حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي سُجُودِ الْقُرْآنِ سَجَدَ وَجْهِي لِمَنْ خَلَقَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ بِحَوْلِهِ وَقُوَّتِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Qurʼon sajdasida: «Yuzim uni yaratgan, eshitishi va koʻrishini Oʻzining qudrati va kuchi bilan yorgan Zotga sajda qildi», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Қуръон саждасида: «Юзим уни яратган, эшитиши ва кўришини Ўзининг қудрати ва кучи билан ёрган Зотга сажда қилди», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَنْبَأَنَا مُغِيرَةُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَرَاثَ الْخَبَرَ تَمَثَّلَ فِيهِ بِبَيْتِ طَرَفَةَ وَيَأْتِيكَ بِالْأَخْبَارِ مَنْ لَمْ تُزَوِّدِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xabar kechikkanda, Tarafaning: «Sen zod-rohila bermagan kishi senga xabarlarni keltirur», degan baytini misol qilib aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хабар кечикканда, Тарафанинг: «Сен зод-роҳила бермаган киши сенга хабарларни келтирур», деган байтини мисол қилиб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ إِسْحَاقَ يَعْنِي ابْنَ سُوَيْدٍ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ النَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ وَالدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ naqiyr, muqayyar, dubbo va hantamdan qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ нақийр, муқайяр, дуббо ва ҳантамдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ خَالِدًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّ الضُّحَى إِلَّا أَنْ يَقْدَمَ مِنْ سَفَرٍ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Men Rasululloh ﷺni zuho namozini oʻqiganlarini hech koʻrmadim, faqat safardan kelganlarida ikki rakaat oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺни зуҳо намозини ўқиганларини ҳеч кўрмадим, фақат сафардан келганларида икки ракаат ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ ابْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ: «Bir marta yoki ikki marta emizish (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Бир марта ёки икки марта эмизиш (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.
أَنْبَأَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا بُرْدٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي الْبَيْتِ وَالْبَابُ عَلَيْهِ مُغْلَقٌ فَجِئْتُ فَمَشَى حَتَّى فَتَحَ لِي ثُمَّ رَجَعَ إِلَى مَقَامِهِوَوَصَفَتْ أَنَّ الْبَابَ فِي الْقِبْلَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uyda namoz oʻqiyotgan edilar, eshik esa yopiq edi. Men keldim, u zot yurib borib, menga eshikni ochdilar, soʻng oʻz joylariga qaytdilar. U eshik qibla tomonda ekanini taʼrifladi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уйда намоз ўқиётган эдилар, эшик эса ёпиқ эди. Мен келдим, у зот юриб бориб, менга эшикни очдилар, сўнг ўз жойларига қайтдилар. У эшик қибла томонда эканини таърифлади.
أَنْبَأَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى حَفْصَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَأَخْبَرَتْنَا أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَنْ الْغُلَامِ شَاتَانِ مُكَافَأَتَانِ وَعَنْ الْجَارِيَةِ شَاةٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Oʻgʻil bola uchun bir-biriga teng ikkita qoʻy, qiz bola uchun esa bitta qoʻy», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ўғил бола учун бир-бирига тенг иккита қўй, қиз бола учун эса битта қўй», дедилар.
حَدَّثَنَا مَرْحُومُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ بَابَنُوسَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ وَفَاتِهِ فَوَضَعَ فَمَهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى صُدْغَيْهِ وَقَالَ وَا نَبِيَّاهْ وَا خَلِيلَاهْ وَا صَفِيَّاهْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Abu Bakr (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺ vafot etganlaridan soʻng u zotning huzurlariga kirdi va ogʻzini u zotning ikki koʻzlari orasiga qoʻydi, qoʻllarini esa u zotning chakkalariga qoʻyib: «Voy Nabiyim! Voy xalilim! Voy safiyim!» dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺ вафот этганларидан сўнг у зотнинг ҳузурларига кирди ва оғзини у зотнинг икки кўзлари орасига қўйди, қўлларини эса у зотнинг чаккаларига қўйиб: «Вой Набийим! Вой халилим! Вой сафийим!» деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي الْأَزْرَقَ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ الْمُكْتَبِ عَنْ بُدَيْلٍ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْتَتِحُ الصَّلَاةَ بِالتَّكْبِيرِ وَالْقِرَاءَةِ بِ {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} وَكَانَ إِذَا رَكَعَ لَمْ يَرْفَعْ رَأْسَهُ وَقَالَ يَحْيَى يُشْخِصُ رَأْسَهُ وَلَمْ يُصَوِّبْهُ وَلَكِنْ بَيْنَ ذَلِكَ وَكَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ لَمْ يَسْجُدْ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَائِمًا وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السُّجُودِ لَمْ يَسْجُدْ حَتَّى يَسْتَوِيَ جَالِسًا قَالَتْ وَكَانَ يَقُولُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ التَّحِيَّةَ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ عَقِبِ الشَّيْطَانِ وَكَانَ يَفْتَرِشُ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَيَنْصِبُ رِجْلَهُ الْيُمْنَى وَكَانَ يَنْهَى أَنْ يَفْتَرِشَ أَحَدُنَا ذِرَاعَيْهِ كَالْكَلْبِ وَكَانَ يَخْتِمُ الصَّلَاةَ بِالتَّسْلِيمِ قَالَ يَحْيَى وَكَانَ يَكْرَهُ أَنْ يَفْتَرِشَ ذِرَاعَيْهِ افْتِرَاشَ السَّبُعِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ بُدَيْلٍ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ وَقَالَ يُشْخِصُ رَأْسَهُ وَقَالَ افْتِرَاشَ السَّبُعِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozni takbir bilan, qiroatni esa {Alhamdu lillahi Robbil aalamiyn} bilan boshlar edilar. Ruku qilganlarida boshlarini (orqaga) koʻtarib ham yubormas, (pastga) egib ham yubormas, balki shu ikkisining oʻrtasida tutar edilar. Rukudan boshlarini koʻtarganlarida tik turib olmagunlaricha sajda qilmas edilar. Sajdadan boshlarini koʻtarganlarida yaxshilab oʻtirib olmagunlaricha (ikkinchi) sajdaga ketmas edilar. Har ikki rakatda «Attahiyyatu»ni oʻqir edilar. Shaytonning oʻtirishidek oʻtirishdan qaytarar, chap oyoqlarini yozib, oʻng oyoqlarini tikka qilar edilar. Birortamiz itga oʻxshab bilaklarini yerga yozishidan ham qaytarar edilar. Namozni salom berish bilan tugatar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозни такбир билан, қироатни эса {Алҳамду лиллаҳи Роббил ааламийн} билан бошлар эдилар. Руку қилганларида бошларини (орқага) кўтариб ҳам юбормас, (пастга) эгиб ҳам юбормас, балки шу иккисининг ўртасида тутар эдилар. Рукудан бошларини кўтарганларида тик туриб олмагунларича сажда қилмас эдилар. Саждадан бошларини кўтарганларида яхшилаб ўтириб олмагунларича (иккинчи) саждага кетмас эдилар. Ҳар икки ракатда «Аттаҳийяту»ни ўқир эдилар. Шайтоннинг ўтиришидек ўтиришдан қайтарар, чап оёқларини ёзиб, ўнг оёқларини тикка қилар эдилар. Бирортамиз итга ўхшаб билакларини ерга ёзишидан ҳам қайтарар эдилар. Намозни салом бериш билан тугатар эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَيَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَمَّتِهِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلَ الرَّجُلُ مِنْ كَسْبِهِ وَإِنَّ وَلَدَهُ مِنْ كَسْبِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Albatta, kishi yegan narsalarning eng pokizasi — oʻz kasbidan (yegani)dir, uning farzandi ham oʻzining kasbidandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Албатта, киши еган нарсаларнинг энг покизаси — ўз касбидан (егани)дир, унинг фарзанди ҳам ўзининг касбидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَعَنْ دُعَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَمِلَتْهُ نَفْسِي
Farva ibn Navfal aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Nabiy ﷺning duolari haqida soʻradim. U: «U zot: ‹Allohumma, men nafsim qilgan ishning yomonligidan Senga panoh soʻrayman›, der edilar», dedi.Фарва ибн Навфал айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Набий ﷺнинг дуолари ҳақида сўрадим. У: «У зот: ‹Аллоҳумма, мен нафсим қилган ишнинг ёмонлигидан Сенга паноҳ сўрайман›, дер эдилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَادِمًا لَهُ قَطُّ وَلَا امْرَأَةً لَهُ قَطُّ وَلَا ضَرَبَ بِيَدِهِ إِلَّا أَنْ يُجَاهِدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا نِيلَ مِنْهُ شَيْءٌ فَانْتَقَمَهُ مِنْ صَاحِبِهِ إِلَّا أَنْ تُنْتَهَكَ مَحَارِمُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَنْتَقِمُ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَا عُرِضَ عَلَيْهِ أَمْرَانِ أَحَدُهُمَا أَيْسَرُ مِنْ الْآخَرِ إِلَّا أَخَذَ بِأَيْسَرِهِمَا إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَأْثَمًا فَإِنْ كَانَ مَأْثَمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hech qachon xizmatkorlarini ham, ayollarini ham urmaganlar, Alloh yoʻlida jihod qilishdan boʻlak qoʻllari bilan (biror narsani) urmaganlar. U zotga biror ozor yetkazilsa, uning egasidan intiqom olmaganlar; faqat Alloh azza va jallaning haromlari buzilsa, Alloh azza va jalla uchun intiqom olar edilar. U zotga ikki ish taklif qilinsa, biri ikkinchisidan yengilroq boʻlsa, albatta yengilrogʻini olar edilar — u gunoh boʻlmasa; agar gunoh boʻlsa, odamlarning undan eng uzogʻi u zot boʻlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон хизматкорларини ҳам, аёлларини ҳам урмаганлар, Аллоҳ йўлида жиҳод қилишдан бўлак қўллари билан (бирор нарсани) урмаганлар. У зотга бирор озор етказилса, унинг эгасидан интиқом олмаганлар; фақат Аллоҳ азза ва жалланинг ҳаромлари бузилса, Аллоҳ азза ва жалла учун интиқом олар эдилар. У зотга икки иш таклиф қилинса, бири иккинчисидан енгилроқ бўлса, албатта енгилроғини олар эдилар — у гуноҳ бўлмаса; агар гуноҳ бўлса, одамларнинг ундан энг узоғи у зот бўлар эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَخَذَ أَهْلَهُ الْوَعْكُ أَمَرَ بِالْحَسَاءِ فَصُنِعَ ثُمَّ أَمَرَهُمْ فَحَسَوْا مِنْهُ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّهُ يَعْنِي لَيَرْتُو فُؤَادَ الْحَزِينِ وَيَسْرُو عَنْ فُؤَادِ السَّقِيمِ كَمَا تَسْرُو إِحْدَاكُنَّ الْوَسَخَ بِالْمَاءِ عَنْ وَجْهِهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning ahllaridan birini isitma tutsa, u zot shoʻrva tayyorlashga buyurar edilar, soʻng ularga buyurib, undan hoʻplatib ichirar edilar. Va u zot: «Albatta u gʻamgin (kishi)ning yuragini mustahkamlaydi va kasal (kishi)ning yuragidan (gʻam-tashvishni), xuddi sizlardan biringiz suv bilan yuzidan kirni ketkazganidek, ketkazadi», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг аҳлларидан бирини иситма тутса, у зот шўрва тайёрлашга буюрар эдилар, сўнг уларга буюриб, ундан ҳўплатиб ичирар эдилар. Ва у зот: «Албатта у ғамгин (киши)нинг юрагини мустаҳкамлайди ва касал (киши)нинг юрагидан (ғам-ташвишни), худди сизлардан бирингиз сув билан юзидан кирни кетказганидек, кетказади», дер эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاذَةَ قَالَتْسَأَلَتْ امْرَأَةٌ عَائِشَةَ أَتَقْضِي الْحَائِضُ الصَّلَاةَ فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ قَدْ كُنَّا نَحِيضُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا نَقْضِي وَلَا نُؤْمَرُ بِقَضَاءٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: bir ayol undan: «Hayzli ayol oʻqiy olmagan namozini qazo qiladimi?» deb soʻraganda, u: «Sen haruriyamisan? Biz Rasululloh ﷺ davrida hayz koʻrar edik, ammo qazo qilmas edik va bizga qazo qilish ham buyurilmas edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: бир аёл ундан: «Ҳайзли аёл ўқий олмаган намозини қазо қиладими?» деб сўраганда, у: «Сен ҳаруриямисан? Биз Расулуллоҳ ﷺ даврида ҳайз кўрар эдик, аммо қазо қилмас эдик ва бизга қазо қилиш ҳам буюрилмас эди», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ قَالَأَخْرَجَتْ إِلَيْنَا عَائِشَةُ كِسَاءً مُلَبَّدًا وَإِزَارًا غَلِيظًا فَقَالَتْ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَيْنِ
Abu Burda (rahimahulloh) aytdi: Oisha (roziyallohu anho) bizga yamalgan bir kisoʼ (chopon) va dagʻal bir izorni chiqarib keltirdi va: «Rasululloh ﷺ mana shu ikki (kiyim)da vafot etdilar», dedi.Абу Бурда (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) бизга ямалган бир кисў (чопон) ва дағал бир изорни чиқариб келтирди ва: «Расулуллоҳ ﷺ мана шу икки (кийим)да вафот этдилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ رَضِيعًا كَانَ لِعَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَمُوتُ أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَيُصَلِّي عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنْ النَّاسِ يَبْلُغُونَ أَنْ يَكُونُوا مِائَةً فَيَشْفَعُوا لَهُ إِلَّا شُفِّعُوا فِيهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Musulmonlardan biror kishi vafot etib, uning ustiga odamlardan yuz kishiga yetadigan bir jamoa namoz oʻqisa va unga shafoat qilsalar, albatta ularning shafoati uning haqida qabul qilinadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Мусулмонлардан бирор киши вафот этиб, унинг устига одамлардан юз кишига етадиган бир жамоа намоз ўқиса ва унга шафоат қилсалар, албатта уларнинг шафоати унинг ҳақида қабул қилинади», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ قَالَذَكَرُوا عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ عَلِيًّا كَانَ وَصِيًّا فَقَالَتْ مَتَى أَوْصَى إِلَيْهِ فَقَدْ كُنْتُ مُسْنِدَتَهُ إِلَى صَدْرِي أَوْ قَالَتْ فِي حِجْرِي فَدَعَا بِالطَّسْتِ فَلَقَدْ انْخَنَثَ فِي حِجْرِي وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُ مَاتَ فَمَتَى أَوْصَى إِلَيْهِ
Asvad ibn Yazid (rahimahulloh) aytadi: Oishaning oldida Alining (Rasulullohga) vasiy boʻlganini zikr qildilar. Shunda u: «(Rasululloh ﷺ) unga qachon vasiyat qildilar? Holbuki men u zotni koʻkragimga — yoki: bagʻrimga, dedi — suyab turgan edim. (U zot) tos soʻradilar, soʻng bagʻrimda gavdalari boʻshashib egildi, men u zotning vafot etganlarini ham sezmay qoldim. Bas, unga qachon vasiyat qildilar?» dedi.Асвад ибн Язид (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Оишанинг олдида Алининг (Расулуллоҳга) васий бўлганини зикр қилдилар. Шунда у: «(Расулуллоҳ ﷺ) унга қачон васият қилдилар? Ҳолбуки мен у зотни кўкрагимга — ёки: бағримга, деди — суяб турган эдим. (У зот) тос сўрадилар, сўнг бағримда гавдалари бўшашиб эгилди, мен у зотнинг вафот этганларини ҳам сезмай қолдим. Бас, унга қачон васият қилдилар?» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُإِنِّي لَأَعْلَمُ كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي قَالَ ثُمَّ سَمِعْتُهَا تُلَبِّي تَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: «Men Rasululloh ﷺ qanday talbiya aytganlarini yaxshi bilaman». (Rovi) aytdi: Soʻng men uning talbiya aytib: ‹Labbayk, Allohumma labbayk, la sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, la sharika lak (Mana men huzuringdaman, ey Alloh, mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman; albatta, hamd ham, neʼmat ham Senikidir, mulk ham; Sening sheriging yoʻq)› deb aytayotganini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ қандай талбия айтганларини яхши биламан». (Рови) айтди: Сўнг мен унинг талбия айтиб: ‹Лаббайк, Аллоҳумма лаббайк, ла шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ла шарика лак (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳ, мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман; албатта, ҳамд ҳам, неъмат ҳам Сеникидир, мулк ҳам; Сенинг шеригинг йўқ)› деб айтаётганини эшитдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْتَكِفُ فَيُخْرِجُ إِلَيَّ رَأْسَهُ مِنْ الْمَسْجِدِ فَأَغْسِلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ eʼtikofda boʻlar edilar, boshlarini masjiddan menga chiqarar edilar, men hayzda boʻlsam ham uni yuvar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ эътикофда бўлар эдилар, бошларини масжиддан менга чиқарар эдилар, мен ҳайзда бўлсам ҳам уни ювар эдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ الجَزَّارِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِتِسْعٍ فَلَمَّا أَسَنَّ وَثَقُلَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ toʻqqiz (rakaat) bilan vitr oʻqir edilar, yoshlari ulgʻayib, vaznlari ogʻirlashganda esa yetti (rakaat) bilan vitr oʻqidilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ тўққиз (ракаат) билан витр ўқир эдилар, ёшлари улғайиб, вазнлари оғирлашганда эса етти (ракаат) билан витр ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عُمَرٍو عَنِ الْعَيْزَارِ بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُومُ وَيُصَلِّي وَعَلَيْهِ طَرَفُ اللِّحَافِ وَعَلَى عَائِشَةَ طَرَفُهُ ثُمَّ يُصَلِّي
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ turib namoz oʻqir edilar; ustlarida choyshabning bir chekkasi, Oishaning ustida esa uning ikkinchi chekkasi boʻlar edi, shu holda namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ туриб намоз ўқир эдилар; устларида чойшабнинг бир чеккаси, Оишанинг устида эса унинг иккинчи чеккаси бўлар эди, шу ҳолда намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّها قَالَتْانْكَسَفَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ قَبْلَ أَنْ يَسْجُدَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ الثَّانِيَةَ ثُمَّ فَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى غَيْرَ أَنَّ أَوَّلَ قِيَامِهِ أَطْوَلُ مِنْ آخِرِهِ وَأَوَّلَ رُكُوعِهِ أَطْوَلُ مِنْ آخِرِهِ فَقَضَى صَلَاتَهُ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Quyosh tutildi va Nabiy ﷺ namoz oʻqidilar: qiyomni uzoq qildilar, soʻng rukuʼga bordilar va rukuʼni uzoq qildilar, soʻng sajdaga bormasdan (boshlarini) koʻtardilar va qiyomni uzoq qildilar, lekin u birinchi qiyomdan qisqaroq edi; soʻng rukuʼga bordilar va uni birinchi rukuʼdan qisqaroq qilib uzoq oʻtkazdilar; soʻng sajda qildilar. Soʻng ikkinchi (rakaatga) turdilar va birinchi rakaatda qilgan ishlarini qildilar, faqat qiyomlarining avvali oxiridan uzunroq, rukuʼlarining avvali oxiridan uzunroq edi. Namozlarini tugatganlarida quyosh ochilgan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Қуёш тутилди ва Набий ﷺ намоз ўқидилар: қиёмни узоқ қилдилар, сўнг рукуъга бордилар ва рукуъни узоқ қилдилар, сўнг саждага бормасдан (бошларини) кўтардилар ва қиёмни узоқ қилдилар, лекин у биринчи қиёмдан қисқароқ эди; сўнг рукуъга бордилар ва уни биринчи рукуъдан қисқароқ қилиб узоқ ўтказдилар; сўнг сажда қилдилар. Сўнг иккинчи (ракаатга) турдилар ва биринчи ракаатда қилган ишларини қилдилар, фақат қиёмларининг аввали охиридан узунроқ, рукуъларининг аввали охиридан узунроқ эди. Намозларини тугатганларида қуёш очилган эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَاشِرُ نِسَاءَهُ فَوْقَ الْإِزَارِ وَهُنَّ حُيَّضٌ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ ayollari hayzda boʻlgan paytlarida ular bilan izor (belbogʻ) ustidan badaniy yaqinlik qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ аёллари ҳайзда бўлган пайтларида улар билан изор (белбоғ) устидан баданий яқинлик қилар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ خُصَيْفٍ وَمَرْوَانَ بْنِ شُجَاعٍ قَالَ حَدَّثَنِي خُصَيْفٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ وَقَالَ مَرْوَانُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُ قَالَتْ لَمَّانَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَرْبِطُ الْمِسْكَ بِشَيْءٍ مِنْ ذَهَبٍ قَالَ أَفَلَا تَرْبِطُونَهُ بِالْفِضَّةِ ثُمَّ تَلْطَخُونَهُ بِزَعْفَرَانَ فَيَكُونَ مِثْلَ الذَّهَبِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ خُصَيْفٍ وَحَدَّثَنَا مَرْوَانُ قَالَ حَدَّثَنَا خُصَيْفٌ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ أُمِّ سَلَمَةَ مِثْلَ ذَلِكَ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ oltin taqishni man qilganlarida, biz: «Yo Rasululloh, miskni ozgina oltin bilan bogʻlamaylikmi?» dedik. U zot: «Uni kumush bilan bogʻlab, soʻng zaʼfaron surtib qoʻysangiz, oltinga oʻxshab qolmaydimi?» dedilar. Muhammad ibn Salama Xusayfdan, Marvon esa Xusayfdan, u Atodan, u Umm Salamadan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ олтин тақишни ман қилганларида, биз: «Ё Расулуллоҳ, мискни озгина олтин билан боғламайликми?» дедик. У зот: «Уни кумуш билан боғлаб, сўнг заъфарон суртиб қўйсангиз, олтинга ўхшаб