نَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ الْوَكِيلُ , نَا أَبُو بَدْرٍ ، وَعَبَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ ، قَالا : نَا حَبَّانُ بْنُ هِلالٍ , نَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ , حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْقُرَشِيُّ , نَا الزُّهْرِيُّ ، عَنْ عُرْوَةَ , عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَائِنٍ ، وَلا خَائِنَةٍ ، وَلا مَجْلُودٍ حَدًّا ، وَلا ذِي غِمْرٍ عَلَى أَخِيهِ ، وَلا الْقَانِعِ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ لَهُمْ " ، يَزِيدُ هَذَا ، ضَعِيفٌ لا يُحْتَجُّ بِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan — uni Nabiy ﷺga koʻtargan holda — rivoyat qilinadi: U zot: «Xiyonatchi erkakning ham, xiyonatchi ayolning ham, hadd bilan darralanganning ham, oʻz birodariga adovati boʻlgan kishining ham, uy ahliga qaram kishining ular foydasiga (guvohligi) joiz emas», dedilar. Bu Yazid — zaif, u bilan hujjat keltirilmaydi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан — уни Набий ﷺга кўтарган ҳолда — ривоят қилинади: У зот: «Хиёнатчи эркакнинг ҳам, хиёнатчи аёлнинг ҳам, ҳадд билан дарраланганнинг ҳам, ўз биродарига адовати бўлган кишининг ҳам, уй аҳлига қарам кишининг улар фойдасига (гувоҳлиги) жоиз эмас», дедилар. Бу Язид — заиф, у билан ҳужжат келтирилмайди.
حَدَّثَنَا ابْنُ صَاعِدٍ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبِ النَّشَائِيُّ , وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْفَارِسِيُّ , قَالا : نَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنِ الْقَاسِمِ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ , وَكُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir va har bir mast qiluvchi narsa xamrdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир», дедилар.
نَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا سَهْمُ بْنُ إِسْحَاقَ أَبُو هِشَامٍ , نَا عِمْرَانُ بْنُ أَبَانَ , نَا أَيُّوبُ بْنُ سَيَّارٍ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ , وَمَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ , وَمَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالْمَجَّةُ مِنْهُ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir; koʻpi mast qiladigan narsaning ozi ham haromdir; farqi mast qiladigan narsaning bir hoʻplami ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир; кўпи маст қиладиган нарсанинг ози ҳам ҳаромдир; фарқи маст қиладиган нарсанинг бир ҳўплами ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْبَزَّازُ , نَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ , أنا ابْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَنِ الْبِتْعِ , فَقَالَ : كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺdan bitʼ (asaldan tayyorlanadigan ichimlik) haqida soʻralganda, u zot: «Mast qiladigan har qanday ichimlik haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан битъ (асалдан тайёрланадиган ичимлик) ҳақида сўралганда, у зот: «Маст қиладиган ҳар қандай ичимлик ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ , عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَنِ الْبِتْعِ , فَقَالَ : كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ فَهُوَ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺdan bitʼ (asaldan tayyorlanadigan ichimlik) haqida soʻralganda, u zot: «Mast qiladigan har qanday ichimlik — u haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан битъ (асалдан тайёрланадиган ичимлик) ҳақида сўралганда, у зот: «Маст қиладиган ҳар қандай ичимлик — у ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمَانَ , نَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ , نَا مَعْمَرٌ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَنِ الْبِتْعِ , وَالْبِتْعُ نَبِيذُ الْعَسَلِ ، وَكَانَ أَهْلُ الْيَمَنِ يَشْرَبُونَهُ , فَقَالَ : كُلُّ شَرَابٍ أَسْكَرَ فَهُوَ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺdan bitʼ — u asal nabizi boʻlib, Yaman ahli uni ichar edi — haqida soʻralganda, u zot: «Mast qiladigan har qanday ichimlik — u haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан битъ — у асал набизи бўлиб, Яман аҳли уни ичар эди — ҳақида сўралганда, у зот: «Маст қиладиган ҳар қандай ичимлик — у ҳаромдир», дедилар.
نَا أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ . ح وَأَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْمَحَامِلِيُّ , نَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , قَالا : نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ , عَنْ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ , عَنْ أَبِي عُثْمَانَ ، عَنِ الْقَاسِمِ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالأُوقِيَّةُ مِنْهُ حَرَامٌ " ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ , نَا ابْنُ عَرَفَةَ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ الْمُحَارِبِيُّ , جَمِيعًا عَنْ لَيْثٍ ، بِإِسْنَادِهِ , وَقَالَ : " فَالْحَسْوَةُ مِنْهُ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir uqiyasi ham haromdir», dedilar. Boshqa bir rivoyatda shu isnod bilan: «Undan bir hoʻplami ham haromdir», deyilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир уқияси ҳам ҳаромдир», дедилар. Бошқа бир ривоятда шу иснод билан: «Ундан бир ҳўплами ҳам ҳаромдир», дейилган.
نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ , حَدَّثَنِي عَفَّانُ , حَدَّثَنِي مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ . ح وَنا عَبْدُ اللَّهِ , نَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ , نَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ , نَا أَبُو عُثْمَانَ الأَنْصَارِيُّ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ , يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ ، فَمِلْءُ الْكَفِّ مِنْهُ حَرَامٌ " ، قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ : اسْمُ أَبِي عُثْمَانَ عَمْرُو بْنُ سَالِمٍ ، وَكَانَ قَاضِي أَهْلِ مَرْوَ , رَوَى عَنْهُ مُطَرِّفٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir hovuchi ham haromdir», dedilar. Abul Qosim dedi: Abu Usmonning ismi — Amr ibn Solim boʻlib, u Marv ahlining qozisi edi; undan Mutarrif rivoyat qilgan.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир ҳовучи ҳам ҳаромдир», дедилар. Абул Қосим деди: Абу Усмоннинг исми — Амр ибн Солим бўлиб, у Марв аҳлининг қозиси эди; ундан Мутарриф ривоят қилган.
نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُجَشِّرٍ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ , أَخْبَرَنِي الرَّبِيعُ بْنُ صَبِيحٍ , عَنْ أَبِي عُثْمَانَ الأَنْصَارِيِّ ، عَنِ الْقَاسِمِ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ مِنْهُ فَالْحَسْوَةُ مِنْهُ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir hoʻplami ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир ҳўплами ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ ، نَا يَحْيَى بْنُ الْوَرْدِ , نَا أَبِي , عَنْ عَدِيِّ بْنِ الْفَضْلِ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , عَنِ الْقَاسِمِ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالأُوقِيَّةُ مِنْهُ حَرَامٌ " ، قَالَ ابْنُ صَاعِدٍ : هَذَا إِنَّمَا يُرْوَى عَنْ أَبِي عُثْمَانَ , عَنِ الْقَاسِمِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir uqiyasi ham haromdir», dedilar. Ibn Soid dedi: Bu faqat Abu Usmondan, u Qosimdan (rivoyat qilinadi).Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир уқияси ҳам ҳаромдир», дедилар. Ибн Соид деди: Бу фақат Абу Усмондан, у Қосимдан (ривоят қилинади).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا فَضْلُ بْنُ الْعَبَّاسِ الرَّازِيُّ , نَا حُسَيْنُ بْنُ عِيسَى الرَّازِيُّ , نَا سَلَمَةُ بْنُ الْفَضْلِ , عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيِّ ، عَنْ أَيُّوبَ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالأُوقِيَّةُ مِنْهُ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir uqiyasi ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир уқияси ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ مُلاعِبٍ , نَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ , نَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ ، عَنْ لَيْثٍ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالْحَسْوَةُ مِنْهُ حَرَامٌ " ، مَوْقُوفٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Farqi mast qiladigan narsaning bir hoʻplami ham haromdir». Bu — mavqufdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир ҳўплами ҳам ҳаромдир». Бу — мавқуфдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا يَحْيَى بْنُ الْوَرْدِ , نَا أَبِي , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ , عَنْ حُمَيْدٍ , عَنْ أَنَسٍ , عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالْجُرْعَةُ مِنْهُ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir yutumi ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир ютуми ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَيَّاشٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الدَّقِيقِيُّ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ الْوَاقِدِيُّ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ , وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , سَمِعَا الزُّهْرِيَّ , يُحَدِّثُ عَنْ عُرْوَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالْحَسْوَةُ مِنْهُ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir hoʻplami ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир ҳўплами ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ الْمِصْرِيُّ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْهَرَوِيُّ , نَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نَا سُفْيَانُ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , وَأَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ فَالْحَسْوَةُ مِنْهُ حَرَامٌ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farqi mast qiladigan narsaning bir hoʻplami ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарқи маст қиладиган нарсанинг бир ҳўплами ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ السَّمِيعِ الْهَاشِمِيُّ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْبُسْتَانِيُّ , نَا أَبُو حَفْصٍ الدِّمَشْقِيُّ عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ ، نَا سَعِيدٌ , عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، مِنْ وَلَدِ عَلِيٍّ , عَنْ بَعْضِ أَهْلِ بَيْتِهِ , أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ، " عَنِ النَّبِيذِ ؟ ، فَقَالَتْ : يَا بُنَيَّ ، إِنَّ اللَّهَ لَمْ يُحَرِّمِ الْخَمْرَ لاسْمِهَا ، وَإِنَّمَا حَرَّمَهَا لِعَاقِبَتِهَا , وَكُلُّ شَرَابٍ يَكُونُ عَاقِبَتُهُ كَعَاقِبَةِ الْخَمْرِ ، فَهُوَ حَرَامٌ كَتَحْرِيمِ الْخَمْرِ "
Ali avlodidan boʻlgan Jaʼfar ibn Muhammadning ahli baytidan biri Oisha (roziyallohu anho)dan nabiz haqida soʻradi. U kishi: «Ey oʻgʻilcham, Alloh xamrni nomi uchun harom qilgani yoʻq, balki uni oqibati uchun harom qildi. Oqibati xamrning oqibatidek boʻlgan har bir ichimlik xamrning harom qilingani kabi haromdir», dedi.Али авлодидан бўлган Жаъфар ибн Муҳаммаднинг аҳли байтидан бири Оиша (розияллоҳу анҳо)дан набиз ҳақида сўради. У киши: «Эй ўғилчам, Аллоҳ хамрни номи учун ҳаром қилгани йўқ, балки уни оқибати учун ҳаром қилди. Оқибати хамрнинг оқибатидек бўлган ҳар бир ичимлик хамрнинг ҳаром қилингани каби ҳаромдир», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيُّ , نَا رِفَاعَةُ بْنُ هُرَيْرٍ , نَا أَبِي , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " أَسْتَدِينُ وَأُضَحِّي ؟ ، قَالَ : نَعَمْ فَإِنَّهُ دَيْنٌ مَقْضِيٌّ " ، هَذَا إِسْنَادٌ ضَعِيفٌ , وَهُرَيْرٌ ، هُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ ، وَلَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَائِشَةَ ، وَلَمْ يُدْرِكْهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men: «Yo Rasululloh, qarz olib qurbonlik qilaymi?» dedim. U zot: «Ha, chunki u toʻlanadigan qarzdir», dedilar. Bu zaif isnoddir. Hurayr — u Abdurrahmon ibn Rofeʼ ibn Xadijning oʻgʻlidir — Oishadan eshitmagan va unga yetishmagan.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, қарз олиб қурбонлик қилайми?» дедим. У зот: «Ҳа, чунки у тўланадиган қарздир», дедилар. Бу заиф исноддир. Ҳурайр — у Абдурраҳмон ибн Рофеъ ибн Хадижнинг ўғлидир — Оишадан эшитмаган ва унга етишмаган.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّحَّاسُ , نَا عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الرَّمْلِيُّ , نَا الشَّيْبَانِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ الصَّلْتِ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ , عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ سَهْلِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : " أُهْدِيَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْنَبٌ وَأَنَا نَائِمَةٌ , فَخَبَّأَ لِي مِنْهَا الْعَجُزَ , فَلَمَّا قُمْتُ أَطْعَمَنِي "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺga bir quyon hadya qilindi, men esa uxlab yotgan edim. U zot men uchun uning orqa qismini yashirib qoʻydilar; men turganimda menga yedirdilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺга бир қуён ҳадя қилинди, мен эса ухлаб ётган эдим. У зот мен учун унинг орқа қисмини яшириб қўйдилар; мен турганимда менга едирдилар», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَشِّرٍ ، نَا أَبُو الأَشْعَثِ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا , أَنَّ قَوْمًا قَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " إِنَّ قَوْمًا يَأْتُونَا بِاللَّحْمِ لا نَدْرِي أَذَكَرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ أَمْ لا , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : سَمُّوا عَلَيْهِ وَكُلُوا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Baʼzi odamlar: «Yo Rasululloh, bizga baʼzi kishilar goʻsht keltiradi va biz — (hayvonni soʻyganda) unga Allohning nomi aytilgan-aytilmaganini — bilmaymiz», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ (ularga): «(Oʻzlaringiz) Allohning nomini aytib, uni yenglar», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Баъзи одамлар: «Ё Расулуллоҳ, бизга баъзи кишилар гўшт келтиради ва биз — (ҳайвонни сўйганда) унга Аллоҳнинг номи айтилган-айтилмаганини — билмаймиз», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ (уларга): «(Ўзларингиз) Аллоҳнинг номини айтиб, уни енглар», — дедилар.
