عَنْ أَبِي سَعِيدِ بْنِ الْمُعَلَّى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي فَمَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَعَانِي فَلَمْ آتِهِ حَتَّى صَلَّيْتُ، ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ ‏ "‏ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَأْتِيَ أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ (‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ‏)‏ ثُمَّ قَالَ لأُعَلِّمَنَّكَ أَعْظَمَ سُورَةٍ فِي الْقُرْآنِ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ ‏"‏‏.‏ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَخْرُجَ فَذَكَرْتُ لَهُ‏.‏ وَقَالَ مُعَاذٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُبَيْبٍ، سَمِعَ حَفْصًا، سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ، رَجُلاً مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا، وَقَالَ هِيَ (‏الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ‏)‏ السَّبْعُ الْمَثَانِي.

(Abu Saʼid ibnul-Muʼalla (roziyallohu anhu) aytdi:) Men namoz oʻqiyotgan edim; Rasululloh ﷺ yonimdan oʻtdilar va meni chaqirdilar, lekin men namozni tugatgunimga qadar u zotning oldiga bormadim, soʻng u zotning oldiga keldim. U zot: «Seni (oldimga) kelishdan nima toʻsdi? Alloh: ‹Ey iymon keltirganlar! Rasul sizlarni chaqirganida, Allohga va Rasulga javob beringlar› (Anfol surasi, 24) demaganmi?» dedilar, soʻng: «Men (masjiddan) chiqishimdan oldin, senga Qurʼondagi eng ulugʻ surani albatta oʻrgataman», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ chiqmoqchi boʻldilar; men buni u zotga eslatdim. (U zot:) «U — ‹Alhamdu lillahi Robbil-aalamin (Hamd butun olamlar Robbi Allohga xosdir)› (Fotiha surasi, 2) — Sabʼul-masoniy (qayta-qayta oʻqiladigan yetti oyat)dir», dedilar.(Абу Саъид ибнул-Муъалла (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен намоз ўқиётган эдим; Расулуллоҳ ﷺ ёнимдан ўтдилар ва мени чақирдилар, лекин мен намозни тугатгунимга қадар у зотнинг олдига бормадим, сўнг у зотнинг олдига келдим. У зот: «Сени (олдимга) келишдан нима тўсди? Аллоҳ: ‹Эй иймон келтирганлар! Расул сизларни чақирганида, Аллоҳга ва Расулга жавоб беринглар› (Анфол сураси, 24) демаганми?» дедилар, сўнг: «Мен (масжиддан) чиқишимдан олдин, сенга Қуръондаги энг улуғ сурани албатта ўргатаман», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ чиқмоқчи бўлдилар; мен буни у зотга эслатдим. (У зот:) «У — ‹Алҳамду лиллаҳи Роббил-ааламин (Ҳамд бутун оламлар Робби Аллоҳга хосдир)› (Фотиҳа сураси, 2) — Сабъул-масоний (қайта-қайта ўқиладиган етти оят)дир», дедилар.

كان النَّبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم في مسيرٍ فنزل ونزل رجلٌ إلى جانبِه قال فالتفت النَّبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم فقال ألا أخبِرُك بأفضلِ القرآنِ قال بلى فتلا { الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}.

Nabiy ﷺ safarda edilar; (ulovdan) tushdilar, bir kishi ham u zotning yoniga tushdi. Shunda Nabiy ﷺ (unga) burilib: «Senga Qurʼonning eng afzalini xabar bermaymi?» dedilar. U: «Ha (aytib bering)», dedi. Bas, u zot: {Hamd butun olamlar Robbi Allohga xosdir}ni tilovat qildilar.Набий ﷺ сафарда эдилар; (уловдан) тушдилар, бир киши ҳам у зотнинг ёнига тушди. Шунда Набий ﷺ (унга) бурилиб: «Сенга Қуръоннинг энг афзалини хабар бермайми?» дедилар. У: «Ҳа (айтиб беринг)», деди. Бас, у зот: {Ҳамд бутун оламлар Робби Аллоҳга хосдир}ни тиловат қилдилар.

عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِي التَّوْرَاةِ وَلاَ فِي الإِنْجِيلِ مِثْلَ أُمِّ الْقُرْآنِ وَهِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي وَهِيَ مَقْسُومَةٌ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ"‏ .

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh Tavrotda ham, Injilda ham Ummul-Qurʼon kabisini nozil qilmagan. U sabʼul-masoniy (takror oʻqiladigan yetti oyat)dir va u Men bilan bandam oʻrtasida boʻlingandir. Bandam uchun esa nima soʻrasa, oʻshasi bordir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ Тавротда ҳам, Инжилда ҳам Уммул-Қуръон кабисини нозил қилмаган. У сабъул-масоний (такрор ўқиладиган етти оят)дир ва у Мен билан бандам ўртасида бўлингандир. Бандам учун эса нима сўраса, ўшаси бордир», дедилар.

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ بَيْنَمَا جِبْرِيلُ قَاعِدٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سَمِعَ نَقِيضًا مِنْ فَوْقِهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ هَذَا بَابٌ مِنَ السَّمَاءِ فُتِحَ الْيَوْمَ لَمْ يُفْتَحْ قَطُّ إِلاَّ الْيَوْمَ فَنَزَلَ مِنْهُ مَلَكٌ فَقَالَ هَذَا مَلَكٌ نَزَلَ إِلَى الأَرْضِ لَمْ يَنْزِلْ قَطُّ إِلاَّ الْيَوْمَ فَسَلَّمَ وَقَالَ أَبْشِرْ بِنُورَيْنِ أُوتِيتَهُمَا لَمْ يُؤْتَهُمَا نَبِيٌّ قَبْلَكَ فَاتِحَةُ الْكِتَابِ وَخَوَاتِيمُ سُورَةِ الْبَقَرَةِ لَنْ تَقْرَأَ بِحَرْفٍ مِنْهُمَا إِلاَّ أُعْطِيتَهُ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Jibril Nabiy ﷺning huzurlarida oʻtirgan paytida ustidan bir gʻijirlash (eshik ochilish) ovozini eshitdi, soʻng boshini koʻtarib: «Bu — bugun ochilgan osmon eshigidir; u hech qachon ochilmagan, faqat bugun ochildi», dedi. Soʻng undan bir farishta tushib keldi, (Jibril): «Bu — yerga tushgan farishta; u hech qachon tushmagan, faqat bugun tushdi», dedi. (Farishta) salom berib dedi: «Senga berilgan ikki nur bilan suyungin; ular sendan oldingi hech bir paygʻambarga berilmagan: Fotihatul Kitob va Baqara surasining oxiri (oyatlari). Ulardan bir harfni oʻqimaysanki, magar senga (savobi) berilmasin».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Жибрил Набий ﷺнинг ҳузурларида ўтирган пайтида устидан бир ғижирлаш (эшик очилиш) овозини эшитди, сўнг бошини кўтариб: «Бу — бугун очилган осмон эшигидир; у ҳеч қачон очилмаган, фақат бугун очилди», деди. Сўнг ундан бир фаришта тушиб келди, (Жибрил): «Бу — ерга тушган фаришта; у ҳеч қачон тушмаган, фақат бугун тушди», деди. (Фаришта) салом бериб деди: «Сенга берилган икки нур билан суюнгин; улар сендан олдинги ҳеч бир пайғамбарга берилмаган: Фотиҳатул Китоб ва Бақара сурасининг охири (оятлари). Улардан бир ҳарфни ўқимайсанки, магар сенга (савоби) берилмасин».

عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ صَلاَةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ ‏" ‏.

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: uni Nabiy ﷺga ulagan holda: «Kitobning Fotihasini (Fotiha surasini) oʻqimagan kishining namozi yoʻq», (dedilar).Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: уни Набий ﷺга улаган ҳолда: «Китобнинг Фотиҳасини (Фотиҳа сурасини) ўқимаган кишининг намози йўқ», (дедилар).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ صَلَّى صَلاَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهْىَ خِدَاجٌ – ثَلاَثًا – غَيْرُ تَمَامٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقِيلَ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّا نَكُونُ وَرَاءَ الإِمَامِ ‏.‏ فَقَالَ اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى قَسَمْتُ الصَّلاَةَ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ فَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ (‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ‏)‏ ‏.‏ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى حَمِدَنِي عَبْدِي وَإِذَا قَالَ (‏ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏)‏ ‏.‏ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى أَثْنَى عَلَىَّ عَبْدِي ‏.‏ وَإِذَا قَالَ (‏ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‏)‏ ‏.‏ قَالَ مَجَّدَنِي عَبْدِي – وَقَالَ مَرَّةً فَوَّضَ إِلَىَّ عَبْدِي – فَإِذَا قَالَ (‏ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‏)‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ ‏.‏ فَإِذَا قَالَ (‏ اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ * صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ‏)‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kimki bir namoz oʻqib, unda Qurʼonning onasini (Fotiha surasini) oʻqimasa, u (namoz) noqisdir — uch marta (dedilar) — toʻliq emasdir», dedilar. Abu Hurayraga: «Biz imomning orqasida boʻlamiz (qanday qilaylik)?» deyildi. U: «Uni ichingda oʻqi, chunki men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Alloh taolo dedi: Men namozni Oʻzim bilan bandam oʻrtasida ikkiga boʻldim va bandamga soʻraganini beraman. Banda {Olamlar Robbi Allohga hamd boʻlsin} deganida, Alloh taolo: ‹Bandam Menga hamd aytdi›, deydi. Banda {U Rahmon va Rahimdir} deganida, Alloh taolo: ‹Bandam Meni ulugʻladi›, deydi. Banda {Jazo (qiyomat) kunining egasidir} deganida, (Alloh): ‹Bandam Meni ulugʻladi›, deydi — baʼzan: ‹Bandam (ishni) Menga topshirdi›, dedi. Banda {Faqat Sengagina ibodat qilamiz va faqat Sendangina yordam soʻraymiz} deganida, (Alloh): ‹Bu Men bilan bandam oʻrtasidadir va bandamga soʻraganini beraman›, deydi. Banda {Bizni toʻgʻri yoʻlga hidoyat qil — Oʻzing neʼmat bergan zotlarning yoʻliga, gʻazabga uchraganlarning va adashganlarning (yoʻliga) emas} deganida, (Alloh): ‹Bu bandamniki va bandamga soʻraganini beraman›, deydi›.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кимки бир намоз ўқиб, унда Қуръоннинг онасини (Фотиҳа сурасини) ўқимаса, у (намоз) ноқисдир — уч марта (дедилар) — тўлиқ эмасдир», дедилар. Абу Ҳурайрага: «Биз имомнинг орқасида бўламиз (қандай қилайлик)?» дейилди. У: «Уни ичингда ўқи, чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳ таоло деди: Мен намозни Ўзим билан бандам ўртасида иккига бўлдим ва бандамга сўраганини бераман. Банда {Оламлар Робби Аллоҳга ҳамд бўлсин} деганида, Аллоҳ таоло: ‹Бандам Менга ҳамд айтди›, дейди. Банда {У Раҳмон ва Раҳимдир} деганида, Аллоҳ таоло: ‹Бандам Мени улуғлади›, дейди. Банда {Жазо (қиёмат) кунининг эгасидир} деганида, (Аллоҳ): ‹Бандам Мени улуғлади›, дейди — баъзан: ‹Бандам (ишни) Менга топширди›, деди. Банда {Фақат Сенгагина ибодат қиламиз ва фақат Сендангина ёрдам сўраймиз} деганида, (Аллоҳ): ‹Бу Мен билан бандам ўртасидадир ва бандамга сўраганини бераман›, дейди. Банда {Бизни тўғри йўлга ҳидоят қил — Ўзинг неъмат берган зотларнинг йўлига, ғазабга учраганларнинг ва адашганларнинг (йўлига) эмас} деганида, (Аллоҳ): ‹Бу бандамники ва бандамга сўраганини бераман›, дейди›.

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كُنَّا فِي مَسِيرٍ لَنَا فَنَزَلْنَا فَجَاءَتْ جَارِيَةٌ فَقَالَتْ إِنَّ سَيِّدَ الْحَىِّ سَلِيمٌ، وَإِنَّ نَفَرَنَا غُيَّبٌ فَهَلْ مِنْكُمْ رَاقٍ فَقَامَ مَعَهَا رَجُلٌ مَا كُنَّا نَأْبُنُهُ بِرُقْيَةٍ فَرَقَاهُ فَبَرَأَ فَأَمَرَ لَهُ بِثَلاَثِينَ شَاةً وَسَقَانَا لَبَنًا فَلَمَّا رَجَعَ قُلْنَا لَهُ أَكُنْتَ تُحْسِنُ رُقْيَةً أَوْ كُنْتَ تَرْقِي قَالَ لاَ مَا رَقَيْتُ إِلاَّ بِأُمِّ الْكِتَابِ‏.‏ قُلْنَا لاَ تُحْدِثُوا شَيْئًا حَتَّى نَأْتِيَ ـ أَوْ نَسْأَلَ ـ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ ذَكَرْنَاهُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ وَمَا كَانَ يُدْرِيهِ أَنَّهَا رُقْيَةٌ اقْسِمُوا وَاضْرِبُوا لِي بِسَهْمٍ ‏"‏‏.‏

(Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi:) Biz bir safarimizda edik; (bir joyga) tushdik. Shunda bir joriya (qiz) kelib: «Albatta (bizning) qabila boshligʻi — chaq(magan) (ilon-chayon chaqib, betob); bizning (erkak) kishilarimiz esa gʻoyib (yoʻq); sizlarda bir damlovchi (ruqya qiluvchi) bormi?» dedi. Shunda biz uni damlashda (ruqyada) (mohir deb) sanamagan bir kishi u bilan (birga) turdi; u (oʻsha kishi) unga damladi (oʻqib damladi); u (bemor) sogʻaydi. (Bemor) unga oʻttiz qoʻy(ni inʼom qilishni) buyurdi va bizga sut ichirdi. (Damlovchi) qaytgach, biz unga: «Sen ruqyani yaxshi bilar edingmi, yoki (avval) damlar edingmi?» dedik. U: «Yoʻq, men faqat Ummul-Kitob (al-Fotiha) bilan damladim», dedi. Biz: «Paygʻambar ﷺning oldiga borguncha — yoki (u zotdan) soʻraguncha — hech narsa (qilmanglar)», dedik. Madinaga kelganimizda, biz buni Paygʻambar ﷺga zikr qildik. U zot: «Uning (al-Fotihaning) ruqya ekanini unga kim bildirdi? (Qoʻylarni) taqsimlanglar va menga (ham) bir ulush ajratinglar», dedilar.(Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Биз бир сафаримизда эдик; (бир жойга) тушдик. Шунда бир жория (қиз) келиб: «Албатта (бизнинг) қабила бошлиғи — чақ(маган) (илон-чаён чақиб, бетоб); бизнинг (эркак) кишиларимиз эса ғойиб (йўқ); сизларда бир дамловчи (руқя қилувчи) борми?» деди. Шунда биз уни дамлашда (руқяда) (моҳир деб) санамаган бир киши у билан (бирга) турди; у (ўша киши) унга дамлади (ўқиб дамлади); у (бемор) соғайди. (Бемор) унга ўттиз қўй(ни инъом қилишни) буюрди ва бизга сут ичирди. (Дамловчи) қайтгач, биз унга: «Сен руқяни яхши билар эдингми, ёки (аввал) дамлар эдингми?» дедик. У: «Йўқ, мен фақат Уммул-Китоб (ал-Фотиҳа) билан дамладим», деди. Биз: «Пайғамбар ﷺнинг олдига боргунча — ёки (у зотдан) сўрагунча — ҳеч нарса (қилманглар)», дедик. Мадинага келганимизда, биз буни Пайғамбар ﷺга зикр қилдик. У зот: «Унинг (ал-Фотиҳанинг) руқя эканини унга ким билдирди? (Қўйларни) тақсимланглар ва менга (ҳам) бир улуш ажратинглар», дедилар.

عَنْ زَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ، الْبَاهِلِيُّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ شَفِيعًا لأَصْحَابِهِ اقْرَءُوا الزَّهْرَاوَيْنِ الْبَقَرَةَ وَسُورَةَ آلِ عِمْرَانَ فَإِنَّهُمَا تَأْتِيَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا غَيَايَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ تُحَاجَّانِ عَنْ أَصْحَابِهِمَا اقْرَءُوا سُورَةَ الْبَقَرَةِ فَإِنَّ أَخْذَهَا بَرَكَةٌ وَتَرْكَهَا حَسْرَةٌ وَلاَ تَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ ‏".‏ ‏.

Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺning shunday deyotganlarini eshitdim: «Qurʼonni oʻqinglar, chunki u Qiyomat kunida uni oʻqiganlarga shafoatchi boʻlib keladi. Ikki nurli surani — Baqara va Oli Imron surasini oʻqinglar, chunki ular Qiyomat kunida goʻyo ikki bulutdek, yoki goʻyo ikki soyabondek, yoki saf tortgan qushlarning ikki guruhidek kelib, ularni oʻqiganlar uchun himoya qiladi. Baqara surasini oʻqinglar, chunki uni olish (oʻqib amal qilish) baraka, uni tark etish hasrat (afsus)dir; sehrgarlar esa unga kuchlari yetmaydi».Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деётганларини эшитдим: «Қуръонни ўқинглар, чунки у Қиёмат кунида уни ўқиганларга шафоатчи бўлиб келади. Икки нурли сурани — Бақара ва Оли Имрон сурасини ўқинглар, чунки улар Қиёмат кунида гўё икки булутдек, ёки гўё икки соябондек, ёки саф тортган қушларнинг икки гуруҳидек келиб, уларни ўқиганлар учун ҳимоя қилади. Бақара сурасини ўқинглар, чунки уни олиш (ўқиб амал қилиш) барака, уни тарк этиш ҳасрат (афсус)дир; сеҳргарлар эса унга кучлари етмайди».

عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّوَّاسَ، بْنَ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يُؤْتَى بِالْقُرْآنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَهْلِهِ الَّذِينَ كَانُوا يَعْمَلُونَ بِهِ تَقْدُمُهُ سُورَةُ الْبَقَرَةِ وَآلُ عِمْرَانَ ‏"‏ ‏.‏ وَضَرَبَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَةَ أَمْثَالٍ مَا نَسِيتُهُنَّ بَعْدُ قَالَ ‏"‏ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ ظُلَّتَانِ سَوْدَاوَانِ بَيْنَهُمَا شَرْقٌ أَوْ كَأَنَّهُمَا حِزْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ تُحَاجَّانِ عَنْ صَاحِبِهِمَا.

Navvos ibn Samʼon al-Kilobiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Nabiy ﷺning shunday deyotganlarini eshitdim: «Qiyomat kunida Qurʼon va u bilan amal qilgan ahli (oʻquvchilari) olib kelinadi; Baqara surasi va Oli Imron ularning oldida boradi». Rasululloh ﷺ ularga (bu ikki suraga) keyin ham unutmagan uchta misol keltirdilar. (Rasululloh) dedilar: «Ular goʻyo ikki bulutdek, yoki orasida yorugʻlik boʻlgan ikki qora soyabondek, yoki saf tortgan qushlarning ikki guruhidek boʻlib, ularni oʻqigan kishi uchun himoya qiladi».Наввос ибн Самъон ал-Килобий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Набий ﷺнинг шундай деётганларини эшитдим: «Қиёмат кунида Қуръон ва у билан амал қилган аҳли (ўқувчилари) олиб келинади; Бақара сураси ва Оли Имрон уларнинг олдида боради». Расулуллоҳ ﷺ уларга (бу икки сурага) кейин ҳам унутмаган учта мисол келтирдилар. (Расулуллоҳ) дедилар: «Улар гўё икки булутдек, ёки орасида ёруғлик бўлган икки қора соябондек, ёки саф тортган қушларнинг икки гуруҳидек бўлиб, уларни ўқиган киши учун ҳимоя қилади».

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ تَجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ مَقَابِرَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنْفِرُ مِنَ الْبَيْتِ الَّذِي تُقْرَأُ فِيهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ".‏ ‏.

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uylaringizni qabristonga aylantirmanglar. Albatta shayton Baqara surasi oʻqiladigan uydan qochadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уйларингизни қабристонга айлантирманглар. Албатта шайтон Бақара сураси ўқиладиган уйдан қочади», — дедилар.

عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَىُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَكَ أَعْظَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَىُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَكَ أَعْظَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ ‏.‏ قَالَ فَضَرَبَ فِي صَدْرِي وَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لِيَهْنِكَ الْعِلْمُ أَبَا الْمُنْذِرِ‏".‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abul-Munzir! Bilasanmi, oʻzingdagi (yodlagan) Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» — dedilar. (Ubay) dedi: men: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», dedim. (Rasululloh) yana: «Ey Abul-Munzir! Bilasanmi, oʻzingdagi Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» — dedilar. Men: {Alloh — Undan oʻzga iloh yoʻq; (U) tirik va (hamma narsani) idora qilib turuvchidir} (Baqara 255) dedim. Shunda (Rasululloh) koʻkragimga (yengilgina) urib: «Vallohi, ilm senga muborak boʻlsin, ey Abul-Munzir!» — dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абул-Мунзир! Биласанми, ўзингдаги (ёдлаган) Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» — дедилар. (Убай) деди: мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», дедим. (Расулуллоҳ) яна: «Эй Абул-Мунзир! Биласанми, ўзингдаги Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» — дедилар. Мен: {Аллоҳ — Ундан ўзга илоҳ йўқ; (У) тирик ва (ҳамма нарсани) идора қилиб турувчидир} (Бақара 255) дедим. Шунда (Расулуллоҳ) кўкрагимга (енгилгина) уриб: «Валлоҳи, илм сенга муборак бўлсин, эй Абул-Мунзир!» — дедилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ وَكَّلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحِفْظِ زَكَاةِ رَمَضَانَ فَأَتَانِي آتٍ فَجَعَلَ يَحْثُو مِنَ الطَّعَامِ فَأَخَذْتُهُ فَقُلْتُ لأَرْفَعَنَّكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَصَّ الْحَدِيثَ فَقَالَ إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَاقْرَأْ آيَةَ الْكُرْسِيِّ لَنْ يَزَالَ مَعَكَ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ وَلاَ يَقْرَبُكَ شَيْطَانٌ حَتَّى تُصْبِحَ‏.‏ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ صَدَقَكَ وَهْوَ كَذُوبٌ ذَاكَ شَيْطَانٌ ‏"‏‏.‏

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ meni Ramazon zakotini (fitrni) saqlashga tayinladilar. Shunda (kechasi) bir keluvchi kelib, taomdan (bir necha hovuch) ola boshladi. Men uni ushlab: «Seni albatta Rasululloh ﷺning oldiga olib boraman», dedim — soʻng (Abu Hurayra) hadisni (toʻliq) soʻzlab berdi — (u keluvchi:) «Toʻshagingga borgan (yotgan) paytingda, Oyatul-Kursini oʻqi; Allohdan (boʻlgan) bir saqlovchi sen bilan (doim) boʻladi va tonggacha senga shayton yaqinlashmaydi», dedi. Paygʻambar ﷺ: «(U) — yolgʻonchi boʻlsa ham — senga rost (gap) aytdi; u — shayton edi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ мени Рамазон закотини (фитрни) сақлашга тайинладилар. Шунда (кечаси) бир келувчи келиб, таомдан (бир неча ҳовуч) ола бошлади. Мен уни ушлаб: «Сени албатта Расулуллоҳ ﷺнинг олдига олиб бораман», дедим — сўнг (Абу Ҳурайра) ҳадисни (тўлиқ) сўзлаб берди — (у келувчи:) «Тўшагингга борган (ётган) пайтингда, Оятул-Курсини ўқи; Аллоҳдан (бўлган) бир сақловчи сен билан (доим) бўлади ва тонггача сенга шайтон яқинлашмайди», деди. Пайғамбар ﷺ: «(У) — ёлғончи бўлса ҳам — сенга рост (гап) айтди; у — шайтон эди», дедилар.

وَعَنْ أَبِي أُمَامَةَ ‏- رضى الله عنه ‏- قَالَ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏- مَنْ قَرَأَ آيَةَ اَلْكُرْسِيِّ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ مَكْتُوبَةٍ لَمْ يَمْنَعْهُ مِنْ دُخُولِ اَلْجَنَّةِ إِلَّا اَلْمَوْتُ.

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim har bir farz namoz ortidan Oyatul Kursini oʻqisa, uni jannatga kirishdan oʻlimdan boshqa hech narsa toʻsmaydi», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳар бир фарз намоз ортидан Оятул Курсини ўқиса, уни жаннатга киришдан ўлимдан бошқа ҳеч нарса тўсмайди», дедилар.

عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ قَرَأَ بِالآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ‏ "‏‏.‏

(Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Kim bir kechada Baqara surasining oxiridan (oʻsha) ikki oyatni oʻqisa, ular unga yetadi (kifoya qiladi)», dedilar.(Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Ким бир кечада Бақара сурасининг охиридан (ўша) икки оятни ўқиса, улар унга етади (кифоя қилади)», дедилар.

عَنْ طَلْحَةَ، عَنْ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَمَّا أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتُهِيَ بِهِ إِلَى سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَهِيَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ إِلَيْهَا يَنْتَهِي مَا يُعْرَجُ بِهِ مِنَ الأَرْضِ فَيُقْبَضُ مِنْهَا وَإِلَيْهَا يَنْتَهِي مَا يُهْبَطُ بِهِ مِنْ فَوْقِهَا فَيُقْبَضُ مِنْهَا قَالَ ‏{‏ إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشَى‏}‏ قَالَ فَرَاشٌ مِنْ ذَهَبٍ ‏.‏ قَالَ فَأُعْطِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثًا أُعْطِيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ وَأُعْطِيَ خَوَاتِيمَ سُورَةِ الْبَقَرَةِ وَغُفِرَ لِمَنْ لَمْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ مِنْ أُمَّتِهِ شَيْئًا الْمُقْحِمَاتُ ‏.

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (osmonga) olib ketilganda, u zot Sidratul-Muntahoga (oxirgi chegaradagi daraxtga) yetkazildilar — u oltinchi osmonda boʻlib, yerdan koʻtariladigan (amallar) unga yetib, undan olinadi; va yuqoridan tushiriladigan (narsalar ham) unga yetib, undan olinadi. (Abdulloh) {Oʻshanda Sidrani nimaiki qoplagan boʻlsa, qoplab oldi} (oyatini oʻqib): «(U) oltindan kapalaklar (parvonalar) (edi)», dedi. (Abdulloh) dedi: Shunda Rasululloh ﷺga uch (narsa) berildi: besh (vaqt) namoz berildi; Baqara surasining oxirgi (oyatlari) berildi; va ummatidan Allohga hech narsani sherik qilmagan kishiga (jahannamga) tiqib yuboradigan (katta) gunohlar magʻfirat qilindi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (осмонга) олиб кетилганда, у зот Сидратул-Мунтаҳога (охирги чегарадаги дарахтга) етказилдилар — у олтинчи осмонда бўлиб, ердан кўтариладиган (амаллар) унга етиб, ундан олинади; ва юқоридан тушириладиган (нарсалар ҳам) унга етиб, ундан олинади. (Абдуллоҳ) {Ўшанда Сидрани нимаики қоплаган бўлса, қоплаб олди} (оятини ўқиб): «(У) олтиндан капалаклар (парвоналар) (эди)», деди. (Абдуллоҳ) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺга уч (нарса) берилди: беш (вақт) намоз берилди; Бақара сурасининг охирги (оятлари) берилди; ва умматидан Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган кишига (жаҳаннамга) тиқиб юборадиган (катта) гуноҳлар мағфират қилинди.

عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏:‏ "إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ بِأَلْفَىْ عَامٍ أَنْزَلَ مِنْهُ آيَتَيْنِ خَتَمَ بِهِمَا سُورَةَ الْبَقَرَةِ وَلاَ يُقْرَآنِ فِي دَارٍ ثَلاَثَ لَيَالٍ فَيَقْرَبُهَا شَيْطَانٌ ".‏

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh osmonlar va yerni yaratishidan ikki ming yil avval bir kitob yozdi va undan ikki oyatni nozil qilib, Baqara surasini ular bilan yakunladi. Bir uyda uch kecha (davomida) ular oʻqilsa, unga shayton yaqinlashmaydi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ осмонлар ва ерни яратишидан икки минг йил аввал бир китоб ёзди ва ундан икки оятни нозил қилиб, Бақара сурасини улар билан якунлади. Бир уйда уч кеча (давомида) улар ўқилса, унга шайтон яқинлашмайди», дедилар.

عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَمَّنْ سَمِعَ عَلِيًّا ، يَقُولُ :" مَا كُنْتُ أَرَى أَنَّ أَحَدًا يَعْقِلُ يَنَامُ، حَتَّى يَقْرَأَ هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ، وَإِنَّهُنَّ لَمِنْ كَنْزٍ تَحْتَ الْعَرْشِ.

Abu Ishoq Alini eshitgan bir kishidan rivoyat qiladi: (Ali roziyallohu anhu) shunday der edi: «Men aqli bor biror kishi Baqara surasining oxiridagi mana shu oyatlarni oʻqimay uxlaydi deb oʻylamas edim. Albatta ular Arsh ostidagi xazinadandir».Абу Ишоқ Алини эшитган бир кишидан ривоят қилади: (Али розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: «Мен ақли бор бирор киши Бақара сурасининг охиридаги мана шу оятларни ўқимай ухлайди деб ўйламас эдим. Албатта улар Арш остидаги хазинадандир».

اسْمُ اللهِ الأعْظَمُ الذي إذا دُعِيَ بهِ أجابَ ؛ في ثلاثِ سُوَرٍ من القُرآنِ : في ( البَقرةِ ) و( آلِ عِمْرانَ )، و( طه ).

Allohning ismi aʼzami — u bilan duo qilinsa, ijobat qiladigan (ism) — Qurʼonning uch surasidadir: Baqara, Oli Imron va Toha (suralarida).Аллоҳнинг исми аъзами — у билан дуо қилинса, ижобат қиладиган (исм) — Қуръоннинг уч сурасидадир: Бақара, Оли Имрон ва Тоҳа (сураларида).

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ: إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ سَنَامًا وَإِنَّ سَنَامَ الْقُرْآنِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ.

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Albatta, har bir narsaning choʻqqisi boʻladi va Qurʼonning choʻqqisi Baqara surasidir».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Албатта, ҳар бир нарсанинг чўққиси бўлади ва Қуръоннинг чўққиси Бақара сурасидир».

