Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ شَعَرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning sochlari quloqlarining oʻrtasigacha yetar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг сочлари қулоқларининг ўртасигача етар эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَنَظَرَ بَعْضُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَضُوءًا فَلَمْ يَجِدُوا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَاهُنَا مَاءٌ قَالَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَضَعَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ الَّذِي فِيهِ الْمَاءُ ثُمَّ قَالَ تَوَضَّئُوا بِسْمِ اللَّهِ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَفُورُ يَعْنِي بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَالْقَوْمُ يَتَوَضَّئُونَ حَتَّى تَوَضَّئُوا عَنْ آخِرِهِمْقَالَ ثَابِتٌ قُلْتُ لِأَنَسٍ كَمْ تُرَاهُمْ كَانُوا قَالَ نَحْوًا مِنْ سَبْعِينَ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning sahobalaridan baʼzilari tahorat (uchun suv) qidirdilar, lekin topmadilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Mana bu yerda suv bor», dedilar. Men Nabiy ﷺning qoʻllarini suv boʻlgan idishga qoʻyganlarini koʻrdim, soʻng u zot: «Bismillah (deb) tahorat qilinglar», dedilar. Men suvning barmoqlari orasidan otilib chiqayotganini koʻrdim; qavm esa oxirgisiga qadar tahorat qilib boʻldi. Sobit aytdi: Men Anasga: «Ular qancha edi deb oʻylaysan?» dedim. U: «Yetmish kishicha», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан баъзилари таҳорат (учун сув) қидирдилар, лекин топмадилар. Шунда Набий ﷺ: «Мана бу ерда сув бор», дедилар. Мен Набий ﷺнинг қўлларини сув бўлган идишга қўйганларини кўрдим, сўнг у зот: «Бисмиллаҳ (деб) таҳорат қилинглар», дедилар. Мен сувнинг бармоқлари орасидан отилиб чиқаётганини кўрдим; қавм эса охиргисига қадар таҳорат қилиб бўлди. Собит айтди: Мен Анасга: «Улар қанча эди деб ўйлайсан?» дедим. У: «Етмиш кишича», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَوْ عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي أَنْ يُدْخِلَ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي أَرْبَعَ مِائَةِ أَلْفٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ زِدْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَهَكَذَا وَجَمَعَ كَفَّهُ قَالَ زِدْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَهَكَذَا فَقَالَ عُمَرُ حَسْبُكَ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ دَعْنِي يَا عُمَرُ مَا عَلَيْكَ أَنْ يُدْخِلَنَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْجَنَّةَ كُلَّنَا فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِنْ شَاءَ أَدْخَلَ خَلْقَهُ الْجَنَّةَ بِكَفٍّ وَاحِدٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ عُمَرُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla menga ummatimdan toʻrt yuz ming kishini jannatga kiritishni vaʼda qildi», dedilar. Abu Bakr: «Yo Rasululloh, bizga yana koʻpaytiring», dedi. U zot: «Mana shunday», dedilar va kaftlarini birlashtirdilar. U: «Yo Rasululloh, bizga yana koʻpaytiring», dedi. U zot: «Mana shunday», dedilar. Shunda Umar: «Bas qil, ey Abu Bakr», dedi. Abu Bakr: «Meni qoʻyaver, ey Umar! Alloh azza va jalla hammamizni jannatga kiritsa, senga nima ziyon?» dedi. Umar: «Alloh azza va jalla xohlasa, xalqini bir kaft bilan jannatga kiritadi», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Umar rost aytdi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла менга умматимдан тўрт юз минг кишини жаннатга киритишни ваъда қилди», дедилар. Абу Бакр: «Ё Расулуллоҳ, бизга яна кўпайтиринг», деди. У зот: «Мана шундай», дедилар ва кафтларини бирлаштирдилар. У: «Ё Расулуллоҳ, бизга яна кўпайтиринг», деди. У зот: «Мана шундай», дедилар. Шунда Умар: «Бас қил, эй Абу Бакр», деди. Абу Бакр: «Мени қўявер, эй Умар! Аллоҳ азза ва жалла ҳаммамизни жаннатга киритса, сенга нима зиён?» деди. Умар: «Аллоҳ азза ва жалла хоҳласа, халқини бир кафт билан жаннатга киритади», деди. Шунда Набий ﷺ: «Умар рост айтди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ قَالُوا يَوْمَ حُنَيْنٍ حِينَ أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ أَمْوَالَ هَوَازِنَ وَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي رِجَالًا مِنْ قُرَيْشٍ الْمِائَةَ مِنْ الْإِبِلِ كُلَّ رَجُلٍ فَقَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ قَالَ أَنَسٌ فَحُدِّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَقَالَتِهِمْ فَأَرْسَلَ إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ وَلَمْ يَدْعُ أَحَدًا غَيْرَهُمْ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ أَمَّا ذَوُو رَأْيِنَا فَلَمْ يَقُولُوا شَيْئًا وَأَمَّا نَاسٌ حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ فَقَالُوا كَذَا وَكَذَا لِلَّذِي قَالُوا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأُعْطِي رِجَالًا حُدَثَاءَ عَهْدٍ بِكُفْرٍ أَتَأَلَّفُهُمْ أَوْ قَالَ أَسْتَأْلِفُهُمْ أَفَلَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالْأَمْوَالِ وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى رِحَالِكُمْ فَوَاللَّهِ لَمَا تَنْقَلِبُونَ بِهِ خَيْرٌ مِمَّا يَنْقَلِبُونَ بِهِ قَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ رَضِينَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ بَعْدِي أَثَرَةً شَدِيدَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْا اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنِّي فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِقَالَ أَنَسٌ فَلَمْ نَصْبِرْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) xabar berishicha, Alloh Rasuli ﷺga Havozin mollarini fayʼ qilib berganida va Rasululloh ﷺ qurayshdan baʼzi kishilarga yuztadan tuya bera boshlaganlarida, ansordan baʼzi odamlar: «Alloh Rasululloh ﷺni magʻfirat qilsin! U Qurayshga berib, bizni qoldirayapti, holbuki qilichlarimizdan ularning qoni tomib turibdi», dedilar. Anas aytdi: Rasululloh ﷺga ularning bu soʻzi yetkazildi. U zot ansorga (kishi) yuborib, ularni teri chodirda toʻpladilar va ulardan boshqa hech kimni chaqirmadilar. Ular yigʻilgach, Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Sizlar haqingizda menga yetgan bu soʻz nima?» dedilar. Ansor: «Bizning fikr egalarimiz hech narsa demadi; ammo yoshi kichik baʼzi kishilar shunday-shunday dedilar», deb ular aytgan gapni aytdilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Men kufrga yaqin (yangi musulmon boʻlgan) kishilarga — ularning koʻnglini ulfat qilish uchun — berayapman. Odamlar mollar bilan ketishiga, sizlar esa Rasululloh bilan oʻz uylaringizga qaytishingizga rozi emasmisizlar? Allohga qasamki, sizlar (oʻzingiz bilan) qaytadigan narsa ular qaytadigan narsadan yaxshiroqdir», dedilar. Ular: «Ha, yo Rasululloh, biz rozi boʻldik», dedilar. Rasululloh ﷺ ularga: «Sizlar mendan keyin qattiq asara (oʻzgani afzal koʻrish)ga duch kelasizlar; bas, Alloh va Rasuliga roʻbaroʻ boʻlgunlaringizcha sabr qilinglar — albatta men Havzda sizlardan oldin turaman», dedilar. Anas aytdi: Biz sabr qilmadik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) хабар беришича, Аллоҳ Расули ﷺга Ҳавозин молларини файъ қилиб берганида ва Расулуллоҳ ﷺ қурайшдан баъзи кишиларга юзтадан туя бера бошлаганларида, ансордан баъзи одамлар: «Аллоҳ Расулуллоҳ ﷺни мағфират қилсин! У Қурайшга бериб, бизни қолдираяпти, ҳолбуки қиличларимиздан уларнинг қони томиб турибди», дедилар. Анас айтди: Расулуллоҳ ﷺга уларнинг бу сўзи етказилди. У зот ансорга (киши) юбориб, уларни тери чодирда тўпладилар ва улардан бошқа ҳеч кимни чақирмадилар. Улар йиғилгач, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Сизлар ҳақингизда менга етган бу сўз нима?» дедилар. Ансор: «Бизнинг фикр эгаларимиз ҳеч нарса демади; аммо ёши кичик баъзи кишилар шундай-шундай дедилар», деб улар айтган гапни айтдилар. Шунда Набий ﷺ: «Мен куфрга яқин (янги мусулмон бўлган) кишиларга — уларнинг кўнглини улфат қилиш учун — бераяпман. Одамлар моллар билан кетишига, сизлар эса Расулуллоҳ билан ўз уйларингизга қайтишингизга рози эмасмисизлар? Аллоҳга қасамки, сизлар (ўзингиз билан) қайтадиган нарса улар қайтадиган нарсадан яхшироқдир», дедилар. Улар: «Ҳа, ё Расулуллоҳ, биз рози бўлдик», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Сизлар мендан кейин қаттиқ асара (ўзгани афзал кўриш)га дуч келасизлар; бас, Аллоҳ ва Расулига рўбарў бўлгунларингизча сабр қилинглар — албатта мен Ҳавзда сизлардан олдин тураман», дедилар. Анас айтди: Биз сабр қилмадик.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَكُنَّا جُلُوسًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَطْلُعُ عَلَيْكُمْ الْآنَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَطَلَعَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ تَنْطِفُ لِحْيَتُهُ مِنْ وُضُوئِهِ قَدْ تَعَلَّقَ نَعْلَيْهِ فِي يَدِهِ الشِّمَالِ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ فَطَلَعَ ذَلِكَ الرَّجُلُ مِثْلَ الْمَرَّةِ الْأُولَى فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الثَّالِثُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ أَيْضًا فَطَلَعَ ذَلِكَ الرَّجُلُ عَلَى مِثْلِ حَالِهِ الْأُولَى فَلَمَّا قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبِعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ فَقَالَ إِنِّي لَاحَيْتُ أَبِي فَأَقْسَمْتُ أَنْ لَا أَدْخُلَ عَلَيْهِ ثَلَاثًا فَإِنْ رَأَيْتَ أَنْ تُؤْوِيَنِي إِلَيْكَ حَتَّى تَمْضِيَ فَعَلْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَنَسٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ بَاتَ مَعَهُ تِلْكَ اللَّيَالِي الثَّلَاثَ فَلَمْ يَرَهُ يَقُومُ مِنْ اللَّيْلِ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّهُ إِذَا تَعَارَّ وَتَقَلَّبَ عَلَى فِرَاشِهِ ذَكَرَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَكَبَّرَ حَتَّى يَقُومَ لِصَلَاةِ الْفَجْرِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ غَيْرَ أَنِّي لَمْ أَسْمَعْهُ يَقُولُ إِلَّا خَيْرًا فَلَمَّا مَضَتْ الثَّلَاثُ لَيَالٍ وَكِدْتُ أَنْ أَحْتَقِرَ عَمَلَهُ قُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ يَكُنْ بَيْنِي وَبَيْنَ أَبِي غَضَبٌ وَلَا هَجْرٌ ثَمَّ وَلَكِنْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَكَ ثَلَاثَ مِرَارٍ يَطْلُعُ عَلَيْكُمْ الْآنَ رَجُلٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan oʻtirgan edik. U zot: «Hozir oldingizga jannat ahlidan bir kishi chiqib keladi», dedilar. Shunda ansordan bir kishi — soqolidan tahorat suvi tomib, oyoq kiyimini chap qoʻlida ushlab olgan holda — chiqib keldi. Ertasi kuni Nabiy ﷺ xuddi shunday dedilar va oʻsha kishi birinchi safargidek chiqib keldi. Uchinchi kuni ham Nabiy ﷺ xuddi shu soʻzni aytdilar va oʻsha kishi avvalgi holidek chiqib keldi. Nabiy ﷺ turganlarida, Abdulloh ibn Amr ibn al-Os uning ortidan bordi va: «Men otam bilan tortishib qolib, uning huzuriga uch (kun) kirmaslikka qasam ichgan edim. Agar (shu muddat) oʻtguncha meni oʻzingga joy bersang (edi)», dedi. U: «Mayli», dedi. Anas aytdi: Abdulloh soʻzlab berardiki, u shu uch kecha u bilan birga tunadi, ammo uning kechasi turib (nafl) namoz oʻqiganini koʻrmadi; faqat u uygʻonib, oʻrnida agʻdarilganida Alloh azza va jallani zikr qilar va takbir aytar, to bomdod namoziga turgunicha shunday qilar edi. Abdulloh aytdi: Faqat men undan yaxshilikdan boshqa (soʻz) eshitmadim. Uch kecha oʻtib, men uning amalini kam sanay boshlaganimda: «Ey Abdulloh, men bilan otam orasida gʻazab ham, hijron ham yoʻq edi; lekin men Rasululloh ﷺning sen haqingda uch marta: ‹Hozir oldingizga bir kishiАнас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан ўтирган эдик. У зот: «Ҳозир олдингизга жаннат аҳлидан бир киши чиқиб келади», дедилар. Шунда ансордан бир киши — соқолидан таҳорат суви томиб, оёқ кийимини чап қўлида ушлаб олган ҳолда — чиқиб келди. Эртаси куни Набий ﷺ худди шундай дедилар ва ўша киши биринчи сафаргидек чиқиб келди. Учинчи куни ҳам Набий ﷺ худди шу сўзни айтдилар ва ўша киши аввалги ҳолидек чиқиб келди. Набий ﷺ турганларида, Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос унинг ортидан борди ва: «Мен отам билан тортишиб қолиб, унинг ҳузурига уч (кун) кирмасликка қасам ичган эдим. Агар (шу муддат) ўтгунча мени ўзингга жой берсанг (эди)», деди. У: «Майли», деди. Анас айтди: Абдуллоҳ сўзлаб берардики, у шу уч кеча у билан бирга тунади, аммо унинг кечаси туриб (нафл) намоз ўқиганини кўрмади; фақат у уйғониб, ўрнида ағдарилганида Аллоҳ азза ва жаллани зикр қилар ва такбир айтар, то бомдод намозига тургунича шундай қилар эди. Абдуллоҳ айтди: Фақат мен ундан яхшиликдан бошқа (сўз) эшитмадим. Уч кеча ўтиб, мен унинг амалини кам санай бошлаганимда: «Эй Абдуллоҳ, мен билан отам орасида ғазаб ҳам, ҳижрон ҳам йўқ эди; лекин мен Расулуллоҳ ﷺнинг сен ҳақингда уч марта: ‹Ҳозир олдингизга бир киши

حَدَّثَنَا مَحْبُوبُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ هِلَالِ بْنِ أَبِي زَيْنَبَ عَنْ خَالِدٍ يَعْنِي الْحَذَّاءَ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ سِيرِينَ قَالَسَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ هَلْ قَنَتَ عُمَرُ قَالَ نَعَمْ وَمَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْ عُمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الرُّكُوعِ

Muhammad ibn Siyrin aytdi: Men Anas ibn Molikdan: «Umar qunut oʻqiganmi?» deb soʻradim. U: «Ha, undan yaxshiroq zot — Rasululloh ﷺ ham, rukuʼdan keyin (oʻqiganlar)», dedi.Муҳаммад ибн Сийрин айтди: Мен Анас ибн Моликдан: «Умар қунут ўқиганми?» деб сўрадим. У: «Ҳа, ундан яхшироқ зот — Расулуллоҳ ﷺ ҳам, рукуъдан кейин (ўқиганлар)», деди.

