أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، قَالَ : أَخْبَرَنَا النَّضْرُ هُوَ ابْنُ شُمَيْلٍ ، أَخْبَرَنَا أَشْعَثُ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أَحْرَمَ وَأَهَلَّ فِي دُبُرِ الصَّلَاةِ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ namozning ketidan ehromga kirdilar va talbiya aytdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ намознинг кетидан эҳромга кирдилар ва талбия айтдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ ، عَنْ إِسْحَاق بْنِ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ ، قَالَ : قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ : حَدِّثْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ؟ قَالَ : بِمِنًى .
قَالَ : قُلْتُ : فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ؟ قَالَ : بِالْأَبْطَحِ ، ثُمَّ قَالَ : " اصْنَعْ مَا يَصْنَعُ أُمَرَاؤُكَ "
Abdulaziz ibn Rufayʼ aytdi: Men Anas ibn Molikka: «Rasululloh ﷺdan oʻzing yodlab olgan bir narsani menga aytib bering: u zot Tarviya kuni peshin namozini qayerda oʻqigan edilar?» dedim. U: «Minoda», dedi. Men: «Koʻchish kunida asr namozini qayerda oʻqigan edilar?» dedim. U: «Abtahda», dedi. Soʻng: «Sen ham amirlaring qilgani kabi qil», dedi.Абдулазиз ибн Руфайъ айтди: Мен Анас ибн Моликка: «Расулуллоҳ ﷺдан ўзинг ёдлаб олган бир нарсани менга айтиб беринг: у зот Тарвия куни пешин намозини қаерда ўқиган эдилар?» дедим. У: «Минода», деди. Мен: «Кўчиш кунида аср намозини қаерда ўқиган эдилар?» дедим. У: «Абтаҳда», деди. Сўнг: «Сен ҳам амирларинг қилгани каби қил», деди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، قَالَ : حَدَّثَنِي خَالِدٌ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ، وَرَقَدَ رَقْدَةً بِمِنًى ، ثُمَّ رَكِبَ إِلَى الْبَيْتِ فَطَافَ بِهِ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ peshin, asr, shom va xufton namozlarini oʻqidilar va Minoda bir oz uxladilar. Soʻng minib Baytga bordilar va uni tavof qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ пешин, аср, шом ва хуфтон намозларини ўқидилар ва Минода бир оз ухладилар. Сўнг миниб Байтга бордилар ва уни тавоф қилдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيُّ ، قَالَ : سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَنَحْنُ غَادِيَانِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَاتٍ عَنْ التَّلْبِيَةِ : كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَ : " كَانَ يُلَبِّي الْمُلَبِّي فَلَا يُنْكَرُ عَلَيْهِ، وَيُكَبِّرُ الْمُكَبِّرُ فَلَا يُنْكَرُ عَلَيْهِ "
Muhammad ibn Abu Bakr as-Saqafiy aytdi: Biz Minodan Arafotga borayotganimizda, men Anas ibn Molikdan talbiya haqida: «Rasululloh ﷺ bilan birga qanday qilar edingiz?» deb soʻradim. U: «Talbiya aytuvchi talbiya aytar, unga eʼtiroz qilinmas edi; takbir aytuvchi takbir aytar, unga ham eʼtiroz qilinmas edi», dedi.Муҳаммад ибн Абу Бакр ас-Сақафий айтди: Биз Минодан Арафотга бораётганимизда, мен Анас ибн Моликдан талбия ҳақида: «Расулуллоҳ ﷺ билан бирга қандай қилар эдингиз?» деб сўрадим. У: «Талбия айтувчи талбия айтар, унга эътироз қилинмас эди; такбир айтувчи такбир айтар, унга ҳам эътироз қилинмас эди», деди.
أَخْبَرَنَا أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : قَتَادَةُ أَخْبَرَنِي، قَالَ : سَمِعْتُ أَنَسًا يُحَدِّثُ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى رَجُلٍ يَسُوقُ بَدَنَتَهُ، قَالَ : " ارْكَبْهَا ".
قَالَ : إِنَّهَا بَدَنَةٌ.
قَالَ : " ارْكَبْهَا ".
قَالَ : إِنَّهَا بَدَنَةٌ، قَالَ : " ارْكَبْهَا وَيْحَكَ ! "
Anas (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot oʻz badanasini haydab borayotgan bir kishining oldiga yetib bordilar va: «Unga min», dedilar. U: «Bu badanadir», dedi. U zot: «Unga min», dedilar. U: «Bu badanadir», dedi. U zot: «Unga min, holingga voy!» dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот ўз баданасини ҳайдаб бораётган бир кишининг олдига етиб бордилар ва: «Унга мин», дедилар. У: «Бу баданадир», деди. У зот: «Унга мин», дедилар. У: «Бу баданадир», деди. У зот: «Унга мин, ҳолингга вой!» дедилар.