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ سَبْعًا رَمَلَ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ قَرَأَ (‏ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى ‏)‏ فَصَلَّى سَجْدَتَيْنِ وَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْكَعْبَةِ ثُمَّ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَابْدَءُوا بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏".‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yetti marta tavof qildilar, uchtasida raml qildilar va toʻrttasida (odatdagidek) yurdilar. Soʻng: {Ibrohim maqomidan namozgoh tutinglar} (Baqara 125) deb oʻqidilar va ikki sajda (rakat) namoz oʻqidilar, Maqomni oʻzlari bilan Kaʼba orasida qildilar. Soʻng ruknni istilom qildilar, keyin chiqib: «Albatta Safo va Marva Allohning (dini) belgilaridandir, bas, Alloh nimadan boshlagan boʻlsa, oʻshandan boshlanglar», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ етти марта тавоф қилдилар, учтасида рамл қилдилар ва тўрттасида (одатдагидек) юрдилар. Сўнг: {Иброҳим мақомидан намозгоҳ тутинглар} (Бақара 125) деб ўқидилар ва икки сажда (ракат) намоз ўқидилар, Мақомни ўзлари билан Каъба орасида қилдилар. Сўнг рукнни истилом қилдилар, кейин чиқиб: «Албатта Сафо ва Марва Аллоҳнинг (дини) белгиларидандир, бас, Аллоҳ нимадан бошлаган бўлса, ўшандан бошланглар», дедилар.

عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا جَابِرٌ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الصَّفَا وَقَالَ ‏"‏ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَرَأَ ‏"‏ (‏ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ ‏)‏ ‏"‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safo tomon chiqib: «Alloh nima bilan boshlagan boʻlsa, biz ham oʻsha bilan boshlaymiz», dedilar. Soʻng: {Albatta, Safo va Marva Allohning shiorlaridandir}, deb qiroat qildilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафо томон чиқиб: «Аллоҳ нима билан бошлаган бўлса, биз ҳам ўша билан бошлаймиз», дедилар. Сўнг: {Албатта, Сафо ва Марва Аллоҳнинг шиорларидандир}, деб қироат қилдилар.

عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ، قَالَ بَيْنَمَا هُوَ يَقْرَأُ مِنَ اللَّيْلِ سُورَةَ الْبَقَرَةِ وَفَرَسُهُ مَرْبُوطٌ عِنْدَهُ إِذْ جَالَتِ الْفَرَسُ فَسَكَتَ فَسَكَتَتْ فَقَرَأَ فَجَالَتِ الْفَرَسُ، فَسَكَتَ وَسَكَتَتِ الْفَرَسُ ثُمَّ قَرَأَ فَجَالَتِ الْفَرَسُ، فَانْصَرَفَ وَكَانَ ابْنُهُ يَحْيَى قَرِيبًا مِنْهَا فَأَشْفَقَ أَنْ تُصِيبَهُ فَلَمَّا اجْتَرَّهُ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى مَا يَرَاهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ حَدَّثَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ اقْرَأْ يَا ابْنَ حُضَيْرٍ اقْرَأْ يَا ابْنَ حُضَيْرٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَشْفَقْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ تَطَأَ يَحْيَى وَكَانَ مِنْهَا قَرِيبًا فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَانْصَرَفْتُ إِلَيْهِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي إِلَى السَّمَاءِ فَإِذَا مِثْلُ الظُّلَّةِ فِيهَا أَمْثَالُ الْمَصَابِيحِ فَخَرَجَتْ حَتَّى لاَ أَرَاهَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَتَدْرِي مَا ذَاكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ تِلْكَ الْمَلاَئِكَةُ دَنَتْ لِصَوْتِكَ وَلَوْ قَرَأْتَ لأَصْبَحَتْ يَنْظُرُ النَّاسُ إِلَيْهَا لاَ تَتَوَارَى مِنْهُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ الْهَادِ وَحَدَّثَنِي هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خَبَّابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ‏.‏

(Usayd ibn Huzayr (roziyallohu anhu) aytdi:) U (Usayd) kechasi Baqara surasini oʻqiyotgan, oti esa yonida bogʻlangan edi; birdan ot toʻlgʻandi (hurkdi); u (oʻqishdan) toʻxtadi, (ot ham) toʻxtadi; u (yana) oʻqidi, ot (yana) toʻlgʻandi; u toʻxtadi, ot (ham) toʻxtadi; soʻng u (yana) oʻqidi, ot (yana) toʻlgʻandi; shunda u (oʻqishdan) qaytdi. Uning oʻgʻli Yahyo otga yaqin (joyda) edi; u (Usayd) — (ot) unga (Yahyoga) (zarar) yetkazishidan — qoʻrqdi; uni (Yahyoni) tortib olar paytida, boshini osmonga koʻtardi, hatto uni (osmonni) koʻrmay qoldi. Tongda u buni Paygʻambar ﷺga soʻzlab berdi. U zot: «Oʻqi, ey Ibn Huzayr! Oʻqi, ey Ibn Huzayr!» dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, men (ot) Yahyoni (bosib) ezishidan qoʻrqdim — u (ot)ga yaqin edi; shu sababli boshimni koʻtarib, uning oldiga bordim; soʻng boshimni osmonga koʻtardim — birdan (osmonda) — ichida chiroqlarga oʻxshash (narsalar boʻlgan) — soyabondek (bir narsa) (bor) edi; u (yuqoriga) chiqib ketdi, hatto men uni (koʻrmay) qoldim», dedi. U zot: «Bu nima ekanini bilasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Ular — farishtalar(dir); sening ovozingga (qiroatingga) yaqinlashdi; agar (davom etib) oʻqigan boʻlganingda, ular tonggacha (turgan) boʻlar edi, odamlar ularga qarar va ular (odamlardan) yashirinmas edi», dedilar. Ibnul-Hod aytdi: Menga bu hadisni Abdulloh ibn Xabbob ham Abu Saʼid al-Xudriydan, u Usayd ibn Huzayrdan (rivoyat qilib) soʻzlab berdi.(Усайд ибн Ҳузайр (розияллоҳу анҳу) айтди:) У (Усайд) кечаси Бақара сурасини ўқиётган, оти эса ёнида боғланган эди; бирдан от тўлғанди (ҳуркди); у (ўқишдан) тўхтади, (от ҳам) тўхтади; у (яна) ўқиди, от (яна) тўлғанди; у тўхтади, от (ҳам) тўхтади; сўнг у (яна) ўқиди, от (яна) тўлғанди; шунда у (ўқишдан) қайтди. Унинг ўғли Яҳё отга яқин (жойда) эди; у (Усайд) — (от) унга (Яҳёга) (зарар) етказишидан — қўрқди; уни (Яҳёни) тортиб олар пайтида, бошини осмонга кўтарди, ҳатто уни (осмонни) кўрмай қолди. Тонгда у буни Пайғамбар ﷺга сўзлаб берди. У зот: «Ўқи, эй Ибн Ҳузайр! Ўқи, эй Ибн Ҳузайр!» дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен (от) Яҳёни (босиб) эзишидан қўрқдим — у (от)га яқин эди; шу сабабли бошимни кўтариб, унинг олдига бордим; сўнг бошимни осмонга кўтардим — бирдан (осмонда) — ичида чироқларга ўхшаш (нарсалар бўлган) — соябондек (бир нарса) (бор) эди; у (юқорига) чиқиб кетди, ҳатто мен уни (кўрмай) қолдим», деди. У зот: «Бу нима эканини биласанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Улар — фаришталар(дир); сенинг овозингга (қироатингга) яқинлашди; агар (давом этиб) ўқиган бўлганингда, улар тонггача (турган) бўлар эди, одамлар уларга қарар ва улар (одамлардан) яширинмас эди», дедилар. Ибнул-Ҳод айтди: Менга бу ҳадисни Абдуллоҳ ибн Хаббоб ҳам Абу Саъид ал-Худрийдан, у Усайд ибн Ҳузайрдан (ривоят қилиб) сўзлаб берди.

عَنْ زَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ، الْبَاهِلِيُّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ شَفِيعًا لأَصْحَابِهِ اقْرَءُوا الزَّهْرَاوَيْنِ الْبَقَرَةَ وَسُورَةَ آلِ عِمْرَانَ فَإِنَّهُمَا تَأْتِيَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا غَيَايَتَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ تُحَاجَّانِ عَنْ أَصْحَابِهِمَا اقْرَءُوا سُورَةَ الْبَقَرَةِ فَإِنَّ أَخْذَهَا بَرَكَةٌ وَتَرْكَهَا حَسْرَةٌ وَلاَ تَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ ‏".‏ ‏.

Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺning shunday deyotganlarini eshitdim: «Qurʼonni oʻqinglar, chunki u Qiyomat kunida uni oʻqiganlarga shafoatchi boʻlib keladi. Ikki nurli surani — Baqara va Oli Imron surasini oʻqinglar, chunki ular Qiyomat kunida goʻyo ikki bulutdek, yoki goʻyo ikki soyabondek, yoki saf tortgan qushlarning ikki guruhidek kelib, ularni oʻqiganlar uchun himoya qiladi. Baqara surasini oʻqinglar, chunki uni olish (oʻqib amal qilish) baraka, uni tark etish hasrat (afsus)dir; sehrgarlar esa unga kuchlari yetmaydi».Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деётганларини эшитдим: «Қуръонни ўқинглар, чунки у Қиёмат кунида уни ўқиганларга шафоатчи бўлиб келади. Икки нурли сурани — Бақара ва Оли Имрон сурасини ўқинглар, чунки улар Қиёмат кунида гўё икки булутдек, ёки гўё икки соябондек, ёки саф тортган қушларнинг икки гуруҳидек келиб, уларни ўқиганлар учун ҳимоя қилади. Бақара сурасини ўқинглар, чунки уни олиш (ўқиб амал қилиш) барака, уни тарк этиш ҳасрат (афсус)дир; сеҳргарлар эса унга кучлари етмайди».

عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّوَّاسَ، بْنَ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يُؤْتَى بِالْقُرْآنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَهْلِهِ الَّذِينَ كَانُوا يَعْمَلُونَ بِهِ تَقْدُمُهُ سُورَةُ الْبَقَرَةِ وَآلُ عِمْرَانَ ‏"‏ ‏.‏ وَضَرَبَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَةَ أَمْثَالٍ مَا نَسِيتُهُنَّ بَعْدُ قَالَ ‏"‏ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ ظُلَّتَانِ سَوْدَاوَانِ بَيْنَهُمَا شَرْقٌ أَوْ كَأَنَّهُمَا حِزْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ تُحَاجَّانِ عَنْ صَاحِبِهِمَا.

Navvos ibn Samʼon al-Kilobiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Nabiy ﷺning shunday deyotganlarini eshitdim: «Qiyomat kunida Qurʼon va u bilan amal qilgan ahli (oʻquvchilari) olib kelinadi; Baqara surasi va Oli Imron ularning oldida boradi». Rasululloh ﷺ ularga (bu ikki suraga) keyin ham unutmagan uchta misol keltirdilar. (Rasululloh) dedilar: «Ular goʻyo ikki bulutdek, yoki orasida yorugʻlik boʻlgan ikki qora soyabondek, yoki saf tortgan qushlarning ikki guruhidek boʻlib, ularni oʻqigan kishi uchun himoya qiladi».Наввос ибн Самъон ал-Килобий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Набий ﷺнинг шундай деётганларини эшитдим: «Қиёмат кунида Қуръон ва у билан амал қилган аҳли (ўқувчилари) олиб келинади; Бақара сураси ва Оли Имрон уларнинг олдида боради». Расулуллоҳ ﷺ уларга (бу икки сурага) кейин ҳам унутмаган учта мисол келтирдилар. (Расулуллоҳ) дедилар: «Улар гўё икки булутдек, ёки орасида ёруғлик бўлган икки қора соябондек, ёки саф тортган қушларнинг икки гуруҳидек бўлиб, уларни ўқиган киши учун ҳимоя қилади».

اسْمُ اللهِ الأعْظَمُ الذي إذا دُعِيَ بهِ أجابَ ؛ في ثلاثِ سُوَرٍ من القُرآنِ : في ( البَقرةِ ) و( آلِ عِمْرانَ )، و( طه ).

Allohning ismi aʼzami — u bilan duo qilinsa, ijobat qiladigan (ism) — Qurʼonning uch surasidadir: Baqara, Oli Imron va Toha (suralarida).Аллоҳнинг исми аъзами — у билан дуо қилинса, ижобат қиладиган (исм) — Қуръоннинг уч сурасидадир: Бақара, Оли Имрон ва Тоҳа (сураларида).

عن إبراهيم بن سويد النخعي حدثنا عبد الملك بن أبي سليمان عن عطاء، قال: دخَلْتُ أنا وعُبيدُ بنُ عُميرٍ على عائشةَ فقالت لِعُبيدِ بنِ عُميرٍ : قد آن لك أنْ تزورَنا فقال : أقولُ يا أمَّهْ كما قال الأوَّلُ : زُرْ غِبًّا تزدَدْ حُبًّا قال : فقالت : دعُونا مِن رَطانتِكم هذه قال ابنُ عُميرٍ : أخبِرينا بأعجَبِ شيءٍ رأَيْتِه مِن رسولِ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم قال : فسكَتَتْ ثمَّ قالت : لَمَّا كان ليلةٌ مِن اللَّيالي قال : ( يا عائشةُ ذَرِيني أتعبَّدِ اللَّيلةَ لربِّي ) قُلْتُ : واللهِ إنِّي لَأُحِبُّ قُرْبَك وأُحِبُّ ما سرَّك قالت : فقام فتطهَّر ثمَّ قام يُصَلِّي قالت : فلم يزَلْ يبكي حتَّى بَلَّ حجرَه قالت : ثمَّ بكى فلم يزَلْ يبكي حتَّى بَلَّ لِحيتَه قالت : ثمَّ بكى فلم يزَلْ يبكي حتَّى بَلَّ الأرضَ فجاء بلالٌ يُؤذِنُه بالصَّلاةِ فلمَّا رآه يبكي قال : يا رسولَ اللهِ لِمَ تَبكي وقد غفَر اللهُ لك ما تقدَّم وما تأخَّر ؟ قال : ( أفلا أكونُ عبدًا شكورًا لقد نزَلَتْ علَيَّ اللَّيلةَ آيةٌ، ويلٌ لِمَن قرَأها ولم يتفكَّرْ فيها {إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ) [آل عمران: 190] ) الآيةَ كلَّها.

