тортдики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ аъробийнинг кўкрагига (қараб) қайтиб (эгилиб) қолдилар». Ҳаммомнинг ҳадисида эса: «У (аъробий) ридони шунчалик тортишдики, ҳатто бурд (ёпинчиқ) йиртилиб, унинг ҳошияси Расулуллоҳ ﷺ нинг бўйинларида қолиб кетди», дейилган.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ أُنَاسًا، مِنَ الأَنْصَارِ قَالُوا يَوْمَ حُنَيْنٍ حِينَ أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ مَا أَفَاءَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعْطِي رِجَالاً مِنْ قُرَيْشٍ الْمِائَةَ مِنَ الإِبِلِ فَقَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِ اللَّهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ . قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَحُدِّثَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قَوْلِهِمْ فَأَرْسَلَ إِلَى الأَنْصَارِ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ " . فَقَالَ لَهُ فُقَهَاءُ الأَنْصَارِ أَمَّا ذَوُو رَأْيِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَمْ يَقُولُوا شَيْئًا وَأَمَّا أُنَاسٌ مِنَّا حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ قَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنِّي أُعْطِي رِجَالاً حَدِيثِي عَهْدٍ بِكُفْرٍ أَتَأَلَّفُهُمْ أَفَلاَ تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالأَمْوَالِ وَتَرْجِعُونَ إِلَى رِحَالِكُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ فَوَاللَّهِ لَمَا تَنْقَلِبُونَ بِهِ خَيْرٌ مِمَّا يَنْقَلِبُونَ بِهِ " . فَقَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ رَضِينَا . قَالَ " فَإِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ أَثَرَةً شَدِيدَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنِّي عَلَى الْحَوْضِ " . قَالُوا سَنَصْبِرُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hunayn kuni Alloh oʻz Paygʻambariga Havozin mollaridan oʻlja qilib bergan narsani bergach, Rasululloh ﷺ quraysh kishilaridan baʼzilariga yuztadan tuya bera boshladilar. Shunda ansorlardan baʼzi odamlar: «Alloh Rasulullohni magʻfirat qilsin, u qurayshga berib, qilichlarimizdan ularning qoni tomib turgan bizni esa tashlab qoʻyyapti», dedilar. Anas ibn Molik dedi: Ularning bu soʻzlari Rasululloh ﷺ ga aytildi. Shunda u zot ansorlarga (odam) yuborib, ularni terimdan tikilgan bir chodirga toʻpladilar. Ular yigʻilgach, Rasululloh ﷺ ularning oldiga kelib: «Sizlar haqingizda menga yetib kelgan bu gap nima?» dedilar. Ansorlarning fuqaholari u zotga: «Yo Rasululloh, bizning yetuk fikrli kishilarimiz hech narsa demadilar. Ammo bizdan yoshi kichik baʼzi odamlar: ‹Alloh oʻz Rasulini magʻfirat qilsin, u qurayshga berib, qilichlarimizdan ularning qoni tomib turgan bizni esa tashlab qoʻyyapti›, dedilar», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men kufrni endigina tashlagan baʼzi kishilarga ularning koʻngillarini (Islomga) jalb qilish uchun beryapman. Odamlar mollar bilan ketib, sizlar esa Rasululloh bilan birga uy-joylaringizga qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi? Vallohi, sizlar (ortingizdan) olib qaytadigan narsa ularning olib qaytadigan narsasidan yaxshiroqdir», dedilar. Shunda ular: «Ha, yo Rasululloh, biz rozi boʻldik», dedilar. U zot: «Sizlar (mendan keyin) qattiq oʻzgalarni afzal koʻrishni koʻrasizlar, shunda Allohga va Uning Rasuliga yoʻliqquningizcha sabr qilinglar, men hovuz (Havzi Kavsar) boshida boʻlaman», dedilar. Ular: «Sabr qilamiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳунайн куни Аллоҳ ўз Пайғамбарига Ҳавозин молларидан ўлжа қилиб берган нарсани бергач, Расулуллоҳ ﷺ қурайш кишиларидан баъзиларига юзтадан туя бера бошладилар. Шунда ансорлардан баъзи одамлар: «Аллоҳ Расулуллоҳни мағфират қилсин, у қурайшга бериб, қиличларимиздан уларнинг қони томиб турган бизни эса ташлаб қўйяпти», дедилар. Анас ибн Молик деди: Уларнинг бу сўзлари Расулуллоҳ ﷺ га айтилди. Шунда у зот ансорларга (одам) юбориб, уларни теримдан тикилган бир чодирга тўпладилар. Улар йиғилгач, Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдига келиб: «Сизлар ҳақингизда менга етиб келган бу гап нима?» дедилар. Ансорларнинг фуқаҳолари у зотга: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг етук фикрли кишиларимиз ҳеч нарса демадилар. Аммо биздан ёши кичик баъзи