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ ، عَنْ أَنَسٍ ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجٍّ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ning: «Labbayka, umra va haj (bilan)», deb aytganlarini eshitgan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ нинг: «Лаббайка, умра ва ҳаж (билан)», деб айтганларини эшитган.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ أَنَسٍ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا " ، فَلَقِيتُ ابْنَ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِ أَنَسٍ، فَقَالَ : إِنَّمَا أَهَلَّ بِالْحَجِّ، فَرَجَعْتُ إِلَى أَنَسٍ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِ ابْنِ عُمَرَ، فَقَالَ : مَا يَعُدُّونَا إِلَّا صِبْيَانًا
Bakr ibn Abdulloh aytdi: Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ikkisiga birga ihrom bogʻladilar. Men Ibn Umarni uchratib, unga Anasning soʻzini aytdim. U: «U zot faqat hajga ihrom bogʻlaganlar», dedi. Men Anasning oldiga qaytib, unga Ibn Umarning soʻzini aytdim. U: «Ular bizni faqat bolalar deb hisoblaydilar», dedi.Бакр ибн Абдуллоҳ айтди: Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ иккисига бирга иҳром боғладилар. Мен Ибн Умарни учратиб, унга Анаснинг сўзини айтдим. У: «У зот фақат ҳажга иҳром боғлаганлар», деди. Мен Анаснинг олдига қайтиб, унга Ибн Умарнинг сўзини айтдим. У: «Улар бизни фақат болалар деб ҳисоблайдилар», деди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ وَعَلَى رَأْسِهِ مِغْفَرٌ، فَلَمَّا نَزَعَهُ جَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذَا ابْنُ خَطَلٍ مُتَعَلِّقٌ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اقْتُلُوهُ " .
قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خَالِدٍ : وَقُرِئَ عَلَى مَالِكٍ : قَالَ : قَالَ ابْنُ شِهَابٍ : وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ مُحْرِمًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Fath yili boshlariga temir dubulgʻa kiyib Makkaga kirdilar. Uni yechganlarida bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, Ibn Xatal Kaʼba pardalariga yopishib olibdi», dedi. Rasululloh ﷺ: «Uni oʻldiringlar», dedilar. Abdulloh ibn Xolid aytdi: Molikka oʻqib berildi, u: Ibn Shihob aytdi: Rasululloh ﷺ oʻsha kuni ehromda emas edilar, dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йили бошларига темир дубулға кийиб Маккага кирдилар. Уни ечганларида бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, Ибн Хатал Каъба пардаларига ёпишиб олибди», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни ўлдиринглар», дедилар. Абдуллоҳ ибн Холид айтди: Моликка ўқиб берилди, у: Ибн Шиҳоб айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўша куни эҳромда эмас эдилар, деди.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : " ضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ، وَيُسَمِّي وَيُكَبِّرُ، لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَذْبَحُهُمَا بِيَدِهِ وَاضِعًا عَلَى صِفَاحِهِمَا قَدَمَهُ " ، قُلْتُ : أَنْتَ سَمِعْتَهُ؟ قَالَ : نَعَمْ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ oq-qora rangli, shoxli ikki qoʻchqorni qurbonlik qildilar; bismilloh aytar va takbir aytar edilar. Men u zotning ularni oʻz qoʻllari bilan, oyoqlarini ularning yon tomonlariga qoʻygan holda soʻyayotganlarini koʻrdim». Men: «Buni oʻzing eshitganmisan?» dedim. U: «Ha», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ оқ-қора рангли, шохли икки қўчқорни қурбонлик қилдилар; бисмиллоҳ айтар ва такбир айтар эдилар. Мен у зотнинг уларни ўз қўллари билан, оёқларини уларнинг ён томонларига қўйган ҳолда сўяётганларини кўрдим». Мен: «Буни ўзинг эшитганмисан?» дедим. У: «Ҳа», деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : قَامَ رَجُلٌ يَوْمَ خَيْبَرَ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُكِلَتْ الْحُمُرُ أَوْ أُفْنِيَتِ الْحُمُرُ، ثُمَّ قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُفْنِيَتِ الْحُمُرُ أَوْ أُكِلَتْ الْحُمُرُ، " فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا فَنَادَى إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ، فَإِنَّهَا رِجْسٌ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Xaybar kuni bir kishi turib: «Yo Rasululloh, eshaklar yeb yuborildi», yoki: «eshaklar tugatildi», dedi. Soʻng yana: «Yo Rasululloh, eshaklar