حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَقَبَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ وَهُوَ مَيِّتٌ حَتَّى رَأَيْتُ الدُّمُوعَ تَسِيلُ عَلَى وَجْهِهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytadilar: Men Rasululloh ﷺni Usmon ibn Mazʼunni vafot etgan holida oʻpayotganlarini koʻrdim, hatto koʻz yoshlari yuzlariga oqayotganini ham koʻrdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтадилар: Мен Расулуллоҳ ﷺни Усмон ибн Мазъунни вафот этган ҳолида ўпаётганларини кўрдим, ҳатто кўз ёшлари юзларига оқаётганини ҳам кўрдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي حَزْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُصَلَّى بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا وَهُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ
Abdulloh ibn Muhammad aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deyayotganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Taom hozir boʻlib turganda ham, kishini ikki nopok (siydik va axlat) qistab turganda ham namoz oʻqilmaydi», deb aytayotganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Таом ҳозир бўлиб турганда ҳам, кишини икки нопок (сийдик ва ахлат) қистаб турганда ҳам намоз ўқилмайди», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَيْءٍ مِنْ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مُعَاهَدَةً مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ nafl namozlarning birortasiga ham bomdoddan oldingi ikki rakaatga rioya qilganlaridek qattiq rioya qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нафл намозларнинг бирортасига ҳам бомдоддан олдинги икки ракаатга риоя қилганларидек қаттиқ риоя қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَتْ فَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا كَانَ قَدْرَ مَا يَنْزِلُ هَذَا وَيَرْقَى هَذَا
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Albatta, Bilol kechasi azon aytadi. Bas, Ibn Ummu Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar». (Oisha) aytdi: Men ularning ikkovi orasida faqat biri (minoradan) tushib, ikkinchisi koʻtariladigan qadar (vaqt) boʻlganini bilaman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Албатта, Билол кечаси азон айтади. Бас, Ибн Умму Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар». (Оиша) айтди: Мен уларнинг иккови орасида фақат бири (минорадан) тушиб, иккинчиси кўтариладиган қадар (вақт) бўлганини биламан.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْبِئْسَمَا عَدَلْتُمُونَا بِالْكَلْبِ وَالْحِمَارِ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ غَمَزَ يَعْنِي رِجْلِي فَضَمَمْتُهَا إِلَيَّ ثُمَّ يَسْجُدُ
Qosim (rahimahulloh) Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi. U (Oisha) aytadilar: Bizni eshak va itga tenglashtirganingiz qanchalik yomon! Darhaqiqat, men Rasululloh ﷺni namoz oʻqiyotganlarini, men esa u zotning oldida koʻndalang boʻlib (yotganimni) koʻrganman. U zot sajda qilmoqchi boʻlganlarida, oyogʻimga ishora qilardilar (yengilgina turtardilar), men uni oʻzimga tortib olardim, soʻng u zot sajda qilardilar.Қосим (раҳимаҳуллоҳ) Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади. У (Оиша) айтадилар: Бизни эшак ва итга тенглаштирганингиз қанчалик ёмон! Дарҳақиқат, мен Расулуллоҳ ﷺни намоз ўқиётганларини, мен эса у зотнинг олдида кўндаланг бўлиб (ётганимни) кўрганман. У зот сажда қилмоқчи бўлганларида, оёғимга ишора қилардилар (енгилгина туртардилар), мен уни ўзимга тортиб олардим, сўнг у зот сажда қилардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا مَالِكٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْرُمُ مِنْ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنْ الْوِلَادَةِقَالَ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Tugʻilish sababli harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi», dedilar. (Molik) aytdi: Menga Abdulloh ibn Abu Bakr Amradan, u Oishadan, u Nabiy ﷺdan shuning oʻxshashini hadis aytdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Туғилиш сабабли ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади», дедилар. (Молик) айтди: Менга Абдуллоҳ ибн Абу Бакр Амрадан, у Оишадан, у Набий ﷺдан шунинг ўхшашини ҳадис айтди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْفَقَتْ وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ إِذَا أَطْعَمَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيةَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا غَيْرَ مُفْسِدَةٍ كَانَ لَهَا أَجْرُهَا وَلَهُ مِثْلُ ذَلِكَ بِمَا كَسَبَ وَلَهَا بِمَا أَنْفَقَتْ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol xarj qilsa» — Ibn Numayr: «Ayol eri uyidan (birovga) yedirsa», dedi; Abu Muoviya esa: «Ayol buzgʻunchilik qilmagan holda eri uyidan xarj qilsa» — dedi — «unga oʻz ajri boʻladi, eriga esa kasb qilgani uchun shunga oʻxshash (ajr), ayolga xarj qilgani uchun (ajr), xazinabonga ham xuddi shunday (ajr) boʻladi», dedilar. Abu Muoviya: «Ularning ajrlaridan hech narsa kamaymagan holda», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл харж қилса» — Ибн Нумайр: «Аёл эри уйидан (бировга) едирса», деди; Абу Муовия эса: «Аёл бузғунчилик қилмаган ҳолда эри уйидан харж қилса» — деди — «унга ўз ажри бўлади, эрига эса касб қилгани учун шунга ўхшаш (ажр), аёлга харж қилгани учун (ажр), хазинабонга ҳам худди шундай (ажр) бўлади», дедилар. Абу Муовия: «Уларнинг ажрларидан ҳеч нарса камаймаган ҳолда», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُرَيْحُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَتْنِى عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَالْمَوْتُ قَبْلَ لِقَاءِ اللَّهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh azza va jallaga uchrashishni sevsa, Alloh ham unga uchrashishni sevadi. Kim Allohga uchrashishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga uchrashishni yomon koʻradi. Oʻlim esa Allohga uchrashishdan oldindir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ азза ва жаллага учрашишни севса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни севади. Ким Аллоҳга учрашишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни ёмон кўради. Ўлим эса Аллоҳга учрашишдан олдиндир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ جَابِرِ بْنِ صُبْحٍ قَالَ سَمِعْتُ خِلَاسًا قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَبِيتُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الشِّعَارِ الْوَاحِدِ وَأَنَا طَامِثٌ حَائِضٌ قَالَتْ فَإِنْ أَصَابَهُ مِنِّي شَيْءٌ غَسَلَهُ لَمْ يَعْدُ مَكَانَهُ وَصَلَّى فِيهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men hayzli, oyboshi vaqtida boʻlganimda ham men bilan Rasululloh ﷺ bitta ich kiyim (choyshab) ichida tunar edik. (Oisha) aytdi: Agar u zotga mendan biror narsa tegib qolsa, u zot faqat oʻsha joyini yuvar, undan oshirmas, soʻng oʻsha kiyimda namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ҳайзли, ойбоши вақтида бўлганимда ҳам мен билан Расулуллоҳ ﷺ битта ич кийим (чойшаб) ичида тунар эдик. (Оиша) айтди: Агар у зотга мендан бирор нарса тегиб қолса, у зот фақат ўша жойини ювар, ундан оширмас, сўнг ўша кийимда намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُ أَوْ يُقَبِّلُنِي وَهُوَ صَائِمٌ وَأَيُّكُمْ كَانَ أَمْلَكَ لِإِرْبِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda oʻpar edilar — yoki: meni oʻpar edilar. Sizlardan qaysingiz Rasululloh ﷺdan koʻra oʻz nafsini yaxshiroq tuta olardi?Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда ўпар эдилар — ёки: мени ўпар эдилар. Сизлардан қайсингиз Расулуллоҳ ﷺдан кўра ўз нафсини яхшироқ тута оларди?
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعَوِّذُ بَعْضَ أَهْلِهِ يَمْسَحُهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ أَذْهِبْ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ وَاشْفِ إِنَّكَ أَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًاقَالَ فَذَكَرْتُهُ لِمَنْصُورٍ فَحَدَّثَنِي عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz ahlidan baʼzisiga oʻng qoʻllari bilan silagan holda panoh tilab: «Azhibil-baʼs, Robban-nos, vashfi, innaka Antash-Shofiy, lo shifoʼa illo shifoʼuk, shifoʼan lo yugʻodiru saqaman (Dardni ketkaz, ey odamlar Robbi, shifo ber; Shifo beruvchi Sensan, Sening shifoyingdan boshqa shifo yoʻq; hech qanday kasallik qoldirmaydigan shifo ber)», der edilar. (Roviy) aytdi: Men buni Mansurga aytdim, u menga Ibrohimdan, u Masruqdan, u Oishadan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз аҳлидан баъзисига ўнг қўллари билан силаган ҳолда паноҳ тилаб: «Азҳибил-баъс, Роббан-нос, вашфи, иннака Анташ-Шофий, ло шифўа илло шифўук, шифўан ло юғодиру сақаман (Дардни кетказ, эй одамлар Робби, шифо бер; Шифо берувчи Сенсан, Сенинг шифойингдан бошқа шифо йўқ; ҳеч қандай касаллик қолдирмайдиган шифо бер)», дер эдилар. (Ровий) айтди: Мен буни Мансурга айтдим, у менга Иброҳимдан, у Масруқдан, у Оишадан шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَلَا شَاةً وَلَا بَعِيرًا وَلَا أَوْصَى بِشَيْءٍحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ طَعَامِ زَوْجِهَا فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَقَالَ لَا يَنْقُصُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ شَيْئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ na bir dinor, na bir dirham, na bir qoʻy, na bir tuya qoldirdilar va biror narsa haqida vasiyat ham qilmadilar». Abdurrazzoq Sufyondan, u Aʼmashdan, u Shaqiqdan, u Masruqdan, u Oishadan, u Nabiy ﷺdan: «Ayol eri taomidan xarj qilsa...» deb, uning maʼnosini zikr qildi va: «Ularning biri ikkinchisining (ajridan) hech narsani kamaytirmaydi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ на бир динор, на бир дирҳам, на бир қўй, на бир туя қолдирдилар ва бирор нарса ҳақида васият ҳам қилмадилар». Абдурраззоқ Суфёндан, у Аъмашдан, у Шақиқдан, у Масруқдан, у Оишадан, у Набий ﷺдан: «Аёл эри таомидан харж қилса...» деб, унинг маъносини зикр қилди ва: «Уларнинг бири иккинчисининг (ажридан) ҳеч нарсани камайтирмайди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَتْ عَلَيْهَا يَهُودِيَّةٌ اسْتَوْهَبَتْهَا طِيبًا فَوَهَبَتْ لَهَا عَائِشَةُ فَقَالَتْ أَجَارَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالَتْ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ حَتَّى جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِلْقَبْرِ عَذَابًا قَالَ نَعَمْ إِنَّهُمْ لَيُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ عَذَابًا تَسْمَعُهُ الْبَهَائِمُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning huzuriga bir yahudiy ayol kirib, undan atir soʻradi. Oisha unga (atir) berdi. Shunda u ayol: «Alloh seni qabr azobidan asrasin», dedi. (Oisha) aytdi: Bu narsa qalbimga tushib qoldi; nihoyat Rasululloh ﷺ kelganlarida buni u zotga aytdim va: «Yo Rasululloh, qabrning azobi bormi?» dedim. U zot: «Ha, albatta ular oʻz qabrlarida shunday azoblanadilarki, uni hayvonlar eshitadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг ҳузурига бир яҳудий аёл кириб, ундан атир сўради. Оиша унга (атир) берди. Шунда у аёл: «Аллоҳ сени қабр азобидан асрасин», деди. (Оиша) айтди: Бу нарса қалбимга тушиб қолди; ниҳоят Расулуллоҳ ﷺ келганларида буни у зотга айтдим ва: «Ё Расулуллоҳ, қабрнинг азоби борми?» дедим. У зот: «Ҳа, албатта улар ўз қабрларида шундай азобланадиларки, уни ҳайвонлар эшитади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ فَأَغْلَظَ لَهُمَا وَسَبَّهُمَا قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمَنْ أَصَابَ مِنْكَ خَيْرًا مَا أَصَابَ هَذَانِ مِنْكَ خَيْرًا قَالَتْ فَقَالَ أَوَمَا عَلِمْتِ مَا عَاهَدْتُ عَلَيْهِ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ أَوْ جَلَدْتُهُ أَوْ لَعَنْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ مَغْفِرَةً وَعَافِيَةً وَكَذَا وَكَذَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga ikki kishi kirdi, u zot ularga qattiq muomala qilib, ularni soʻkdilar. (Oisha) aytdi: Men: «Yo Rasululloh, sizdan yaxshilik topgan kishilar (bor); bu ikkovi esa sizdan yaxshilik topmadi», dedim. Shunda u zot: «Men Robbim azza va jalla bilan nimaga ahdlashganimni bilmaysanmi? Men: ‹Allohim, qaysi bir moʻminni soʻkkan yoki uni urgan yoxud laʼnat qilgan boʻlsam, buni unga magʻfirat va ofiyat qil, va shunday-shunday (qil)›, deb aytganman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига икки киши кирди, у зот уларга қаттиқ муомала қилиб, уларни сўкдилар. (Оиша) айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, сиздан яхшилик топган кишилар (бор); бу иккови эса сиздан яхшилик топмади», дедим. Шунда у зот: «Мен Роббим азза ва жалла билан нимага аҳдлашганимни билмайсанми? Мен: ‹Аллоҳим, қайси бир мўминни сўккан ёки уни урган ёхуд лаънат қилган бўлсам, буни унга мағфират ва офият қил, ва шундай-шундай (қил)›, деб айтганман», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَمْرٍ فَتَنَزَّهَ عَنْهُ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَضِبَ حَتَّى بَانَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ قَوْمٍ يَرْغَبُونَ عَمَّا رُخِّصَ لِي فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأَنَا أَعْلَمُهُمْ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَأَشَدُّهُمْ لَهُ خَشْيَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ishga (uni qilishga) ruxsat berdilar, lekin odamlardan baʼzilari undan (taqvo niyatida) tiyilib qoldilar. Bu xabar Nabiy ﷺga yetib bordi, shunda u zot shu qadar gʻazablandilarki, hatto gʻazab yuzlarida bilinib qoldi. Soʻng (u zot): «Menga ruxsat berilgan narsadan baʼzi qavmlar tiyilishlariga nima boʻldi? Allohga qasamki, men ulardan koʻra Allohni yaxshiroq