одамлар: ‹Аллоҳ ўз Расулини мағфират қилсин, у қурайшга бериб, қиличларимиздан уларнинг қони томиб турган бизни эса ташлаб қўйяпти›, дедилар», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен куфрни эндигина ташлаган баъзи кишиларга уларнинг кўнгилларини (Исломга) жалб қилиш учун беряпман. Одамлар моллар билан кетиб, сизлар эса Расулуллоҳ билан бирга уй-жойларингизга қайтишингиздан рози бўлмайсизларми? Валлоҳи, сизлар (ортингиздан) олиб қайтадиган нарса уларнинг олиб қайтадиган нарсасидан яхшироқдир», дедилар. Шунда улар: «Ҳа, ё Расулуллоҳ, биз рози бўлдик», дедилар. У зот: «Сизлар (мендан кейин) қаттиқ ўзгаларни афзал кўришни кўрасизлар, шунда Аллоҳга ва Унинг Расулига йўлиққунингизча сабр қилинглар, мен ҳовуз (Ҳавзи Кавсар) бошида бўламан», дедилар. Улар: «Сабр қиламиз», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ لَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مَا أَفَاءَ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ . وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ أَنَسٌ فَلَمْ نَصْبِرْ . وَقَالَ فَأَمَّا أُنَاسٌ حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u: «Alloh oʻz Paygʻambariga Havozin mollaridan oʻlja qilib bergan narsani bergach...» deb, hadisni xuddi shunga oʻxshash naql qildi. Faqat u: Anas dedi: «Biz sabr qila olmadik», dedi. Yana u: «Yoshi kichik baʼzi odamlar (esa)...» dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у: «Аллоҳ ўз Пайғамбарига Ҳавозин молларидан ўлжа қилиб берган нарсани бергач...» деб, ҳадисни худди шунга ўхшаш нақл қилди. Фақат у: Анас деди: «Биз сабр қила олмадик», деди. Яна у: «Ёши кичик баъзи одамлар (эса)...» деди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمِّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ . إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ قَالَ أَنَسٌ قَالُوا نَصْبِرُ . كَرِوَايَةِ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: hadis xuddi shunga oʻxshash naql qilindi. Faqat u: Anas dedi: «Ular: ‹Sabr qilamiz›, dedilar», dedi — Yunusning Zuhriydan (qilgan) rivoyatidagi kabi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ҳадис худди шунга ўхшаш нақл қилинди. Фақат у: Анас деди: «Улар: ‹Сабр қиламиз›, дедилар», деди — Юнуснинг Зуҳрийдан (қилган) ривоятидаги каби.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَنْصَارَ فَقَالَ " أَفِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ " . فَقَالُوا لاَ إِلاَّ ابْنُ أُخْتٍ لَنَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ ابْنَ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ " . فَقَالَ " إِنَّ قُرَيْشًا حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ وَمُصِيبَةٍ وَإِنِّي أَرَدْتُ أَنْ أَجْبُرَهُمْ وَأَتَأَلَّفَهُمْ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَ الأَنْصَارُ شِعْبًا لَسَلَكْتُ شِعْبَ الأَنْصَارِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlarni toʻplab: «Oranglarda oʻzlaringizdan boʻlmagan biror kishi bormi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, faqat bizning bir jiyanimiz bor», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bir qavmning jiyani ulardandir», dedilar. Soʻng u zot: «Quraysh johiliyat va musibatni endigina tashlagan kishilardir. Men ularning koʻnglini koʻtarmoqchi va (Islomga) jalb qilmoqchiman. Odamlar dunyo (mollari) bilan, sizlar esa Rasululloh bilan uy-joylaringizga qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi? Agar odamlar bir vodiydan, ansorlar esa bir soʻqmoqdan yursalar, men albatta ansorlarning soʻqmogʻidan yurar edim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорларни тўплаб: «Орангларда ўзларингиздан бўлмаган бирор киши борми?» дедилар. Улар: «Йўқ, фақат бизнинг бир жиянимиз бор», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қавмнинг жияни улардандир», дедилар. Сўнг у зот: «Қурайш жоҳилият ва мусибатни эндигина ташлаган кишилардир. Мен уларнинг кўнглини кўтармоқчи ва (Исломга) жалб қилмоқчиман. Одамлар дунё (моллари) билан, сизлар эса Расулуллоҳ билан уй-жойларингизга қайтишингиздан рози бўлмайсизларми? Агар одамлар бир водийдан, ансорлар эса бир сўқмоқдан юрсалар, мен албатта ансорларнинг сўқмоғидан юрар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَسَمَ الْغَنَائِمَ فِي قُرَيْشٍ فَقَالَتِ الأَنْصَارُ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعَجَبُ إِنَّ سُيُوفَنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَإِنَّ غَنَائِمَنَا تُرَدُّ عَلَيْهِمْ . فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ " مَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْكُمْ " . قَالُوا هُوَ الَّذِي بَلَغَكَ . وَكَانُوا لاَ يَكْذِبُونَ . قَالَ " أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا إِلَى بُيُوتِهِمْ وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا وَسَلَكَتِ الأَنْصَارُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الأَنْصَارِ أَوْ شِعْبَ الأَنْصَارِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Makka fath qilingach, (Rasululloh ﷺ) gʻanimatlarni quraysh orasida taqsimladilar. Shunda ansorlar: «Bu, haqiqatan, ajoyib ish! Qilichlarimizdan ularning qoni tomib turibdi-yu, gʻanimatlarimiz esa ularga berilyapti», dedilar. Bu (gap) Rasululloh ﷺ ga yetib bordi. U zot ularni toʻplab: «Sizlar haqingizda menga yetib kelgan gap nima?» dedilar. Ular: «(Ha,) sizga yetib kelgan oʻsha (gap)», dedilar — ular yolgʻon gapirmas edilar. U zot: «Odamlar dunyo (mollari) bilan uylariga, sizlar esa Rasululloh bilan uy-joylaringizga qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi? Agar odamlar bir vodiydan yoki soʻqmoqdan, ansorlar esa bir vodiydan yoki soʻqmoqdan yursalar, men albatta ansorlarning vodiysidan yoki ansorlarning soʻqmogʻidan yurar edim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Макка фатҳ қилингач, (Расулуллоҳ ﷺ) ғаниматларни қурайш орасида тақсимладилар. Шунда ансорлар: «Бу, ҳақиқатан, ажойиб иш! Қиличларимиздан уларнинг қони томиб турибди-ю, ғаниматларимиз эса уларга бериляпти», дедилар. Бу (гап) Расулуллоҳ ﷺ га етиб борди. У зот уларни тўплаб: «Сизлар ҳақингизда менга етиб келган гап нима?» дедилар. Улар: «(Ҳа,) сизга етиб келган ўша (гап)», дедилар — улар ёлғон гапирмас эдилар. У зот: «Одамлар дунё (моллари) билан уйларига, сизлар эса Расулуллоҳ билан уй-жойларингизга қайтишингиздан рози бўлмайсизларми? Агар одамлар бир водийдан ёки сўқмоқдан, ансорлар эса бир водийдан ёки сўқмоқдан юрсалар, мен албатта ансорларнинг водийсидан ёки ансорларнинг сўқмоғидан юрар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ، - يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الآخَرِ الْحَرْفَ بَعْدَ الْحَرْفِ - قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ أَقْبَلَتْ هَوَازِنُ وَغَطَفَانُ وَغَيْرُهُمْ بِذَرَارِيِّهِمْ وَنَعَمِهِمْ وَمَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ عَشَرَةُ آلاَفٍ وَمَعَهُ الطُّلَقَاءُ فَأَدْبَرُوا عَنْهُ حَتَّى بَقِيَ وَحْدَهُ - قَالَ - فَنَادَى يَوْمَئِذٍ نِدَاءَيْنِ لَمْ يَخْلِطْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا - قَالَ - فَالْتَفَتَ عَنْ يَمِينِهِ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ " . فَقَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ نَحْنُ مَعَكَ - قَالَ - ثُمَّ الْتَفَتَ عَنْ يَسَارِهِ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ " . قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ نَحْنُ مَعَكَ - قَالَ - وَهُوَ عَلَى بَغْلَةٍ بَيْضَاءَ فَنَزَلَ فَقَالَ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ . فَانْهَزَمَ الْمُشْرِكُونَ وَأَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَنَائِمَ كَثِيرَةً فَقَسَمَ فِي الْمُهَاجِرِينَ وَالطُّلَقَاءِ وَلَمْ يُعْطِ الأَنْصَارَ شَيْئًا فَقَالَتِ الأَنْصَارُ إِذَا كَانَتِ الشِّدَّةُ فَنَحْنُ نُدْعَى وَتُعْطَى الْغَنَائِمُ غَيْرَنَا . فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ " . فَسَكَتُوا فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَذْهَبُونَ بِمُحَمَّدٍ تَحُوزُونَهُ إِلَى بُيُوتِكُمْ " . قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ رَضِينَا . قَالَ فَقَالَ " لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتِ الأَنْصَارُ شِعْبًا لأَخَذْتُ شِعْبَ الأَنْصَارِ " . قَالَ هِشَامٌ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ أَنْتَ شَاهِدٌ ذَاكَ قَالَ وَأَيْنَ أَغِيبُ عَنْهُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hunayn kuni boʻlganda Havozin, Gʻatafon va boshqalar bola-chaqalari va chorvalari bilan kelishdi. Oʻsha kuni Nabiy ﷺ bilan birga oʻn ming (kishi) bor edi va u zot bilan birga (Makka fathida) ozod