tugatildi», yoki: «eshaklar yeb yuborildi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ bir kishiga buyurdilar, u: «Alloh va Uning Rasuli sizlarni eshak goʻshtlaridan qaytaradilar, chunki u nopokdir», deb nido qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Хайбар куни бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ, эшаклар еб юборилди», ёки: «эшаклар тугатилди», деди. Сўнг яна: «Ё Расулуллоҳ, эшаклар тугатилди», ёки: «эшаклар еб юборилди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бир кишига буюрдилар, у: «Аллоҳ ва Унинг Расули сизларни эшак гўштларидан қайтарадилар, чунки у нопокдир», деб нидо қилди.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : هِشَامُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ أَخْبَرَنِي، قَالَ : سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ، يَقُولُ : أَنْفَجْنَا أَرْنَبًا وَنَحْنُ بِمَرِّ الظَّهْرَانِ ، فَسَعَى الْقَوْمُ فَلَغِبُوا، فَأَخَذْتُهَا وَجِئْتُ بِهَا إِلَى أَبِي طَلْحَةَ، فَذَبَحَهَا وَبَعَثَ بِوَرِكَيْهَا أَوْ فَخِذَيْهَا، شَكَّ شُعْبَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " فَقَبِلَهَا "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Marruz-Zahronda ekanmiz, bir quyonni hurkitib yubordik. Odamlar uning ortidan yugurib, holdan toydilar. Men uni tutib oldim va Abu Talhaning oldiga olib keldim. U uni soʻydi va uning ikki sonini — yoki ikki boʻksasini, Shuʼba shubha qildi — Rasululloh ﷺga yubordi, u zot esa uni qabul qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Марруз-Заҳронда эканмиз, бир қуённи ҳуркитиб юбордик. Одамлар унинг ортидан югуриб, ҳолдан тойдилар. Мен уни тутиб олдим ва Абу Талҳанинг олдига олиб келдим. У уни сўйди ва унинг икки сонини — ёки икки бўксасини, Шуъба шубҳа қилди — Расулуллоҳ ﷺга юборди, у зот эса уни қабул қилдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ، فَلْيَلْعَقْ أَصَابِعَهُ الثَّلَاثَ "
Anas (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Biringiz yesa, uchala barmogʻini yalasin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Бирингиз еса, учала бармоғини яласин», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا سَقَطَتْ لُقْمَةُ أَحَدِكُمْ، فَلْيَمْسَحْ عَنْهَا التُّرَابَ، وَلْيُسَمِّ اللَّهَ، وَلْيَأْكُلْهَا "
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringizning luqmasi tushib ketsa, undan tuproqni artsin, Allohning nomini aytsin va uni yesin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг луқмаси тушиб кетса, ундан тупроқни артсин, Аллоҳнинг номини айтсин ва уни есин», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ إِسْحَاق بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : " رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِمَرَقَةٍ فِيهَا دُبَّاءٌ وَقَدِيدٌ، فَرَأَيْتُهُ يَتَتَبَّعُ الدُّبَّاءَ يَأْكُلُهُ "
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺga ichida dubba (qovoq) va qadid (qoqlangan goʻsht) boʻlgan shoʻrva keltirilganini koʻrdim; u zotning dubbani terib, uni yeyayotganlarini koʻrdim.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺга ичида дубба (қовоқ) ва қадид (қоқланган гўшт) бўлган шўрва келтирилганини кўрдим; у зотнинг дуббани териб, уни еяётганларини кўрдим.
أَخْبَرَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : " كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُ " .
قَالَ : فَقُدِّمَ إِلَيْهِ، فَجَعَلْتُ أَتَنَاوَلُهُ وَأَجْعَلُهُ بَيْنَ يَدَيْهِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: «Nabiy ﷺga qovoq yoqar edi». U aytdi: U zotning oldilariga (qovoq) keltirildi, men esa uni olib, u zotning oldilariga qoʻya boshladim.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: «Набий ﷺга қовоқ ёқар эди». У айтди: У зотнинг олдиларига (қовоқ) келтирилди, мен эса уни олиб, у зотнинг олдиларига қўя бошладим.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ سُلَيْمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ : " أُهْدِيَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَمْرٌ فَأَخَذَ يُهَدِّيهِ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: «Nabiy ﷺga xurmo hadya qilindi, u zot esa uni (u yoqqa-bu yoqqa) hadya qila boshladilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: «Набий ﷺга хурмо ҳадя қилинди, у зот эса уни (у ёққа-бу ёққа) ҳадя қила бошладилар».