Ato (rahimahulloh) aytdi: Men va Ubayd ibn Umayr Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdik. U Ubayd ibn Umayrga: «Bizni ziyorat qilishing vaqti keldi», dedi. U: «Ey ona, men avvalgi (kishi) aytganday aytaman: ‹Goh-goh ziyorat qil, muhabbating ortadi›», dedi. Shunda u (Oisha): «Bizni bu safsatalaringizdan qoʻying», dedi. Ibn Umayr: «Bizga Rasululloh ﷺdan koʻrgan eng ajoyib narsangni xabar bergin», dedi. U jim qoldi, soʻng dedi: Kechalardan bir kecha boʻlganda, u zot: «Ey Oisha, bu kecha meni Robbimga ibodat qilishimga qoʻy», dedilar. Men: «Allohga qasamki, men sizga yaqin boʻlishni ham, sizni xursand qiladigan narsani ham yaxshi koʻraman», dedim. (Oisha) dedi: Bas, u zot turib tahorat qildilar, soʻng namozga turdilar. U zot toki bagʻirlarini hoʻl qilgunlaricha yigʻlayverdilar. Soʻng yigʻladilar, toki soqollarini hoʻl qilgunlaricha yigʻlayverdilar. Soʻng yigʻladilar, toki yerni hoʻl qilgunlaricha yigʻlayverdilar. Shunda Bilol namozga chaqirgani keldi va u zotning yigʻlayotganlarini koʻrgach: «Yo Rasululloh, Alloh sizning avvalgi va keyingi (gunohlaringizni) magʻfirat qilgan boʻlsa, nega yigʻlayapsiz?» dedi. U zot: «Shukr qiluvchi banda boʻlmaymi? Bu kecha menga bir oyat nozil boʻldi; uni oʻqib, u haqda tafakkur qilmagan kishiga voy boʻlsin: {Albatta, osmonlar va yerning yaratilishida…} (Oli Imron 190)», dedilar — (deb) oyatning hammasini (zikr qildi).Ато (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен ва Убайд ибн Умайр Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдик. У Убайд ибн Умайрга: «Бизни зиёрат қилишинг вақти келди», деди. У: «Эй она, мен аввалги (киши) айтгандай айтаман: ‹Гоҳ-гоҳ зиёрат қил, муҳаббатинг ортади›», деди. Шунда у (Оиша): «Бизни бу сафсаталарингиздан қўйинг», деди. Ибн Умайр: «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан кўрган энг ажойиб нарсангни хабар бергин», деди. У жим қолди, сўнг деди: Кечалардан бир кеча бўлганда, у зот: «Эй Оиша, бу кеча мени Роббимга ибодат қилишимга қўй», дедилар. Мен: «Аллоҳга қасамки, мен сизга яқин бўлишни ҳам, сизни хурсанд қиладиган нарсани ҳам яхши кўраман», дедим. (Оиша) деди: Бас, у зот туриб таҳорат қилдилар, сўнг намозга турдилар. У зот токи бағирларини ҳўл қилгунларича йиғлайвердилар. Сўнг йиғладилар, токи соқолларини ҳўл қилгунларича йиғлайвердилар. Сўнг йиғладилар, токи ерни ҳўл қилгунларича йиғлайвердилар. Шунда Билол намозга чақиргани келди ва у зотнинг йиғлаётганларини кўргач: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ сизнинг аввалги ва кейинги (гуноҳларингизни) мағфират қилган бўлса, нега йиғлаяпсиз?» деди. У зот: «Шукр қилувчи банда бўлмайми? Бу кеча менга бир оят нозил бўлди; уни ўқиб, у ҳақда тафаккур қилмаган кишига вой бўлсин: {Албатта, осмонлар ва ернинг яратилишида…} (Оли Имрон 190)», дедилар — (деб) оятнинг ҳаммасини (зикр қилди).

عَنْ عَوْنِ، بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَدْرِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَهُ قَوْمٌ حُفَاةٌ عُرَاةٌ مُجْتَابِي النِّمَارِ أَوِ الْعَبَاءِ مُتَقَلِّدِي السُّيُوفِ عَامَّتُهُمْ مِنْ مُضَرَ بَلْ كُلُّهُمْ مِنْ مُضَرَ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَا رَأَى بِهِمْ مِنَ الْفَاقَةِ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَذَّنَ وَأَقَامَ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ ‏"‏ (‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ‏)‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ (‏ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا‏)‏ وَالآيَةَ الَّتِي فِي الْحَشْرِ (‏ اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ‏)‏ تَصَدَّقَ رَجُلٌ مِنْ دِينَارِهِ مِنْ دِرْهَمِهِ مِنْ ثَوْبِهِ مِنْ صَاعِ بُرِّهِ مِنْ صَاعِ تَمْرِهِ - حَتَّى قَالَ - وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ بِصُرَّةٍ كَادَتْ كَفُّهُ تَعْجِزُ عَنْهَا بَلْ قَدْ عَجَزَتْ - قَالَ - ثُمَّ تَتَابَعَ النَّاسُ حَتَّى رَأَيْتُ كَوْمَيْنِ مِنْ طَعَامٍ وَثِيَابٍ حَتَّى رَأَيْتُ وَجْهَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَهَلَّلُ كَأَنَّهُ مُذْهَبَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلاَمِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا بَعْدَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَىْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلاَمِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz kunduzning avvalida Rasululloh ﷺ huzurida edik. Shunda u zotning oldiga yalangoyoq, yalangʻoch, yoʻl-yoʻl junli choponlarni yoki abolarni teshib boshlaridan kiyib olgan, qilichlarini osib olgan bir qavm keldi — ularning koʻpchiligi Muzar (qabilasi)dan, balki hammasi Muzardan edi. Rasululloh ﷺ ularda koʻrgan qashshoqlik sababli yuzlari oʻzgardi. Soʻng (uyga) kirdilar, keyin chiqdilar va Bilolga buyurdilar, u azon va iqomat aytdi. Soʻng (u zot) namoz oʻqidilar, keyin xutba qilib: {Ey insonlar! Sizlarni bir jondan yaratgan Rabbingizdan qoʻrqinglar} oyatining oxirigacha {Albatta, Alloh sizlarni kuzatib turuvchidir} (Niso 1) (deb oʻqidilar) va Hashr (surasi)dagi oyatni: {Allohdan qoʻrqinglar! Har bir jon ertaga uchun nimani (oldindan) tayyorlaganiga nazar solsin! Va Allohdan qoʻrqinglar!} (Hashr 18) (oʻqidilar). «Kishi dinoridan, dirhamidan, kiyimidan, bir soʼ bugʻdoyidan, bir soʼ xurmosidan sadaqa qilsin» — toki: «Yarim xurmo bilan boʻlsa-da», degunlaricha (aytdilar). (Roviy) dedi: Shunda ansorlardan bir kishi kafti koʻtarishga zoʻrgʻa yetadigan, balki koʻtarolmagan bir hamyon (pul) keltirdi. Soʻng odamlar ketma-ket (sadaqa keltira boshladi), hatto men taom va kiyimlardan ikki uyum (toʻplangani)ni koʻrdim, hatto Rasululloh ﷺning yuzlari xuddi tilladay charaqlab yashnaganini koʻrdim. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Kim Islomda yaxshi sunnat (yoʻl) boshlasa, unga oʻzining ajri va undan keyin shu bilan amal qilganlarning ajri — ularning ajrlaridan biror narsa kamaymagan holda — boʻladi. Kim Islomda yomon sunnat (yoʻl) boshlasa, uning zimmasiga oʻzining gunohi va undan keyin shu bilan amal qilganlarning gunohi — ularning gunohlaridan biror narsa kamaymagan holda — boʻladi», — dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз кундузнинг аввалида Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида эдик. Шунда у зотнинг олдига ялангоёқ, яланғоч, йўл-йўл жунли чопонларни ёки аболарни тешиб бошларидан кийиб олган, қиличларини осиб олган бир қавм келди — уларнинг кўпчилиги Музар (қабиласи)дан, балки ҳаммаси Музардан эди. Расулуллоҳ ﷺ уларда кўрган қашшоқлик сабабли юзлари ўзгарди. Сўнг (уйга) кирдилар, кейин чиқдилар ва Билолга буюрдилар, у азон ва иқомат айтди. Сўнг (у зот) намоз ўқидилар, кейин хутба қилиб: {Эй инсонлар! Сизларни бир жондан яратган Раббингиздан қўрқинглар} оятининг охиригача {Албатта, Аллоҳ сизларни кузатиб турувчидир} (Нисо 1) (деб ўқидилар) ва Ҳашр (сураси)даги оятни: {Аллоҳдан қўрқинглар! Ҳар бир жон эртага учун нимани (олдиндан) тайёрлаганига назар солсин! Ва Аллоҳдан қўрқинглар!} (Ҳашр 18) (ўқидилар). «Киши диноридан, дирҳамидан, кийимидан, бир сў буғдойидан, бир сў хурмосидан садақа қилсин» — токи: «Ярим хурмо билан бўлса-да», дегунларича (айтдилар). (Ровий) деди: Шунда ансорлардан бир киши кафти кўтаришга зўрға етадиган, балки кўтаролмаган бир ҳамён (пул) келтирди. Сўнг одамлар кетма-кет (садақа келтира бошлади), ҳатто мен таом ва кийимлардан икки уюм (тўплангани)ни кўрдим, ҳатто Расулуллоҳ ﷺнинг юзлари худди тилладай чарақлаб яшнаганини кўрдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Исломда яхши суннат (йўл) бошласа, унга ўзининг ажри ва ундан кейин шу билан амал қилганларнинг ажри — уларнинг ажрларидан бирор нарса камаймаган ҳолда — бўлади. Ким Исломда ёмон суннат (йўл) бошласа, унинг зиммасига ўзининг гуноҳи ва ундан кейин шу билан амал қилганларнинг гуноҳи — уларнинг гуноҳларидан бирор нарса камаймаган ҳолда — бўлади», — дедилар.

عنِ ابنِ عبَّاسٍ ، قالَ : نزلتْ سورَةُ الأنعامِ بمَكَّةَ ليلًا جملةً ، حولَها سبعونَ ألفَ ملَكٍ يجأرونَ حولَها بالتَّسبيحِ.

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Anʼom surasi Makkada kechasi bir yoʻla nozil boʻldi; uning atrofida yetmish ming farishta tasbeh aytib, ovozlarini koʻtarib turar edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Анъом сураси Маккада кечаси бир йўла нозил бўлди; унинг атрофида етмиш минг фаришта тасбеҳ айтиб, овозларини кўтариб турар эди.

لَمَّا نزلَتْ سورةُ الأنعامِ سبَّحَ رسولُ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ عليهِ وسلَّمَ وقالَ : لقَد شيَّعَ هذِه السُّورةَ منَ الملائِكةِ ما سدَّ الأُفُقَ.

Anʼom surasi nozil boʻlganda, Rasululloh ﷺ tasbeh aytdilar va: «Bu surani farishtalardan shunchasi kuzatib keldiki, (ular) ufqni toʻsib qoʻydi», dedilar.Анъом сураси нозил бўлганда, Расулуллоҳ ﷺ тасбеҳ айтдилар ва: «Бу сурани фаришталардан шунчаси кузатиб келдики, (улар) уфқни тўсиб қўйди», дедилар.

عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ الزُّمَرَ وَبَنِي إِسْرَائِيلَ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ az-Zumar va Bani Isroil (al-Isro surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аз-Зумар ва Бани Исроил (ал-Исро сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ كَانَ رَجُلٌ يَقْرَأُ سُورَةَ الْكَهْفِ وَإِلَى جَانِبِهِ حِصَانٌ مَرْبُوطٌ بِشَطَنَيْنِ فَتَغَشَّتْهُ سَحَابَةٌ فَجَعَلَتْ تَدْنُو وَتَدْنُو وَجَعَلَ فَرَسُهُ يَنْفِرُ فَلَمَّا أَصْبَحَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏ "‏ تِلْكَ السَّكِينَةُ تَنَزَّلَتْ بِالْقُرْآنِ ‏"‏‏.‏

(Baro (roziyallohu anhu) aytdi:) Bir kishi Kahf surasini oʻqiyotgan, uning yonida esa ikki arqon bilan bogʻlangan bir ot (bor) edi. Shunda uni bir bulut qopladi va u (bulut) yaqinlashaverdi, oti esa hurka (toʻlgʻana) boshladi. Tongda u (kishi) Paygʻambar ﷺning oldiga kelib, buni u zotga zikr qildi. U zot: «U — sakina (xotirjamlik) edi; (u) Qurʼon (oʻqilgani) sababli nozil boʻldi», dedilar.(Баро (розияллоҳу анҳу) айтди:) Бир киши Каҳф сурасини ўқиётган, унинг ёнида эса икки арқон билан боғланган бир от (бор) эди. Шунда уни бир булут қоплади ва у (булут) яқинлашаверди, оти эса ҳурка (тўлғана) бошлади. Тонгда у (киши) Пайғамбар ﷺнинг олдига келиб, буни у зотга зикр қилди. У зот: «У — сакина (хотиржамлик) эди; (у) Қуръон (ўқилгани) сабабли нозил бўлди», дедилар.

عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْكَهْفِ عُصِمَ مِنَ الدَّجَّالِ ‏".‏

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kim Kahf surasining boshidan oʻnta oyatni yodlab olsa, Dajjoldan saqlanadi».Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ким Каҳф сурасининг бошидан ўнта оятни ёдлаб олса, Дажжолдан сақланади».

قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ مَنْ حَفِظَ مِنْ خَوَاتِيمِ سُورَةِ الْكَهْفِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ ‏"‏ مِنْ آخِرِ الْكَهْفِ ‏"‏.

Abu Dovud aytdi: Hishom ad-Dastavoiy ham Qatodadan shunday rivoyat qildi, faqat u: «Kim Kahf surasining oxirgi (oyatlari)dan yod olsa», dedi. Shuʼba esa Qatodadan: «Kahfning oxiridan», deb rivoyat qildi.Абу Довуд айтди: Ҳишом ад-Даставоий ҳам Қатодадан шундай ривоят қилди, фақат у: «Ким Каҳф сурасининг охирги (оятлари)дан ёд олса», деди. Шуъба эса Қатодадан: «Каҳфнинг охиридан», деб ривоят қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَتْنَا عَبْدَةُ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ الْكَهْفِ ، لَمْ يَخَفْ الدَّجَّالَ. "

Xolid ibn Maʼdon aytdi: «Kim Kahf (surasi)dan oʻnta oyatni oʻqisa, Dajjoldan qoʻrqmaydi».Холид ибн Маъдон айтди: «Ким Каҳф (сураси)дан ўнта оятни ўқиса, Дажжолдан қўрқмайди».

عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيِّ، قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الدَّجَّالَ فَقَالَ ‏"‏ إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا فِيكُمْ فَأَنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ وَإِنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ فَامْرُؤٌ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَقْرَأْ عَلَيْهِ فَوَاتِحَ سُورَةِ الْكَهْفِ فَإِنَّهَا جِوَارُكُمْ مِنْ فِتْنَتِهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا وَمَا لُبْثُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ ‏"‏ أَرْبَعُونَ يَوْمًا يَوْمٌ كَسَنَةٍ وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ وَيَوْمٌ كَجُمُعَةٍ وَسَائِرُ أَيَّامِهِ كَأَيَّامِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْيَوْمُ الَّذِي كَسَنَةٍ أَتَكْفِينَا فِيهِ صَلاَةُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ ‏"‏ لاَ اقْدُرُوا لَهُ قَدْرَهُ ثُمَّ يَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشْقَ فَيُدْرِكُهُ عِنْدَ بَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُ.

Navvos ibn Samʼon al-Kilobiy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Dajjolni zikr qilib, shunday dedilar: «Agar u men sizlarning oranglardayman chiqsa, men siz uchun unga qarshi hujjat keltiruvchiman; agar men sizlarning oranglarda yoʻq paytimda chiqsa, har bir kishi oʻzi uchun hujjat keltiruvchidir. Alloh esa har bir musulmon ustida mening oʻrnimni egallovchidir. Sizlardan kim unga yetishsa, uning yuziga Kahf surasining boshlaridagi (oyatlarni) oʻqisin, chunki ular sizni uning fitnasidan saqlovchidir». Biz: «Uning yer yuzida turishi qancha boʻladi?» dedik. U zot: «Qirq kun — bir kuni bir yildek, bir kuni bir oydek, bir kuni bir haftadek, qolgan kunlari esa sizning kunlaringizdek», dedilar. Biz: «Yo Rasululloh, bir yildek boʻladigan oʻsha kunda bizga bir kunu bir kechalik namoz kifoya qiladimi?» dedik. U zot: «Yoʻq, unga (vaqt) miqdorini oʻlchab chiqaringlar», dedilar. «Soʻng Iyso ibn Maryam Damashqning sharqidagi oq minora oldiga tushadi. Soʻng (Dajjolni) Ludd darvozasi oldida quvib yetib, uni oʻldiradi».Наввос ибн Самъон ал-Килобий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Дажжолни зикр қилиб, шундай дедилар: «Агар у мен сизларнинг оранглардайман чиқса, мен сиз учун унга қарши ҳужжат келтирувчиман; агар мен сизларнинг орангларда йўқ пайтимда чиқса, ҳар бир киши ўзи учун ҳужжат келтирувчидир. Аллоҳ эса ҳар бир мусулмон устида менинг ўрнимни эгалловчидир. Сизлардан ким унга етишса, унинг юзига Каҳф сурасининг бошларидаги (оятларни) ўқисин, чунки улар сизни унинг фитнасидан сақловчидир». Биз: «Унинг ер юзида туриши қанча бўлади?» дедик. У зот: «Қирқ кун — бир куни бир йилдек, бир куни бир ойдек, бир куни бир ҳафтадек, қолган кунлари эса сизнинг кунларингиздек», дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, бир йилдек бўладиган ўша кунда бизга бир куну бир кечалик намоз кифоя қиладими?» дедик. У зот: «Йўқ, унга (вақт) миқдорини ўлчаб чиқаринглар», дедилар. «Сўнг Ийсо ибн Марям Дамашқнинг шарқидаги оқ минора олдига тушади. Сўнг (Дажжолни) Лудд дарвозаси олдида қувиб етиб, уни ўлдиради».