qilinganlar (tulaqo) ham bor edi. Ular u zotni tashlab orqaga qochib ketdilar, hatto u zot yolgʻiz qoldilar. (Anas) dedi: Oʻsha kuni u zot ikkita nido qildilar, ular orasiga hech narsa qoʻshmadilar. (Anas) dedi: U zot oʻng tomonlariga oʻgirilib: «Ey ansor jamoasi!» dedilar. Ular: «Labbayk, yo Rasululloh, xushxabar boʻlsin, biz siz bilan birgamiz», dedilar. (Anas) dedi: Soʻng u zot chap tomonlariga oʻgirilib: «Ey ansor jamoasi!» dedilar. Ular: «Labbayk, yo Rasululloh, xushxabar boʻlsin, biz siz bilan birgamiz», dedilar. (Anas) dedi: U zot oq xachir ustida edilar, (xachirdan) tushib: «Men Allohning bandasi va Rasulidirman», dedilar. Shunda mushriklar magʻlub boʻldilar, Rasululloh ﷺ koʻp gʻanimatlarga ega boʻldilar va ularni muhojirlar hamda (Makka) ozod qilinganlari orasida taqsimlab, ansorlarga hech narsa bermadilar. Shunda ansorlar: «Qattiqchilik (jang) boʻlganda biz chaqirilamiz, gʻanimatlar esa bizdan boshqaga beriladi», dedilar. Bu (gap) u zotga yetib bordi, u zot ularni bir chodirga toʻplab: «Ey ansor jamoasi, sizlar haqingizda menga yetib kelgan bu gap nima?» dedilar. Ular jim turdilar. Shunda u zot: «Ey ansor jamoasi, odamlar dunyo (mollari) bilan, sizlar esa Muhammadni uy-joylaringizga olib ketib (u bilan birga) qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha, yo Rasululloh, rozi boʻldik», dedilar. (Anas) dedi: U zot: «Agar odamlar bir vodiydan, ansorlar esa bir soʻqmoqdan yursalar, men albatta ansorlarning soʻqmogʻini tutar edim», dedilar. Hishom dedi: Men: «Ey Abu Hamza, sen bunga shohid boʻlganmisan?» dedim. U: «Men undan qayoqqa ham gʻoyib boʻlardim?» dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳунайн куни бўлганда Ҳавозин, Ғатафон ва бошқалар бола-чақалари ва чорвалари билан келишди. Ўша куни Набий ﷺ билан бирга ўн минг (киши) бор эди ва у зот билан бирга (Макка фатҳида) озод қилинганлар (тулақо) ҳам бор эди. Улар у зотни ташлаб орқага қочиб кетдилар, ҳатто у зот ёлғиз қолдилар. (Анас) деди: Ўша куни у зот иккита нидо қилдилар, улар орасига ҳеч нарса қўшмадилар. (Анас) деди: У зот ўнг томонларига ўгирилиб: «Эй ансор жамоаси!» дедилар. Улар: «Лаббайк, ё Расулуллоҳ, хушхабар бўлсин, биз сиз билан биргамиз», дедилар. (Анас) деди: Сўнг у зот чап томонларига ўгирилиб: «Эй ансор жамоаси!» дедилар. Улар: «Лаббайк, ё Расулуллоҳ, хушхабар бўлсин, биз сиз билан биргамиз», дедилар. (Анас) деди: У зот оқ хачир устида эдилар, (хачирдан) тушиб: «Мен Аллоҳнинг бандаси ва Расулидирман», дедилар. Шунда мушриклар мағлуб бўлдилар, Расулуллоҳ ﷺ кўп ғаниматларга эга бўлдилар ва уларни муҳожирлар ҳамда (Макка) озод қилинганлари орасида тақсимлаб, ансорларга ҳеч нарса бермадилар. Шунда ансорлар: «Қаттиқчилик (жанг) бўлганда биз чақириламиз, ғаниматлар эса биздан бошқага берилади», дедилар. Бу (гап) у зотга етиб борди, у зот уларни бир чодирга тўплаб: «Эй ансор жамоаси, сизлар ҳақингизда менга етиб келган бу гап нима?» дедилар. Улар жим турдилар. Шунда у зот: «Эй ансор жамоаси, одамлар дунё (моллари) билан, сизлар эса Муҳаммадни уй-жойларингизга олиб кетиб (у билан бирга) қайтишингиздан рози бўлмайсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа, ё Расулуллоҳ, рози бўлдик», дедилар. (Анас) деди: У зот: «Агар одамлар бир водийдан, ансорлар эса бир сўқмоқдан юрсалар, мен албатта ансорларнинг сўқмоғини тутар эдим», дедилар. Ҳишом деди: Мен: «Эй Абу Ҳамза, сен бунга шоҳид бўлганмисан?» дедим. У: «Мен ундан қаёққа ҳам ғойиб бўлардим?» деди.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ حَدَّثَنِي السُّمَيْطُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ افْتَتَحْنَا مَكَّةَ ثُمَّ إِنَّا غَزَوْنَا حُنَيْنًا فَجَاءَ الْمُشْرِكُونَ بِأَحْسَنِ صُفُوفٍ رَأَيْتُ - قَالَ - فَصُفَّتِ الْخَيْلُ ثُمَّ صُفَّتِ الْمُقَاتِلَةُ ثُمَّ صُفَّتِ النِّسَاءُ مِنْ وَرَاءِ ذَلِكَ ثُمَّ صُفَّتِ الْغَنَمُ ثُمَّ صُفَّتِ النَّعَمُ - قَالَ - وَنَحْنُ بَشَرٌ كَثِيرٌ قَدْ بَلَغْنَا سِتَّةَ آلاَفٍ وَعَلَى مُجَنِّبَةِ خَيْلِنَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ - قَالَ - فَجَعَلَتْ خَيْلُنَا تَلْوِي خَلْفَ ظُهُورِنَا فَلَمْ نَلْبَثْ أَنِ انْكَشَفَتْ خَيْلُنَا وَفَرَّتِ الأَعْرَابُ وَمَنْ نَعْلَمُ مِنَ النَّاسِ - قَالَ - فَنَادَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا لَلْمُهَاجِرِينَ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ " . ثُمَّ قَالَ " يَا لَلأَنْصَارِ يَا لَلأَنْصَارِ " . قَالَ قَالَ أَنَسٌ هَذَا حَدِيثُ عِمِّيَّةٍ . قَالَ قُلْنَا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ - قَالَ - فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَايْمُ اللَّهِ مَا أَتَيْنَاهُمْ حَتَّى هَزَمَهُمُ اللَّهُ - قَالَ - فَقَبَضْنَا ذَلِكَ الْمَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الطَّائِفِ فَحَاصَرْنَاهُمْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى مَكَّةَ فَنَزَلْنَا - قَالَ - فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعْطِي الرَّجُلَ الْمِائَةَ مِنَ الإِبِلِ . ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ كَنَحْوِ حَدِيثِ قَتَادَةَ وَأَبِي التَّيَّاحِ وَهِشَامِ بْنِ زَيْدٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Makkani fath qildik, soʻng Hunaynga gʻazot qildik. Mushriklar men koʻrgan eng goʻzal saflar bilan keldilar. (Anas) dedi: Avval otliqlar saf tortdi, soʻng jangchilar saf tortdi, soʻng ularning ortidan ayollar saf tortdi, soʻng qoʻylar saf tortdi, soʻng tuya-mollar saf tortdi. (Anas) dedi: Biz ham koʻp odam edik, soni olti mingga yetgan edik, otliqlarimizning bir qanotida Xolid ibn Valid bor edi. (Anas) dedi: Otliqlarimiz orqamiz tomon burila boshladi, koʻp oʻtmay otliqlarimiz ochilib qoldi (chekindi) va aʼrobiylar hamda biz tanigan kishilar qochib ketdilar. (Anas) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey muhojirlar! Ey muhojirlar!» deb nido qildilar. Soʻng: «Ey ansorlar! Ey ansorlar!» dedilar. (Anas) dedi: Anas dedi: Bu (koʻp kishidan rivoyat qilingan) jamoa hadisidir. (Anas) dedi: Biz: «Labbayk, yo Rasululloh», dedik. (Anas) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ oldinga oʻtdilar. (Anas) dedi: Vallohi, biz ularning oldiga yetib bormasimizdanoq Alloh ularni magʻlub qildi. (Anas) dedi: Biz oʻsha molni yigʻib oldik, soʻng Toifga yoʻl oldik va ularni qirq kecha qamal qildik. Soʻng Makkaga qaytib, tushdik. (Anas) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ (har) bir kishiga yuztadan tuya bera boshladilar. Soʻng (rovi) hadisning qolganini Qatoda, Abut-Tayyoh va Hishom ibn Zaydning hadisiga oʻxshatib zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Маккани фатҳ қилдик, сўнг Ҳунайнга ғазот қилдик. Мушриклар мен кўрган энг гўзал сафлар билан келдилар. (Анас) деди: Аввал отлиқлар саф тортди, сўнг жангчилар саф тортди, сўнг уларнинг ортидан аёллар саф тортди, сўнг қўйлар саф тортди, сўнг туя-моллар саф тортди. (Анас) деди: Биз ҳам кўп одам эдик, сони олти мингга етган эдик, отлиқларимизнинг бир қанотида Холид ибн Валид бор эди. (Анас) деди: Отлиқларимиз орқамиз томон бурила бошлади, кўп ўтмай отлиқларимиз очилиб қолди (чекинди) ва аъробийлар ҳамда биз таниган кишилар қочиб кетдилар. (Анас) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй муҳожирлар! Эй муҳожирлар!» деб нидо қилдилар. Сўнг: «Эй ансорлар! Эй ансорлар!» дедилар. (Анас) деди: Анас деди: Бу (кўп кишидан ривоят қилинган) жамоа ҳадисидир. (Анас) деди: Биз: «Лаббайк, ё Расулуллоҳ», дедик. (Анас) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ олдинга ўтдилар. (Анас) деди: Валлоҳи, биз уларнинг олдига етиб бормасимизданоқ Аллоҳ уларни мағлуб қилди. (Анас) деди: Биз ўша молни йиғиб олдик, сўнг Тоифга йўл олдик ва уларни қирқ кеча қамал қилдик. Сўнг Маккага қайтиб, тушдик. (Анас) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ (ҳар) бир кишига юзтадан туя бера бошладилар. Сўнг (рови) ҳадиснинг қолганини Қатода, Абут-Тайёҳ ва Ҳишом ибн Зайднинг ҳадисига ўхшатиб зикр қилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ تَمْرَةً فَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الصَّدَقَةِ لأَكَلْتُهَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir dona xurmoni topib qoldilar-da: «Agar sadaqadan boʻlmaganida, uni yegan boʻlardim», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир дона хурмони топиб қолдилар-да: «Агар садақадан бўлмаганида, уни еган бўлардим», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِتَمْرَةٍ بِالطَّرِيقِ فَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الصَّدَقَةِ لأَكَلْتُهَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yoʻlda