وَقَالَ : " رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ تَمْرًا مُقْعِيًا مِنْ الْجُوعِ " .
قَالَ أَبُو مُحَمَّد : يُهَدِّيهِ : يَعْنِي : يُرْسِلُهُ هَهُنَا وَهَهُنَا
Va u aytdi: «Men Rasululloh ﷺning ochlikdan choʻkkalab oʻtirgan holda xurmo yeyayotganlarini koʻrdim». Abu Muhammad aytdi: Yuhaddihi — yaʼni uni u yoqqa va bu yoqqa yuboradi, degani.Ва у айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг очликдан чўккалаб ўтирган ҳолда хурмо еяётганларини кўрдим». Абу Муҳаммад айтди: Юҳаддиҳи — яъни уни у ёққа ва бу ёққа юборади, дегани.
أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ ، عَنْ أَنَسٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، وَرَأَى عَلَيْهِ وَضَرًا مِنْ صُفْرَةٍ : " مَهْيَمْ؟ " قَالَ : تَزَوَّجْتُ، قَالَ : " أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Abdurahmon ibn Avfning ustida sariq iz koʻrib, unga: «Bu nima?» dedilar. U: «Uylandim», dedi. U zot: «Bir qoʻy bilan boʻlsa ham valima qil», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Абдураҳмон ибн Авфнинг устида сариқ из кўриб, унга: «Бу нима?» дедилар. У: «Уйландим», деди. У зот: «Бир қўй билан бўлса ҳам валима қил», дедилар.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ قَدْ صَنَعَ طَعَامًا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَكَذَا وَأَوْمَأَ إِلَيْهِ بِيَدِهِ، قَالَ : يَقُولُ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : هَكَذَا، وَأَشَارَ إِلَى عَائِشَةَ ، قَالَ : لَا، فَأَعْرَضَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ الثَّانِيَةَ : وَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ الثَّالِثَةَ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " وَهَذِهِ؟ " قَالَ : نَعَمْ، فَانْطَلَقَ مَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَعَائِشَةُ فَأَكَلَا مِنْ طَعَامِهِ "
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Taom tayyorlagan bir kishi Rasululloh ﷺning oldilariga keldi va: «Ey Allohning Rasuli, mana bunday (marhamat)», deb qoʻli bilan u zotga ishora qildi. Rasululloh ﷺ unga Oishaga ishora qilib: «Mana bu ham?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ undan yuz oʻgirdilar. U ikkinchi marta ishora qildi, Rasululloh ﷺ ham unga ishora qildilar, soʻng Rasululloh ﷺ undan yuz oʻgirdilar. U uchinchi marta ishora qildi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Bu ham?» dedilar. U: «Ha», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ Oisha bilan birga u bilan bordilar va uning taomidan yedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Таом тайёрлаган бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, мана бундай (марҳамат)», деб қўли билан у зотга ишора қилди. Расулуллоҳ ﷺ унга Оишага ишора қилиб: «Мана бу ҳам?» дедилар. У: «Йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ундан юз ўгирдилар. У иккинчи марта ишора қилди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам унга ишора қилдилар, сўнг Расулуллоҳ ﷺ ундан юз ўгирдилар. У учинчи марта ишора қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Бу ҳам?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Оиша билан бирга у билан бордилар ва унинг таомидан едилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ ، عَنْ أَبِي طُوَالَةَ : عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْمَرٍ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَضْلُ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ، كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى سَائِرِ الطَّعَامِ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oishaning boshqa ayollardan ustunligi tariydning boshqa taomlardan ustunligi kabidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Оишанинг бошқа аёллардан устунлиги тарийднинг бошқа таомлардан устунлиги кабидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ مُوسَى بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا وُضِعَ الطَّعَامُ، فَاخْلَعُوا نِعَالَكُمْ، فَإِنَّهُ أَرْوَحُ لِأَقْدَامِكُمْ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Taom qoʻyilganda oyoq kiyimlaringizni yechinglar, chunki bu oyoqlaringiz uchun koʻproq rohatdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Таом қўйилганда оёқ кийимларингизни ечинглар, чунки бу оёқларингиз учун кўпроқ роҳатдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: كُنْتُ سَاقِيَ الْقَوْمِ فِي مَنْزِلِ أَبِي طَلْحَةَ، قَالَ: فَنَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ، قَالَ: فَأَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى، فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ: اخْرُجْ فَانْظُرْ مَا هَذَا.