қолмайдими?» дедилар. Муҳаммад ибн Салама Хусайфдан, Марвон эса Хусайфдан, у Атодан, у Умм Саламадан шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ تَضْرِبَانِ بِدُفَّيْنِ فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُنَّ فَإِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr uning huzuriga kirdi, uning yonida ikki choʻri doira chalayotgan edi. Abu Bakr ularni jerkib berdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ularni qoʻyib ber, chunki har bir qavmning hayiti bordir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Бакр унинг ҳузурига кирди, унинг ёнида икки чўри доира чалаётган эди. Абу Бакр уларни жеркиб берди. Шунда Набий ﷺ: «Уларни қўйиб бер, чунки ҳар бир қавмнинг ҳайити бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْأَقْسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى نِسَائِهِ شَهْرًا قَالَتْ فَلَبِثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ قَالَتْ فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ بَدَأَ بِهِ فَقُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَيْسَ كُنْتَ أَقْسَمْتَ شَهْرًا فَعَدَّتْ الْأَيَّامُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ bir oy ayollari huzuriga kirmaslikka qasam ichdilar va yigirma toʻqqiz (kun) turdilar. U zot avval mening oldimga kirdilar. Men Nabiy ﷺga: «Siz bir oy deb qasam ichmagan edingizmi? Holbuki kunlar yigirma toʻqqiz boʻldi», dedim. Shunda Nabiy ﷺ: «Oy yigirma toʻqqiz (kun ham) boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ бир ой аёллари ҳузурига кирмасликка қасам ичдилар ва йигирма тўққиз (кун) турдилар. У зот аввал менинг олдимга кирдилар. Мен Набий ﷺга: «Сиз бир ой деб қасам ичмаган эдингизми? Ҳолбуки кунлар йигирма тўққиз бўлди», дедим. Шунда Набий ﷺ: «Ой йигирма тўққиз (кун ҳам) бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنَّ النِّسَاءُ يُصَلِّينَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَاةَ ثُمَّ يَخْرُجْنَ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ لَا يُعْرَفْنَ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Ayollar Nabiy ﷺ bilan bomdod namozini oʻqir, soʻng choyshablariga oʻralgan holda chiqib ketar edilar, ular tanilmas edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Аёллар Набий ﷺ билан бомдод намозини ўқир, сўнг чойшабларига ўралган ҳолда чиқиб кетар эдилар, улар танилмас эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ فَوَاسِقُ يُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ الْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ وَالْحُدَيَّا وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْغُرَابُ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Beshtasi fosiq (zararkunanda)dir, ular Haramda oʻldiriladi: chayon, sichqon, kalxat, talovchi (quturgan) it va qargʻa», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бештаси фосиқ (зараркунанда)дир, улар Ҳарамда ўлдирилади: чаён, сичқон, калхат, таловчи (қутурган) ит ва қарға», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ بَرِيرَةَ أَتَتْهَا تَسْتَعِينُهَا وَكَانَتْ مُكَاتَبَةً فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ أَيَبِيعُكِ أَهْلُكِ فَأَتَتْ أَهْلَهَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُمْ فَقَالُوا لَا إِلَّا أَنْ تَشْتَرِطَ لَنَا وَلَاءَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barira uning huzuriga yordam soʻrab keldi, u mukotaba (ozodlik puliga kelishgan choʻri) edi. Oisha unga: «Ahling seni sotadimi?» dedi. U ahlining oldiga borib, buni ularga aytdi. Ular: «Yoʻq, faqat uning valosini bizga shart qilib qoʻysang (sotamiz)», dedilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Uni sotib ol va ozod qil, chunki valo ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барира унинг ҳузурига ёрдам сўраб келди, у мукотаба (озодлик пулига келишган чўри) эди. Оиша унга: «Аҳлинг сени сотадими?» деди. У аҳлининг олдига бориб, буни уларга айтди. Улар: «Йўқ, фақат унинг валосини бизга шарт қилиб қўйсанг (сотамиз)», дедилар. Шунда Набий ﷺ: «Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало озод қилган кишига тегишлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ امْرَأَةً دَخَلَتْ عَلَيْهَا وَمَعَهَا ابْنَتَانِ لَهَا فَأَعْطَيْتُهَا تَمْرَةً فَشَقَّتْهَا بَيْنَهُمَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ ابْتُلِيَ بِشَيْءٍ مِنْ هَذِهِ الْبَنَاتِ فَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ كُنَّ لَهُ سِتْرًا مِنْ النَّارِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol uning huzuriga ikki qizi bilan kirdi. Men unga bir dona xurmo berdim, u uni ikkovining orasida boʻlib berdi. Men buni Rasululloh ﷺga aytdim. Shunda u zot: «Kim mana shu qizlardan biror narsa bilan sinalsa-yu, ularga yaxshilik qilsa, ular u uchun doʻzaxdan toʻsiq boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл унинг ҳузурига икки қизи билан кирди. Мен унга бир дона хурмо бердим, у уни икковининг орасида бўлиб берди. Мен буни Расулуллоҳ ﷺга айтдим. Шунда у зот: «Ким мана шу қизлардан бирор нарса билан синалса-ю, уларга яхшилик қилса, улар у