bir dona xurmoning yonidan oʻtdilar-da: «Agar sadaqadan boʻlmaganida, uni yegan boʻlardim», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ йўлда бир дона хурмонинг ёнидан ўтдилар-да: «Агар садақадан бўлмаганида, уни еган бўлардим», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ تَمْرَةً فَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً لأَكَلْتُهَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir dona xurmoni topib qoldilar-da: «Agar sadaqa boʻlmaganida, uni yegan boʻlardim», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир дона хурмони топиб қолдилар-да: «Агар садақа бўлмаганида, уни еган бўлардим», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ، الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، كِلاَهُمَا عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، ح
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ أَهْدَتْ بَرِيرَةُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَحْمًا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَيْهَا فَقَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Barira Nabiy ﷺ ga oʻziga sadaqa qilingan goʻshtni hadya qildi. Shunda u zot: «U unga sadaqa, bizga esa hadyadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Барира Набий ﷺ га ўзига садақа қилинган гўштни ҳадя қилди. Шунда у зот: «У унга садақа, бизга эса ҳадядир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، ح .
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه ح .
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السُّحُورِ بَرَكَةً " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saharlik qilinglar, chunki saharlikda baraka bordir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саҳарлик қилинглар, чунки саҳарликда барака бордир», — дедилар.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، - رضى الله عنه - قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي رَمَضَانَ فَجِئْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ وَجَاءَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَامَ أَيْضًا حَتَّى كُنَّا رَهْطًا فَلَمَّا حَسَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنَّا خَلْفَهُ جَعَلَ يَتَجَوَّزُ فِي الصَّلاَةِ ثُمَّ دَخَلَ رَحْلَهُ فَصَلَّى صَلاَةً لاَ يُصَلِّيهَا عِنْدَنَا . قَالَ قُلْنَا لَهُ حِينَ أَصْبَحْنَا أَفَطِنْتَ لَنَا اللَّيْلَةَ قَالَ فَقَالَ " نَعَمْ ذَاكَ الَّذِي حَمَلَنِي عَلَى الَّذِي صَنَعْتُ " . قَالَ فَأَخَذَ يُوَاصِلُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَاكَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَأَخَذَ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِهِ يُوَاصِلُونَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا بَالُ رِجَالٍ يُواصِلُونَ إِنَّكُمْ لَسْتُمْ مِثْلِي أَمَا وَاللَّهِ لَوْ تَمَادَّ لِيَ الشَّهْرُ لَوَاصَلْتُ وِصَالاً يَدَعُ الْمُتَعَمِّقُونَ تَعَمُّقَهُمْ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ramazonda namoz oʻqiyotgan edilar, men kelib, u zotning yonlarida turdim. Yana boshqa bir kishi kelib, u ham turdi, hatto bir guruh boʻldik. Nabiy ﷺ bizning orqalarida ekanimizni sezganlarida, namozni yengillashtira boshladilar, soʻng oʻz uylariga kirib, biz oldimizda oʻqimaydigan (uzun) namozni oʻqidilar. (Anas) dedi: Tongga chiqqanimizda u zotga: «Kechasi bizni sezdingizmi?» dedik. (Anas) dedi: U zot: «Ha, oʻsha menga qilgan ishimni qildirdi», dedilar. (Anas) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ visol qila boshladilar, bu (Ramazon) oyining oxirida edi. Ashoblaridan baʼzi kishilar ham visol qila boshladilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Visol qilayotgan kishilarga nima boʻldi? Sizlar menga oʻxshamaysizlar. Ogoh boʻlinglar, Olloh nomi bilan qasamki, agar oy menga uzaytirilsaydi, men shunday visol qilardimki, oxir-oqibat ifrotga ketuvchilar oʻz ifrotlarini tark etardilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Рамазонда намоз ўқиётган эдилар, мен келиб, у зотнинг ёнларида турдим. Яна бошқа бир киши келиб, у ҳам турди, ҳатто бир гуруҳ бўлдик. Набий ﷺ бизнинг орқаларида эканимизни сезганларида, намозни енгиллаштира бошладилар, сўнг ўз уйларига кириб, биз олдимизда ўқимайдиган (узун) намозни ўқидилар. (Анас) деди: Тонгга чиққанимизда у зотга: «Кечаси бизни сездингизми?» дедик. (Анас) деди: У зот: «Ҳа, ўша менга қилган ишимни қилдирди», дедилар. (Анас) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ висол қила бошладилар, бу (Рамазон) ойининг охирида эди. Ашобларидан баъзи кишилар ҳам висол қила бошладилар. Шунда Набий ﷺ: «Висол қилаётган кишиларга нима бўлди? Сизлар менга ўхшамайсизлар. Огоҳ бўлинглар, Оллоҳ номи билан қасамки, агар ой менга узайтирилсайди, мен шундай висол қилардимки, охир-оқибат ифротга кетувчилар ўз ифротларини тарк этардилар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، - رضى الله عنه - قَالَ وَاصَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَوَّلِ شَهْرِ رَمَضَانَ فَوَاصَلَ نَاسٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَقَالَ " لَوْ مُدَّ لَنَا الشَّهْرُ لَوَاصَلْنَا وِصَالاً يَدَعُ الْمُتَعَمِّقُونَ تَعَمُّقَهُمْ إِنَّكُمْ لَسْتُمْ مِثْلِي - أَوْ قَالَ - إِنِّي لَسْتُ مِثْلَكُمْ إِنِّي أَظَلُّ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ramazon oyining boshida visol qildilar, shunda musulmonlardan baʼzi kishilar ham visol qildilar. Bu xabar u zotga yetganda, u zot: «Agar oy bizga uzaytirilsaydi, biz shunday visol qilardikki, ifrotga ketuvchilar oʻz ifrotlarini tark etardilar. Sizlar menga oʻxshamaysizlar — yoki: Men sizlarga oʻxshamayman, — men shunday holatda boʻlamanki, Robbim meni taomlantiradi va sugʻoradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Рамазон ойининг бошида висол қилдилар, шунда мусулмонлардан баъзи кишилар ҳам висол қилдилар. Бу хабар у зотга етганда, у зот: «Агар ой бизга узайтирилсайди, биз шундай висол қилардикки, ифротга кетувчилар ўз ифротларини тарк этардилар. Сизлар менга ўхшамайсизлар — ёки: Мен сизларга ўхшамайман, — мен шундай ҳолатда бўламанки, Роббим мени таомлантиради ва суғоради», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ مُوَرِّقٍ، عَنْ أَنَسٍ، - رضى الله عنه - قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي السَّفَرِ فَمِنَّا الصَّائِمُ وَمِنَّا الْمُفْطِرُ - قَالَ - فَنَزَلْنَا مَنْزِلاً فِي يَوْمٍ حَارٍّ أَكْثَرُنَا ظِلاًّ صَاحِبُ الْكِسَاءِ وَمِنَّا مَنْ يَتَّقِي الشَّمْسَ بِيَدِهِ - قَالَ - فَسَقَطَ الصُّوَّامُ وَقَامَ الْمُفْطِرُونَ فَضَرَبُوا الأَبْنِيَةَ وَسَقَوُا الرِّكَابَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ذَهَبَ الْمُفْطِرُونَ الْيَوْمَ بِالأَجْرِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz safarda Nabiy ﷺ bilan birga edik. Bizdan baʼzimiz roʻzador, baʼzimiz roʻzasiz edik. Issiq kunda bir manzilga tushdik. Bizdan eng koʻp soya egasi choponi bor kishi edi; baʼzimiz quyoshdan qoʻli bilan soyalanardik. Roʻzadorlar (holsizlikdan) yiqildilar, roʻzasizlar esa turib chodirlarni tikdilar va ulovlarni sugʻordilar. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Bugun roʻzasizlar ajrni olib ketdilar›, dedilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз сафарда Набий ﷺ билан бирга эдик. Биздан баъзимиз рўзадор, баъзимиз рўзасиз эдик. Иссиқ кунда бир манзилга тушдик. Биздан энг кўп соя эгаси чопони бор киши эди; баъзимиз қуёшдан қўли билан сояланардик. Рўзадорлар (ҳолсизликдан) йиқилдилар, рўзасизлар эса туриб чодирларни тикдилар ва уловларни суғордилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Бугун рўзасизлар ажрни олиб кетдилар›, дедилар».
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ مُوَرِّقٍ، عَنْ أَنَسٍ، - رضى الله عنه - قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَصَامَ بَعْضٌ وَأَفْطَرَ بَعْضٌ فَتَحَزَّمَ الْمُفْطِرُونَ وَعَمِلُوا وَضَعُفَ الصُّوَّامُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ - قَالَ - فَقَالَ فِي ذَلِكَ " ذَهَبَ الْمُفْطِرُونَ الْيَوْمَ بِالأَجْرِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ safarda edilar. Baʼzilar roʻza tutdi, baʼzilar iftor qildi. Roʻzasizlar belbogʻlarini bogʻlab ish qildilar, roʻzadorlar esa baʼzi ishlardan holsiz boʻlib qoldilar». (Anas) dedi: «Shu haqida (Rasululloh ﷺ): ‹Bugun roʻzasizlar ajrni olib ketdilar›, dedilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ сафарда эдилар. Баъзилар рўза тутди, баъзилар ифтор қилди. Рўзасизлар белбоғларини боғлаб иш қилдилар, рўзадорлар эса баъзи ишлардан ҳолсиз бўлиб қолдилар». (Анас) деди: «Шу ҳақида (Расулуллоҳ ﷺ): ‹Бугун рўзасизлар ажрни олиб кетдилар›, дедилар».
