ثنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا أَبُو الأَشْعَثِ ، نا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ , حَدَّثَنِي خَالِدٌ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ , فَيَقُولُ : " لا حَرَجَ " , فَقَالَ : حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ , قَالَ : " لا حَرَجَ " , قَالَ : رَمَيْتُ بَعْدَمَا أَمْسَيْتُ , قَالَ : " لا حَرَجَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ dan soʻralar, u zot esa: «Zarari yoʻq», der edilar. Kimdir: «Men soʻyishdan oldin sochimni oldirdim», dedi. U zot: «Zarari yoʻq», dedilar. U: «Men kech kirgandan keyin tosh otdim», dedi. U zot: «Zarari yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ дан сўралар, у зот эса: «Зарари йўқ», дер эдилар. Кимдир: «Мен сўйишдан олдин сочимни олдирдим», деди. У зот: «Зарари йўқ», дедилар. У: «Мен кеч киргандан кейин тош отдим», деди. У зот: «Зарари йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , ثنا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ , نا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ ، نا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , إِنِّي زُرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ , فَقَالَ : " ارْمِ وَلا حَرَجَ " , قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ , قَالَ : " ارْمِ وَلا حَرَجَ " , قَالَ : إِنِّي ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ , قَالَ : " ارْمِ وَلا حَرَجَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ ning oldilariga bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, men tosh otishdan oldin ziyorat (tavofini) qildim», dedi. U zot: «Tosh ot, zarari yoʻq», dedilar. U: «Yo Rasululloh, men tosh otishdan oldin sochimni oldirdim», dedi. U zot: «Tosh ot, zarari yoʻq», dedilar. U: «Men tosh otishdan oldin soʻydim», dedi. U zot: «Tosh ot, zarari yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ нинг олдиларига бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен тош отишдан олдин зиёрат (тавофини) қилдим», деди. У зот: «Тош от, зарари йўқ», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мен тош отишдан олдин сочимни олдирдим», деди. У зот: «Тош от, зарари йўқ», дедилар. У: «Мен тош отишдан олдин сўйдим», деди. У зот: «Тош от, зарари йўқ», дедилар.
نا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ النَّسَائِيُّ , نا صِلَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ حَجَّ عَنْ أَبَوَيْهِ أَوْ قَضَى عَنْهُمَا مَغْرَمًا بُعِثَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ الأَبْرَارِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim ota-onasi nomidan haj qilsa yoki ular tomonidan qarzni ado etsa, qiyomat kuni yaxshilar bilan birga qayta tiriltiriladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ота-онаси номидан ҳаж қилса ёки улар томонидан қарзни адо этса, қиёмат куни яхшилар билан бирга қайта тирилтирилади», дедилар.
نا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نا جَدِّي , نا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , عَنْ شَرِيكٍ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ , فَقَالَ لَهُ : إِنَّ أَبِي مَاتَ وَعَلَيْهِ حَجَّةُ الإِسْلامِ , أَفَأَحُجُّ عَنْهُ ؟ قَالَ : " أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ أَبَاكَ تَرَكَ دَيْنًا عَلَيْهِ أَقَضَيْتَهُ عَنْهُ ؟ " ، قَالَ : نَعَمْ , قَالَ : " فَاحْجُجْ عَنْ أَبِيكَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ ning oldilariga bir kishi kelib: «Otam vafot etdi, zimmasida esa islom haji bor edi. Men uning nomidan haj qilaymi?» dedi. U zot: «Ayting-chi, agar otangiz zimmasida qarz qoldirgan boʻlsa, uni u tomondan ado etarmidingiz?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, otangiz nomidan haj qiling», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига бир киши келиб: «Отам вафот этди, зиммасида эса ислом ҳажи бор эди. Мен унинг номидан ҳаж қилайми?» деди. У зот: «Айтинг-чи, агар отангиз зиммасида қарз қолдирган бўлса, уни у томондан адо этармидингиз?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ундай бўлса, отангиз номидан ҳаж қилинг», дедилар.
نا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ , نا عَمِّي , نا أَبِي , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ، حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ كَثِيرٍ , أَنَّ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْحَجِّ عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : " احْجُجْ عَنْهُ , أَلا تَرَى أَنَّهُ لَوْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَقَضَيْتَهُ عَنْهُ أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِي عَنْهُ ؟ " ، قَالَ : بَلَى , قَالَ : " فَحَقُّ اللَّهِ أَحَقُّ "
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki, bir kishi Rasululloh ﷺ dan otasi nomidan haj qilish haqida soʻradi. U zot: «Uning nomidan haj qil. Koʻrmayapsanmi, agar uning zimmasida qarz boʻlsayu, sen uni u tomondan ado etsang, bu undan kifoya qilardi-ku?» dedilar. U: «Ha, albatta», dedi. U zot: «Allohning haqqi bunga koʻproq haqlidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики, бир киши Расулуллоҳ ﷺ дан отаси номидан ҳаж қилиш ҳақида сўради. У зот: «Унинг номидан ҳаж қил. Кўрмаяпсанми, агар унинг зиммасида қарз бўлсаю, сен уни у томондан адо этсанг, бу ундан кифоя қиларди-ку?» дедилар. У: «Ҳа, албатта», деди. У зот: «Аллоҳнинг ҳаққи бунга кўпроқ ҳақлидир», дедилар.
نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْبَغَوِيُّ , نا دَاوُدُ بْنُ عَمْرٍو الْمُسَيَّبِيُّ , نا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " طَافَ طَوَافًا وَاحِدًا لِحَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajlari va umralari uchun bitta tavof qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажлари ва умралари учун битта тавоф қилдилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَهْمِ , نا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ , عَنِ الْحَجَّاجِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " طَافَ لِحَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ طَوَافًا وَاحِدًا لَمْ يَزِدْ عَلَيْهِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajlari va umralari uchun bitta tavof qildilar, undan ziyoda qilmadilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажлари ва умралари учун битта тавоф қилдилар, ундан зиёда қилмадилар.