учун дўзахдан тўсиқ бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتْرُكُ الْعَمَلَ وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَهُ كَرَاهِيَةَ أَنْ يَسْتَنَّ النَّاسُ بِهِ فَيُفْرَضَ عَلَيْهِمْ فَكَانَ يُحِبُّ مَا خُفِّفَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْفَرَائِضِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ oʻzlari qilishni yoqtirgan amalni — odamlar unga ergashib, u ularga farz qilib qoʻyilishidan xavfsirab — tark qilar edilar. U zot farzlardan ularga yengillashtirilgan narsani sevar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ ўзлари қилишни ёқтирган амални — одамлар унга эргашиб, у уларга фарз қилиб қўйилишидан хавфсираб — тарк қилар эдилар. У зот фарзлардан уларга енгиллаштирилган нарсани севар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بَعْدَ الْعِشَاءِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً فَإِذَا أَصْبَحَ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ فَيُؤْذِنَهُ بِالصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xufton namozidan keyin oʻn bir rakaat namoz oʻqir edilar. Tong otganda ikki rakaat yengil namoz oʻqir, soʻng muazzin kelib u zotga namozni bildirgunicha oʻng yonboshlariga yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозидан кейин ўн бир ракаат намоз ўқир эдилар. Тонг отганда икки ракаат енгил намоз ўқир, сўнг муаззин келиб у зотга намозни билдиргунича ўнг ёнбошларига ётар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَتْ امْرَأَةُ رِفَاعَةَ الْقُرَظِيِّ وَأَنَا وَأَبُو بَكْرٍ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ رِفَاعَةَ طَلَّقَنِي الْبَتَّةَ وَإِنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزُّبَيْرِ تَزَوَّجَنِي وَإِنَّمَا عِنْدَهُ مِثْلُ هُدْبَتِي وَأَخَذَتْ هُدْبَةً مِنْ جِلْبَابِهَا وَخَالِدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ بِالْبَابِ لَمْ يُؤْذَنْ لَهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَا تَنْهَى هَذِهِ عَمَّا تَجْهَرُ بِهِ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا زَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى التَّبَسُّمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنَّكِ تُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ لَا حَتَّى تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rifoa al-Qurazining xotini — men va Abu Bakr Nabiy ﷺ huzurlarida boʻlgan holda — kirib keldi va: «Rifoa meni qatʼiy taloq bilan taloq qildi, Abdurrahmon ibn az-Zabir esa menga uylandi, ammo uning oʻzida faqat mana shu popugimga oʻxshash narsa bor», dedi va koʻylagidan bir popukni ushlab koʻrsatdi. Xolid ibn Said ibn al-Os esa eshik oldida edi, unga izn berilmagan edi. U: «Ey Abu Bakr, bu (ayol)ni Rasululloh ﷺ huzurlarida oshkora aytayotgan gapidan qaytarmaysanmi?» dedi. Rasululloh ﷺ esa tabassum qilishdan boshqa narsa qilmadilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Sen Rifoaga qaytishni istayapsan shekilli? Yoʻq, toki sen uning asalchasini totmaguningcha va u sening asalchangni totmaguncha (boʻlmaydi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Рифоа ал-Қуразининг хотини — мен ва Абу Бакр Набий ﷺ ҳузурларида бўлган ҳолда — кириб келди ва: «Рифоа мени қатъий талоқ билан талоқ қилди, Абдурраҳмон ибн аз-Забир эса менга уйланди, аммо унинг ўзида фақат мана шу попугимга ўхшаш нарса бор», деди ва кўйлагидан бир попукни ушлаб кўрсатди. Холид ибн Саид ибн ал-Ос эса эшик олдида эди, унга изн берилмаган эди. У: «Эй Абу Бакр, бу (аёл)ни Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида ошкора айтаётган гапидан қайтармайсанми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ эса табассум қилишдан бошқа нарса қилмадилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Сен Рифоага қайтишни истаяпсан шекилли? Йўқ, токи сен унинг асалчасини тотмагунингча ва у сенинг асалчангни тотмагунча (бўлмайди)», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعِشَاءِ حَتَّى نَادَاهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدْ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ يُصَلِّي هَذِهِ الصَّلَاةَ غَيْرَكُمْ وَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ يُصَلِّي يَوْمَئِذٍ غَيْرَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ
Oisha aytdi: Rasululloh ﷺ xufton namozini Umar ibn al-Xattob: «Ayollar va bolalar uxlab qoldi», — deb nido qilgunicha kechiktirdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ chiqib: «Yer ahlidan bu namozni sizlardan boshqa hech kim oʻqiyotgani yoʻq», — dedilar. Oʻsha kunlarda Madina ahlidan boshqa hech kim namoz oʻqimas edi.