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: من قَرَأَ سُورَة الْكَهْف فِي يَوْم الْجُمُعَة أَضَاء لَهُ النُّور مَا بَيْنَ الْجُمعَتَيْنِ.

Abu Saʼid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim juma kuni Kahf surasini oʻqisa, unga ikki juma orasini yorituvchi nur porlaydi», dedilar.Абу Саъид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким жума куни Каҳф сурасини ўқиса, унга икки жума орасини ёритувчи нур порлайди», дедилар.

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْكَهْفِ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ، أَضَاءَ لَهُ مِنْ النُّورِ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ الْعَتِيقِ ".

Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi: «Kim juma kechasi Kahf surasini oʻqisa, unga oʻzi bilan Baytul-Atiq (Kaʼba) orasini yorituvchi nur porlaydi».Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ким жума кечаси Каҳф сурасини ўқиса, унга ўзи билан Байтул-Атиқ (Каъба) орасини ёритувчи нур порлайди».

وقال صلى الله عليه وسلم : مَنْ قرَأ سورةَ الكهفِ كما أُنزلتْ كانتْ له نُورًا يومَ القيامةِ مِنْ مَقامِه إلى مكَّةَ ، ومَنْ قرَأ عشْرَ آياتٍ مِنْ آخِرِها ثم خرج الدجالُ لم يُسلَّطْ عليه ، ومَنْ توضَّأ ثم قال : سبحانَك اللهم وبحمدِك لا إلهَ إلا أنتَ أستغفرُك وأتوبُ إليك كُتِبَ بِرَقٍّ ثم طُبع بطابَع فلم يُكسرْ إلى يومِ القيامةِ.

U zot ﷺ shunday dedilar: «Kim Kahf surasini nozil qilinganidek oʻqisa, u Qiyomat kunida unga oʻzi turgan joyidan Makkagacha nur boʻladi. Kim uning oxiridan oʻnta oyatni oʻqisa, soʻng Dajjol chiqsa, (Dajjol) unga hukmron qilinmaydi. Kim tahorat qilib, soʻng: ‹Subhaanakallohumma va bihamdika, laa ilaaha illaa anta, astagʻfiruka va atuubu ilayk› desa, (bu) bir varaqqa yozilib, soʻng bir muhr bilan muhrlanadi va u Qiyomat kunigacha buzilmaydi».У зот ﷺ шундай дедилар: «Ким Каҳф сурасини нозил қилинганидек ўқиса, у Қиёмат кунида унга ўзи турган жойидан Маккагача нур бўлади. Ким унинг охиридан ўнта оятни ўқиса, сўнг Дажжол чиқса, (Дажжол) унга ҳукмрон қилинмайди. Ким таҳорат қилиб, сўнг: ‹Субҳаанакаллоҳумма ва биҳамдика, лаа илааҳа иллаа анта, астағфирука ва атуубу илайк› деса, (бу) бир вараққа ёзилиб, сўнг бир муҳр билан муҳрланади ва у Қиёмат кунигача бузилмайди».

اسْمُ اللهِ الأعْظَمُ الذي إذا دُعِيَ بهِ أجابَ ؛ في ثلاثِ سُوَرٍ من القُرآنِ : في ( البَقرةِ ) و( آلِ عِمْرانَ )، و( طه ).

Allohning ismi aʼzami — u bilan duo qilinsa, ijobat qiladigan (ism) — Qurʼonning uch surasidadir: Baqara, Oli Imron va Toha (suralarida).Аллоҳнинг исми аъзами — у билан дуо қилинса, ижобат қиладиган (исм) — Қуръоннинг уч сурасидадир: Бақара, Оли Имрон ва Тоҳа (сураларида).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، ‏.‏ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي الصُّبْحِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بِـ (‏ الم * تَنْزِيلُ‏)‏ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى وَفِي الثَّانِيَةِ (‏ هَلْ أَتَى عَلَى الإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئًا مَذْكُورًا‏).‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni bomdodda birinchi rakaatda {Alif, Lom, Mim. (Bu Kitobning) nozil qilinishi} (Sajda surasi) ni, ikkinchisida esa {Inson uchun shunday bir vaqt boʻldiki, u (vaqtda) u tilga olinadigan biror narsa emas edi} (Inson surasi) ni oʻqir edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни бомдодда биринчи ракаатда {Алиф, Лом, Мим. (Бу Китобнинг) нозил қилиниши} (Сажда сураси) ни, иккинчисида эса {Инсон учун шундай бир вақт бўлдики, у (вақтда) у тилга олинадиган бирор нарса эмас эди} (Инсон сураси) ни ўқир эдилар.

عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ ‏:‏ ‏(‏الم * تَنْزِيلُ ‏)‏ وَ ‏(‏ تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ ‏).

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ {Alif, Lom, Mim. Tanziyl} (Sajda surasi) va {Tabaarakallaziy biyadihil-mulk} (Mulk surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ {Алиф, Лом, Мим. Танзийл} (Сажда сураси) ва {Табааракаллазий биядиҳил-мулк} (Мулк сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар.

قَالَ أَحْمَدُ: ‏حَدَّثَنَا ‏أَبُو الْمُغِيرَةِ ‏حَدَّثَنَا ‏صَفْوَانُ‏ ‏حَدَّثَنِي‏ ‏الْمَشْيَخَةُ‏ ‏أَنَّهُمْ حَضَرُوا‏ ‏غُضَيْفَ بْنَ الْحَارِثِ الثُّمَالِيَّ ‏‏حِينَ اشْتَدَّ ‏سَوْقُهُ ‏قَالَ:‏ ‏هَلْ مِنْكُمْ أَحَدٌ يَقْرَأُ ‏يس؟ ‏قَالَ: فَقَرَأَهَا‏ ‏صَالِحُ بْنُ شُرَيْحٍ السَّكُونِيُّ‏ ‏فَلَمَّا بَلَغَ أَرْبَعِينَ مِنْهَا قُبِضَ, قَالَ: فَكَانَ ‏الْمَشْيَخَةُ ‏يَقُولُونَ: إِذَا قُرِئَتْ عِنْدَ الْمَيِّتِ خُفِّفَ عَنْهُ بِهَا ‏(قَالَ ‏ ‏صَفْوَانُ): ‏ ‏وَقَرَأَهَا ‏عِيسَى بْنُ الْمُعْتَمِرِ ‏ ‏عِنْدَ ‏‏ابْنِ مَعْبَدٍ.

Ahmad aytdi: Abul-Mugʻiyra bizga soʻzlab berdi, Safvon bizga soʻzlab berdi: Menga mashoyixlar soʻzlab berdilarki, ular Gʻuzayf ibn al-Horis as-Sumoliyning huzurida — uning jon berish holati ogʻirlashgan paytda — hozir boʻlishgan. U: «Sizlarning oranglarda Yosinni oʻqiydigan biror kishi bormi?» dedi. Shunda Solih ibn Shurayh as-Sakuniy uni oʻqidi; undan qirq (oyat)ga yetganda, (Gʻuzayfning) joni uzildi. Mashoyixlar: «U mayyitning (jon berayotgan kishining) oldida oʻqilsa, shu sababli unga yengillik beriladi», der edilar. (Safvon aytdi:) Uni Iso ibn al-Muʼtamir ham Ibn Maʼbadning huzurida oʻqigan.Аҳмад айтди: Абул-Муғийра бизга сўзлаб берди, Сафвон бизга сўзлаб берди: Менга машойихлар сўзлаб бердиларки, улар Ғузайф ибн ал-Ҳорис ас-Сумолийнинг ҳузурида — унинг жон бериш ҳолати оғирлашган пайтда — ҳозир бўлишган. У: «Сизларнинг орангларда Ёсинни ўқийдиган бирор киши борми?» деди. Шунда Солиҳ ибн Шурайҳ ас-Сакуний уни ўқиди; ундан қирқ (оят)га етганда, (Ғузайфнинг) жони узилди. Машойихлар: «У маййитнинг (жон бераётган кишининг) олдида ўқилса, шу сабабли унга енгиллик берилади», дер эдилар. (Сафвон айтди:) Уни Исо ибн ал-Муътамир ҳам Ибн Маъбаднинг ҳузурида ўқиган.

قَالَ مُحَمَّدُ بنُ إسْحَاقَ : حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ زِيَادٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ قَالَ : لَمَّا اجْتَمَعُوا لَهُ ، وَفِيهِمْ أَبُو جَهْلِ بْنُ هِشَامٍ، فَقَالَ وَهُمْ عَلَى بَابِهِ : إنَّ مُحَمَّدًا يَزْعُمُ أَنَّكُمْ إنْ تَابَعْتُمُوهُ عَلَى أَمْرِهِ ، كُنْتُمْ مُلُوكَ الْعَرَبِ وَالْعَجَمِ ، ثُمَّ بُعِثْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ ، فَجُعِلَتْ لَكُمْ جِنَانٌ كَجِنَانِ الْأُرْدُنِّ ، وَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا كَانَ لَهُ فِيكُمْ ذَبْحٌ ، ثُمَّ بُعِثْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ ، ثُمَّ جُعِلَتْ لَكُمْ نَارٌ تُحْرَقُونَ فِيهَا . قَالَ : وَخَرَجَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَأَخَذَ حَفْنَةً مِنْ تُرَابٍ فِي يَدِهِ ، ثُمَّ قَالَ أَنَا أَقُولُ ذَلِكَ ، أَنْتَ أَحَدُهُمْ . وَأَخَذَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى أَبْصَارِهِمْ عَنْهُ ، فَلَا يَرَوْنَهُ ، فَجَعَلَ يَنْثُرُ ذَلِكَ التُّرَابَ عَلَى رُءُوسِهِمْ وَهُوَ يَتْلُو هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ مِنْ يس: "يسٓ(١) وَٱلْقُرْءَانِ ٱلْحَكِيمِ (٢) إِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ (٣) عَلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ (٤)" إلَى قَوْلِهِ : "فَأَغْشَيْنَـٰهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ" حَتَّى فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ وَلَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ رَجُلٌ إلَّا وَقَدْ وَضَعَ عَلَى رَأْسِهِ تُرَابًا ، ثُمَّ انْصَرَفَ إلَى حَيْثُ أَرَادَ أَنْ يَذْهَبَ. …

Muhammad ibn Ishoq aytdi: Menga Yazid ibn Ziyod soʻzlab berdi, u Muhammad ibn Kaʼb al-Quraziydan (rivoyat qilib) aytdi: Ular u zotga (qarshi) toʻplanganlarida — ularning orasida Abu Jahl ibn Hishom ham bor edi — u eshik oldida turib: «Albatta Muhammad, agar sizlar uning ishida unga ergashsangiz, arab va ajamning podshohlari boʻlasiz, soʻng oʻlimingizdan keyin qayta tirilasiz va sizlarga Urdun bogʻlaridek bogʻlar beriladi; agar (bunday) qilmasangiz, uning (qoʻlida) sizlarda boʻgʻizlash boʻladi, soʻng oʻlimingizdan keyin qayta tirilasiz, keyin sizlarga bir oʻt (tayyorlanib), unda kuydirilasiz, deb daʼvo qilyapti», dedi. (Roviy) aytdi: Shunda Rasululloh ﷺ ularning oldiga chiqdilar va qoʻllariga bir hovuch tuproq olib: «Men shuni aytaman; sen esa ularning birisan», dedilar. Alloh taolo ularning koʻzlarini u zotdan (toʻsib) oldi, ular u zotni koʻrmas edilar. U zot esa oʻsha tuproqni ularning boshlariga sochib, Yosin (surasi)dan mana bu oyatlarni tilovat qilar edilar: {Yaa, Siyn. Hikmatli Qurʼonga qasam. Albatta, sen (Alloh) yuborgan paygʻambarlardansan. Toʻgʻri yoʻl ustidasan} — toki: {Bas, Biz ularni pardaladik, endi ular koʻrmaydilar} degan (oyat)gacha. Rasululloh ﷺ bu oyatlardan forigʻ boʻlganlarida, ularning orasida boshiga tuproq qoʻyilmagan biror kishi qolmagan edi. Soʻng u zot borishni istagan tomonlariga ketdilar.Муҳаммад ибн Ишоқ айтди: Менга Язид ибн Зиёд сўзлаб берди, у Муҳаммад ибн Каъб ал-Қуразийдан (ривоят қилиб) айтди: Улар у зотга (қарши) тўпланганларида — уларнинг орасида Абу Жаҳл ибн Ҳишом ҳам бор эди — у эшик олдида туриб: «Албатта Муҳаммад, агар сизлар унинг ишида унга эргашсангиз, араб ва ажамнинг подшоҳлари бўласиз, сўнг ўлимингиздан кейин қайта тириласиз ва сизларга Урдун боғларидек боғлар берилади; агар (бундай) қилмасангиз, унинг (қўлида) сизларда бўғизлаш бўлади, сўнг ўлимингиздан кейин қайта тириласиз, кейин сизларга бир ўт (тайёрланиб), унда куйдириласиз, деб даъво қиляпти», деди. (Ровий) айтди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдига чиқдилар ва қўлларига бир ҳовуч тупроқ олиб: «Мен шуни айтаман; сен эса уларнинг бирисан», дедилар. Аллоҳ таоло уларнинг кўзларини у зотдан (тўсиб) олди, улар у зотни кўрмас эдилар. У зот эса ўша тупроқни уларнинг бошларига сочиб, Ёсин (сураси)дан мана бу оятларни тиловат қилар эдилар: {Яа, Сийн. Ҳикматли Қуръонга қасам. Албатта, сен (Аллоҳ) юборган пайғамбарлардансан. Тўғри йўл устидасан} — токи: {Бас, Биз уларни пардаладик, энди улар кўрмайдилар} деган (оят)гача. Расулуллоҳ ﷺ бу оятлардан фориғ бўлганларида, уларнинг орасида бошига тупроқ қўйилмаган бирор киши қолмаган эди. Сўнг у зот боришни истаган томонларига кетдилар.