نا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ , حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّهُ قَالَ : " مَا طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلا طَوَافًا وَاحِدًا "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ haj va umra uchun faqat bitta tavof qildilar.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ ҳаж ва умра учун фақат битта тавоф қилдилар.»
نا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نا أبِي , نا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ , عَنْ طَاوُسٍ , قَالَ : سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ , يَقُولُ : " لا وَاللَّهِ مَا طَافَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلا طَوَافًا وَاحِدًا , فَهَاتُوا مَنْ هَذَا الَّذِي يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ لَهُمَا طَوَافَيْنِ ؟ " ،
Tovus aytdi: Men Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdim: «Yoʻq, Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ ikkovi uchun faqat bitta tavof qildilar. Rasululloh ﷺ ikkovi uchun ikki marta tavof qildilar, deb hadis aytayotgan bu kishi kim — uni keltiringlar-chi!»Товус айтди: Мен Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитдим: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ иккови учун фақат битта тавоф қилдилар. Расулуллоҳ ﷺ иккови учун икки марта тавоф қилдилар, деб ҳадис айтаётган бу киши ким — уни келтиринглар-чи!»
نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّقْرِ , نا ابْنُ أَبِي عُمَرَ . ح وَثنا أَبُو عَلِيِّ بْنُ الصَّوَّافِ , نا هَارُونُ بْنُ يُوسُفَ , نا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمُعَدَّلُ , نا هِشَامُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ لِعَائِشَةَ : " يَكْفِيكِ طَوَافُكِ الأَوَّلُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِلْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ " . وَقَالَ ابْنُ مَخْلَدٍ : إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ لِعَائِشَةَ : " يَكْفِيكِ طَوَافُكِ الأَوَّلُ بِحَجَّتِكِ وَعُمْرَتِكِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Oishaga: «Senga Safo bilan Marva orasidagi birinchi tavofing haj va umra uchun kifoya qiladi», dedilar. Ibn Maxlad esa: Nabiy ﷺ Oishaga: «Senga birinchi tavofing hajing va umrang uchun kifoya qiladi», dedilar, deb aytdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Оишага: «Сенга Сафо билан Марва орасидаги биринчи тавофинг ҳаж ва умра учун кифоя қилади», дедилар. Ибн Махлад эса: Набий ﷺ Оишага: «Сенга биринчи тавофинг ҳажинг ва умранг учун кифоя қилади», дедилар, деб айтди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرِ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ شُبْرُمَةَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَدَعَاهُ , فَقَالَ : " أَحَجَجْتَ قَطُّ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " فَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ , ثُمَّ حُجَّ عَنْ شُبْرُمَةَ " . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ النَّقَّاشِ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَحْمُودٍ , نا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ , نا خَالِدُ بْنُ صُبَيْحٍ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَمْرٍو , بِهَذَا وَقَالَ : " هَلْ حَجَجْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " هَذِهِ عَنْكَ وَحُجَّ عَنْ شُبْرُمَةَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining Shubruma nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va unga odam yuborib, uni chaqirdilar-da: «Sen hech haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda oʻzing uchun haj qil, soʻng Shubruma nomidan haj qil», dedilar. Yana bir yoʻldan shu rivoyat keltirilib, unda: «Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Bu sen uchun boʻlsin, Shubruma nomidan (keyin) haj qil», dedilar, deyilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг Шубрума номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва унга одам юбориб, уни чақирдилар-да: «Сен ҳеч ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда ўзинг учун ҳаж қил, сўнг Шубрума номидан ҳаж қил», дедилар. Яна бир йўлдан шу ривоят келтирилиб, унда: «Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Бу сен учун бўлсин, Шубрума номидан (кейин) ҳаж қил», дедилар, дейилган.
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ مُوسَى بْنُ إِسْحَاقَ الأَنْصَارِيُّ ، نا إِسْحَاقُ بْنُ صَدَقَةَ , نا صَالِحُ بْنُ بَيَانٍ , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ رَجُلٍ , فَقَالَ لَهُ : " أَيُّهَا الْمُلَبِّي عَنْ فُلانٍ , إِنْ كُنْتَ حَجَجْتَ حَجَّةَ الإِسْلامِ فَلَبِّ عَنْ شُبْرُمَةَ , وَإِلا فَلَبِّ عَنْ نَفْسِكَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishining boshqa bir kishi nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va unga: «Ey falonchi nomidan talbiya aytayotgan kishi! Agar islom hajini qilgan boʻlsang, Shubruma nomidan talbiya ayt; boʻlmasa, oʻzing uchun talbiya ayt», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг бошқа бир киши номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва унга: «Эй фалончи номидан талбия айтаётган киши! Агар ислом ҳажини қилган бўлсанг, Шубрума номидан талбия айт; бўлмаса, ўзинг учун талбия айт», дедилар.
نا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , فَقَالَ : " أَيُّهَا الْمُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , هَذِهِ عَنْ نُبَيْشَةَ وَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ " . تَفَرَّدَ بِهِ الْحَسَنُ بْنُ عُمَارَةَ , وَهُوَ مَتْرُوكُ الْحَدِيثِ , وَالْمَحْفُوظُ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثُ شُبْرُمَةَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining Nubaysha nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va: «Ey Nubaysha nomidan talbiya aytayotgan kishi! Bu Nubaysha uchun boʻlsin, oʻzing uchun (ham) haj qil», dedilar. Buni faqat Hasan ibn Umora yolgʻiz rivoyat qilgan, u esa matruk ul-hadisdir. Ibn Abbosdan mahfuz boʻlgani Shubruma hadisidir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг Нубайша номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва: «Эй Нубайша номидан талбия айтаётган киши! Бу Нубайша учун бўлсин, ўзинг учун (ҳам) ҳаж қил», дедилар. Буни фақат Ҳасан ибн Умора ёлғиз ривоят қилган, у эса матрук ул-ҳадисдир. Ибн Аббосдан маҳфуз бўлгани Шубрума ҳадисидир.
نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدِ بْنِ حَفْصٍ ، نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ الزُّهْرِيُّ , حَدَّثَنِي عَمِّي , نا أَبِي , عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ , نا الْحُسَيْنُ بْنُ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : مَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَعْنِي بِرَجُلٍ , وَهُوَ يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ نُبَيْشَةَ , فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " يَا هَذَا الْمُهِلُّ عَنْ نُبَيْشَةَ , هِيَ عَنْ نُبَيْشَةَ وَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining yonidan oʻtdilar, u: «Labbayka, Nubaysha nomidan», deyayotgan edi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey Nubaysha nomidan ehrom bogʻlagan kishi! U Nubaysha uchun boʻlsin, oʻzing uchun (ham) haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг ёнидан ўтдилар, у: «Лаббайка, Нубайша номидан», деяётган эди. Шунда Набий ﷺ: «Эй Нубайша номидан эҳром боғлаган киши! У Нубайша учун бўлсин, ўзинг учун (ҳам) ҳаж қил», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمُقْرِئُ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَحْمُودٍ الْمَرْوَزِيُّ , نا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ , نا خَالِدُ بْنُ صُبَيْحٍ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , فَقَالَ : " أَيُّهَا الْمُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , هَلْ حَجَجْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " فَهَذِهِ عَنْ نُبَيْشَةَ , وَحُجَّ عَنْ نَفْسِكَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining Nubaysha nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va: «Ey Nubaysha nomidan talbiya aytayotgan kishi! Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda bu Nubaysha uchun boʻlsin, oʻzing uchun haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг Нубайша номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва: «Эй Нубайша номидан талбия айтаётган киши! Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда бу Нубайша учун бўлсин, ўзинг учун ҳаж қил», дедилар.
نا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ ، نا الْحَسَنُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مِدْرَارٍ , نا عَمِّي طَاهِرُ بْنُ مِدْرَارٍ , نا الْحَسَنُ بْنُ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلا يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ , فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ شُبْرُمَةُ ؟ " ، قَالَ : أَخٌ لِي , قَالَ : " هَلْ حَجَجْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " حُجَّ عَنْ نَفْسِكَ , ثُمَّ احْجُجْ عَنْ شُبْرُمَةَ " . هَذَا هُوَ الصَّحِيحُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , وَالَّذِي قَبْلَهُ وَهْمٌ , يُقَالُ : إِنَّ الْحَسَنَ بْنَ عُمَارَةَ كَانَ يَرْوِيهِ ثُمَّ رَجَعَ عَنْهُ إِلَى الصَّوَابِ , فَحَدَّثَ بِهِ عَلَى الصَّوَابِ مُوَافِقًا لِرِوَايَةِ غَيْرِهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , وَهُوَ مَتْرُوكُ الْحَدِيثِ عَلَى كُلِّ حَالٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishining: «Labbayka, Shubruma nomidan», deyayotganini eshitdilar. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Shubruma kim?» dedilar. U: «Menga birodar boʻladi», dedi. U zot: «Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Oʻzing uchun haj qil, soʻng Shubruma nomidan haj qil», dedilar. Ibn Abbosdan sahih boʻlgani shudir, undan oldingisi esa vahmdir. Aytiladiki, Hasan ibn Umora avval uni (oʻsha tarzda) rivoyat qilar edi, soʻng undan qaytib toʻgʻrisiga oʻtdi va uni boshqalarning Ibn Abbosdan qilgan rivoyatiga muvofiq holda toʻgʻri rivoyat qildi. U har holda matruk ul-hadisdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг: «Лаббайка, Шубрума номидан», деяётганини эшитдилар. Шунда Набий ﷺ унга: «Шубрума ким?» дедилар. У: «Менга биродар бўлади», деди. У зот: «Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ўзинг учун ҳаж қил, сўнг Шубрума номидан ҳаж қил», дедилар. Ибн Аббосдан саҳиҳ бўлгани шудир, ундан олдингиси эса ваҳмдир. Айтиладики, Ҳасан ибн Умора аввал уни (ўша тарзда) ривоят қилар эди, сўнг ундан қайтиб тўғрисига ўтди ва уни бошқаларнинг Ибн Аббосдан қилган ривоятига мувофиқ ҳолда тўғри ривоят қилди. У ҳар ҳолда матрук ул-ҳадисдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا أَبُو عَوَانَةَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ نَافِعٍ الْبَاهِلِيُّ , نا أَبُو بَكْرٍ الْكُلَيْبِيُّ ، نا الْحُسَيْنُ بْنُ ذَكْوَانَ , نا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " هَلْ حَجَجْتَ قَطُّ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " هَذِهِ عَنْكَ , وَحُجَّ عَنْ شُبْرُمَةَ " . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا أَبُو عَوَانَةَ مَرَّةً أُخْرَى , نا أَبُو بَكْرٍ الْكُلَيْبِيُّ ، نا الْحَسَنُ بْنُ دِينَارٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , مِثْلَهُ سَوَاءً
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ bir kishining: «Labbayka, Shubruma nomidan», deyayotganini eshitdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sen hech haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Bu sen uchun boʻlsin, Shubruma nomidan haj qil», dedilar. Buni yana bir yoʻldan ham aynan shu tarzda rivoyat qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг: «Лаббайка, Шубрума номидан», деяётганини эшитдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сен ҳеч ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Бу сен учун бўлсин, Шубрума номидан ҳаж қил», дедилар. Буни яна бир йўлдан ҳам айнан шу тарзда ривоят қилдилар.