Оиша айтди: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозини Умар ибн ал-Хаттоб: «Аёллар ва болалар ухлаб қолди», — деб нидо қилгунича кечиктирдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ чиқиб: «Ер аҳлидан бу намозни сизлардан бошқа ҳеч ким ўқиётгани йўқ», — дедилар. Ўша кунларда Мадина аҳлидан бошқа ҳеч ким намоз ўқимас эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَاسْتَأْذَنَ نِسَاءَهُ أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِي فَأَذِنَّ لَهُ فَخَرَجَ رَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعْتَمِدًا عَلَى الْعَبَّاسِ وَعَلَى رَجُلٍ آخَرَ وَرِجْلَاهُ تَخُطَّانِ فِي الْأَرْضِ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَتَدْرِي مَنْ ذَلِكَ الرَّجُلُ هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَلَكِنَّ عَائِشَةَ لَا تَطِيبُ لَهَا نَفْسًا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ مُرْ النَّاسَ فَلْيُصَلُّوا فَلَقِيَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ فَصَلَّى بِهِمْ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ فَعَرَفَهُ وَكَانَ جَهِيرَ الصَّوْتِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَيْسَ هَذَا صَوْتَ عُمَرَ قَالُوا بَلَى قَالَ يَأْبَى اللَّهُ جَلَّ وَعَزَّ ذَلِكَ وَالْمُؤْمِنُونَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ لَا يَمْلِكُ دَمْعَهُ وَإِنَّهُ إِذَا قَرَأَ الْقُرْآنَ بَكَى قَالَ وَمَا قُلْتِ ذَلِكَ إِلَّا كَرَاهِيَةَ أَنْ يَتَأَثَّمَ النَّاسُ بِأَبِي بَكْرٍ أَنْ يَكُونَ أَوَّلَ مَنْ قَامَ مَقَامَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَرَاجَعَتْهُ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ إِنَّكُمْ صَوَاحِبُ يُوسُفَ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ Maymunaning uyida kasal boʻlib qolganlarida, ayollaridan mening uyimda parvarish qilinishga izn soʻradilar, ular izn berdilar. Rasululloh ﷺ Abbosga va boshqa bir kishiga suyangan, oyoqlari yerda sudralgan holda chiqdilar. Ubaydulloh aytdi: Ibn Abbos: «Bilasanmi, u kishi kim edi? U Ali ibn Abu Tolib edi, lekin Oishaning koʻngli unga xush emas edi», dedi. Zuhriy aytdi: Nabiy ﷺ Maymunaning uyida boʻlganlarida Abdulloh ibn Zamʼaga: «Odamlarga ayt, namoz oʻqisinlar», dedilar. U Umar ibn al-Xattobni uchratib: «Ey Umar, odamlarga namoz oʻqib ber», dedi. U ularga namoz oʻqib berdi. Rasululloh ﷺ uning ovozini eshitib, uni tanidilar — u baland ovozli edi. Rasululloh ﷺ: «Bu Umarning ovozi emasmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Alloh (jalla va azza) ham, moʻminlar ham buni rad etadilar. Abu Bakrga aytinglar, odamlarga namoz oʻqib bersin», dedilar. Oisha: «Yo Rasululloh, Abu Bakr yumshoq koʻngil kishi, koʻz yoshini tutolmaydi, Qurʼon oʻqisa yigʻlab yuboradi», dedi. U zot: «Sen buni faqat odamlar Abu Bakrni — Rasululloh ﷺning oʻrnida turgan birinchi kishi boʻlgani sababli — yomon koʻrib qolishlarini istamaganingdan aytyapsan», dedilar va: «Abu Bakrga aytinglar, odamlarga namoz oʻqib bersin», dedilar. U (Oisha) yana takrorladi. U zot: «Abu Bakrga aytinglar, odamlarga namoz oʻqib bersin, sizlar Yusufning (atrofidagi) ayollarisiz», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ Маймунанинг уйида касал бўлиб қолганларида, аёлларидан менинг уйимда парвариш қилинишга изн сўрадилар, улар изн бердилар. Расулуллоҳ ﷺ Аббосга ва бошқа бир кишига суянган, оёқлари ерда судралган ҳолда чиқдилар. Убайдуллоҳ айтди: Ибн Аббос: «Биласанми, у киши ким эди? У Али ибн Абу Толиб эди, лекин Оишанинг кўнгли унга хуш эмас эди», деди. Зуҳрий айтди: Набий ﷺ Маймунанинг уйида бўлганларида Абдуллоҳ ибн Замъага: «Одамларга айт, намоз ўқисинлар», дедилар. У Умар ибн ал-Хаттобни учратиб: «Эй Умар, одамларга намоз ўқиб бер», деди. У уларга намоз ўқиб берди. Расулуллоҳ ﷺ унинг овозини эшитиб, уни танидилар — у баланд овозли эди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу Умарнинг овози эмасми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Аллоҳ (жалла ва азза) ҳам, мўминлар ҳам буни рад этадилар. Абу Бакрга айтинглар, одамларга намоз ўқиб берсин», дедилар. Оиша: «Ё Расулуллоҳ, Абу Бакр юмшоқ кўнгил киши, кўз ёшини тутолмайди, Қуръон ўқиса йиғлаб юборади», деди. У зот: «Сен буни фақат одамлар Абу Бакрни — Расулуллоҳ ﷺнинг ўрнида турган биринчи киши бўлгани сабабли — ёмон кўриб қолишларини истамаганингдан айтяпсан», дедилар ва: «Абу Бакрга айтинглар, одамларга намоз ўқиб берсин», дедилар. У (Оиша) яна такрорлади. У зот: «Абу Бакрга айтинглар, одамларга намоз ўқиб берсин, сизлар Юсуфнинг (атрофидаги) аёлларисиз», дедилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ rukuʼ va sajdalarida: «Subbuhun quddusun, robbul-malaikati var-ruh (Tasbeh aytilguvchi, eng pok Zot, farishtalar va Ruhning Robbi)», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рукуъ ва саждаларида: «Суббуҳун қуддусун, роббул-малаикати вар-руҳ (Тасбеҳ айтилгувчи, энг пок Зот, фаришталар ва Руҳнинг Робби)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنِ النَّخَعِيِّ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْرُكُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَأَيْتَهُ فَاغْسِلْهُ وَإِلَّا فَرُشَّهُ