قَالَ أَبُو عُمَرَ الدُّورِي: حَدَّثَنِي عَفَّانُ بنُ مُسْلِم ثنا حَمَّادُ بنُ زَيدٍ عَنْ أَيُّوب عَن عِكْرِمَةَ: أَنَّ رَهْطاً مِنَ المُشْرِكِينَ اجْتَمَعُوا فَقَالُوا: "لَوْ قَدْ رَأَيْنَا مُحَمَّداً (ﷺ) بَطَشْنَا به", قال: فَأَتَى عَلَيْهِم رَسُولُ اللهِ (ﷺ) وَهُم جَمِيع, فَأَخَذَ قَبْضَةً مِن تُرَابٍ فَجَعَلَ يَذرُّهَا عَلَى رُؤُوسِهِم فَقَرَأ: "يسٓ(١) وَٱلْقُرْءَانِ ٱلْحَكِيمِ (٢)" حَتَّى بَلَغَ "وَجَعَلْنَا مِنۢ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّۭا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّۭا فَأَغْشَيْنَـٰهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ (٩)" ثُمَّ انْصَرَفَ…" الحَدِيث..

Abu Umar ad-Duriy aytdi: Menga Affon ibn Muslim soʻzlab berdi, bizga Hammod ibn Zayd soʻzlab berdi, u Ayyubdan, u Ikrimadan (rivoyat qildi)ki: Mushriklardan bir guruh toʻplanib: «Agar Muhammadni ﷺ koʻrsak, uni oʻldirar edik», deyishdi. (Roviy) aytdi: Shunda Rasululloh ﷺ ular jam boʻlgan holda ularning oldiga keldilar va bir hovuch tuproq olib, uni ularning boshlariga sepa boshladilar hamda: {Yaa, Siyn. Hikmatli Qurʼonga qasam} deb oʻqidilar, toki: {Va Biz ularning oldilaridan bir toʻsiq, orqalaridan (ham) bir toʻsiq qilib, ularni pardaladik; endi ular koʻrmaydilar} (degan oyat)ga yetdilar. Soʻng u zot qaytdilar… — (deb) hadisni (zikr qildi).Абу Умар ад-Дурий айтди: Менга Аффон ибн Муслим сўзлаб берди, бизга Ҳаммод ибн Зайд сўзлаб берди, у Айюбдан, у Икримадан (ривоят қилди)ки: Мушриклардан бир гуруҳ тўпланиб: «Агар Муҳаммадни ﷺ кўрсак, уни ўлдирар эдик», дейишди. (Ровий) айтди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ улар жам бўлган ҳолда уларнинг олдига келдилар ва бир ҳовуч тупроқ олиб, уни уларнинг бошларига сепа бошладилар ҳамда: {Яа, Сийн. Ҳикматли Қуръонга қасам} деб ўқидилар, токи: {Ва Биз уларнинг олдиларидан бир тўсиқ, орқаларидан (ҳам) бир тўсиқ қилиб, уларни пардаладик; энди улар кўрмайдилар} (деган оят)га етдилар. Сўнг у зот қайтдилар… — (деб) ҳадисни (зикр қилди).

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسِيرُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسِيرُ مَعَهُ لَيْلاً فَسَأَلَهُ عُمَرُ عَنْ شَىْءٍ فَلَمْ يُجِبْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ، فَقَالَ عُمَرُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ كُلَّ ذَلِكَ لاَ يُجِيبُكَ، قَالَ عُمَرُ فَحَرَّكْتُ بَعِيرِي حَتَّى كُنْتُ أَمَامَ النَّاسِ وَخَشِيتُ أَنْ يَنْزِلَ فِيَّ قُرْآنٌ فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ ـ قَالَ ـ فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ ‏ "‏ لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَىَّ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَرَأَ (‏إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا‏).

(Aslam — otasidan — rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ baʼzi safarlaridan birida — Umar ibnul-Xattob u zot bilan birga — kechasi yurib ketayotgan edilar. Umar u zotdan bir narsa haqida soʻradi, (lekin) Rasululloh ﷺ unga javob bermadilar; soʻng (yana) soʻradi, javob bermadilar; soʻng (yana) soʻradi, javob bermadilar. Umar (oʻziga-oʻzi): «Onang seni yoʻqotsin, ey Umar — Rasululloh ﷺdan uch marta (soʻrading), har safar (u zot) senga javob bermaydi», dedi. Umar aytdi: Men tuyamni harakatga keltirdim va odamlardan oldinga oʻtdim; mening (haqimda) Qurʼon nozil boʻlishidan qoʻrqdim. Koʻp oʻtmay, men bir nido qiluvchining nido qilayotganini eshitdim; men: «Mening haqimda Qurʼon nozil boʻlishidan qoʻrqdim», dedim. Soʻng men Rasululloh ﷺning oldiga kelib, u zotga salom berdim. U zot: «Bu kecha menga bir sura nozil boʻldiki, u menga — quyosh ustiga chiqqan (har) narsadan suyukliroqdir», dedilar, soʻng {Albatta Biz senga ochiq fath (gʻalaba) ato etdik} (Fath surasi, 1) (oyatini) oʻqidilar.(Аслам — отасидан — ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ баъзи сафарларидан бирида — Умар ибнул-Хаттоб у зот билан бирга — кечаси юриб кетаётган эдилар. Умар у зотдан бир нарса ҳақида сўради, (лекин) Расулуллоҳ ﷺ унга жавоб бермадилар; сўнг (яна) сўради, жавоб бермадилар; сўнг (яна) сўради, жавоб бермадилар. Умар (ўзига-ўзи): «Онанг сени йўқотсин, эй Умар — Расулуллоҳ ﷺдан уч марта (сўрадинг), ҳар сафар (у зот) сенга жавоб бермайди», деди. Умар айтди: Мен туямни ҳаракатга келтирдим ва одамлардан олдинга ўтдим; менинг (ҳақимда) Қуръон нозил бўлишидан қўрқдим. Кўп ўтмай, мен бир нидо қилувчининг нидо қилаётганини эшитдим; мен: «Менинг ҳақимда Қуръон нозил бўлишидан қўрқдим», дедим. Сўнг мен Расулуллоҳ ﷺнинг олдига келиб, у зотга салом бердим. У зот: «Бу кеча менга бир сура нозил бўлдики, у менга — қуёш устига чиққан (ҳар) нарсадан суюклироқдир», дедилар, сўнг {Албатта Биз сенга очиқ фатҳ (ғалаба) ато этдик} (Фатҳ сураси, 1) (оятини) ўқидилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِيَاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ وَهْوَ يَقْرَأُ عَلَى رَاحِلَتِهِ سُورَةَ الْفَتْحِ‏.‏

(Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺni Makka fathi kuni — u zot oʻz ulovlari (tuyalari) ustida Fath surasini oʻqiyotgan holda — koʻrdim.(Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺни Макка фатҳи куни — у зот ўз уловлари (туялари) устида Фатҳ сурасини ўқиётган ҳолда — кўрдим.

عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ الزُّمَرَ وَبَنِي إِسْرَائِيلَ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ az-Zumar va Bani Isroil (al-Isro surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аз-Зумар ва Бани Исроил (ал-Исро сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар.

عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الأَضْحَى وَالْفِطْرِ فَقَالَ كَانَ يَقْرَأُ فِيهِمَا بِـ (‏ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ‏)‏ وَ (‏اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ‏).‏‏

Ubaydulloh ibn Abdullohdan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob Abu Voqid al-Laysiydan: «Rasululloh ﷺ Qurbon va Ramazon hayitlarida nima oʻqir edilar?» — deb soʻradi. Shunda u: «U zot ularda {Qof, va shonli Qurʼon bilan qasam} (Qof 1) va {Soat (qiyomat) yaqinlashdi va oy yorildi} (Qamar 1) (suralarini) oʻqir edilar», — dedi.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб Абу Воқид ал-Лайсийдан: «Расулуллоҳ ﷺ Қурбон ва Рамазон ҳайитларида нима ўқир эдилар?» — деб сўради. Шунда у: «У зот уларда {Қоф, ва шонли Қуръон билан қасам} (Қоф 1) ва {Соат (қиёмат) яқинлашди ва ой ёрилди} (Қамар 1) (сураларини) ўқир эдилар», — деди.

عَنْ أُمِّ هِشَامٍ بِنْتِ حَارِثَةَ بْنِ النُّعْمَانِ، قَالَتْ مَا أَخَذْتُ ‏{‏ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ ‏}‏ إِلاَّ مِنْ وَرَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بِهَا فِي الصُّبْحِ.

Umm Hishom binti Horisa ibn Nuʼmon (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men {Qof. Ulugʻ Qurʼonga qasam} surasini faqat Rasululloh ﷺning ortlaridan (eshitib) oʻrgandim, u zot uni bomdodda oʻqir edilar».Умм Ҳишом бинти Ҳориса ибн Нуъмон (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен {Қоф. Улуғ Қуръонга қасам} сурасини фақат Расулуллоҳ ﷺнинг ортларидан (эшитиб) ўргандим, у зот уни бомдодда ўқир эдилар».

عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُخْتٍ، لِعَمْرَةَ قَالَتْ أَخَذْتُ ‏{‏ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ‏}‏ مِنْ فِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَهُوَ يَقْرَأُ بِهَا عَلَى الْمِنْبَرِ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ.

Amraning singlisi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men {Qof, sharafli Qurʼonga qasamki} (Qof 1) (surasini) juma kuni Rasululloh ﷺning ogʻizlaridan oldim (yodladim); u zot uni har juma minbar ustida oʻqir edilar».Амранинг синглиси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен {Қоф, шарафли Қуръонга қасамки} (Қоф 1) (сурасини) жума куни Расулуллоҳ ﷺнинг оғизларидан олдим (ёдладим); у зот уни ҳар жума минбар устида ўқир эдилар».

عَنِ ابْنَةِ حَارِثَةَ بْنِ النُّعْمَانِ، قَالَتْ حَفِظْتُ ‏{‏ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ ‏}‏ مِنْ فِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ.

Horisa ibn Nuʼmonning qizi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men {Qof. Ulugʻ Qurʼonga qasam} (Qof surasi 1) oyatini juma kuni minbar ustida turgan Rasululloh ﷺning ogʻizlaridan eshitib yodlab oldim.Ҳориса ибн Нуъмоннинг қизи (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен {Қоф. Улуғ Қуръонга қасам} (Қоф сураси 1) оятини жума куни минбар устида турган Расулуллоҳ ﷺнинг оғизларидан эшитиб ёдлаб олдим.

عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الأَضْحَى وَالْفِطْرِ فَقَالَ كَانَ يَقْرَأُ فِيهِمَا بِـ (‏ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ‏)‏ وَ (‏اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ‏).‏‏

Ubaydulloh ibn Abdullohdan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob Abu Voqid al-Laysiydan: «Rasululloh ﷺ Qurbon va Ramazon hayitlarida nima oʻqir edilar?» — deb soʻradi. Shunda u: «U zot ularda {Qof, va shonli Qurʼon bilan qasam} (Qof 1) va {Soat (qiyomat) yaqinlashdi va oy yorildi} (Qamar 1) (suralarini) oʻqir edilar», — dedi.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб Абу Воқид ал-Лайсийдан: «Расулуллоҳ ﷺ Қурбон ва Рамазон ҳайитларида нима ўқир эдилар?» — деб сўради. Шунда у: «У зот уларда {Қоф, ва шонли Қуръон билан қасам} (Қоф 1) ва {Соат (қиёмат) яқинлашди ва ой ёрилди} (Қамар 1) (сураларини) ўқир эдилар», — деди.

عَنْ جَابِرٍ، رضى الله عنه قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَرَأَ عَلَيْهِمْ سُورَةَ الرَّحْمَنِ مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا فَسَكَتُوا فَقَالَ ‏ "‏ لَقَدْ قَرَأْتُهَا عَلَى الْجِنِّ لَيْلَةَ الْجِنِّ فَكَانُوا أَحْسَنَ مَرْدُودًا مِنْكُمْ كُنْتُ كُلَّمَا أَتَيْتُ عَلَى قَوْلِهِ ‏:‏ ‏(‏ فبأَىِّ آلاَءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏)‏ قَالُوا لاَ بِشَيْءٍ مِنْ نِعَمِكَ رَبَّنَا نُكَذِّبُ فَلَكَ الْحَمْدُ ‏"‏. ‏.

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sahobalari oldiga chiqib, ularga Rahmon surasini boshidan oxirigacha tilovat qilib berdilar. Ular esa jim turdilar. Shunda u zot: «Men buni jinlar kechasida jinlarga tilovat qilib bergan edim, ular sizlardan koʻra yaxshiroq javob qaytargan edilar. Men har safar Allohning: {Bas, Robbingizning qaysi neʼmatlarini yolgʻonga chiqarasizlar?!} (degan soʻziga) yetganimda, ular: ‹Robbimiz, Sening hech bir neʼmatingni yolgʻonga chiqarmaymiz, hamd Senga xosdir›, deyishar edi», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ саҳобалари олдига чиқиб, уларга Раҳмон сурасини бошидан охиригача тиловат қилиб бердилар. Улар эса жим турдилар. Шунда у зот: «Мен буни жинлар кечасида жинларга тиловат қилиб берган эдим, улар сизлардан кўра яхшироқ жавоб қайтарган эдилар. Мен ҳар сафар Аллоҳнинг: {Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғонга чиқарасизлар?!} (деган сўзига) етганимда, улар: ‹Роббимиз, Сенинг ҳеч бир неъматингни ёлғонга чиқармаймиз, ҳамд Сенга хосдир›, дейишар эди», дедилар.

عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ (‏ الم * تَنْزِيلُ‏)‏ السَّجْدَةُ وَ (‏ هَلْ أَتَى عَلَى الإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ‏)‏ وَأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاَةِ الْجُمُعَةِ سُورَةَ الْجُمُعَةِ وَالْمُنَافِقِينَ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni bomdod namozida {Alif, Lom, Mim. (Bu Kitobning) nozil qilinishi} (Sajda surasi) va {Inson uchun shunday bir vaqt boʻldiki} (Inson surasi) ni oʻqir edilar; yana Nabiy ﷺ juma namozida Jumʼa surasi va Munofiqun surasini oʻqir edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни бомдод намозида {Алиф, Лом, Мим. (Бу Китобнинг) нозил қилиниши} (Сажда сураси) ва {Инсон учун шундай бир вақт бўлдики} (Инсон сураси) ни ўқир эдилар; яна Набий ﷺ жума намозида Жумъа сураси ва Мунофиқун сурасини ўқир эдилар.

خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ وَفِيهِ أُخْرِجَ مِنْهَا وَلاَ تَقُومُ السَّاعَةُ إِلاَّ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ.‏"

Nabiy ﷺ: «Quyosh chiqqan kunlarning eng yaxshisi juma kunidir. Unda Odam (alayhissalom) yaratildi, unda u jannatga kiritildi va unda u jannatdan chiqarildi. Qiyomat ham faqat juma kunida qoyim boʻladi», dedilar.Набий ﷺ: «Қуёш чиққан кунларнинг энг яхшиси жума кунидир. Унда Одам (алайҳиссалом) яратилди, унда у жаннатга киритилди ва унда у жаннатдан чиқарилди. Қиёмат ҳам фақат жума кунида қойим бўлади», дедилар.

عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنهُ عَنِ النَّبيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَال: سُورَةُ تَبَارَكَ هِيَ المَانِعَةُ مِن عَذَابِ القَبر.

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Tabarak surasi — u qabr azobidan toʻsuvchidir», dedilar.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Табарак сураси — у қабр азобидан тўсувчидир», дедилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ سُورَةً مِنَ الْقُرْآنِ ثَلاَثُونَ آيَةً شَفَعَتْ لِرَجُلٍ حَتَّى غُفِرَ لَهُ وَهِيَ سُورَةُ تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ.‏"

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Albatta Qurʼonda oʻttiz oyatli bir sura bor, u bir kishiga shafoat qilib, u magʻfirat qilingunicha (shafoat qildi). U ‹Tabaarakallaziy biyadihil-mulk› surasidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Албатта Қуръонда ўттиз оятли бир сура бор, у бир кишига шафоат қилиб, у мағфират қилингунича (шафоат қилди). У ‹Табааракаллазий биядиҳил-мулк› сурасидир», дедилар.