قَالَ: فَخَرَجْتُ فَقُلْتُ: هَذَا مُنَادٍ يُنَادِي: " أَلَا إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ".
فَقَالَ لِيَ: اذْهَبْ فَأَهْرِقْهَا، قَالَ: فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ.
قَالَ: وَكَانَتْ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ الْفَضِيخَ.
فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ: قُتِلَ قَوْمٌ وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عز وجل: # لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا إِذَا مَا اتَّقَوْا وَآمَنُوا سورة المائدة آية 93 #
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Abu Talhaning uyida qavmning soqiysi edim; oʻshanda xamrning harom qilinishi nozil boʻldi. (Rasululloh ﷺ) bir munodiyni buyurdilar, u nido qildi. Abu Talha: «Chiqib qara, bu nima?» dedi. Men chiqib: «Bu — bir munodiy: ‹Ogoh boʻlinglar, albatta xamr harom qilindi› deb nido qilayotgan ekan», dedim. U menga: «Borib, uni toʻkib tashla», dedi. Shunda u Madinaning koʻchalarida oqdi. Oʻsha kunlarda ularning xamri fazix edi. Qavmdan baʼzilari: «Qorinlarida u boʻlgan holda oʻldirilgan qavm (nima boʻladi)?» dedi. Shunda Alloh azza va jalla: {Iymon keltirib, solih amallar qilganlarga — taqvo qilib, iymon keltirgan boʻlsalar — yeb-ichgan narsalari uchun gunoh yoʻqdir} (Moida surasi, 93-oyat)ni nozil qildi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Абу Талҳанинг уйида қавмнинг соқийси эдим; ўшанда хамрнинг ҳаром қилиниши нозил бўлди. (Расулуллоҳ ﷺ) бир мунодийни буюрдилар, у нидо қилди. Абу Талҳа: «Чиқиб қара, бу нима?» деди. Мен чиқиб: «Бу — бир мунодий: ‹Огоҳ бўлинглар, албатта хамр ҳаром қилинди› деб нидо қилаётган экан», дедим. У менга: «Бориб, уни тўкиб ташла», деди. Шунда у Мадинанинг кўчаларида оқди. Ўша кунларда уларнинг хамри фазих эди. Қавмдан баъзилари: «Қоринларида у бўлган ҳолда ўлдирилган қавм (нима бўлади)?» деди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга — тақво қилиб, иймон келтирган бўлсалар — еб-ичган нарсалари учун гуноҳ йўқдир} (Моида сураси, 93-оят)ни нозил қилди.
أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " لَا تَنْتَبِذُوا فِي الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Dubba (qovoq idish)da ham, muzaffat (qatron surtilgan idish)da ham nabiz qilmanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Дубба (қовоқ идиш)да ҳам, музаффат (қатрон суртилган идиш)да ҳам набиз қилманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، عَنْ السُّدِّيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : " كَانَ فِي حِجْرِ أَبِي طَلْحَةَ يَتَامَى، فَاشْتَرَى لَهُمْ خَمْرًا، فَلَمَّا نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ، أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَ : أَجْعَلُهُ خَلًّا؟ قَالَ : " لَا "، فَأَهْرَاقَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Abu Talhaning qaramogʻida yetimlar bor edi; u ular uchun xamr sotib olgan edi. Xamrning harom qilinishi nozil boʻlgach, u Nabiy ﷺning oldilariga kelib, buni u zotga aytdi va: «Uni sirka qilaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. Shunda u uni toʻkib tashladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Абу Талҳанинг қарамоғида етимлар бор эди; у улар учун хамр сотиб олган эди. Хамрнинг ҳаром қилиниши нозил бўлгач, у Набий ﷺнинг олдиларига келиб, буни у зотга айтди ва: «Уни сирка қилайми?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. Шунда у уни тўкиб ташлади.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا، وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ، وَعَنْ يَمِينِهِ رَجُلٌ أَعْرَابِيٌّ، فَأَعْطَى الْأَعْرَابِيَّ فَضْلَهُ، ثُمَّ قَالَ : " الْأَيْمَنَ فَالْأَيْمَنَ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning sut ichganlarini koʻrdi — chap tomonlarida Abu Bakr, oʻng tomonlarida esa bir aʼrobiy bor edi. U zot ortgan (sut)ni aʼrobiyga berdilar, soʻng: «Oʻngni, soʻng oʻngni», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг сут ичганларини кўрди — чап томонларида Абу Бакр, ўнг томонларида эса бир аъробий бор эди. У зот ортган (сут)ни аъробийга бердилар, сўнг: «Ўнгни, сўнг ўнгни», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ ، عَنْ ثُمَامَةَ ، قَالَ : كَانَ أَنَسٌ يَتَنَفَّسُ فِي الْإِنَاءِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا، وَزَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " يَتَنَفَّسُ فِي الْإِنَاءِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا "
Sumoma aytdi: Anas (roziyallohu anhu) idishga ikki yoki uch marta nafas olib ichar edi va Rasululloh ﷺ (ham) idishga ikki yoki uch marta nafas olib ichar edilar, deb aytar edi.Сумома айтди: Анас (розияллоҳу анҳу) идишга икки ёки уч марта нафас олиб ичар эди ва Расулуллоҳ ﷺ (ҳам) идишга икки ёки уч марта нафас олиб ичар эдилар, деб айтар эди.