حَدَّثَنَا غَسَّانُ بْنُ مُضَرَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ أَبُو مَسْلَمَةَ قَالَسَأَلْتُ أَنَسًا أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي النَّعْلَيْنِ قَالَ نَعَمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Anasdan: «Rasululloh ﷺ kavushlarida namoz oʻqirmidilar?» deb soʻradim. U: «Ha», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Анасдан: «Расулуллоҳ ﷺ кавушларида намоз ўқирмидилар?» деб сўрадим. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا غَسَّانُ بْنُ مُضَرَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ أَبُو مَسْلَمَةَ قَالَسَأَلْتُ أَنَسًا أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ {بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ} أَوْ {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} فَقَالَ إِنَّكَ لَتَسْأَلُنِي عَنْ شَيْءٍ مَا أَحْفَظُهُ أَوْ مَا سَأَلَنِي أَحَدٌ قَبْلَكَ

Saʼid ibn Yazid Abu Maslama aytdi: Men Anasdan: «Nabiy ﷺ ‹Bismillahir rohmanir rohim› deb oʻqirmidilar yoki ‹Alhamdu lillahi robbil olamin› debmi?» deb soʻradim. U: «Sen mendan men yodda saqlamagan narsa haqida soʻrayapsan», yoki: «Sendan oldin mendan buni hech kim soʻramagan», dedi.Саъид ибн Язид Абу Маслама айтди: Мен Анасдан: «Набий ﷺ ‹Бисмиллаҳир роҳманир роҳим› деб ўқирмидилар ёки ‹Алҳамду лиллаҳи роббил оламин› дебми?» деб сўрадим. У: «Сен мендан мен ёдда сақламаган нарса ҳақида сўраяпсан», ёки: «Сендан олдин мендан буни ҳеч ким сўрамаган», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ الْعَمِّيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي لَيْلَةٍ وَاحِدَةٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kechada oʻz ayollarini aylanib chiqar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кечада ўз аёлларини айланиб чиқар эдилар.

حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim menga atayin yolgʻon nisbat bersa, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким менга атайин ёлғон нисбат берса, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ يَعْنِي الْمَقْبُرِيَّ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فَحَذَّرَ النَّاسَ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَبَسَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجْهِهِ فَقُلْنَا لَهُ اقْعُدْ فَإِنَّكَ قَدْ سَأَلْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَكْرَهُ قَالَ ثُمَّ قَامَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ فَبَسَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجْهِهِ أَشَدَّ مِنْ الْأُولَى فَأَجْلَسْنَاهُ قَالَ ثُمَّ قَامَ الثَّالِثَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْحَكَ وَمَا أَعْدَدْتَ لَهَا قَالَ أَعْدَدْتُ لَهَا حُبَّ اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْلِسْ فَإِنَّكَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ turib odamlarni ogohlantirdilar. Shunda bir kishi turib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon?» dedi. Rasululloh ﷺ uning yuziga qattiq nazar soldilar. Biz unga: «Oʻtir, sen Rasululloh ﷺdan u zot yoqtirmaydigan narsani soʻrading», dedik. Soʻng u ikkinchi marta turib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon?» dedi. Rasululloh ﷺ uning yuziga birinchisidan ham qattiqroq nazar soldilar, biz esa uni oʻtqazdik. Soʻng u uchinchi marta turib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Holingga voy, sen unga nima tayyorlagansan?» dedilar. U: «Men unga Alloh va Uning Rasulini yaxshi koʻrishni tayyorlaganman», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Oʻtir, sen oʻzing yaxshi koʻrgan kishi bilan birgasan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ туриб одамларни огоҳлантирдилар. Шунда бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон?» деди. Расулуллоҳ ﷺ унинг юзига қаттиқ назар солдилар. Биз унга: «Ўтир, сен Расулуллоҳ ﷺдан у зот ёқтирмайдиган нарсани сўрадинг», дедик. Сўнг у иккинчи марта туриб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон?» деди. Расулуллоҳ ﷺ унинг юзига биринчисидан ҳам қаттиқроқ назар солдилар, биз эса уни ўтқаздик. Сўнг у учинчи марта туриб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ҳолингга вой, сен унга нима тайёрлагансан?» дедилар. У: «Мен унга Аллоҳ ва Унинг Расулини яхши кўришни тайёрлаганман», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ўтир, сен ўзинг яхши кўрган киши билан биргасан», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ الرُّبَيِّعَ بِنْتَ النَّضْرِ عَمَّةَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ جَارِيَةٍ فَعَرَضُوا عَلَيْهِمْ الْأَرْشَ فَأَبَوْا وَطَلَبُوا الْعَفْوَ فَأَبَوْا فَأَبَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ بِالْقِصَاصِ فَجَاءَ أَخُوهَا أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ عَمُّ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُكْسَرُ ثَنِيَّةُ الرُّبَيِّعِ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَنَسُ كِتَابُ اللَّهِ الْقِصَاصُ قَالَ فَعَفَا الْقَوْمُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لَأَبَرَّهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Anas ibn Molikning ammasi Rubayyiʼ bint an-Nazr bir joriyaning oldingi tishini sindirdi. (Uning ahli) arsh (tovon)ni taklif qildi, lekin ular bosh tortdi; afvni ham soʻrashdi, ular bosh tortdi. Bas, Nabiy ﷺning huzurlariga kelishdi, u zot qasosni buyurdilar. Shunda uning akasi — Anas ibn Molikning amakisi — Anas ibn an-Nazr kelib: «Yo Rasululloh, Rubayyiʼning tishi sindiriladimi? Yoʻq, sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, uning tishi sindirilmaydi!» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ey Anas, Allohning Kitobi (hukmi) — qasosdir», dedilar. Soʻng qavm afv qildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, Allohning bandalari ichida shundaylari borki, agar Alloh (nomi) bilan qasam ichsalar, U albatta ularning qasamini rost chiqaradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Анас ибн Моликнинг аммаси Рубаййиъ бинт ан-Назр бир жориянинг олдинги тишини синдирди. (Унинг аҳли) арш (товон)ни таклиф қилди, лекин улар бош тортди; афвни ҳам сўрашди, улар бош тортди. Бас, Набий ﷺнинг ҳузурларига келишди, у зот қасосни буюрдилар. Шунда унинг акаси — Анас ибн Моликнинг амакиси — Анас ибн ан-Назр келиб: «Ё Расулуллоҳ, Рубаййиънинг тиши синдириладими? Йўқ, сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, унинг тиши синдирилмайди!» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Анас, Аллоҳнинг Китоби (ҳукми) — қасосдир», дедилар. Сўнг қавм афв қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳнинг бандалари ичида шундайлари борки, агар Аллоҳ (номи) билан қасам ичсалар, У албатта уларнинг қасамини рост чиқаради», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَأَلْتُهُ عَنْ الْقُنُوتِ أَقَبْلَ الرُّكُوعِ أَوْ بَعْدَ الرُّكُوعِ فَقَالَ قَبْلَ الرُّكُوعِ قَالَ قُلْتُ فَإِنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَنَتَ بَعْدَ الرُّكُوعِ فَقَالَ كَذَبُوا إِنَّمَا قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا يَدْعُو عَلَى نَاسٍ قَتَلُوا نَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ يُقَالُ لَهُمْ الْقُرَّاءُ

Osim al-Ahval aytdi: Men Anasdan qunut haqida — rukuʼdan oldinmi yoki rukuʼdan keyinmi? — deb soʻradim. U: «Rukuʼdan oldin», dedi. Men: «Odamlar Rasululloh ﷺ rukuʼdan keyin qunut oʻqiganlar deb daʼvo qilishadi-ku», dedim. U: «Ular yolgʻon aytishdi. Rasululloh ﷺ faqat bir oy qunut oʻqiganlar, ‹qurro› deb ataladigan sahobalaridan baʼzilarini oʻldirgan kishilarga qarshi duo qilganlar», dedi.Осим ал-Аҳвал айтди: Мен Анасдан қунут ҳақида — рукуъдан олдинми ёки рукуъдан кейинми? — деб сўрадим. У: «Рукуъдан олдин», деди. Мен: «Одамлар Расулуллоҳ ﷺ рукуъдан кейин қунут ўқиганлар деб даъво қилишади-ку», дедим. У: «Улар ёлғон айтишди. Расулуллоҳ ﷺ фақат бир ой қунут ўқиганлар, ‹қурро› деб аталадиган саҳобаларидан баъзиларини ўлдирган кишиларга қарши дуо қилганлар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَدَعَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَكْتُبَ لَنَا بِالْبَحْرَيْنِ قَطِيعَةً قَالَ فَقُلْنَا لَا إِلَّا أَنْ تَكْتُبَ لِإِخْوَانِنَا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ مِثْلَهَا فَقَالَ إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي قَالُوا فَإِنَّا نَصْبِرُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni chaqirdilar, bizga Bahraynda bir yer (boʻlagi)ni yozib berish uchun. Biz: «Yoʻq, faqat muhojir birodarlarimizga ham shunga oʻxshashini yozib bersangiz (olamiz)», dedik. Shunda u zot: «Sizlar mendan keyin (oʻzgalarning oʻzini) afzal koʻrishiga duch kelasizlar, menga roʻbaroʻ boʻlgunicha sabr qilinglar», dedilar. Ular: «Bas, biz sabr qilamiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни чақирдилар, бизга Баҳрайнда бир ер (бўлаги)ни ёзиб бериш учун. Биз: «Йўқ, фақат муҳожир биродарларимизга ҳам шунга ўхшашини ёзиб берсангиз (оламиз)», дедик. Шунда у зот: «Сизлар мендан кейин (ўзгаларнинг ўзини) афзал кўришига дуч келасизлар, менга рўбарў бўлгунича сабр қилинглар», дедилар. Улар: «Бас, биз сабр қиламиз», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي إِسْمَاعِيلَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عَاصِمٍ قَالَدَخَلْتُ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بِالْكُوفَةِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ النَّبِيذِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ

Umora ibn Osim aytdi: Men Kufada Anas ibn Molikning huzuriga kirdim va undan nabiz haqida soʻradim. U: «Rasululloh ﷺ dubbo (qovoq idish) va muzaffat (smola surtilgan idish)dan qaytardilar», dedi.Умора ибн Осим айтди: Мен Куфада Анас ибн Моликнинг ҳузурига кирдим ва ундан набиз ҳақида сўрадим. У: «Расулуллоҳ ﷺ дуббо (қовоқ идиш) ва музаффат (смола суртилган идиш)дан қайтардилар», деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ عَنْ نُفَيْعٍ قَالَسَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى وُجُوهِهِمْ قَالَ إِنَّ الَّذِي أَمْشَاهُمْ عَلَى أَرْجُلِهِمْ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُمْشِيَهُمْ عَلَى وُجُوهِهِمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yo Rasululloh, odamlar yuzlari bilan qanday mahshar qilinadilar?» deyildi. U zot: «Albatta, ularni oyoqlari bilan yurgizgan Zot ularni yuzlari bilan yurgizishga ham qodirdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ё Расулуллоҳ, одамлар юзлари билан қандай маҳшар қилинадилар?» дейилди. У зот: «Албатта, уларни оёқлари билан юргизган Зот уларни юзлари билан юргизишга ҳам қодирдир», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أَعْرَابِيًّا أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ قَامَ إِلَى جَانِبِ الْمَسْجِدِ قَالَ فَصَاحَ بَعْضُ النَّاسِ فَكَفَّهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَمَرَ بِذَنُوبٍ مِنْ مَاءٍ فَصُبَّ عَلَى بَوْلِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir aʼrobiy Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi va masjidning bir chetiga oʻtib, hojatini oʻtadi. Baʼzi odamlar unga baqirdilar, lekin Rasululloh ﷺ ularni toʻxtatdilar. Soʻng bir chelak suv (keltirishni) buyurdilar va uning siydigi ustiga quyildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аъробий Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди ва масжиднинг бир четига ўтиб, ҳожатини ўтади. Баъзи одамлар унга бақирдилар, лекин Расулуллоҳ ﷺ уларни тўхтатдилар. Сўнг бир челак сув (келтиришни) буюрдилар ва унинг сийдиги устига қуйилди.

حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ نُفَيْعٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ أَحَدٍ غَنِيٍّ وَلَا فَقِيرٍ إِلَّا يَوَدُّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنَّهُ كَانَ أُوتِيَ فِي الدُّنْيَا قُوتًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Boy ham, kambagʻal ham — hech kim yoʻqki, qiyomat kuni dunyoda unga faqat (kunlik) qut berilgan boʻlishini orzu qilmasa», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бой ҳам, камбағал ҳам — ҳеч ким йўқки, қиёмат куни дунёда унга фақат (кунлик) қут берилган бўлишини орзу қилмаса», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَخْنَسِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُمُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَدَنَةٍ أَوْ هَدِيَّةٍ فَقَالَ لِصَاحِبِهَا ارْكَبْهَا فَقَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ أَوْ هَدِيَّةٌ قَالَ وَإِنْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning yonlaridan badana (qurbonlik tuyasi) yoki hadiy (qurbonlik hayvoni) bilan oʻtildi. Shunda u zot uning egasiga: «Unga min!» dedilar. U: «Bu badana yoki hadiy-ku», dedi. U zot: «Boʻlsa ham (min)!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ёнларидан бадана (қурбонлик туяси) ёки ҳадий (қурбонлик ҳайвони) билан ўтилди. Шунда у зот унинг эгасига: «Унга мин!» дедилар. У: «Бу бадана ёки ҳадий-ку», деди. У зот: «Бўлса ҳам (мин)!» дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَكَفَانَا وَآوَانَا فَكَمْ مَنْ لَا كَافِيَ لَهُ وَلَا مُؤْوِيَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oʻrinlariga yotganlarida shunday der edilar: «Bizni taomlantirgan, ichirgan, (ehtiyojimizdan) kifoya qilgan va bizga joy bergan Allohga hamd boʻlsin. Qancha-qancha (odamlar) borki, ularga kifoya qiluvchi ham, joy beruvchi ham yoʻq.»Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ўринларига ётганларида шундай дер эдилар: «Бизни таомлантирган, ичирган, (эҳтиёжимиздан) кифоя қилган ва бизга жой берган Аллоҳга ҳамд бўлсин. Қанча-қанча (одамлар) борки, уларга кифоя қилувчи ҳам, жой берувчи ҳам йўқ.»

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَثَابِتٍ وَحُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا جَاءَ وَقَدْ حَفَزَهُ النَّفَسُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ أَيُّكُمْ الْمُتَكَلِّمُ بِالْكَلِمَاتِ فَإِنَّهُ لَمْ يَقُلْ بَأْسًا فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ جَلَسْتُ وَقَدْ حَفَزَنِي النَّفَسُ فَقُلْتُهُنَّ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ رَأَيْتُ اثْنَيْ عَشَرَ مَلَكًا يَبْتَدِرُونَهَا أَيُّهُمْ يَرْفَعُهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi nafasi siqilgan holda kelib: «Allohu akbar. Alhamdulillohi hamdan kasiran toyyiban muborakan fihi», dedi. Nabiy ﷺ namozlarini tugatganlarida: «Bu kalimalarni qaysingiz aytdi? Albatta, u yomon narsa aytmadi», dedilar. Haligi kishi: «Men, yo Rasululloh. Nafasim siqilgan holda oʻtirdim va ularni aytdim», dedi. U zot ﷺ: «Men oʻn ikki farishtani — qaysi biri uni koʻtarib chiqishga ulgursa deb — musobaqa qilayotganini koʻrdim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши нафаси сиқилган ҳолда келиб: «Аллоҳу акбар. Алҳамдулиллоҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳи», деди. Набий ﷺ намозларини тугатганларида: «Бу калималарни қайсингиз айтди? Албатта, у ёмон нарса айтмади», дедилар. Ҳалиги киши: «Мен, ё Расулуллоҳ. Нафасим сиқилган ҳолда ўтирдим ва уларни айтдим», деди. У зот ﷺ: «Мен ўн икки фариштани — қайси бири уни кўтариб чиқишга улгурса деб — мусобақа қилаётганини кўрдим», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ وَثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ كَانُوا يَسْتَفْتِحُونَ الْقُرْآنَ بِالْحَمْدِ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon qiroatni {Alhamdu lillahi robbil olamiyn} bilan boshlar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон қироатни {Алҳамду лиллаҳи роббил оламийн} билан бошлар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قِيَامِ السَّاعَةِ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ فَقَالَ الرَّجُلُ هَا أَنَا ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَمَا أَعْدَدْتَ لَهَا فَإِنَّهَا قَائِمَةٌ قَالَ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا مِنْ كَبِيرِ عَمَلٍ غَيْرَ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَأَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ قَالَ فَمَا فَرِحَ الْمُسْلِمُونَ بِشَيْءٍ بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَشَدَّ مِمَّا فَرِحُوا بِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺdan qiyomatning qoim boʻlishi haqida soʻradi, shu payt namozga iqoma aytildi. Rasululloh ﷺ namozlarini tugatganlarida: «Qiyomat haqida soʻragan qani?» dedilar. Haligi kishi: «Mana men, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Sen unga nima tayyorlagansan? Albatta, u qoim boʻluvchidir», dedilar. U: «Men unga katta amal tayyorlaganim yoʻq, faqat men Alloh va Uning Rasulini yaxshi koʻraman», dedi. U zot: «Bas, sen oʻzing yaxshi koʻrgan kishi bilan birgasan», dedilar. (Anas) aytdi: Musulmonlar Islomdan keyin hech narsadan bunchalik quvonmagan edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺдан қиёматнинг қоим бўлиши ҳақида сўради, шу пайт намозга иқома айтилди. Расулуллоҳ ﷺ намозларини тугатганларида: «Қиёмат ҳақида сўраган қани?» дедилар. Ҳалиги киши: «Мана мен, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Сен унга нима тайёрлагансан? Албатта, у қоим бўлувчидир», дедилар. У: «Мен унга катта амал тайёрлаганим йўқ, фақат мен Аллоҳ ва Унинг Расулини яхши кўраман», деди. У зот: «Бас, сен ўзинг яхши кўрган киши билан биргасан», дедилар. (Анас) айтди: Мусулмонлар Исломдан кейин ҳеч нарсадан бунчалик қувонмаган эдилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ الْأَنْصَارِيُّأَنَّهُ كَانَ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ مَقْدِمَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ قَالَ وَكَانَ أُمَّهَاتِي يُوطِئْنَنِي عَلَى خِدْمَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنْتُ أَعْلَمَ النَّاسِ بِشَأْنِ الْحِجَابِ حِينَ أُنْزِلَ وَكَانَ أَوَّلَ مَا أُنْزِلَ ابْتَنَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَا عَرُوسًا فَدَعَا الْقَوْمَ فَأَصَابُوا مِنْ الطَّعَامِ ثُمَّ خَرَجُوا وَبَقِيَ رَهْطٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَطَالُوا الْمُكْثَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ وَخَرَجْتُ مَعَهُ لِكَيْ يَخْرُجُوا فَمَشَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَشَيْنَا مَعَهُ حَتَّى جَاءَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ وَظَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ قَدْ خَرَجُوا فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ فَإِذَا هُمْ قَدْ خَرَجُوا فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُمْ بِسِتْرٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْحِجَابَ

Anas ibn Molik al-Ansoriy (roziyallohu anhu) xabar berishicha, Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida u oʻn yoshli (bola) edi. U aytdi: Onalarim meni Rasululloh ﷺga xizmat qilishga oʻrgatib qoʻygan edilar. Men hijob (oyati) nozil boʻlgan paytda u haqda odamlarning eng bilimdoni edim. (Hijob haqida) ilk nozil boʻlgani — Rasululloh ﷺ Zaynab bint Jahsh bilan qoʻshilgan (zifofga kirgan) paytda edi. Rasululloh ﷺ unga kuyov boʻlib tongni qarshiladilar va qavmni (taomga) chaqirdilar; ular taomdan yedilar, soʻng chiqib ketdilar; ulardan bir guruh Rasululloh ﷺning huzurlarida qolib, oʻtirishni uzaytirdi. Rasululloh ﷺ turib chiqdilar, men ham — ular chiqsin deb — u zot bilan chiqdim. Rasululloh ﷺ yurdilar, biz ham u zot bilan yurdik, to u zot Oisha hujrasining boʻsagʻasiga keldilar. Rasululloh ﷺ ular chiqib ketgan deb gumon qilib qaytdilar, men ham u zot bilan qaytdim — birdan ular chiqib ketgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ oʻzlari bilan ular orasiga parda tortdilar va Alloh azza va jalla hijob (oyatini) nozil qildi.Анас ибн Молик ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) хабар беришича, Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида у ўн ёшли (бола) эди. У айтди: Оналарим мени Расулуллоҳ ﷺга хизмат қилишга ўргатиб қўйган эдилар. Мен ҳижоб (ояти) нозил бўлган пайтда у ҳақда одамларнинг энг билимдони эдим. (Ҳижоб ҳақида) илк нозил бўлгани — Расулуллоҳ ﷺ Зайнаб бинт Жаҳш билан қўшилган (зифофга кирган) пайтда эди. Расулуллоҳ ﷺ унга куёв бўлиб тонгни қаршиладилар ва қавмни (таомга) чақирдилар; улар таомдан едилар, сўнг чиқиб кетдилар; улардан бир гуруҳ Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида қолиб, ўтиришни узайтирди. Расулуллоҳ ﷺ туриб чиқдилар, мен ҳам — улар чиқсин деб — у зот билан чиқдим. Расулуллоҳ ﷺ юрдилар, биз ҳам у зот билан юрдик, то у зот Оиша ҳужрасининг бўсағасига келдилар. Расулуллоҳ ﷺ улар чиқиб кетган деб гумон қилиб қайтдилар, мен ҳам у зот билан қайтдим — бирдан улар чиқиб кетган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўзлари билан улар орасига парда тортдилар ва Аллоҳ азза ва жалла ҳижоб (оятини) нозил қилди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيًا مِنْ ذَهَبٍ لَأَحَبَّ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَادٍ آخَرُ وَلَا يَمْلَأُ فَاهُ إِلَّا التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar odam bolasiga bir vodiy oltin boʻlsa, boshqa bir vodiy boʻlishini ham istar edi. Uning ogʻzini faqat tuproq toʻldiradi. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар одам боласига бир водий олтин бўлса, бошқа бир водий бўлишини ҳам истар эди. Унинг оғзини фақат тупроқ тўлдиради. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِوَمَعَ أَبِي بَكْرٍ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُمَرَ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُثْمَانَ رَكْعَتَيْنِ صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan Minoda ikki rakaat, Abu Bakr bilan ikki rakaat, Umar bilan ikki rakaat, Usmon bilan ham — xilofatining boshlarida — ikki rakaat namoz oʻqidim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан Минода икки ракаат, Абу Бакр билан икки ракаат, Умар билан икки ракаат, Усмон билан ҳам — хилофатининг бошларида — икки ракаат намоз ўқидим.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُبَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُلُوسًا فِي الْمَسْجِدِ دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ فَعَقَلَهُ ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ قَالَ فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الْأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْتُكَ فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي يَا مُحَمَّدُ سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلَا تَجِدْ عَلَيَّ فِي نَفْسِكَ فَقَالَ سَلْ مَا بَدَا لَكَ فَقَالَ الرَّجُلُ نَشَدْتُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللَّهَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَأَنْشُدُكَ اللَّهَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنْ السَّنَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتُقَسِّمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي قَالَ وَأَنَا ضِمَامُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan masjidda oʻtirgan edik, bir kishi tuya minib kirdi-da, uni masjidda choʻktirib, soʻng boyladi. Keyin: «Qaysingiz Muhammad — Allohning Rasuli?» dedi. Rasululloh ﷺ esa ular orasida yastanib oʻtirgan edilar. Biz: «Mana bu yastanib oʻtirgan oq (yuzli) kishi», dedik. U kishi: «Ey Abdulmuttalibning oʻgʻli!» dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Senga javob berdim», dedilar. U kishi: «Ey Muhammad, men sizdan soʻrayman va soʻrashda sizga qattiq boʻlaman; koʻnglingizga ogʻir olmang», dedi. U zot: «Xohlaganingni soʻra», dedilar. U kishi: «Sizning Robbingiz va sizdan oldingilarning Robbi bilan qasam ichib soʻrayman: sizni barcha odamlarga Alloh yubordimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Allohim, ha», dedilar. U: «Alloh (nomi) bilan sizdan soʻrayman: bir kecha-kunduzda besh vaqt namoz oʻqishimizni sizga Alloh buyurdimi?» dedi. U zot: «Allohim, ha», dedilar. U: «Alloh (nomi) bilan sizdan soʻrayman: yilning shu oyida roʻza tutishimizni sizga Alloh buyurdimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Allohim, ha», dedilar. U: «Alloh (nomi) bilan sizdan soʻrayman: boylarimizdan bu sadaqani olib, kambagʻallarimizga taqsimlashni sizga Alloh buyurdimi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Allohim, ha», dedilar. Shunda u kishi: «Siz keltirgan narsaga imon keltirdim. Men ortimdagi qavmimning elchisiman. Men — Zimomman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан масжидда ўтирган эдик, бир киши туя миниб кирди-да, уни масжидда чўктириб, сўнг бойлади. Кейин: «Қайсингиз Муҳаммад — Аллоҳнинг Расули?» деди. Расулуллоҳ ﷺ эса улар орасида ястаниб ўтирган эдилар. Биз: «Мана бу ястаниб ўтирган оқ (юзли) киши», дедик. У киши: «Эй Абдулмутталибнинг ўғли!» деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сенга жавоб бердим», дедилар. У киши: «Эй Муҳаммад, мен сиздан сўрайман ва сўрашда сизга қаттиқ бўламан; кўнглингизга оғир олманг», деди. У зот: «Хоҳлаганингни сўра», дедилар. У киши: «Сизнинг Роббингиз ва сиздан олдингиларнинг Робби билан қасам ичиб сўрайман: сизни барча одамларга Аллоҳ юбордими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, ҳа», дедилар. У: «Аллоҳ (номи) билан сиздан сўрайман: бир кеча-кундузда беш вақт намоз ўқишимизни сизга Аллоҳ буюрдими?» деди. У зот: «Аллоҳим, ҳа», дедилар. У: «Аллоҳ (номи) билан сиздан сўрайман: йилнинг шу ойида рўза тутишимизни сизга Аллоҳ буюрдими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, ҳа», дедилар. У: «Аллоҳ (номи) билан сиздан сўрайман: бойларимиздан бу садақани олиб, камбағалларимизга тақсимлашни сизга Аллоҳ буюрдими?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, ҳа», дедилар. Шунда у киши: «Сиз келтирган нарсага имон келтирдим. Мен ортимдаги қавмимнинг элчисиман. Мен — Зимомман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الرُّومِ قَالُوا إِنَّهُمْ لَا يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلَّا مَخْتُومًا قَالَ فَاتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Rum (podshohi)ga xat yozmoqchi boʻlganlarida, (sahobalar): «Ular muhrlanmagan xatni oʻqimaydilar», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ kumushdan uzuk yasattirdilar. Goʻyo men hozir Rasululloh ﷺ ning qoʻlida uning oqligini koʻrib turibman. Uning naqshi «Muhammad Rasululloh» (deb yozilgan) edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Рум (подшоҳи)га хат ёзмоқчи бўлганларида, (саҳобалар): «Улар муҳрланмаган хатни ўқимайдилар», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ кумушдан узук ясаттирдилар. Гўё мен ҳозир Расулуллоҳ ﷺ нинг қўлида унинг оқлигини кўриб турибман. Унинг нақши «Муҳаммад Расулуллоҳ» (деб ёзилган) эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَيَبْقَى مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ وَالْأَمَلُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Odam bolasi qariydi, undan esa ikki narsa qolaveradi: hirs va (uzun) orzu.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Одам боласи қарийди, ундан эса икки нарса қолаверади: ҳирс ва (узун) орзу.»