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Men uni (maniyni) Rasululloh ﷺning kiyimlaridan ishqalab tozalar edim. Agar uni koʻrsang, yuvgin; boʻlmasa, ustiga suv sepgin.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Мен уни (манийни) Расулуллоҳ ﷺнинг кийимларидан ишқалаб тозалар эдим. Агар уни кўрсанг, ювгин; бўлмаса, устига сув сепгин.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ وَرِبْعِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ فِي آخِرِ أَمْرِهِ مِنْ قَوْلِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِي أَرَاكَ تُكْثِرُ مِنْ قَوْلِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ قَالَ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ كَانَ أَخْبَرَنِي أَنِّي سَأَرَى عَلَامَةً فِي أُمَّتِي وَأَمَرَنِي إِذَا رَأَيْتُهَا أَنْ أُسَبِّحَ بِحَمْدِهِ وَأَسْتَغْفِرَهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا فَقَدْ رَأَيْتُهَا {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا}
Oisha (roziyallohu anho) shunday dedi: Rasululloh ﷺ umrlarining oxirida: «Subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh (Allohni poklab yodga olaman va Unga hamd aytaman, Allohdan magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman)», deb koʻp aytar edilar. Men: «Yo Rasululloh, nega sizni ‹subhonalloh va bihamdih, astagʻfirulloh va atubu ilayh› deb koʻp aytayotganingizni koʻraman?» dedim. U zot: «Albatta, Robbim (azza va jalla) menga ummatim ichida bir alomatni koʻrishimni xabar bergan va uni koʻrganimda Unga hamd aytib tasbeh aytishimni hamda Undan magʻfirat soʻrashimni buyurgan edi; albatta, U tavbalarni koʻp qabul qilguvchidir. Mana, men uni koʻrdim: {Allohning nusrati va fath kelganda va odamlarni Alloh dinida toʻp-toʻp boʻlib kirayotganlarini koʻrganingda, Robbingga hamd aytib, Uni poklagin va Undan magʻfirat soʻragin. Albatta, U tavbalarni koʻp qabul qilguvchidir}», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ умрларининг охирида: «Субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ (Аллоҳни поклаб ёдга оламан ва Унга ҳамд айтаман, Аллоҳдан мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан)», деб кўп айтар эдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, нега сизни ‹субҳоналлоҳ ва биҳамдиҳ, астағфируллоҳ ва атубу илайҳ› деб кўп айтаётганингизни кўраман?» дедим. У зот: «Албатта, Роббим (азза ва жалла) менга умматим ичида бир аломатни кўришимни хабар берган ва уни кўрганимда Унга ҳамд айтиб тасбеҳ айтишимни ҳамда Ундан мағфират сўрашимни буюрган эди; албатта, У тавбаларни кўп қабул қилгувчидир. Мана, мен уни кўрдим: {Аллоҳнинг нусрати ва фатҳ келганда ва одамларни Аллоҳ динида тўп-тўп бўлиб кираётганларини кўрганингда, Роббингга ҳамд айтиб, Уни поклагин ва Ундан мағфират сўрагин. Албатта, У тавбаларни кўп қабул қилгувчидир}», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَ عُذْرِي قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ ذَلِكَ وَتَلَا الْقُرْآنَ فَلَمَّا نَزَلَ أَمَرَ بِرَجُلَيْنِ وَامْرَأَةٍ فَضُرِبُوا حَدَّهُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdiki, mening uzrim (poklikni izhor etuvchi vahiy) nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ minbar ustida turib, buni zikr qildilar va Qurʼonni tilovat qildilar. Minbardan tushganlarida, ikki erkak va bir ayolga (had) buyurdilar, ularga hadlari urildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтдики, менинг узрим (покликни изҳор этувчи ваҳий) нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ минбар устида туриб, буни зикр қилдилар ва Қуръонни тиловат қилдилар. Минбардан тушганларида, икки эркак ва бир аёлга (ҳад) буюрдилар, уларга ҳадлари урилди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ وَكَانَتْ امْرَأَتُهُ أُمَّ وَلَدٍ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدَّثَتْهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ابْتَاعَ جَارِيَةً بِطَرِيقِ مَكَّةَ فَأَعْتَقَهَا وَأَمَرَهَا أَنْ تَحُجَّ مَعَهُ فَابْتَغَى لَهَا نَعْلَيْنِ فَلَمْ يَجِدْهُمَا فَقَطَعَ لَهَا خُفَّيْنِ أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ قَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِابْنِ شِهَابٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ كَانَ يَصْنَعُ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَتْهُ صَفِيَّةُ بِنْتُ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرَخِّصُ لِلنِّسَاءِ فِي الْخُفَّيْنِ فَتَرَكَ ذَلِكَ
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Umar Makka yoʻlida bir choʻrini sotib olib, uni ozod qildi va oʻzi bilan haj qilishga buyurdi. Unga kavush qidirdi, topolmadi, shunda unga mahsini toʻpiqdan pastroqdan kesib berdi. Ibn Ishoq aytdi: Men buni Ibn Shihobga aytdim, u: «Menga Solim xabar berdiki, Abdulloh shunday qilar edi. Soʻng Safiyya binti Abu Ubayd unga Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilib: Rasululloh ﷺ ayollarga mahsi (kiyish) borasida ruxsat berar edilar, deb aytdi. Shundan soʻng u buni tark qildi», dedi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Умар Макка йўлида бир чўрини сотиб олиб, уни озод қилди ва ўзи билан ҳаж қилишга буюрди. Унга кавуш қидирди, тополмади, шунда унга маҳсини тўпиқдан пастроқдан кесиб берди. Ибн Ишоқ айтди: Мен буни Ибн Шиҳобга айтдим, у: «Менга Солим хабар бердики, Абдуллоҳ шундай қилар эди. Сўнг Сафийя бинти Абу Убайд унга Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилиб: Расулуллоҳ ﷺ аёлларга маҳси (кийиш) борасида рухсат берар эдилар, деб айтди. Шундан сўнг у буни тарк қилди», деди.