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ أَنَسٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " نَهَى عَنْ الشُّرْبِ قَائِمًا ".
قَالَ : وَسَأَلْتُهُ عَنْ الْأَكْلِ، فَقَالَ : " ذَاكَ أَخْبَثُ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ tik turib ichishdan qaytardilar. (Qatoda) aytdi: Men undan (tik turib) yeyish haqida soʻradim. U: «U yanada yomonroq», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ тик туриб ичишдан қайтардилар. (Қатода) айтди: Мен ундан (тик туриб) ейиш ҳақида сўрадим. У: «У янада ёмонроқ», деди.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ صُفْرَةً، فَقَالَ : " مَا هَذِهِ الصُّفْرَةُ؟ "، قَالَ : تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً عَلَى وَزْنِ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ، قَالَ : " بَارَكَ اللَّهُ لَكَ، أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Abdurrahmon ibn Avfda sariqlik (izini) koʻrib: «Bu sariqlik nima?» dedilar. U: «Men bir ayolga — bir danak ogʻirligida oltin (mahr) bilan — uylandim», dedi. U zot: «Alloh senga barakat bersin; valima qil — bir qoʻy bilan boʻlsa ham», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Абдурраҳмон ибн Авфда сариқлик (изини) кўриб: «Бу сариқлик нима?» дедилар. У: «Мен бир аёлга — бир данак оғирлигида олтин (маҳр) билан — уйландим», деди. У зот: «Аллоҳ сенга баракат берсин; валима қил — бир қўй билан бўлса ҳам», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لِلْبِكْرِ سَبْعٌ، وَلِلثَّيِّبِ ثَلَاثٌ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bokiraga yetti (kun), tul (ayol)ga uch (kun)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бокирага етти (кун), тул (аёл)га уч (кун)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ ، عَنْ أَنَسٍ : " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uning ozodligini uning sadoqi (mahri) qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва унинг озодлигини унинг садоқи (маҳри) қилдилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ : " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَتَزَوَّجَهَا وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar, unga uylandilar va uning ozodligini uning sadoqi (mahri) qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар, унга уйландилар ва унинг озодлигини унинг садоқи (маҳри) қилдилар.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ هُشَيْمٍ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، عَنْ أَنَسٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " طَلَّقَ حَفْصَةَ ثُمَّ رَاجَعَهَا " .
قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ : كَانَّ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ أَنْكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ، وَقَالَ : لَيْسَ عِنْدَنَا هَذَا الْحَدِيثُ بِالْبَصْرَةِ ، عَنْ حُمَيْدٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Hafsani taloq qildilar, soʻng uni qaytarib oldilar. Abu Muhammad aytdi: Ali ibn Madiniy bu hadisni inkor qilgandek boʻldi va: «Basrada bizning nazdimizda Humayddan (rivoyat qilingan) bunday hadis yoʻq», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Ҳафсани талоқ қилдилар, сўнг уни қайтариб олдилар. Абу Муҳаммад айтди: Али ибн Мадиний бу ҳадисни инкор қилгандек бўлди ва: «Басрада бизнинг наздимизда Ҳумайддан (ривоят қилинган) бундай ҳадис йўқ», деди.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، " أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِرَجُلٍ قَدْ شَرِبَ خَمْرًا فَضَرَبَهُ بِجَرِيدَتَيْنِ " ، ثُمَّ فَعَلَ أَبُو بَكْرٍ مِثْلَ ذَلِكَ، فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ : اسْتَشَارَ النَّاسَ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ : أَخَفُّ الْحُدُودِ : ثَمَانِينَ، قَالَ : فَفَعَلَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺning huzurlariga xamr ichgan bir kishi keltirildi, u zot uni ikkita xurmo shoxi bilan urdilar. Soʻng Abu Bakr ham shunday qildi. Umarning davri kelganida, u odamlar bilan maslahatlashdi. Shunda Abdurahmon ibn Avf: «Hadlarning eng yengili — sakson (darra)dir», dedi. Bas, u shunday qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺнинг ҳузурларига хамр ичган бир киши келтирилди, у зот уни иккита хурмо шохи билан урдилар. Сўнг Абу Бакр ҳам шундай қилди. Умарнинг даври келганида, у одамлар билан маслаҳатлашди. Шунда Абдураҳмон ибн Авф: «Ҳадларнинг энг енгили — саксон (дарра)дир», деди. Бас, у шундай қилди.