عَن أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنهُ أَنَّ النَّبيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَال: " سُورَةٌ مِنَ القُرْآنِ مَا هِيَ إِلاَّ ثَلاَثُونَ آيَةً؛ خَاصَمَتْ عَنْ صَاحِبِهَا حَتىَّ أَدْخَلَتْهُ الجَنَّة وَهِيَ {تَبَارَك). "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qurʼonda bir sura bor — u oʻttiz oyatdan boshqa emas — u oʻz sohibi uchun bahslashib, uni jannatga kiritgunicha (himoya qildi). U esa {Tabarak}dir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қуръонда бир сура бор — у ўттиз оятдан бошқа эмас — у ўз соҳиби учун баҳслашиб, уни жаннатга киритгунича (ҳимоя қилди). У эса {Табарак}дир», дедилар.

عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ ‏:‏ ‏(‏الم * تَنْزِيلُ ‏)‏ وَ ‏(‏ تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ ‏).

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ {Alif, Lom, Mim. Tanziyl} (Sajda surasi) va {Tabaarakallaziy biyadihil-mulk} (Mulk surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ {Алиф, Лом, Мим. Танзийл} (Сажда сураси) ва {Табааракаллазий биядиҳил-мулк} (Мулк сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، ‏.‏ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي الصُّبْحِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بِـ (‏ الم * تَنْزِيلُ‏)‏ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى وَفِي الثَّانِيَةِ (‏ هَلْ أَتَى عَلَى الإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئًا مَذْكُورًا‏).‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni bomdodda birinchi rakaatda {Alif, Lom, Mim. (Bu Kitobning) nozil qilinishi} (Sajda surasi) ni, ikkinchisida esa {Inson uchun shunday bir vaqt boʻldiki, u (vaqtda) u tilga olinadigan biror narsa emas edi} (Inson surasi) ni oʻqir edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни бомдодда биринчи ракаатда {Алиф, Лом, Мим. (Бу Китобнинг) нозил қилиниши} (Сажда сураси) ни, иккинчисида эса {Инсон учун шундай бир вақт бўлдики, у (вақтда) у тилга олинадиган бирор нарса эмас эди} (Инсон сураси) ни ўқир эдилар.

عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَهُوَ ابْنُ يَزِيدَ الصَّنْعَانِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْىُ عَيْنٍ فَلْيَقْرَأْ ‏(‏ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ‏)‏ و ‏(‏إِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ ‏)‏ وَ ‏(‏إذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ ‏)‏ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَرَوَى هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْىُ عَيْنٍ فَلْيَقْرَأْ ‏(‏إذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ‏)‏ وَلَمْ يَذْكُرْ و ‏(‏إِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ ‏)‏ وَ ‏(‏إذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ ‏)‏‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim qiyomat kunini goʻyo koʻz bilan koʻrayotgandek koʻrishni xohlasa, {Quyosh oʻralganda} (Takvir surasi), {Osmon yorilganda} (Infitor surasi) va {Osmon yorilib ketganda} (Inshiqoq surasi)ni oʻqisin», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir. Hishom ibn Yusuf va boshqalar bu hadisni shu isnod bilan rivoyat qilib: «Kim qiyomat kunini goʻyo koʻz bilan koʻrayotgandek koʻrishni xohlasa, {Quyosh oʻralganda}ni oʻqisin», degan, lekin {Osmon yorilganda} va {Osmon yorilib ketganda}ni zikr qilmagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қиёмат кунини гўё кўз билан кўраётгандек кўришни хоҳласа, {Қуёш ўралганда} (Таквир сураси), {Осмон ёрилганда} (Инфитор сураси) ва {Осмон ёрилиб кетганда} (Иншиқоқ сураси)ни ўқисин», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Ҳишом ибн Юсуф ва бошқалар бу ҳадисни шу иснод билан ривоят қилиб: «Ким қиёмат кунини гўё кўз билан кўраётгандек кўришни хоҳласа, {Қуёш ўралганда}ни ўқисин», деган, лекин {Осмон ёрилганда} ва {Осмон ёрилиб кетганда}ни зикр қилмаган.

عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى مِنَ الْوَتْرِ بِـ (‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ (‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏).‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ vitrning birinchi rakaatida {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ витрнинг биринчи ракаатида {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир эдилар.

عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاَةِ الْجُمُعَةِ (‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَ(‏ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ‏)‏ ‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ juma namozida {Sabbihisma Robbikal aʼlaa} (Aʼlo surasi) hamda {Hal ataaka hadiisul gʻooshiya} (Gʻoshiya surasi)ni oʻqir edilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ жума намозида {Саббиҳисма Роббикал аълаа} (Аъло сураси) ҳамда {Ҳал атаака ҳадиисул ғоошия} (Ғошия сураси)ни ўқир эдилар.

عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْجُمُعَةِ بِـ (‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَ(‏ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ‏)‏ وَرُبَّمَا اجْتَمَعَ الْعِيدُ وَالْجُمُعَةُ فَيَقْرَأُ بِهِمَا فِيهِمَا جَمِيعًا.

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma namozida {Eng Oliy Robbingning nomini poklab yod et} va {Senga (dahshati bilan hammani) qoplab oluvchi (Qiyomat)ning xabari keldimi} suralarini oʻqir edilar. Baʼzan hayit va juma bir kunga toʻgʻri kelib qolar, shunda u zot ikkalasida ham ushbu ikki surani oʻqir edilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума намозида {Энг Олий Роббингнинг номини поклаб ёд эт} ва {Сенга (даҳшати билан ҳаммани) қоплаб олувчи (Қиёмат)нинг хабари келдими} сураларини ўқир эдилар. Баъзан ҳайит ва жума бир кунга тўғри келиб қолар, шунда у зот иккаласида ҳам ушбу икки сурани ўқир эдилар.

عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلاَةِ الْجُمُعَةِ (‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَ(‏ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ‏)‏ ‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ juma namozida {Sabbihisma Robbikal aʼlaa} (Aʼlo surasi) hamda {Hal ataaka hadiisul gʻooshiya} (Gʻoshiya surasi)ni oʻqir edilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ жума намозида {Саббиҳисма Роббикал аълаа} (Аъло сураси) ҳамда {Ҳал атаака ҳадиисул ғоошия} (Ғошия сураси)ни ўқир эдилар.

عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْجُمُعَةِ بِـ (‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَ(‏ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ‏)‏ وَرُبَّمَا اجْتَمَعَ الْعِيدُ وَالْجُمُعَةُ فَيَقْرَأُ بِهِمَا فِيهِمَا جَمِيعًا.

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma namozida {Eng Oliy Robbingning nomini poklab yod et} va {Senga (dahshati bilan hammani) qoplab oluvchi (Qiyomat)ning xabari keldimi} suralarini oʻqir edilar. Baʼzan hayit va juma bir kunga toʻgʻri kelib qolar, shunda u zot ikkalasida ham ushbu ikki surani oʻqir edilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума намозида {Энг Олий Роббингнинг номини поклаб ёд эт} ва {Сенга (даҳшати билан ҳаммани) қоплаб олувчи (Қиёмат)нинг хабари келдими} сураларини ўқир эдилар. Баъзан ҳайит ва жума бир кунга тўғри келиб қолар, шунда у зот иккаласида ҳам ушбу икки сурани ўқир эдилар.

كان رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلم يصلِّي ركعتينِ بعد الوِترِ وهو جالسٌ يقرأُ فيهما ب { إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ . . . ) و{ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ).

Rasululloh ﷺ vitrdan keyin oʻtirgan holda ikki rakat (namoz) oʻqir va ularda {Izaa zulzilatil arzu…} (Zalzala surasi) hamda {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} (Kofirun surasi)ni oʻqir edilar.Расулуллоҳ ﷺ витрдан кейин ўтирган ҳолда икки ракат (намоз) ўқир ва уларда {Изаа зулзилатил арзу…} (Залзала сураси) ҳамда {Қул яа айюҳал каафируун} (Кофирун сураси)ни ўқир эдилар.

عَنْ أَبِي مَدِينَةَ الدَّارِمِيِّ قَالَ: (كَانَ الرَّجُلانِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا الْتَقَيَا لَمْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَقْرَأَ أَحَدُهُمَا عَلَى الآخَرِ: " وَالْعَصْرِ إِنَّ الإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ “، ثُمَّ يُسَلِّمَ أَحَدُهُمَا عَلَى الآخَرِ).

Abu Madina ad-Dorimiy aytdi: Nabiy ﷺning sahobalaridan ikki kishi uchrashsalar, biri ikkinchisiga: {Asrga qasam. Albatta, inson ziyondadir}ni oʻqib bermaguncha ajralishmas, soʻng biri ikkinchisiga salom berar edi.Абу Мадина ад-Доримий айтди: Набий ﷺнинг саҳобаларидан икки киши учрашсалар, бири иккинчисига: {Асрга қасам. Албатта, инсон зиёндадир}ни ўқиб бермагунча ажралишмас, сўнг бири иккинчисига салом берар эди.

عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِنَوْفَلٍ ‏ "‏ اقْرَأْ (‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ ثُمَّ نَمْ عَلَى خَاتِمَتِهَا فَإِنَّهَا بَرَاءَةٌ مِنَ الشِّرْكِ ‏".‏

Farva ibn Navfal otasidan rivoyat qilishicha, Nabiy ﷺ Navfalga: «{Qul yo ayyuhal kofirun}ni oʻqigin, soʻng uning oxirida uxlagin, chunki u shirkdan voz kechishdir», dedilar.Фарва ибн Навфал отасидан ривоят қилишича, Набий ﷺ Навфалга: «{Қул ё айюҳал кофирун}ни ўқигин, сўнг унинг охирида ухлагин, чунки у ширкдан воз кечишдир», дедилар.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (قل يا أيها الكافرون تعدل ربع القرآن).

Rasululloh ﷺ: «{Qul yaa ayyuhal-kaafiruun} Qurʼonning chorak qismiga teng boʻladi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺ: «{Қул яа айюҳал-каафируун} Қуръоннинг чорак қисмига тенг бўлади», дедилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي ركعتي الْفَجْرِ (‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ‏)‏ وَ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏).

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdodning ikki rakaatida {Qul yo ayyuhal-kofirun} (Ayting: «Ey kofirlar!») va {Qul huvallohu ahad} (Ayting: «U — Alloh — birdir») (suralarini) oʻqidilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдоднинг икки ракаатида {Қул ё айюҳал-кофирун} (Айтинг: «Эй кофирлар!») ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад} (Айтинг: «У — Аллоҳ — бирдир») (сураларини) ўқидилар.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّهُ قَالَ مَا أُحْصِي مَا سَمِعْتُ مِنْ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَفِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ بِـ ‏:‏‏(‏قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ وَ ‏(‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏).

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning shom namozidan keyingi ikki rakaatda va bomdod namozidan oldingi ikki rakaatda {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvallohu ahad}ni oʻqiganlarini necha marta eshitganimni sanab boʻlmaydi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг шом намозидан кейинги икки ракаатда ва бомдод намозидан олдинги икки ракаатда {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни ўқиганларини неча марта эшитганимни санаб бўлмайди.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ (‏قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ‏)‏ وَ (‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏).

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdodning ikki rakaatida {Qul yo ayyuhal-kofirun} (Ayting: «Ey kofirlar!») va {Qul huvallohu ahad} (Ayting: «U — Alloh — birdir») (suralarini) oʻqidilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдоднинг икки ракаатида {Қул ё айюҳал-кофирун} (Айтинг: «Эй кофирлар!») ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад} (Айтинг: «У — Аллоҳ — бирдир») (сураларини) ўқидилар.

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي رَكْعَتَىِ الطَّوَافِ بِسُورَتَىِ الإِخْلاَصِ ‏:‏ ‏(‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ وَ ‏(‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏)‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tavofning ikki rakʼatida ikki ixlos surasi — {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvalloohu ahad}ni oʻqidilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тавофнинг икки ракъатида икки ихлос сураси — {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллооҳу аҳад}ни ўқидилар.

عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى مِنَ الْوَتْرِ بِـ (‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ (‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏).‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ vitrning birinchi rakaatida {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ витрнинг биринчи ракаатида {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир эдилар.

عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ فِي لَيْلَةٍ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏" قَالُوا : وَكَيْفَ يَقْرَأْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ؟ قَالَ : " قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ " ‏.‏

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Sizdan biringiz bir kechada Qurʼonning uchdan birini oʻqishdan ojizmi?» (Sahobalar): «Qurʼonning uchdan birini qanday oʻqiydi?» dedilar. (Rasululloh): «{Qul huvalloohu ahad} (Ixlos surasi) Qurʼonning uchdan biriga teng keladi», dedilar.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Сиздан бирингиз бир кечада Қуръоннинг учдан бирини ўқишдан ожизми?» (Саҳобалар): «Қуръоннинг учдан бирини қандай ўқийди?» дедилар. (Расулуллоҳ): «{Қул ҳуваллооҳу аҳад} (Ихлос сураси) Қуръоннинг учдан бирига тенг келади», дедилар.

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَمِعَ رَجُلاً، يَقْرَأُ (‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏)‏ يُرَدِّدُهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ وَكَأَنَّ الرَّجُلَ يَتَقَالُّهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏".‏‏.

Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, bir kishi boshqa bir kishini — ‹Qul Huvallohu Ahad› (Ixlos surasini) takror oʻqiyotganini — eshitdi. Tongda u Rasululloh ﷺning oldiga kelib, buni u zotga zikr qildi — goʻyo u kishi uni (oʻsha surani) oz (kam savobli) deb (hisoblayotgan)dek (edi). Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, albatta u (sura) Qurʼonning uchdan biriga teng keladi», dedilar.Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, бир киши бошқа бир кишини — ‹Қул Ҳуваллоҳу Аҳад› (Ихлос сурасини) такрор ўқиётганини — эшитди. Тонгда у Расулуллоҳ ﷺнинг олдига келиб, буни у зотга зикр қилди — гўё у киши уни (ўша сурани) оз (кам савобли) деб (ҳисоблаётган)дек (эди). Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, албатта у (сура) Қуръоннинг учдан бирига тенг келади», дедилар.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا أَبَانٌ الْعَطَّارُ، جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ جَزَّأَ الْقُرْآنَ ثَلاَثَةَ أَجْزَاءٍ فَجَعَلَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ جُزْءًا مِنْ أَجْزَاءِ الْقُرْآنِ ‏"‏.‏

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan shu isnod bilan rivoyat qilinadi. (Rasululloh) dedilar: «Albatta, Alloh Qurʼonni uch boʻlakka boʻldi va {Qul huvalloohu ahad}ni Qurʼon boʻlaklaridan bir boʻlak qildi».Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан шу иснод билан ривоят қилинади. (Расулуллоҳ) дедилар: «Албатта, Аллоҳ Қуръонни уч бўлакка бўлди ва {Қул ҳуваллооҳу аҳад}ни Қуръон бўлакларидан бир бўлак қилди».