نا الْحَسَنُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ يُوسُفَ الْمَرْوَزِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُوَيْهِ , نا الْفِرْيَابِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ , نا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ ، عَنِ ابْنِ عَطَاءٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا , يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ , فَقَالَ : " حَجَجْتَ عَنْ نَفْسِكَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " عَنْ نَفْسِكَ فَلَبِّ " . نا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , وَأَبُو عَلِيًّ الصَّفَّارُ ، وَابْنُ مَخْلَدٍ , قَالُوا : حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ التَّرْقُفِيُّ , نا الْفِرْيَابِيُّ , نَحْوَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining: «Labbayka, Shubruma nomidan», deyayotganini eshitdilar va: «Oʻzing uchun haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Oʻzing uchun talbiya ayt», dedilar. Buni Firyobiydan yana bir necha kishi shunga oʻxshash rivoyat qildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг: «Лаббайка, Шубрума номидан», деяётганини эшитдилар ва: «Ўзинг учун ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ўзинг учун талбия айт», дедилар. Буни Фирёбийдан яна бир неча киши шунга ўхшаш ривоят қилди.
نا ابْنُ مُبَشِّرٍ , نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , عَنْ شَرِيكٍ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى . ح وَنا أَبُو بَكْرٍ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَكِيلُ , نا أَبُو بَدْرٍ عَبَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ , نا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَجُلٍ يُلَبِّي عَنْ رَجُلٍ , فَقَالَ : " أَيُّهَا الْمُلَبِّي عَنْ فُلانٍ , إِنْ كُنْتَ لَمْ تَحُجَّ حَجَّةَ الإِسْلامِ فَلَبِّ عَنْ نَفْسِكَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ boshqa bir kishi nomidan talbiya aytayotgan kishining yonidan oʻtdilar va: «Ey falonchi nomidan talbiya aytayotgan kishi! Agar islom hajini qilmagan boʻlsang, oʻzing uchun talbiya ayt», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бошқа бир киши номидан талбия айтаётган кишининг ёнидан ўтдилар ва: «Эй фалончи номидан талбия айтаётган киши! Агар ислом ҳажини қилмаган бўлсанг, ўзинг учун талбия айт», дедилар.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا سُورَةُ بْنُ الْحَكَمِ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَمِعَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ آخَرَ , فَقَالَ لَهُ : " إِنْ كُنْتَ حَجَجْتَ عَنْ نَفْسِكَ فَلَبِّ عَنْهُ , وَإِلا فَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot bir kishining boshqa birov nomidan talbiya aytayotganini eshitib, unga: «Agar oʻzing uchun haj qilgan boʻlsang, uning nomidan talbiya ayt; boʻlmasa, oʻzing uchun haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот бир кишининг бошқа биров номидан талбия айтаётганини эшитиб, унга: «Агар ўзинг учун ҳаж қилган бўлсанг, унинг номидан талбия айт; бўлмаса, ўзинг учун ҳаж қил», дедилар.
نا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ , نا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ , عَنْ عَزْرَةَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلا يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ , قَالَ : " مَنْ شُبْرُمَةَ ؟ " ، قَالَ : أَخٌ لِي أَوْ قَرَابَةٌ لِي , قَالَ : " هَلْ حَجَجْتَ قَطُّ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " فَاجْعَلْ هَذِهِ عَنْكَ , ثُمَّ لَبِّ عَنْ شُبْرُمَةَ " . ثنا ابْنُ مُبَشِّرٍ , نا أحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نا علِيُّ بْنُ بَحْرٍ , نا عبْدَةُ بِهَذَا , وَقَالَ : " فَاجْعَلْ هَذِهِ عَنْكَ , ثُمَّ احْجُجْ عَنْ شُبْرُمَةَ " . نا علِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدٍ , نا ابْنُ أَبِي خَيْثَمَةَ , نا ابْنُ نُمَيْرٍ , وَيُوسُفُ بْنُ بُهْلُولٍ , قَالا : نا عبْدَةُ , بِهَذَا , وَقَالَ لِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ : سَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدَةَ مَرْفُوعًا . ثنا ابْنُ مَخْلَدٍ , نا إبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَتِيقُ , نا الأَنْصَارِيُّ , نا سعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ عَزْرَةَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا , يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ , نَحْوَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishining: «Labbayka, Shubruma nomidan», deyayotganini eshitdilar. U zot: «Shubruma kim?» dedilar. U: «Akam yoki bir qarindoshim», dedi. U zot: «Sen hech haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda buni oʻzing uchun qil, soʻng Shubruma nomidan talbiya ayt», dedilar. Yana bir yoʻldan shu rivoyat keltirilib, unda: «Buni oʻzing uchun qil, soʻng Shubruma nomidan haj qil», deyilgan. Yahyo ibn Maʼin menga: «Men buni Abdadan marfuʼ holda eshitdim», dedi. Yana bir yoʻldan Saʼid ibn Abu Aruba Qatodadan, u Azradan, u Saʼid ibn Jubayrdan, u Ibn Abbosdan: Nabiy ﷺ bir kishining «Labbayka, Shubruma nomidan», deyayotganini eshitdilar, deb shunga oʻxshash rivoyat qildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишининг: «Лаббайка, Шубрума номидан», деяётганини эшитдилар. У зот: «Шубрума ким?» дедилар. У: «Акам ёки бир қариндошим», деди. У зот: «Сен ҳеч ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда буни ўзинг учун қил, сўнг Шубрума номидан талбия айт», дедилар. Яна бир йўлдан шу ривоят келтирилиб, унда: «Буни ўзинг учун қил, сўнг Шубрума номидан ҳаж қил», дейилган. Яҳё ибн Маъин менга: «Мен буни Абдадан марфуъ ҳолда эшитдим», деди. Яна бир йўлдан Саъид ибн Абу Аруба Қатодадан, у Азрадан, у Саъид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан: Набий ﷺ бир кишининг «Лаббайка, Шубрума номидан», деяётганини эшитдилар, деб шунга ўхшаш ривоят қилди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , نا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الدَّقِيقِيُّ , نا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ , أنا أَبُو يُوسُفَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ عَزْرَةَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ شُبْرُمَةَ , فَقَالَ : " مَنْ شُبْرُمَةَ ؟ " ، فَقَالَ : أَخِي أَوْ ذُو قَرَابَةٍ لِي , قَالَ : " حَجَجْتَ ؟ " ، فَقَالَ : قَالَ : لا , قَالَ : " فَاجْعَلْ هَذِهِ عَنْكَ ثُمَّ حُجَّ عَنْهُ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishining Shubruma nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va: «Shubruma kim?» dedilar. U: «Akam yoki bir qarindoshim», dedi. U zot: «Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda buni oʻzing uchun qil, soʻng uning nomidan haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишининг Шубрума номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва: «Шубрума ким?» дедилар. У: «Акам ёки бир қариндошим», деди. У зот: «Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда буни ўзинг учун қил, сўнг унинг номидан ҳаж қил», дедилар.