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ أَنَسٍ : أَنَّ جَارِيَةً رُضَّ رَأْسُهَا بَيْنَ حَجَرَيْنِ، فَقِيلَ لَهَا : مَنْ فَعَلَ بِكِ هَذَا أَفُلَانٌ، أَفُلَانٌ؟ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ، فَأَوْمَأَتْ بِرَأْسِهَا، فَبُعِثَ إِلَيْهِ فَجِيءَ بِهِ، فَاعْتَرَفَ، " فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُضَّ رَأْسُهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir choʻrining boshi ikki tosh orasida ezildi. (Qizdan): «Senga buni kim qildi — falonmi, falonmi?» deb soʻraldi; yahudiyning ismi aytilganida, u boshi bilan (tasdiqlab) ishora qildi. Bas, unga (odam) yuborilib, u keltirildi va iqror boʻldi. Nabiy ﷺ u haqida buyurdilar va uning boshi ikki tosh orasida ezildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир чўрининг боши икки тош орасида эзилди. (Қиздан): «Сенга буни ким қилди — фалонми, фалонми?» деб сўралди; яҳудийнинг исми айтилганида, у боши билан (тасдиқлаб) ишора қилди. Бас, унга (одам) юборилиб, у келтирилди ва иқрор бўлди. Набий ﷺ у ҳақида буюрдилар ва унинг боши икки тош орасида эзилди.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا مِنْ نَفْسٍ تَمُوتُ فَتَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَتَوَدُّ أَنَّهَا رَجَعَتْ إِلَيْكُمْ وَلَهَا الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا، إِلَّا الشَّهِيدُ فَإِنَّهُ وَدَّ أَنَّهُ قُتِلَ كَذَا مَرَّةً لِمَا رَأَى مِنَ الثَّوَابِ "
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Vafot etib, jannatga kirgan hech bir jon — dunyo va undagi barcha narsa uniki boʻlsa ham — sizlarning oldingizga qaytishni orzu qilmaydi; faqat shahid bundan mustasno: u koʻrgan savobi sababli, shuncha marta oʻldirilishni orzu qiladi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Вафот этиб, жаннатга кирган ҳеч бир жон — дунё ва ундаги барча нарса уники бўлса ҳам — сизларнинг олдингизга қайтишни орзу қилмайди; фақат шаҳид бундан мустасно: у кўрган савоби сабабли, шунча марта ўлдирилишни орзу қилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنِي الزُّبَيْرُ بْنُ الْخِرِّيتِ ، عَنْ أَبِي لَبِيدٍ ، قَالَ : " أُجْرِيَتُ الْخَيْلُ فِي زَمَنِ الْحَجَّاجِ، وَالْحَكَمُ بْنُ أَيُّوبَ عَلَى الْبَصْرَةِ فَأَتَيْنَا الرِّهَانَ، فَلَمَّا جَاءَتِ الْخَيْلُ، قَالَ : قُلْنَا لَوْ مِلْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَسَأَلْنَاهُ : أَكَانُوا يُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟.
قَالَ : فَأَتَيْنَاهُ وَهُوَ فِي قَصْرِهِ فِي الزَّاوِيَةِ.
فَسَأَلْنَاهُ فَقُلْنَا لَهُ : يَا أَبَا حَمْزَةَ، أَكُنْتُمْ تُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟.
أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرَاهِنُ؟.
قَالَ : " نَعَمْ، لَقَدْ رَاهَنَ وَالله عَلَى فَرَسٍ يُقَالَ لَهُ : سَبْحَةُ، فَسَبَقَ النَّاسَ، فَأُنْهِشَ لِذَلِكَ، وَأَعْجَبَهُ " .