bilaman va undan koʻproq qoʻrqaman», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ишга (уни қилишга) рухсат бердилар, лекин одамлардан баъзилари ундан (тақво ниятида) тийилиб қолдилар. Бу хабар Набий ﷺга етиб борди, шунда у зот шу қадар ғазабландиларки, ҳатто ғазаб юзларида билиниб қолди. Сўнг (у зот): «Менга рухсат берилган нарсадан баъзи қавмлар тийилишларига нима бўлди? Аллоҳга қасамки, мен улардан кўра Аллоҳни яхшироқ биламан ва ундан кўпроқ қўрқаман», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ فَلَمْ يَعْدُدْهَا عَلَيْنَا شَيْئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyor qilishga (qoʻydilar), biz u zotni ixtiyor qildik, u zot bunda bizning zimmamizga hech narsani (taloq deb) hisoblamadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёр қилишга (қўйдилар), биз у зотни ихтиёр қилдик, у зот бунда бизнинг зиммамизга ҳеч нарсани (талоқ деб) ҳисобламадилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَوِّذُ بِهَذِهِ الْكَلِمَاتِ أَذْهِبْ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ اشْفِ وَأَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا قَالَتْ فَلَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَخَذْتُ بِيَدِهِ فَجَعَلْتُ أَمْسَحُهُ بِهَا وَأَقُولُهَا قَالَتْ فَنَزَعَ يَدَهُ مِنِّي ثُمَّ قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَأَلْحِقْنِي بِالرَّفِيقِ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَتْ فَكَانَ هَذَا آخِرَ مَا سَمِعْتُ مِنْ كَلَامِهِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا عَادَ مَرِيضًا مَسَحَهُ بِيَدِهِ وَقَالَ أَذْهِبْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ushbu kalimalar bilan panoh tilar edilar: «Azhibil-baʼs, Robban-nos, ishfi, va Antash-Shofiy, lo shifoʼa illo shifoʼuk, shifoʼan lo yugʻodiru saqaman (Dardni ketkaz, ey odamlar Robbi; shifo ber, Shifo beruvchi Sensan; Sening shifoyingdan boshqa shifo yoʻqdir; hech qanday kasallik qoldirmaydigan shifo ber)». (Oisha) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasalliklarida ogʻirlashganlarida, men u zotning qoʻllaridan ushlab, uni silar va shu (duo)ni oʻqir edim. (Oisha) aytdi: U zot qoʻllarini mendan tortib olib: «Robbim, meni magʻfirat qil va meni (oliy) hamrohga qoʻshgin», dedilar. Abu Muoviya aytdi: (Oisha) dedi: Mana shu men u zotning soʻzlaridan eshitgan eng oxirgisi boʻldi. Ibn Jaʼfar aytdi: Nabiy ﷺ bemorni koʻrgani borganlarida uni qoʻllari bilan silar va: «Azhib...» — der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ушбу калималар билан паноҳ тилар эдилар: «Азҳибил-баъс, Роббан-нос, ишфи, ва Анташ-Шофий, ло шифўа илло шифўук, шифўан ло юғодиру сақаман (Дардни кетказ, эй одамлар Робби; шифо бер, Шифо берувчи Сенсан; Сенинг шифойингдан бошқа шифо йўқдир; ҳеч қандай касаллик қолдирмайдиган шифо бер)». (Оиша) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликларида оғирлашганларида, мен у зотнинг қўлларидан ушлаб, уни силар ва шу (дуо)ни ўқир эдим. (Оиша) айтди: У зот қўлларини мендан тортиб олиб: «Роббим, мени мағфират қил ва мени (олий) ҳамроҳга қўшгин», дедилар. Абу Муовия айтди: (Оиша) деди: Мана шу мен у зотнинг сўзларидан эшитган энг охиргиси бўлди. Ибн Жаъфар айтди: Набий ﷺ беморни кўргани борганларида уни қўллари билан силар ва: «Азҳиб...» — дер эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَرَقَهَا سَارِقٌ فَدَعَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسَبِّخِي عَنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning biror narsasi oʻgʻirlanib, u (oʻgʻrining) yomonligini tilab, qargʻay boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Uning (gunohini) yengillatib yuborma», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг бирор нарсаси ўғирланиб, у (ўғрининг) ёмонлигини тилаб, қарғай бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Унинг (гуноҳини) енгиллатиб юборма», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ ثَابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Masjiddan menga xumra (joynamoz)ni olib ber», dedilar. (Oisha) aytdi: Men: «Men hayzliman», dedim. U zot: «Hayzing qoʻlingda emas-ku», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Масжиддан менга хумра (жойнамоз)ни олиб бер», дедилар. (Оиша) айтди: Мен: «Мен ҳайзлиман», дедим. У зот: «Ҳайзинг қўлингда эмас-ку», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَيَحْيَى الْمَعْنَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي عَمْرٍو مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَأْمِرُوا النِّسَاءَ فِي أَبْضَاعِهِنَّ قَالَ قِيلَ فَإِنَّ الْبِكْرَ تَسْتَحْيِي أَنْ تَكَلَّمَ قَالَ سُكُوتُهَا إِذْنُهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayollardan oʻz (nikohlari) haqida izn soʻranglar», dedilar. (Roviy) aytdi: «Bokira qiz gapirishdan uyaladi-ku», deyildi. U zot: «Uning sukuti — uning iznidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёллардан ўз (никоҳлари) ҳақида изн сўранглар», дедилар. (Ровий) айтди: «Бокира қиз гапиришдан уялади-ку», дейилди. У зот: «Унинг сукути — унинг изнидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ثَقُلَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا يَوْمُ الِاثْنَيْنِ قَالَ فَأَيُّ يَوْمٍ قُبِضَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْنَا قُبِضَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِقَالَ فَإِنِّي أَرْجُو مَا بَيْنِي وَبَيْنَ اللَّيْلِ قَالَتْ وَكَانَ عَلَيْهِ ثَوْبٌ فِيهِ رَدْعٌ مِنْ مِشْقٍ فَقَالَ إِذَا أَنَا مِتُّ فَاغْسِلُوا ثَوْبِي هَذَا وَضُمُّوا إِلَيْهِ ثَوْبَيْنِ جَدِيدَيْنِ فَكَفِّنُونِي فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ فَقُلْنَا أَفَلَا نَجْعَلُهَا جُدُدًا كُلَّهَا قَالَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا هُوَ لِلْمُهْلَةِ قَالَتْ فَمَاتَ لَيْلَةَ الثُّلَاثَاءِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakrning holi ogʻirlashganida, u: «Bugun qaysi kun?» dedi. Biz: «Dushanba kuni», dedik. U: «Rasululloh ﷺ qaysi kuni vafot etgan edilar?» dedi. Biz: «Dushanba kuni vafot etganlar», dedik. U: «Men oʻzim bilan kecha orasidagi (vaqtdan) umid qilaman», dedi. (Oisha) aytdi: Uning ustida qizil boʻyoq izi bor bir kiyim bor edi. U: «Men oʻlsam, mana shu kiyimimni yuvinglar va unga ikkita yangi kiyim qoʻshib, meni uch kiyimga kafanlanglar», dedi. Biz: «Hammasini yangi qilsak boʻlmaydimi?» dedik. U: «Yoʻq, u faqat (tuproqda) chirish uchundir», dedi. (Oisha) aytdi: U seshanba kechasi vafot etdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Бакрнинг ҳоли оғирлашганида, у: «Бугун қайси кун?» деди. Биз: «Душанба куни», дедик. У: «Расулуллоҳ ﷺ қайси куни вафот этган эдилар?» деди. Биз: «Душанба куни вафот этганлар», дедик. У: «Мен ўзим билан кеча орасидаги (вақтдан) умид қиламан», деди. (Оиша) айтди: Унинг устида қизил бўёқ изи бор бир кийим бор эди. У: «Мен ўлсам, мана шу кийимимни ювинглар ва унга иккита янги кийим қўшиб, мени уч кийимга кафанланглар», деди. Биз: «Ҳаммасини янги қилсак бўлмайдими?» дедик. У: «Йўқ, у фақат (тупроқда) чириш учундир», деди. (Оиша) айтди: У сешанба кечаси вафот этди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلَاثُ قَضِيَّاتٍ أَرَادَ أَهْلُهَا أَنْ يَبِيعُوهَا وَيَشْتَرِطُوا الْوَلَاءَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ قَالَ وَعُتِقَتْ فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا قَالَتْ وَكَانَ النَّاسُ يَتَصَدَّقُونَ عَلَيْهَا فَتُهْدِي لَنَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَكُمْ هَدِيَّةٌ فَكُلُوهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barirada uchta masala boʻldi: egalari uni sotib, valosini shart qilmoqchi boʻldilar. Men buni Nabiy ﷺga aytdim. (U zot): «Uni sotib ol va ozod qil, chunki valo faqat ozod qilgan kishiga tegishli», dedilar. (Roviy) aytdi: U ozod boʻldi va Rasululloh ﷺ uni (eri bilan nikohda qolish-qolmaslik) ixtiyoriga qoʻydilar, u oʻzini ixtiyor qildi. (Oisha) aytdi: Odamlar unga sadaqa berar, u esa bizga hadya qilar edi. Men buni Nabiy ﷺga aytdim. (U zot): «U (taom) unga sadaqa, sizlarga esa hadyadir, shuni yenglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барирада учта масала бўлди: эгалари уни сотиб, валосини шарт қилмоқчи бўлдилар. Мен буни Набий ﷺга айтдим. (У зот): «Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишига тегишли», дедилар. (Ровий) айтди: У озод бўлди ва Расулуллоҳ ﷺ уни (эри билан никоҳда қолиш-қолмаслик) ихтиёрига қўйдилар, у ўзини ихтиёр қилди. (Оиша) айтди: Одамлар унга садақа берар, у эса бизга ҳадя қилар эди. Мен буни Набий ﷺга айтдим. (У зот): «У (таом) унга садақа, сизларга эса ҳадядир, шуни енглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ وَابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمِنْ كُلِّ اللَّيْلِ قَدْ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْتَهَى وِتْرُهُ إِلَى السَّحَرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechaning har bir (qismi)da vitr oʻqigan — vitrlari sahar (vaqti)ga (qadar) yetib borgan».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ҳар бир (қисми)да витр ўқиган — витрлари саҳар (вақти)га (қадар) етиб борган».