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ احْشِدُوا فَإِنِّي سَأَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ فَحَشَدَ مَنْ حَشَدَ ثُمَّ خَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏)‏ ثُمَّ دَخَلَ فَقَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ إِنِّي أُرَى هَذَا خَبَرٌ جَاءَهُ مِنَ السَّمَاءِ فَذَاكَ الَّذِي أَدْخَلَهُ ‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي قُلْتُ لَكُمْ سَأَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ أَلاَ إِنَّهَا تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ.

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yigʻiling, men sizlarga Qurʼonning uchdan birini oʻqib beraman», — dedilar. Shunda yigʻiladiganlar yigʻildi. Soʻng Allohning Nabiysi ﷺ (uylaridan) chiqib, {Qul huvallohu ahad} ni ({Aytgin: U Alloh yagonadir} ni) oʻqidilar, soʻng (uyga) kirib ketdilar. Biz bir-birimizga: «Menimcha, unga osmondan bir xabar kelgan boʻlsa kerak, u zotni (uyga) kiritgan ham oʻsha boʻlsa kerak», — dedik. Soʻng Allohning Nabiysi ﷺ (yana) chiqib: «Men sizlarga: ‹Qurʼonning uchdan birini oʻqib beraman›, — degan edim. Ogoh boʻlinglar, darhaqiqat u (sura) Qurʼonning uchdan biriga teng keladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Йиғилинг, мен сизларга Қуръоннинг учдан бирини ўқиб бераман», — дедилар. Шунда йиғиладиганлар йиғилди. Сўнг Аллоҳнинг Набийси ﷺ (уйларидан) чиқиб, {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ({Айтгин: У Аллоҳ ягонадир} ни) ўқидилар, сўнг (уйга) кириб кетдилар. Биз бир-биримизга: «Менимча, унга осмондан бир хабар келган бўлса керак, у зотни (уйга) киритган ҳам ўша бўлса керак», — дедик. Сўнг Аллоҳнинг Набийси ﷺ (яна) чиқиб: «Мен сизларга: ‹Қуръоннинг учдан бирини ўқиб бераман›, — деган эдим. Огоҳ бўлинглар, дарҳақиқат у (сура) Қуръоннинг учдан бирига тенг келади», — дедилар.

عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُحِبُّ هَذِهِ السُّورَةَ ‏(‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏)‏ فَقَالَ ‏ "‏ إِنَّ حُبَّكَ إِيَّاهَا يُدْخِلُكَ الْجَنَّةَ.‏"

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, men bu {Qul huvallohu ahad} surasini sevaman», dedi. Shunda u zot: «Albatta, sening uni sevishing seni jannatga kiritadi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, мен бу {Қул ҳуваллоҳу аҳад} сурасини севаман», деди. Шунда у зот: «Албатта, сенинг уни севишинг сени жаннатга киритади», дедилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَقْبَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعَ رَجُلاً يَقْرَأُ ‏(‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ ‏)‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَجَبَتْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَمَا وَجَبَتْ قَالَ ‏"‏ الْجَنَّةُ ‏"‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga ketayotgan edim, u zot bir kishining {Qul huvallohu ahad. Allohus-samad} deb oʻqiyotganini eshitib qoldilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Vojib boʻldi», dedilar. Men: «Nima vojib boʻldi?» dedim. U zot: «Jannat», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга кетаётган эдим, у зот бир кишининг {Қул ҳуваллоҳу аҳад. Аллоҳус-самад} деб ўқиётганини эшитиб қолдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Вожиб бўлди», дедилар. Мен: «Нима вожиб бўлди?» дедим. У зот: «Жаннат», дедилар.

عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ رَجُلاً عَلَى سَرِيَّةٍ وَكَانَ يَقْرَأُ لأَصْحَابِهِ فِي صَلاَتِهِمْ فَيَخْتِمُ بِـ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏)‏ فَلَمَّا رَجَعُوا ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ سَلُوهُ لأَىِّ شَىْءٍ يَصْنَعُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَسَأَلُوهُ فَقَالَ لأَنَّهَا صِفَةُ الرَّحْمَنِ فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَقْرَأَ بِهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَخْبِرُوهُ أَنَّ اللَّهَ يُحِبُّهُ. ".

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishini sariyaga (kichik harbiy guruhga) sarkarda qilib joʻnatdilar. U namozlarida sheriklariga (Qurʼon) oʻqir va {Qul huvallohu ahad} bilan ({Aytgin: U Alloh yagonadir} bilan) tugatar edi. Ular qaytib kelganlarida bu narsa Rasululloh ﷺ ga aytildi. Shunda u zot: «Undan soʻranglar, nima uchun bunday qilar ekan?» — dedilar. Ular soʻraganlarida u: «Chunki u Rahmonning sifatidir, shu sababli men uni oʻqishni yaxshi koʻraman», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga xabar beringlarki, Alloh ham uni yaxshi koʻradi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишини сарияга (кичик ҳарбий гуруҳга) саркарда қилиб жўнатдилар. У намозларида шерикларига (Қуръон) ўқир ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад} билан ({Айтгин: У Аллоҳ ягонадир} билан) тугатар эди. Улар қайтиб келганларида бу нарса Расулуллоҳ ﷺ га айтилди. Шунда у зот: «Ундан сўранглар, нима учун бундай қилар экан?» — дедилар. Улар сўраганларида у: «Чунки у Раҳмоннинг сифатидир, шу сабабли мен уни ўқишни яхши кўраман», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга хабар берингларки, Аллоҳ ҳам уни яхши кўради», — дедилар.

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي رَكْعَتَىِ الطَّوَافِ بِسُورَتَىِ الإِخْلاَصِ ‏:‏ ‏(‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ وَ ‏(‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏)‏‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tavofning ikki rakʼatida ikki ixlos surasi — {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvalloohu ahad}ni oʻqidilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тавофнинг икки ракъатида икки ихлос сураси — {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллооҳу аҳад}ни ўқидилар.

عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى مِنَ الْوَتْرِ بِـ (‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏)‏ وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ (‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏)‏ وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏).‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ vitrning birinchi rakaatida {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ витрнинг биринчи ракаатида {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир эдилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي ركعتي الْفَجْرِ (‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ‏)‏ وَ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏).

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdodning ikki rakaatida {Qul yo ayyuhal-kofirun} (Ayting: «Ey kofirlar!») va {Qul huvallohu ahad} (Ayting: «U — Alloh — birdir») (suralarini) oʻqidilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдоднинг икки ракаатида {Қул ё айюҳал-кофирун} (Айтинг: «Эй кофирлар!») ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад} (Айтинг: «У — Аллоҳ — бирдир») (сураларини) ўқидилар.

عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا (‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏)‏ وَ(‏قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ‏)‏ وَ(‏قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ‏(‏ ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Paygʻambar ﷺ — har kecha toʻshagiga borganlarida (yotganlarida) — ikki kaftlarini jamlab, soʻng ularga puflar (damlar), soʻng ularda ‹Qul Huvallohu Ahad› (Ixlos), ‹Qul aʼuzu bi-Robbil-falaq› (Falaq) va ‹Qul aʼuzu bi-Robbin-nas› (Nas) (suralarini) oʻqir edilar; soʻng ular bilan badanlarining — qoʻli yetgan (joylari)ni — silar edilar; ularni boshlari va yuzlaridan, hamda badanlarining old (tomoni)dan boshlar edilar; buni uch marta qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Пайғамбар ﷺ — ҳар кеча тўшагига борганларида (ётганларида) — икки кафтларини жамлаб, сўнг уларга пуфлар (дамлар), сўнг уларда ‹Қул Ҳуваллоҳу Аҳад› (Ихлос), ‹Қул аъузу би-Роббил-фалақ› (Фалақ) ва ‹Қул аъузу би-Роббин-нас› (Нас) (сураларини) ўқир эдилар; сўнг улар билан баданларининг — қўли етган (жойлари)ни — силар эдилар; уларни бошлари ва юзларидан, ҳамда баданларининг олд (томони)дан бошлар эдилар; буни уч марта қилар эдилар.

عَنْ مُعَاذِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خُبَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْنَا فِي لَيْلَةٍ مَطِيرَةٍ وَظُلْمَةٍ شَدِيدَةٍ نَطْلُبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي لَنَا - قَالَ - فَأَدْرَكْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ أَقُلْ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ أَقُلْ شَيْئًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ مَا أَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏:‏ ‏(‏ هوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏)‏ وَالْمُعَوِّذَتَيْنِ حِينَ تُمْسِي وَتُصْبِحُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ تَكْفِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ ‏".‏ ‏.

Abdulloh ibn Xubayb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: Bir yomgʻirli va qop-qorongʻi kechada bizga namoz oʻqib berishlari uchun Rasululloh ﷺni izlab chiqdik. (Abdulloh) aytdi: Men u zotga yetib oldim, u zot: «Ayt», dedilar. Men hech narsa aytmadim. Soʻng yana: «Ayt», dedilar. Men hech narsa aytmadim. Yana: «Ayt», dedilar. Men: «Nima deyay?» dedim. U zot: «‹Huvalloohu ahad›ni va muavvizatayn (ikki panoh surasi)ni kechqurun va ertalab uch martadan oʻqi, ular senga har bir narsadan kifoya qiladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Хубайб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у айтди: Бир ёмғирли ва қоп-қоронғи кечада бизга намоз ўқиб беришлари учун Расулуллоҳ ﷺни излаб чиқдик. (Абдуллоҳ) айтди: Мен у зотга етиб олдим, у зот: «Айт», дедилар. Мен ҳеч нарса айтмадим. Сўнг яна: «Айт», дедилар. Мен ҳеч нарса айтмадим. Яна: «Айт», дедилар. Мен: «Нима деяй?» дедим. У зот: «‹Ҳуваллооҳу аҳад›ни ва муаввизатайн (икки паноҳ сураси)ни кечқурун ва эрталаб уч мартадан ўқи, улар сенга ҳар бир нарсадан кифоя қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا اشْتَكَى يَقْرَأُ عَلَى نَفْسِهِ بِالْمُعَوِّذَاتِ وَيَنْفُثُ، فَلَمَّا اشْتَدَّ وَجَعُهُ كُنْتُ أَقْرَأُ عَلَيْهِ وَأَمْسَحُ بِيَدِهِ رَجَاءَ بَرَكَتِهَا‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ — betob boʻlganlarida — oʻzlariga muavvizatlarni (Falaq va Nas suralarini) oʻqib, puflar (damlar) edilar. Ogʻriqlari kuchayganida, men u zotga (muavvizatlarni) oʻqir va — uning barakatini umid qilib — u zotning qoʻli bilan (badanlariga) silar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ — бетоб бўлганларида — ўзларига муаввизатларни (Фалақ ва Нас сураларини) ўқиб, пуфлар (дамлар) эдилар. Оғриқлари кучайганида, мен у зотга (муаввизатларни) ўқир ва — унинг баракатини умид қилиб — у зотнинг қўли билан (баданларига) силар эдим.

عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَقْرَأَ بِالْمُعَوِّذَاتِ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏.

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ menga har bir namoz oxirida Muavvizatlarni (Falaq va Nos suralarini) oʻqishni buyurdilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ менга ҳар бир намоз охирида Муаввизатларни (Фалақ ва Нос сураларини) ўқишни буюрдилар.

عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَلَمْ تَرَ آيَاتٍ أُنْزِلَتِ اللَّيْلَةَ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ قَطُّ (‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ‏)‏ وَ (‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ‏)‏ ‏"‏.‏

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu kecha shunday oyatlar nozil boʻlganini koʻrmadingmi? Ularning oʻxshashi hech qachon koʻrilmagan: {Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq} ({Aytgin: Men tong Robbidan panoh soʻrayman}) va {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nos} ({Aytgin: Men odamlar Robbidan panoh soʻrayman})», — dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кеча шундай оятлар нозил бўлганини кўрмадингми? Уларнинг ўхшаши ҳеч қачон кўрилмаган: {Қул аъузу би-Раббил-фалақ} ({Айтгин: Мен тонг Роббидан паноҳ сўрайман}) ва {Қул аъузу би-Раббин-нос} ({Айтгин: Мен одамлар Роббидан паноҳ сўрайман})», — дедилар.

عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ اتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ رَاكِبٌ فَوَضَعْتُ يَدِي عَلَى قَدَمِهِ فَقُلْتُ أَقْرِئْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ سُورَةَ هُودٍ وَسُورَةَ يُوسُفَ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ لَنْ تَقْرَأَ شَيْئًا أَبْلَغَ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ (‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ‏)‏ وَ (‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ‏)‏ ‏"‏‏.‏

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ning ortlaridan yurdim, u zot ulov ustida edilar. Qoʻlimni u zotning oyoqlariga qoʻyib: ‹Ey Rasululloh, menga Hud surasi bilan Yusuf surasini oʻqiting›, dedim. Shunda u zot: ‹Sen Alloh huzurida {Ayting: panoh soʻrayman tong Robbisidan} va {Ayting: panoh soʻrayman odamlar Robbisidan} suralaridan koʻra taʼsirliroq narsani hech oʻqimaysan›, dedilar».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ортларидан юрдим, у зот улов устида эдилар. Қўлимни у зотнинг оёқларига қўйиб: ‹Эй Расулуллоҳ, менга Ҳуд сураси билан Юсуф сурасини ўқитинг›, дедим. Шунда у зот: ‹Сен Аллоҳ ҳузурида {Айтинг: паноҳ сўрайман тонг Роббисидан} ва {Айтинг: паноҳ сўрайман одамлар Роббисидан} сураларидан кўра таъсирлироқ нарсани ҳеч ўқимайсан›, дедилар».

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَعَوَّذُ مِنَ الْجَانِّ وَعَيْنِ الإِنْسَانِ حَتَّى نَزَلَتِ الْمُعَوِّذَتَانِ فَلَمَّا نَزَلَتَا أَخَذَ بِهِمَا وَتَرَكَ مَا سِوَاهُمَا.

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ jinlardan va insonning koʻzi (tegishi)dan panoh tilar edilar, toki Muavvizatayn (Falaq va Nos suralari) nozil boʻldi. Ular nozil boʻlgach, u zot ularni (oʻqishni) tutib, ulardan boshqasini tark qildilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ жинлардан ва инсоннинг кўзи (тегиши)дан паноҳ тилар эдилар, токи Муаввизатайн (Фалақ ва Нос суралари) нозил бўлди. Улар нозил бўлгач, у зот уларни (ўқишни) тутиб, улардан бошқасини тарк қилдилар.

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ، أَخْبَرَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عَابِسٍ الْجُهَنِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُ ‏"‏ يَا ابْنَ عَابِسٍ أَلاَ أَدُلُّكَ - أَوْ قَالَ أَلاَ أُخْبِرُكَ - بِأَفْضَلِ مَا يَتَعَوَّذُ بِهِ الْمُتَعَوِّذُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ‏‏ وَ ‏‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ‏‏ هَاتَيْنِ السُّورَتَيْنِ."‏

Ibn Obis al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga: «Ey Ibn Obis, panoh soʻraguvchilar panoh soʻraydigan eng afzal narsani senga koʻrsatib qoʻymaymi?» yohud «xabar berib qoʻymaymi?» dedilar. U: «Albatta, ey Rasululloh», dedi. U zot: «{Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq} va {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nas} — mana shu ikki sura», dedilar.Ибн Обис ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Ибн Обис, паноҳ сўрагувчилар паноҳ сўрайдиган энг афзал нарсани сенга кўрсатиб қўймайми?» ёҳуд «хабар бериб қўймайми?» дедилар. У: «Албатта, эй Расулуллоҳ», деди. У зот: «{Қул аъузу би-Раббил-фалақ} ва {Қул аъузу би-Раббин-нас} — мана шу икки сура», дедилар.