قَالَ أَبُو مُحَمَّد : أَنْهَشَهُ : يَعْنِي : أَعْجَبَهُ
Abu Labid aytdi: «Hajjoj zamonida, al-Hakam ibn Ayyub Basroga voliy boʻlgan paytda otlar poygaga solindi. Biz garov (poyga) tomoshasiga bordik. Otlar kelganida biz: ‹Anas ibn Molikning oldiga borib, undan: Rasululloh ﷺ zamonlarida garov (poyga) qilarmidilar, deb soʻrasak-chi?› dedik. Bas, biz uning oldiga bordik — u Zoviyadagi qasrida edi. Undan soʻrab: ‹Ey Abu Hamza, sizlar Rasululloh ﷺ zamonlarida garov (poyga) qilarmidingizlar? Rasululloh ﷺ garov (poyga) qilarmidilar?› dedik. U: ‹Ha, vallohi, u zot Sabha deb ataladigan bir otda poyga qildilar; u odamlardan oʻzib ketdi va bu u zotni quvontirdi hamda maʼqul boʻldi›, dedi». Abu Muhammad aytdi: «Anhashahu» — yaʼni «uni quvontirdi», demakdir.Абу Лабид айтди: «Ҳажжож замонида, ал-Ҳакам ибн Айюб Басрога волий бўлган пайтда отлар пойгага солинди. Биз гаров (пойга) томошасига бордик. Отлар келганида биз: ‹Анас ибн Моликнинг олдига бориб, ундан: Расулуллоҳ ﷺ замонларида гаров (пойга) қилармидилар, деб сўрасак-чи?› дедик. Бас, биз унинг олдига бордик — у Зовиядаги қасрида эди. Ундан сўраб: ‹Эй Абу Ҳамза, сизлар Расулуллоҳ ﷺ замонларида гаров (пойга) қилармидингизлар? Расулуллоҳ ﷺ гаров (пойга) қилармидилар?› дедик. У: ‹Ҳа, валлоҳи, у зот Сабҳа деб аталадиган бир отда пойга қилдилар; у одамлардан ўзиб кетди ва бу у зотни қувонтирди ҳамда маъқул бўлди›, деди». Абу Муҳаммад айтди: «Анҳашаҳу» — яъни «уни қувонтирди», демакдир.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ ، عَنْ أَنَسٍ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " جَاهِدُوا الْمُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Mushriklarga qarshi mollaringiz, jonlaringiz va tillaringiz bilan jihod qilinglar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мушрикларга қарши молларингиз, жонларингиз ва тилларингиз билан жиҳод қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " يُغِيرُ عِنْدَ صَلَاةِ الْفَجْرِ، وَكَانَ يَسْتَمِعُ، فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا، أَمْسَكَ، وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا، أَغَارَ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bomdod namozi vaqtida hujum qilar edilar; u zot quloq solar, azon eshitsalar, toʻxtar, azon eshitmasalar, hujum qilar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бомдод намози вақтида ҳужум қилар эдилар; у зот қулоқ солар, азон эшитсалар, тўхтар, азон эшитмасалар, ҳужум қилар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خَالِدِ بْنِ حَازِمٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَنَسٍ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ وَعَلَى رَأْسِهِ مِغْفَرٌ، فَلَمَّا نَزَعَهُ، جَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، " هَذَا ابْنُ خَطَلٍ مُتَعَلِّقٌ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : اقْتُلُوهُ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Fath yili boshlarida temir dubulgʻa (kiygan) holda Makkaga kirdilar. U zot uni yechganlarida, bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, mana bu Ibn Xatal Kaʼba pardalariga osilib turibdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni oʻldiringlar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Фатҳ йили бошларида темир дубулға (кийган) ҳолда Маккага кирдилар. У зот уни ечганларида, бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, мана бу Ибн Хатал Каъба пардаларига осилиб турибди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни ўлдиринглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : " كَانَ قَبِيعَةُ سَيْفِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ فِضَّةٍ " .
قَالَ عَبْد اللَّهِ : هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ خَالَفَهُ.
قَالَ : قَتَادَةُ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَزَعَمَ النَّاسُ أَنَّهُ هُوَ الْمَحْفُوظُ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: «Nabiy ﷺ qilichlarining dastasi kumushdan edi». Abdulloh aytdi: Hishom ad-Dastavoiy unga muxolafat qildi. U: «Qatoda, Saʼid ibn Abul-Hasandan, u Nabiy ﷺdan (rivoyat qildi)», dedi. Odamlar mahfuz (saqlangan) rivoyat oʻsha ekanini aytdilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: «Набий ﷺ қиличларининг дастаси кумушдан эди». Абдуллоҳ айтди: Ҳишом ад-Даставоий унга мухолафат қилди. У: «Қатода, Саъид ибн Абул-Ҳасандан, у Набий ﷺдан (ривоят қилди)», деди. Одамлар маҳфуз (сақланган) ривоят ўша эканини айтдилар.