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ امْرَأَةٌ تَدْخُلُ عَلَيْهَا تَذْكُرُ مِنْ اجْتِهَادِهَا قَالَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَا دُووِمَ عَلَيْهِ وَإِنْ قَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning huzuriga bir ayol kirib turar, uning (koʻp) ibodat qilishi zikr qilinar edi. (Roviy) aytdi: Buni Nabiy ﷺga aytishdi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh azza va jallaga eng suyukli din (amal) — oz boʻlsa ham, unga doimiy amal qilinganidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг ҳузурига бир аёл кириб турар, унинг (кўп) ибодат қилиши зикр қилинар эди. (Ровий) айтди: Буни Набий ﷺга айтишди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жаллага энг суюкли дин (амал) — оз бўлса ҳам, унга доимий амал қилинганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمِيصَةٌ فَأَعْطَاهَا أَبَا جَهْمَةَ وَأَخَذَ أَنْبِجَانِيَّةً لَهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْخَمِيصَةَ هِيَ خَيْرٌ مِنْ الْأَنْبِجَانِيَّةِ قَالَ فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ أَنْظُرُ إِلَى عَلَمِهَا فِي الصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning naqshli bir xamisa (chopon)lari bor edi; u zot uni Abu Jahmga berib, uning anbijoniysini (naqshsiz qoʻpol matosini) oldilar. Shunda: «Yo Rasululloh, xamisa anbijoniydan yaxshiroq edi-ku», deyishdi. (Roviy) aytdi: U zot: «Men namozda uning naqshiga qarab qoldim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг нақшли бир хамиса (чопон)лари бор эди; у зот уни Абу Жаҳмга бериб, унинг анбижонийсини (нақшсиз қўпол матосини) олдилар. Шунда: «Ё Расулуллоҳ, хамиса анбижонийдан яхшироқ эди-ку», дейишди. (Ровий) айтди: У зот: «Мен намозда унинг нақшига қараб қолдим», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَدَّنَ وَثَقُلَ يَقْرَأُ مَا شَاءَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا غَبَرَ مِنْ السُّورَةِ ثَلَاثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهَا ثُمَّ سَجَدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tanalari toʻlishib, ogʻirlashib qolganlarida, oʻtirgan holda Alloh azza va jalla xohlagan (miqdorda) qiroat qilar, suradan oʻttiz yoki qirq oyat qolganda tik turib, uni qiroat qilar, soʻng sajda qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таналари тўлишиб, оғирлашиб қолганларида, ўтирган ҳолда Аллоҳ азза ва жалла хоҳлаган (миқдорда) қироат қилар, сурадан ўттиз ёки қирқ оят қолганда тик туриб, уни қироат қилар, сўнг сажда қилар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْتَى بِالصِّبْيَانَ فَيَدْعُو لَهُمْ وَإِنَّهُ أُتِيَ بِصَبِيٍّ فَبَالَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُبُّوا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlariga bolalar keltirilar, u zot ularga duo qilar edilar. Bir bola keltirilib, u zotning ustlariga siyib yubordi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uning ustiga suv quyib yuboringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига болалар келтирилар, у зот уларга дуо қилар эдилар. Бир бола келтирилиб, у зотнинг устларига сийиб юборди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг устига сув қуйиб юборинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ الْآيَاتُ مِنْ آخِرِ الْبَقَرَةِ فِي الرِّبَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَسْجِدِ وَحَرَّمَ التِّجَارَةَ فِي الْخَمْرِحَدَّثَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ سَمِعْتُ أَبَا الضُّحَى مَعْنَاهُ يَعْنِي لَمَّا نَزَلَتْ الْآيَاتُ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Baqara surasining oxiridagi ribo haqidagi oyatlar nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ masjidga chiqib, xamr savdosini harom qildilar. Ibn Jaʼfar Shuʼbadan, u Sulaymondan, u Abu Zuhodan shuning maʼnosini rivoyat qildi, yaʼni: Baqara surasining oxiridagi oyatlar nozil boʻlganida (deb aytdi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бақара сурасининг охиридаги рибо ҳақидаги оятлар нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ масжидга чиқиб, хамр савдосини ҳаром қилдилар. Ибн Жаъфар Шуъбадан, у Сулаймондан, у Абу Зуҳодан шунинг маъносини ривоят қилди, яъни: Бақара сурасининг охиридаги оятлар нозил бўлганида (деб айтди).
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ لَقَدْ جَاءَتْ الْمُجَادِلَةُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُكَلِّمُهُ وَأَنَا فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ مَا أَسْمَعُ مَا تَقُولُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ovozlarni oʻz eshitishi bilan qamrab olgan Allohga hamd boʻlsin! Mujodala qiluvchi ayol Nabiy ﷺ huzuriga kelib, u zot bilan gaplashdi, men esa uy chetida edim va uning nima deyayotganini eshitmasdim. Shunda Alloh azza va jalla: {Alloh eri toʻgʻrisida sen bilan bahslashgan (ayol)ning soʻzini eshitdi} — oyatning oxirigacha — (oyatni) nozil qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Овозларни ўз эшитиши билан қамраб олган Аллоҳга ҳамд бўлсин! Мужодала қилувчи аёл Набий ﷺ ҳузурига келиб, у зот билан гаплашди, мен эса уй четида эдим ва унинг нима деяётганини эшитмасдим. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Аллоҳ эри тўғрисида сен билан баҳслашган (аёл)нинг сўзини эшитди} — оятнинг охиригача — (оятни) нозил қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَ حَمْزَةُ الْأَسْلَمِيُّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ أَسْرُدُ الصَّوْمَ أَفَأَصُومُ فِي السَّفَرِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hamza al-Aslamiy Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men roʻzani uzluksiz tutadigan kishiman, safarda roʻza tutaveraymi?» dedi. (Roviy) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Xohlasang tut, xohlasang roʻzangni och», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳамза ал-Асламий Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен рўзани узлуксиз тутадиган кишиман, сафарда рўза тутаверайми?» деди. (Ровий) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Хоҳласанг тут, хоҳласанг рўзангни оч», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ مَادَّةً وَإِنَّ مَوَادَّ قُرَيْشٍ مَوَالِيهِمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir qavmning bir madadi (suyanchigʻi) bor; Qurayshning madadlari esa ularning mavlolaridir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир қавмнинг бир мадади (суянчиғи) бор; Қурайшнинг мададлари эса уларнинг мавлоларидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ تُبَالَةَ بِنْتِ يَزِيدَ الْعَبْشَمِيَّةِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنَّا نَنْبِذُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سِقَاءٍ فَنَأْخُذُ قَبْضَةً مِنْ زَبِيبٍ أَوْ قَبْضَةً مِنْ تَمْرٍ فَنَطْرَحُهَا فِي السِّقَاءِ ثُمَّ نَصُبُّ عَلَيْهَا الْمَاءَ لَيْلًا فَيَشْرَبُهُ نَهَارًا أَوْ نَهَارًا فَيَشْرَبُهُ لَيْلًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ uchun meshda nabiz (sharbat) tayyorlar edik: bir siqim mayiz yoki bir siqim xurmo olib, uni meshga solar, soʻng ustiga kechasi suv quyar edik — u zot uni kunduzi ichardilar; yoki kunduzi (quyar edik) — u zot uni kechasi ichardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ учун мешда набиз (шарбат) тайёрлар эдик: бир сиқим майиз ёки бир сиқим хурмо олиб, уни мешга солар, сўнг устига кечаси сув қуяр эдик — у зот уни кундузи ичардилар; ёки кундузи (қуяр эдик) — у зот уни кечаси ичардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْقُرَشِيُّ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ائْتِنِي بِكَتِفٍ أَوْ لَوْحٍ حَتَّى أَكْتُبَ لِأَبِي بَكْرٍ كِتَابًا لَا يُخْتَلَفُ عَلَيْهِ فَلَمَّا ذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَقُومَ قَالَ أَبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ أَنْ يُخْتَلَفَ عَلَيْكَ يَا أَبَا بَكْرٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning hollari ogʻirlashganida, u zot Abdurrahmon ibn Abu Bakrga: «Menga bir kurak suyagi yoki taxta keltir, Abu Bakr uchun bir yozuv yozay — unga (uning haqida) ixtilof qilinmasin», dedilar. Abdurrahmon turmoqchi boʻlganida, u zot: «Alloh ham, moʻminlar ham senga qarshi ixtilof qilinishidan bosh tortadilar, ey Abu Bakr», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳоллари оғирлашганида, у зот Абдурраҳмон ибн Абу Бакрга: «Менга бир курак суяги ёки тахта келтир, Абу Бакр учун бир ёзув ёзай — унга (унинг ҳақида) ихтилоф қилинмасин», дедилар. Абдурраҳмон турмоқчи бўлганида, у зот: «Аллоҳ ҳам, мўминлар ҳам сенга қарши ихтилоф қилинишидан бош тортадилар, эй Абу Бакр», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حُوسِبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عُذِّبَ قَالَتْ فَقُلْتُ أَلَيْسَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا} قَالَ لَيْسَ ذَلِكَ بِالْحِسَابِ وَلَكِنَّ ذَلِكَ الْعَرْضُ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عُذِّبَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim qiyomat kuni hisob-kitob qilinsa, azoblanadi». Men: «Alloh azza va jalla: {Tezda unga oson hisob bilan hisob qilinur} demaganmidi?» dedim. U zot dedilar: «Bu (oyatdagi) hisob emas, balki bu faqat (amallarni) koʻrsatishdir. Kim qiyomat kuni hisob-kitobda qattiq surishtirilsa, azoblanadi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким қиёмат куни ҳисоб-китоб қилинса, азобланади». Мен: «Аллоҳ азза ва жалла: {Тезда унга осон ҳисоб билан ҳисоб қилинур} демаганмиди?» дедим. У зот дедилар: «Бу (оятдаги) ҳисоб эмас, балки бу фақат (амалларни) кўрсатишдир. Ким қиёмат куни ҳисоб-китобда қаттиқ суриштирилса, азобланади».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ سُوَيْدٍ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dubbo (qovoq idish), hantam, naqir va muzaffatdan qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дуббо (қовоқ идиш), ҳантам, нақир ва музаффатдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا بُرْدُ بْنُ سِنَانٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ غُضَيْفِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَرَأَيْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ مِنْ الْجَنَابَةِ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ أَوْ فِي آخِرِهِ قَالَتْ رُبَّمَا اغْتَسَلَ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا اغْتَسَلَ فِي آخِرِهِ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً قُلْتُ أَرَأَيْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوتِرُ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ أَوْ فِي آخِرِهِ قَالَتْ رُبَّمَا أَوْتَرَ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا أَوْتَرَ فِي آخِرِهِ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً قُلْتُ أَرَأَيْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَجْهَرُ بِالْقُرْآنِ أَوْ يُخَافِتُ بِهِ قَالَتْ رُبَّمَا جَهَرَ بِهِ وَرُبَّمَا خَافَتَ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً