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه ح.
وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَصُومُ حَتَّى يُقَالَ قَدْ صَامَ قَدْ صَامَ . وَيُفْطِرُ حَتَّى يُقَالَ قَدْ أَفْطَرَ قَدْ أَفْطَرَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ (shunchalik) roʻza tutardilarki, hatto: «Roʻza tutdilar, roʻza tutdilar», deyilar edi. Va (shunchalik) roʻza tutmasdilarki, hatto: «Roʻzani ochdilar, roʻzani ochdilar», deyilar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ (шунчалик) рўза тутардиларки, ҳатто: «Рўза тутдилар, рўза тутдилар», дейилар эди. Ва (шунчалик) рўза тутмасдиларки, ҳатто: «Рўзани очдилар, рўзани очдилар», дейилар эди.
وَحَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ بَكْرٍ، عَنْ أَنَسٍ، - رضى الله عنه - قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ جَمِيعًا . قَالَ بَكْرٌ فَحَدَّثْتُ بِذَلِكَ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ لَبَّى بِالْحَجِّ وَحْدَهُ . فَلَقِيتُ أَنَسًا فَحَدَّثْتُهُ بِقَوْلِ ابْنِ عُمَرَ فَقَالَ أَنَسٌ مَا تَعُدُّونَنَا إِلاَّ صِبْيَانًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺ ning haj va umra ikkovini birga (qilib) talbiya aytayotganlarini eshitdim». Bakr (shunday) dedi: Men buni Ibn Umarga aytdim, shunda u: «U zot faqat hajga talbiya aytdilar», dedi. Soʻng Anas bilan uchrashib, Ibn Umarning soʻzini unga aytdim. Shunda Anas: «Sizlar bizlarni faqat bolalar deb hisoblaysizlarmi? Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Labbayka, umra va haj bilan›, deb aytayotganlarini eshitganman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺ нинг ҳаж ва умра икковини бирга (қилиб) талбия айтаётганларини эшитдим». Бакр (шундай) деди: Мен буни Ибн Умарга айтдим, шунда у: «У зот фақат ҳажга талбия айтдилар», деди. Сўнг Анас билан учрашиб, Ибн Умарнинг сўзини унга айтдим. Шунда Анас: «Сизлар бизларни фақат болалар деб ҳисоблайсизларми? Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Лаббайка, умра ва ҳаж билан›, деб айтаётганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنِي سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ، عَنْ مَرْوَانَ الأَصْفَرِ، عَنْ أَنَسٍ، - رضى الله عنه - أَنَّ عَلِيًّا، قَدِمَ مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بِمَ أَهْلَلْتَ " . فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ " لَوْلاَ أَنَّ مَعِيَ الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ali Yamandan kelganida, Nabiy ﷺ unga: «Nima (niyatda) ehrom bogʻlading?» dedilar. U: «Nabiy ﷺ ning ehromlari (bogʻlagan niyati)dek ehrom bogʻladim», dedi. (Nabiy ﷺ): «Agar yonimda qurbonlik hayvoni boʻlmaganida edi, men (umrani oʻtab) ehromdan chiqar edim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Али Ямандан келганида, Набий ﷺ унга: «Нима (ниятда) эҳром боғладинг?» дедилар. У: «Набий ﷺ нинг эҳромлари (боғлаган нияти)дек эҳром боғладим», деди. (Набий ﷺ): «Агар ёнимда қурбонлик ҳайвони бўлмаганида эди, мен (умрани ўтаб) эҳромдан чиқар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، وَعَبْدِ الْعَزِيزِ، بْنِ صُهَيْبٍ وَحُمَيْدٍ أَنَّهُمْ سَمِعُوا أَنَسًا، - رضى الله عنه - قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا " لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا " .
وَحَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، وَحُمَيْدٍ الطَّوِيلِ قَالَ يَحْيَى سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا " . وَقَالَ حُمَيْدٌ قَالَ أَنَسٌ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجٍّ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning ikkovini (umra bilan hajni) birga (niyat qilib): «Labbayka, umra va haj (bilan); labbayka, umra va haj (bilan)», deb talbiya aytganlarini eshitdim. Boshqa rivoyatda: men Nabiy ﷺ ning: «Labbayka, umra va haj (bilan)», deb aytganlarini eshitdim, deyilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг икковини (умра билан ҳажни) бирга (ният қилиб): «Лаббайка, умра ва ҳаж (билан); лаббайка, умра ва ҳаж (билан)», деб талбия айтганларини эшитдим. Бошқа ривоятда: мен Набий ﷺ нинг: «Лаббайка, умра ва ҳаж (билан)», деб айтганларини эшитдим, дейилган.