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِنَّ الْخَيْرَ خَيْرُ الْآخِرَةِ أَوْ قَالَ اللَّهُمَّ لَا خَيْرَ إِلَّا خَيْرُ الْآخِرَهْفَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْقَالَ شُعْبَةُ فَكَانَ قَتَادَةُ يَقُولُ هَذَا فِي قَصَصِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, (haqiqiy) yaxshilik — oxirat yaxshiligidir», deb aytar edilar; yoki: «Allohim, oxirat yaxshiligidan boshqa yaxshilik yoʻq, bas, ansor va muhojirlarni magʻfirat qilgin», der edilar. Shuʼba aytdi: Qatoda buni oʻz qissalarida aytar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, (ҳақиқий) яхшилик — охират яхшилигидир», деб айтар эдилар; ёки: «Аллоҳим, охират яхшилигидан бошқа яхшилик йўқ, бас, ансор ва муҳожирларни мағфират қилгин», дер эдилар. Шуъба айтди: Қатода буни ўз қиссаларида айтар эди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ أَبِي صَدَقَةَ مَوْلَى أَنَسٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ شُعْبَةُ خَيْرًا قَالَسَأَلْتُ أَنَسًا عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَالْعَصْرَ بَيْنَ صَلَاتَيْكُمْ هَاتَيْنِ وَالْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَالْعِشَاءَ إِذَا غَابَ الشَّفَقُ وَالصُّبْحَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ إِلَى أَنْ يَنْفَسِحَ الْبَصَرُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Anasdan Rasululloh ﷺning namozlari haqida soʻradim. U: «Rasululloh ﷺ peshinni quyosh ogʻganida, asrni esa sizlarning shu ikki namozingiz orasida oʻqir edilar; shomni quyosh botganida, xufton namozini shafaq gʻoyib boʻlganida, bomdodni esa fajr chiqib, koʻz koʻra boshlaganida (oʻqir edilar)», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Анасдан Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари ҳақида сўрадим. У: «Расулуллоҳ ﷺ пешинни қуёш оғганида, асрни эса сизларнинг шу икки намозингиз орасида ўқир эдилар; шомни қуёш ботганида, хуфтон намозини шафақ ғойиб бўлганида, бомдодни эса фажр чиқиб, кўз кўра бошлаганида (ўқир эдилар)», деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى عَلَى صِبْيَانٍ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oʻynab turgan bolalarning yonlaridan oʻtdilar va ularga salom berdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ўйнаб турган болаларнинг ёнларидан ўтдилар ва уларга салом бердилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ شُعْبَةُ أَنْبَأَنَاهُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ جَدِّهِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَسِمُ غَنَمًا قَالَ هِشَامٌ أَحْسَبُهُ قَالَ فِي آذَانِهَا قَالَ ثُمَّ قَالَ بَعْدُ فِي آذَانِهَا وَلَمْ يَشُكَّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdim, u zot qoʻylarni tamgʻalayotgan edilar. Hishom aytdi: Uni «quloqlariga» degan deb oʻylayman. Soʻng u keyin shubhasiz: «quloqlariga», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирдим, у зот қўйларни тамғалаётган эдилар. Ҳишом айтди: Уни «қулоқларига» деган деб ўйлайман. Сўнг у кейин шубҳасиз: «қулоқларига», деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ أَبِي الْأَبْيَضِ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُحَلِّقَةٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh oq va baland turgan paytda oʻqir edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш оқ ва баланд турган пайтда ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقُلْتُ حَدِّثْنَا بِشَيْءٍ شَهِدْتَهُ مِنْ هَذِهِ الْأَعَاجِيبِ لَا تُحَدِّثْنَا بِهِ عَنْ غَيْرِكَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ وَقَعَدَ عَلَى الْمَقَاعِدِ الَّتِي كَانَ يَأْتِيهِ عَلَيْهَا جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ فَجَاءَ بِلَالٌ فَآذَنَهُ بِصَلَاةِ الْعَصْرِ فَقَالَ مَنْ كَانَ لَهُ أَهْلٌ بَعِيدٌ بِالْمَدِينَةِ لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ وَيُصِيبَ مِنْ الْوَضُوءِ وَبَقِيَ نَاسٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ لَيْسَ لَهُمْ أَهْلُونَ بِالْمَدِينَةِ قَالَ فَأَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحٍ أَرْوَحَ فِي أَسْفَلِهِ شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ قَالَ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَّهُ فِي الْقَدَحِ فَمَا وَسِعَتْ كَفَّهُ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ هَؤُلَاءِ الْأَرْبَعَ ثُمَّ قَالَ ادْنُوا فَتَوَضَّئُوا قَالَ فَتَوَضَّئُوا حَتَّى مَا بَقِيَ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا تَوَضَّأَفَقُلْنَا يَا أَبَا حَمْزَةَ كَمْ تُرَاهُمْ كَانُوا قَالَ بَيْنَ السَّبْعِينَ إِلَى الثَّمَانِينَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men (Anasga): «Bizga oʻzing guvoh boʻlgan shu ajoyibotlardan biror narsani — boshqadan emas, oʻzingdan — soʻzlab bergin», dedim. U aytdi: Rasululloh ﷺ peshinni oʻqidilar va Jibril alayhissalom huzurlariga kelib turadigan supachalarga oʻtirdilar. Soʻng Bilol kelib, u zotga asr namozini bildirdi. Shunda u zot: «Kimning Madinada uzoqroqda ahli boʻlsa, borib hojatini oʻtasin va tahorat qilsin», dedilar. Muhojirlardan Madinada ahli boʻlmagan kishilar qolishdi. (Anas) aytdi: Rasululloh ﷺga tagida ozgina suvi bor keng qadah keltirildi. Rasululloh ﷺ kaftlarini qadahga qoʻydilar, ammo kaftlari sigʻmadi, shu sababli mana bu toʻrt barmoqlarini qoʻydilar. Soʻng: «Yaqin kelinglar, tahorat qilinglar», dedilar. (Anas) aytdi: Ular tahorat qildilar, hatto ulardan tahorat qilmagan biror kishi qolmadi. Biz: «Ey Abu Hamza, ular qancha edi deb oʻylaysan?» dedik. U: «Yetmish bilan sakson orasida», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен (Анасга): «Бизга ўзинг гувоҳ бўлган шу ажойиботлардан бирор нарсани — бошқадан эмас, ўзингдан — сўзлаб бергин», дедим. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ пешинни ўқидилар ва Жибрил алайҳиссалом ҳузурларига келиб турадиган супачаларга ўтирдилар. Сўнг Билол келиб, у зотга аср намозини билдирди. Шунда у зот: «Кимнинг Мадинада узоқроқда аҳли бўлса, бориб ҳожатини ўтасин ва таҳорат қилсин», дедилар. Муҳожирлардан Мадинада аҳли бўлмаган кишилар қолишди. (Анас) айтди: Расулуллоҳ ﷺга тагида озгина суви бор кенг қадаҳ келтирилди. Расулуллоҳ ﷺ кафтларини қадаҳга қўйдилар, аммо кафтлари сиғмади, шу сабабли мана бу тўрт бармоқларини қўйдилар. Сўнг: «Яқин келинглар, таҳорат қилинглар», дедилар. (Анас) айтди: Улар таҳорат қилдилар, ҳатто улардан таҳорат қилмаган бирор киши қолмади. Биз: «Эй Абу Ҳамза, улар қанча эди деб ўйлайсан?» дедик. У: «Етмиш билан саксон орасида», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ يَعْنِي ابْنَ زَاذَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺga qovoq yoqar edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺга қовоқ ёқар эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَطْوَلُ النَّاسِ أَعْنَاقًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْمُؤَذِّنُونَ

Anas (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Qiyomat kuni odamlarning boʻyni eng uzuni — muazzinlardir.»Анас (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Қиёмат куни одамларнинг бўйни энг узуни — муаззинлардир.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَلَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَنَائِمَ فِي قُرَيْشٍ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعَجَبُ إِنَّ سُيُوفَنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَإِنَّ غَنَائِمَنَا تُرَدُّ عَلَيْهِمْ فَبَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ مَا هَذَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْكُمْ فَقَالُوا هُوَ الَّذِي بَلَغَكَ وَكَانُوا لَا يَكْذِبُونَ فَقَالَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ أَوْ شِعْبَ الْأَنْصَارِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Makka fath qilingach, Rasululloh ﷺ gʻanimatlarni quraysh orasida taqsimladilar. Shunda ansorlar: «Bu, haqiqatan, ajoyib ish! Qilichlarimizdan ularning qoni tomib turibdi-yu, gʻanimatlarimiz esa ularga berilyapti», dedilar. Bu (gap) Rasululloh ﷺga yetib bordi. U zot ularni toʻplab: «Sizlar haqingizda menga yetib kelgan gap nima?» dedilar. Ular: «(Ha,) sizga yetib kelgan oʻsha (gap)», dedilar — ular yolgʻon gapirmas edilar. U zot: «Odamlar dunyo (mollari) bilan, sizlar esa Rasululloh ﷺ bilan uylaringizga qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi? Agar odamlar bir vodiydan yoki soʻqmoqdan, ansorlar esa bir vodiydan yoki soʻqmoqdan yursalar, men albatta ansorlarning vodiysidan yoki ansorlarning soʻqmogʻidan yurar edim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Макка фатҳ қилингач, Расулуллоҳ ﷺ ғаниматларни қурайш орасида тақсимладилар. Шунда ансорлар: «Бу, ҳақиқатан, ажойиб иш! Қиличларимиздан уларнинг қони томиб турибди-ю, ғаниматларимиз эса уларга бериляпти», дедилар. Бу (гап) Расулуллоҳ ﷺга етиб борди. У зот уларни тўплаб: «Сизлар ҳақингизда менга етиб келган гап нима?» дедилар. Улар: «(Ҳа,) сизга етиб келган ўша (гап)», дедилар — улар ёлғон гапирмас эдилар. У зот: «Одамлар дунё (моллари) билан, сизлар эса Расулуллоҳ ﷺ билан уйларингизга қайтишингиздан рози бўлмайсизларми? Агар одамлар бир водийдан ёки сўқмоқдан, ансорлар эса бир водийдан ёки сўқмоқдан юрсалар, мен албатта ансорларнинг водийсидан ёки ансорларнинг сўқмоғидан юрар эдим», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَإِنَّ رَجُلًا دَعَا رَجُلًا فِي السُّوقِ فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الرَّجُلُ إِنَّمَا عَنَيْتُ رَجُلًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمُّوا بِاسْمِي وَلَا تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi bozorda boshqa bir kishini: «Ey Abul Qosim!» deb chaqirdi. Nabiy ﷺ oʻgirilib qaradilar. Shunda oʻsha kishi: «Men (boshqa) bir kishini nazarda tutdim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Mening ismim bilan ism qoʻyinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qoʻymanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши бозорда бошқа бир кишини: «Эй Абул Қосим!» деб чақирди. Набий ﷺ ўгирилиб қарадилар. Шунда ўша киши: «Мен (бошқа) бир кишини назарда тутдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг исмим билан исм қўйинглар, лекин менинг куням билан куня қўйманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَقَالَتْ الْأَنْصَارُ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدًاعَلَى الْجِهَادِ مَا بَقِينَا أَبَدًافَأَجَابَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ إِنَّ الْخَيْرَ خَيْرُ الْآخِرَهْفَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Ansorlar: «Biz — tirik ekanmiz, abadiy jihod ustiga Muhammadga bayʼat berganlarmiz», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ ularga: «Allohim, (haqiqiy) yaxshilik — oxirat yaxshiligidir, bas, ansor va muhojirlarni magʻfirat qilgin», deb javob berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Ансорлар: «Биз — тирик эканмиз, абадий жиҳод устига Муҳаммадга байъат берганлармиз», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Аллоҳим, (ҳақиқий) яхшилик — охират яхшилигидир, бас, ансор ва муҳожирларни мағфират қилгин», деб жавоб бердилар.