Gʻudayf ibn al-Horis aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Aytingchi, Rasululloh ﷺ janobatdan kechaning avvalida gʻusl qilarmidilar yoki oxirida?» — deb soʻradim. U: «Baʼzan kechaning avvalida gʻusl qilar, baʼzan oxirida gʻusl qilar edilar», — dedi. Men: «Allohu akbar! Bu ishni keng (qulay) qilgan Allohga hamd boʻlsin», — dedim. Men: «Aytingchi, Rasululloh ﷺ vitrni kechaning avvalida oʻqirmidilar yoki oxirida?» — dedim. U: «Baʼzan kechaning avvalida vitr oʻqir, baʼzan oxirida oʻqir edilar», — dedi. Men: «Allohu akbar! Bu ishni keng qilgan Allohga hamd boʻlsin», — dedim. Men: «Aytingchi, Rasululloh ﷺ Qurʼonni ovoz chiqarib oʻqirmidilar yoki past (ovozda)?» — dedim. U: «Baʼzan ovoz chiqarib oʻqir, baʼzan past (ovozda) oʻqir edilar», — dedi. Men: «Allohu akbar! Bu ishni keng qilgan Allohga hamd boʻlsin», — dedim.Ғудайф ибн ал-Ҳорис айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Айтингчи, Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан кечанинг аввалида ғусл қилармидилар ёки охирида?» — деб сўрадим. У: «Баъзан кечанинг аввалида ғусл қилар, баъзан охирида ғусл қилар эдилар», — деди. Мен: «Аллоҳу акбар! Бу ишни кенг (қулай) қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», — дедим. Мен: «Айтингчи, Расулуллоҳ ﷺ витрни кечанинг аввалида ўқирмидилар ёки охирида?» — дедим. У: «Баъзан кечанинг аввалида витр ўқир, баъзан охирида ўқир эдилар», — деди. Мен: «Аллоҳу акбар! Бу ишни кенг қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», — дедим. Мен: «Айтингчи, Расулуллоҳ ﷺ Қуръонни овоз чиқариб ўқирмидилар ёки паст (овозда)?» — дедим. У: «Баъзан овоз чиқариб ўқир, баъзан паст (овозда) ўқир эдилар», — деди. Мен: «Аллоҳу акбар! Бу ишни кенг қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», — дедим.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Misvok — ogʻiz uchun poklovchi, Robb uchun rozilik (sababi)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мисвок — оғиз учун покловчи, Робб учун розилик (сабаби)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَكْمَلِ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنَهُمْ خُلُقًا وَأَلْطَفَهُمْ بِأَهْلِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, iymoni eng mukammal moʻminlardan biri xulqi eng yaxshisi va oʻz ahliga eng mehribonidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, иймони энг мукаммал мўминлардан бири хулқи энг яхшиси ва ўз аҳлига энг меҳрибонидир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نُكِحَتْ الْمَرْأَةُ بِغَيْرِ أَمْرِ مَوْلَاهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَإِنْ أَصَابَهَا فَلَهَا مَهْرُهَا بِمَا أَصَابَ مِنْهَا فَإِنْ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ فَلَقِيتُ الزُّهْرِيَّ فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعْرِفْهُ قَالَ وَكَانَ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى وَكَانَ فَأَثْنَى عَلَيْهِ السُّلْطَانُ الْقَاضِي لِأَنَّ إِلَيْهِ أَمْرَ الْفُرُوجِ وَالْأَحْكَامِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol valiysining iznisiz nikohlansa, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir. Agar (er) unga yaqinlik qilgan boʻlsa, undan bahramand boʻlgani evaziga unga mahri tegishlidir. Agar ular tortishib qolsalar, valiysi yoʻq kishining valiysi sultondir», dedilar. Ibn Jurayj aytdi: Men Zuhriy bilan uchrashib, undan bu hadis haqida soʻradim, u uni tanimadi. (Roviy) aytdi: Sulaymon ibn Muso esa — va uni maqtadi. Sulton — qozidir, chunki furujlar va hukmlar ishi unga (havoladir).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл валийсининг изнисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир. Агар (эр) унга яқинлик қилган бўлса, ундан баҳраманд бўлгани эвазига унга маҳри тегишлидир. Агар улар тортишиб қолсалар, валийси йўқ кишининг валийси султондир», дедилар. Ибн Журайж айтди: Мен Зуҳрий билан учрашиб, ундан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у уни танимади. (Ровий) айтди: Сулаймон ибн Мусо эса — ва уни мақтади. Султон — қозидир, чунки фуружлар ва ҳукмлар иши унга (ҳаволадир).
قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَعَدَ بَيْنَ الشُّعَبِ الْأَرْبَعِ ثُمَّ أَلْزَقَ الْخِتَانَ بِالْخِتَانِ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Er) toʻrt shoxob (aʼzo) orasiga oʻtirib, soʻng xatna (joyi)ni xatna (joyi)ga tekkizsa, gʻusl vojib boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Эр) тўрт шохоб (аъзо) орасига ўтириб, сўнг хатна (жойи)ни хатна (жойи)га теккизса, ғусл вожиб бўлади», дедилар.