ثنا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَحْمَدَ الْمُذَكِّرُ أَبُو يُوسُفَ , نا حُمَيْدُ بْنُ الرَّبِيعِ , نا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ عَزْرَةَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ شُبْرُمَةَ , فَقَالَ : " أَحَجَجْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " لَبِّ عَنْ نَفْسِكَ ثُمَّ لَبِّ عَنْ شُبْرُمَةَ " . حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدَةَ ، نا ابْنُ أَبِي خَيْثَمَةَ , نا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ , نا غُنْدَرٌ , عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ عَزْرَةَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أنَّهُ سَمِعَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ شُبْرُمَةَ مَوْقُوفًا . ثنا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَطِيرِيُّ , نا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ عَفَّانَ , نا يَحْيَى بْنُ فُضَيْلٍ , نا حسَنُ بْنُ صَالِحٍ , نا سعِيدٌ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ عَزْرَةَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , مَوْقُوفًا نَحْوَ لَفْظِ أَبِي يُوسُفَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining Shubruma nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va: «Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Oʻzing uchun talbiya ayt, soʻng Shubruma nomidan talbiya ayt», dedilar. Yahyo ibn Maʼin Gʻundardan, u Ibn Abu Arubadan, u Qatodadan, u Azradan, u Saʼid ibn Jubayrdan, u Ibn Abbosdan mavquf holda: u bir kishining Shubruma nomidan talbiya aytayotganini eshitgani (haqida) rivoyat qildi. Yana bir yoʻldan ham Ibn Abbosdan mavquf holda, Abu Yusufning lafziga yaqin rivoyat qilindi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг Шубрума номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва: «Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ўзинг учун талбия айт, сўнг Шубрума номидан талбия айт», дедилар. Яҳё ибн Маъин Ғундардан, у Ибн Абу Арубадан, у Қатодадан, у Азрадан, у Саъид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан мавқуф ҳолда: у бир кишининг Шубрума номидан талбия айтаётганини эшитгани (ҳақида) ривоят қилди. Яна бир йўлдан ҳам Ибн Аббосдан мавқуф ҳолда, Абу Юсуфнинг лафзига яқин ривоят қилинди.
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، إِمْلاءً , نا إِسْحَاقُ بْنُ أَبِي إِسْرَائِيلَ , نا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جُبَيْرٍ , عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ , قَالَتْ : أَخْبَرَتْنِي أُمُّ عُثْمَانَ بِنْتُ أَبِي سُفْيَانَ , أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ ، قَالَ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لَيْسَ عَلَى النِّسَاءِ حَلْقٌ , إِنَّمَا عَلَى النِّسَاءِ التَّقْصِيرُ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ayollarga soch qirdirish (vojib) emas, ayollarga faqat (sochni) qisqartirish (lozim)», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлларга соч қирдириш (вожиб) эмас, аёлларга фақат (сочни) қисқартириш (лозим)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ الصَّيْرَفِيُّ , نا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ ، عَنِ ابْنِ عَطَاءٍ يَعْنِي يَعْقُوبَ , عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ أَبِي شَيْبَةَ , عَنْ أُمِّ عُثْمَانَ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَيْسَ عَلَى النِّسَاءِ حَلْقٌ , إِنَّمَا عَلَى النِّسَاءِ التَّقْصِيرُ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ayollarga soch qirdirish (vojib) emas, ayollarga faqat (sochni) qisqartirish (lozim)», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлларга соч қирдириш (вожиб) эмас, аёлларга фақат (сочни) қисқартириш (лозим)», дедилар.
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ , نا عُبَيْدَةُ , نا الْعَلاءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّ رَجُلا أَصَابَ مِنْ أَهْلِهِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ يَوْمَ النَّحْرِ , فَقَالَ : " يَنْحَرَانِ جَزُورًا بَيْنَهُمَا وَلَيْسَ عَلَيْهِمَا الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi nahr kuni Baytni tavof qilishdan oldin ahliga yaqinlik qildi. Shunda u: «Ikkovi birgalikda bir tuya soʻyadilar, ularga keyingi yili haj (qaytadan) lozim emas», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши наҳр куни Байтни тавоф қилишдан олдин аҳлига яқинлик қилди. Шунда у: «Иккови биргаликда бир туя сўядилар, уларга кейинги йили ҳаж (қайтадан) лозим эмас», деди.
ثنا أَبُو سَعِيدٍ الإِصْطَخْرِيُّ الْفَقِيهُ , نا أَحْمَدُ بْنُ سَعْدٍ الزُّهْرِيُّ , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَرْعَرَةَ , نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ , قَالَ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ ذَكَرَ الْحَجَّاجَ بْنَ أَرْطَأَةَ , فَقَالَ : قَدْ كَانَ يُطْلَبُ وَلَكِنْ عَطَاءٌ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لا تَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ "
Abdurrahmon ibn Mahdiy aytdi: Men Sufyonning Hajjoj ibn Artaʼni zikr qilganini eshitdim. U: «U (hadis) talab qilar edi; lekin Ato Ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺdan: ‹Quyosh chiqmagunicha jamraga tosh otmanglar›, deganlarini (rivoyat qiladi)», dedi.Абдурраҳмон ибн Маҳдий айтди: Мен Суфённинг Ҳажжож ибн Артаъни зикр қилганини эшитдим. У: «У (ҳадис) талаб қилар эди; лекин Ато Ибн Аббосдан, у Набий ﷺдан: ‹Қуёш чиқмагунича жамрага тош отманглар›, деганларини (ривоят қилади)», деди.
ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَيَّاشٍ ، نا عَلِيُّ بْنُ إِشْكَابَ , نا رَوْحٌ . ح وَحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , نا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ , نا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ , نا ابْنُ شِهَابٍ , عَنْ أَبِي سِنَانٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّ الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : الْحَجُّ لِكُلِّ عَامٍ ؟ قَالَ : " لا , بَلْ حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ , فَمَنْ حَجَّ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ تَطَوُّعٌ , وَلَوْ قُلْتُ : نَعَمْ لَوَجَبَتْ , وَلَوْ وَجَبَتْ لَمْ تَسْمَعُوا وَلَمْ تُطِيعُوا "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Aqraʼ ibn Hobis Rasululloh ﷺdan: «Haj har yilimi?» deb soʻradi. U zot: «Yoʻq, balki bir marta hajdir. Kim undan keyin haj qilsa, u nafl boʻladi. Agar men ha desam, vojib boʻlib qolardi; vojib boʻlsa, eshitmas va itoat qilmas edingiz», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Ақраъ ибн Ҳобис Расулуллоҳ ﷺдан: «Ҳаж ҳар йилими?» деб сўради. У зот: «Йўқ, балки бир марта ҳаждир. Ким ундан кейин ҳаж қилса, у нафл бўлади. Агар мен ҳа десам, вожиб бўлиб қоларди; вожиб бўлса, эшитмас ва итоат қилмас эдингиз», дедилар.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ , حَدَّثَنِي اللَّيْثُ , حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " يَا قَوْمُ , كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْحَجُّ " , فَقَالَ الأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ : أَكُلُّ عَامٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ , فَصَمَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ , ثُمَّ قَالَ : " لا , بَلْ هِيَ حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ , ثُمَّ مَنْ حَجَّ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ تَطَوُّعٌ , وَلَوْ قُلْتُ : نَعَمْ لَوَجَبَتْ عَلَيْكُمْ , وَإِذًا لا تَسْمَعُونَ وَلا تُطِيعُونَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey qavm, sizlarga haj farz qilindi», dedilar. Shunda Aqraʼ ibn Hobis: «Har yilimi, yo Rasululloh?» dedi. Rasululloh ﷺ shunda sukut qildilar, soʻng: «Yoʻq, balki u bir marta hajdir. Soʻng kim undan keyin haj qilsa, u nafl boʻladi. Agar men ha desam, sizlarga vojib boʻlib qolardi; u holda eshitmas va itoat qilmas edingiz», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй қавм, сизларга ҳаж фарз қилинди», дедилар. Шунда Ақраъ ибн Ҳобис: «Ҳар йилими, ё Расулуллоҳ?» деди. Расулуллоҳ ﷺ шунда сукут қилдилар, сўнг: «Йўқ, балки у бир марта ҳаждир. Сўнг ким ундан кейин ҳаж қилса, у нафл бўлади. Агар мен ҳа десам, сизларга вожиб бўлиб қоларди; у ҳолда эшитмас ва итоат қилмас эдингиз», дедилар.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , أنا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّ الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : الْحَجُّ كُلُّ عَامٍ ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الْحَجُّ مَرَّةٌ , فَمَنْ زَادَ فَتَطَوُّعٌ " . ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نا أحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نا هشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ , نا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ أَبِي سِنَانٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ . ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نا أبُو الأَحْوَصِ الْقَاضِي , نا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ , حَدَّثَنِي خَالِي مُوسَى بْنُ سَلَمَةَ , حَدَّثَنِي عَبْدُ الْجَلِيلِ بْنُ حُمَيْدٍ الْيَحْصِبِيُّ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ أَبِي سِنَانٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Aqraʼ ibn Hobis Nabiy ﷺdan: «Haj har yilimi?» deb soʻradi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Haj bir martadir; kim ziyoda qilsa, u nafldir», dedilar. Yana ikki yoʻldan ham Ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilindi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Ақраъ ибн Ҳобис Набий ﷺдан: «Ҳаж ҳар йилими?» деб сўради. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳаж бир мартадир; ким зиёда қилса, у нафлдир», дедилар. Яна икки йўлдан ҳам Ибн Аббосдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилинди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ جَعْفَرُ بْنُ هَارُونَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الدَّيْنَوَرِيُّ الْمُكْتِبُ , نا إِسْحَاقُ بْنُ صَدَقَةَ بْنِ صُبَيْحٍ , نا الْقَاسِمُ بْنُ أَبِي يُوسُفَ , عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : لَمَّا أَذَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ قَالَ الأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ : أَكُلَّ عَامٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَوْ قُلْتُ : نَعَمْ لَوَجَبَتْ , إِنَّمَا هِيَ حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ , فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ " . قَوْلُهُ : عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , وَهْمٌ وَالصَّوَابُ : عَنْ أَبِي سِنَانٍ , وَيَحْيَى بْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ مَتْرُوكٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ hajga (chaqirib) eʼlon qilganlarida, Aqraʼ ibn Hobis: «Har yilimi, yo Rasululloh?» dedi. Nabiy ﷺ: «Agar ha desam, vojib boʻlib qolardi. U faqat bir marta hajdir. Kim yaxshilikni nafl qilsa, albatta Alloh shukr qiluvchi, biluvchidir», dedilar. Uning «Ubaydulloh ibn Abdullohdan» degani vahmdir; toʻgʻrisi «Abu Sinondan» (deyilishidir). Yahyo ibn Abu Unaysa esa matrukdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳажга (чақириб) эълон қилганларида, Ақраъ ибн Ҳобис: «Ҳар йилими, ё Расулуллоҳ?» деди. Набий ﷺ: «Агар ҳа десам, вожиб бўлиб қоларди. У фақат бир марта ҳаждир. Ким яхшиликни нафл қилса, албатта Аллоҳ шукр қилувчи, билувчидир», дедилар. Унинг «Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан» дегани ваҳмдир; тўғриси «Абу Синондан» (дейилишидир). Яҳё ибн Абу Унайса эса матрукдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا , بِالْكُوفَةِ ، نا عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ , نا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ , عَنْ سِمَاكٍ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : نَادَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : الْحَجُّ كُلُّ عَامٍ ؟ فَسَكَتَ عَنْهُ سَاعَةً , ثُمَّ قَالَ : " لا , بَلْ حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ , وَلَوْ قُلْتُ : كُلُّ عَامٍ لَكَانَتْ كُلَّ عَامٍ " , فَقَامَ آخَرُ , فَقَالَ : أَحُجُّ مَكَانَ أَبِي فَإِنَّهُ شَيْخٌ كَبِيرٌ , فَقَالَ : " حُجَّ مَكَانَ أَبِيكَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Bir kishi Rasululloh ﷺga nido qilib: «Haj har yilimi?» dedi. U zot bir muddat undan sukut qildilar, soʻng: «Yoʻq, balki har bir musulmonga bir marta hajdir. Agar men ‹har yili› desam, har yili boʻlib qolardi», dedilar. Soʻng boshqa bir kishi turib: «Otam oʻrniga haj qilaymi? U keksa chol», dedi. U zot: «Otang oʻrniga haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺга нидо қилиб: «Ҳаж ҳар йилими?» деди. У зот бир муддат ундан сукут қилдилар, сўнг: «Йўқ, балки ҳар бир мусулмонга бир марта ҳаждир. Агар мен ‹ҳар йили› десам, ҳар йили бўлиб қоларди», дедилар. Сўнг бошқа бир киши туриб: «Отам ўрнига ҳаж қилайми? У кекса чол», деди. У зот: «Отанг ўрнига ҳаж қил», дедилар.
ثنا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْجَرَّاحِ الضَّرَّابُ , نا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ غَالِبٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ , نا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ فَرِيضَتَانِ عَلَى النَّاسِ كُلُّهُمْ إِلا أَهْلَ مَكَّةَ فَإِنَّ عُمْرَتَهُمْ طَوَافُهُمْ , فَإِنْ أَبَوْا فَلْيَخْرُجُوا إِلَى التَّنْعِيمِ , ثُمَّ يَدْخُلُونَهَا مُحْرِمِينَ , وَاللَّهِ مَا دَخَلَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِلا حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Haj va umra hamma odamlarga farzdir; faqat Makka ahli mustasno — ularning umrasi tavoflaridir. Agar (buni) qabul qilmasalar, Tanʼimga chiqsinlar, soʻng unga ehromli holda kirsinlar. Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ unga hech qachon hoji yoki umra qiluvchi boʻlmagan holda kirmaganlar.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ҳаж ва умра ҳамма одамларга фарздир; фақат Макка аҳли мустасно — уларнинг умраси тавофларидир. Агар (буни) қабул қилмасалар, Танъимга чиқсинлар, сўнг унга эҳромли ҳолда кирсинлар. Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ унга ҳеч қачон ҳожи ёки умра қилувчи бўлмаган ҳолда кирмаганлар.»
قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ : وَأُخْبِرْتُ عَنْ عِكْرِمَةَ , أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ , قَالَ : " الْعُمْرَةُ وَاجِبَةٌ كَوُجُوبِ الْحَجِّ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلا "
Ibn Jurayj aytdi: Menga Ikrimadan xabar berildiki, Ibn Abbos: «Umra hajning vojibligi kabi vojibdir — yoʻlga qodir boʻlgan kishiga», degan.Ибн Журайж айтди: Менга Икримадан хабар берилдики, Ибн Аббос: «Умра ҳажнинг вожиблиги каби вожибдир — йўлга қодир бўлган кишига», деган.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا ، نا عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي يَحْيَى , عَنْ دَاوُدَ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " الْعُمْرَةُ وَاجِبَةٌ كَوُجُوبِ الْحَجِّ , وَهُوَ الْحَجُّ الأَصْغَرُ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Umra hajning vojibligi kabi vojibdir; u kichik hajdir.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Умра ҳажнинг вожиблиги каби вожибдир; у кичик ҳаждир.»
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَحْمُودٍ الْوَاسِطِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ , نا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , نا وَرْقَاءُ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " الْحَجَّ الأَكْبَرُ يَوْمُ النَّحْرِ , وَالْحَجُّ الأَصْغَرُ الْعُمْرَةُ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Katta haj — nahr kunidir, kichik haj esa umradir.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Катта ҳаж — наҳр кунидир, кичик ҳаж эса умрадир.»
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ , نا هَمَّامٌ , قَالَ : سَمِعْتُ عَطَاءً , يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " لا يُمْسِكُ الْمُعْتَمِرُ عَنِ التَّلْبِيَةِ حَتَّى يَفْتَتِحَ الطَّوَافَ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Umra qiluvchi tavofni boshlagunicha talbiyani toʻxtatmaydi.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Умра қилувчи тавофни бошлагунича талбияни тўхтатмайди.»
ثنا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَلِيٍّ ، نا أَبُو إِسْمَاعِيلَ التِّرْمِذِيُّ ، نا الْحَسَنُ بْنُ سَوَّارٍ , نا عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ , عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ , قَالَ : " يَطُوفُ بِالْبَيْتِ سَبْعًا , وَيَسْعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ , فَإِذَا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ طَافَ بِالْبَيْتِ وَحْدَهُ , وَلا يَسْعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ "
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan — umra bilan hajga tamattuʼ qilgan kishi haqida — rivoyat qilinadi. U zot: «Baytni yetti marta tavof qiladi va Safo bilan Marva orasida saʼy qiladi. Nahr kuni boʻlganda esa yolgʻiz Baytni tavof qiladi va Safo bilan Marva orasida saʼy qilmaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан — умра билан ҳажга таматтуъ қилган киши ҳақида — ривоят қилинади. У зот: «Байтни етти марта тавоф қилади ва Сафо билан Марва орасида саъй қилади. Наҳр куни бўлганда эса ёлғиз Байтни тавоф қилади ва Сафо билан Марва орасида саъй қилмайди», дедилар.
ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ , نا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا أَبُو زِيَادٍ , عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ , حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ , قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ , فَقَالَ لَهُ : مِنْ أَيْنَ جِئْتَ ؟ فَقَالَ شَرِبْتُ : مِنْ زَمْزَمَ , فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ : أَشَرِبْتَ مِنْهَا كَمَا يَنْبَغِي ؟ قَالَ : وَكَيْفَ ذَاكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ ؟ قَالَ : إِذَا شَرِبْتَ مِنْهَا فَاسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ وَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ , وَتَنَفَّسَ ثَلاثًا وَتَضَلَّعْ مِنْهَا , فَإِذَا فَرَغْتَ فَاحْمَدِ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ , فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " آيَةٌ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْمُنَافِقِينَ أَنَّهُمْ لا يَتَضَلَّعُونَ مِنْ زَمْزَمَ " . ثنا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نا أحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ الرَّمَادِيُّ , نا محَمَّدٌ , نا إسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا , عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ , حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , نَحْوَهُ . عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Abdulloh ibn Abu Mulayka aytdi: Bir kishi Ibn Abbosning oldiga keldi. U unga: «Qayerdan kelding?» dedi. U: «Zamzamdan ichdim», dedi. Ibn Abbos unga: «Undan kerakli tarzda ichdingmi?» dedi. U: «Bu qanday boʻladi, ey Ibn Abbos?» dedi. U shunday dedi: «Undan ichganingda qiblaga yuzlangin, Allohning ismini zikr qilgin, uch marta nafas olib ichgin va undan toʻyib ichgin. Boʻshaganingda Alloh azza va jallaga hamd aytgin. Zero, Rasululloh ﷺ: ‹Bizlar bilan munofiqlar oʻrtasidagi belgi shuki, ular Zamzamdan toʻyib ichmaydilar›, dedilar». Buni Ismoil ibn Zakariyo Usmon ibn al-Asvaddan, unga Abdulloh ibn Abu Mulayka Ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilib bergani bilan ham keltirdi.Абдуллоҳ ибн Абу Мулайка айтди: Бир киши Ибн Аббоснинг олдига келди. У унга: «Қаердан келдинг?» деди. У: «Замзамдан ичдим», деди. Ибн Аббос унга: «Ундан керакли тарзда ичдингми?» деди. У: «Бу қандай бўлади, эй Ибн Аббос?» деди. У шундай деди: «Ундан ичганингда қиблага юзлангин, Аллоҳнинг исмини зикр қилгин, уч марта нафас олиб ичгин ва ундан тўйиб ичгин. Бўшаганингда Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтгин. Зеро, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Бизлар билан мунофиқлар ўртасидаги белги шуки, улар Замзамдан тўйиб ичмайдилар›, дедилар». Буни Исмоил ибн Закариё Усмон ибн ал-Асваддан, унга Абдуллоҳ ибн Абу Мулайка Ибн Аббосдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилиб бергани билан ҳам келтирди.
نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا عَبَّاسٌ التَّرْقُفِيُّ , نا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ الْعَدَنِيُّ , حَدَّثَنِي الْحَكَمُ , عَنْ عِكْرِمَةَ , قَالَ : كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِذَا شَرِبَ مِنْ زَمْزَمَ , قَالَ : " اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَرِزْقًا وَاسِعًا وَشِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاءٍ "
Ikrima aytdi: Ibn Abbos Zamzamdan ichganida shunday derdi: «Allohim, men Sendan foydali ilm, keng rizq va har bir dardga shifo soʻrayman».Икрима айтди: Ибн Аббос Замзамдан ичганида шундай дерди: «Аллоҳим, мен Сендан фойдали илм, кенг ризқ ва ҳар бир дардга шифо сўрайман».