نا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُقْبَةَ، نا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ
Said ibn Abdurrahmon ibn Uqba bizga aytib berdi: Sufyon bizga Hishom ibn Urvadan, u otasidan, u Oisha (roziyallohu anho)dan xuddi shunga oʻxshashini (rivoyat qildi).Саид ибн Абдурраҳмон ибн Уқба бизга айтиб берди: Суфён бизга Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан худди шунга ўхшашини (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ جَعْفَرِ بْنِ قَرِينٍ , ثنا بَكْرُ بْنُ سَهْلٍ , ثنا [ص: 384] عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ , ثنا ابْنُ لَهِيعَةَ , قَالَ: حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ , وَيُونُسُ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ عُرْوَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ ثَابِتٍ
Muso ibn Jaʼfar ibn Qarin bizga aytib berdi: Bakr ibn Sahl bizga aytib berdi: Abdulloh ibn Yusuf bizga aytib berdi: Ibn Lahiʼa bizga aytib berdi: Menga Yazid ibn Abu Habib va Yunus Ibn Shihobdan, u Urvadan, u Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan Muhammad ibn Usmon ibn Sobitning hadisi kabi (rivoyat) qildilar.Мусо ибн Жаъфар ибн Қарин бизга айтиб берди: Бакр ибн Саҳл бизга айтиб берди: Абдуллоҳ ибн Юсуф бизга айтиб берди: Ибн Лаҳиъа бизга айтиб берди: Менга Язид ибн Абу Ҳабиб ва Юнус Ибн Шиҳобдан, у Урвадан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан Муҳаммад ибн Усмон ибн Собитнинг ҳадиси каби (ривоят) қилдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَلَا تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَلَى ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ فَقُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَذَهَبَ لِيَنُوءَ فَغُشِيَ عَلَيْهِ قَالَتْ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَلَاةِ الْعِشَاءِ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ بِأَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلًا رَقِيقًا فَقَالَ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ فَقَالَ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الْأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ أَنْ لَا يَتَأَخَّرَ وَأَمَرَهُمَا فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِهِ فَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَاعِدًافَدَخَلْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَلَا أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ
Ubaydulloh ibn Abdulloh aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning huzurlariga kirib: «Menga Rasululloh ﷺning kasalliklari haqida gapirib bermaysizmi?» dedim. U: «Ha, (aytib beraman)», dedi (va shunday dedi): Rasululloh ﷺ ogʻirlashib qoldilar. U zot: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Biz shunday qildik, u zot gʻusl qildilar. Soʻng turmoqchi boʻlganlarida hushdan ketdilar, keyin oʻzlariga keldilar-da: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Soʻng turmoqchi boʻlganlarida yana hushdan ketdilar. U (Oisha) dedi: Odamlar masjidda xufton namozi uchun Rasulullohni ﷺ kutib oʻtirardilar. Rasululloh ﷺ Abu Bakrga: odamlarga namoz oʻqib bersin, deb odam yubordilar. Abu Bakr yumshoq koʻngil kishi edi, u: «Ey Umar, odamlarga namoz oʻqib ber», dedi. Umar: «Sen bunga haqliroqsan», dedi. Shundan soʻng Abu Bakr oʻsha kunlar ularga namoz oʻqib berdi. Keyin Rasululloh ﷺ oʻzlarida yengillik sezib, peshin namozi uchun ikki kishi oʻrtasida (suyanib) chiqdilar, ulardan biri Abbos edi. Abu Bakr u zotni koʻrib, orqaga chekinmoqchi boʻldi. U zot unga chekinmaslikka ishora qildilar va u ikkoviga buyurdilar, ular u zotni Abu Bakrning yoniga oʻtqazishdi. Abu Bakr tik turib namoz oʻqir, Rasululloh ﷺ esa oʻtirgan holda namoz oʻqirdilar. (Ubaydulloh dedi:) Soʻng men Ibn Abbosning huzuriga kirib: «Oisha menga Rasulullohning kasalliklari haqida aytib bergan narsani senga arz qilaymi?» dedim.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурларига кириб: «Менга Расулуллоҳ ﷺнинг касалликлари ҳақида гапириб бермайсизми?» дедим. У: «Ҳа, (айтиб бераман)», деди (ва шундай деди): Расулуллоҳ ﷺ оғирлашиб қолдилар. У зот: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Биз шундай қилдик, у зот ғусл қилдилар. Сўнг турмоқчи бўлганларида ҳушдан кетдилар, кейин ўзларига келдилар-да: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Сўнг турмоқчи бўлганларида яна ҳушдан кетдилар. У (Оиша) деди: Одамлар масжидда хуфтон намози учун Расулуллоҳни ﷺ кутиб ўтирардилар. Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакрга: одамларга намоз ўқиб берсин, деб одам юбордилар. Абу Бакр юмшоқ кўнгил киши эди, у: «Эй Умар, одамларга намоз ўқиб бер», деди. Умар: «Сен бунга ҳақлироқсан», деди. Шундан сўнг Абу Бакр ўша кунлар уларга намоз ўқиб берди. Кейин Расулуллоҳ ﷺ ўзларида енгиллик сезиб, пешин намози учун икки киши ўртасида (суяниб) чиқдилар, улардан бири Аббос эди. Абу Бакр у зотни кўриб, орқага чекинмоқчи бўлди. У зот унга чекинмасликка ишора қилдилар ва у икковига буюрдилар, улар у зотни Абу Бакрнинг ёнига ўтқазишди. Абу Бакр тик туриб намоз ўқир, Расулуллоҳ ﷺ эса ўтирган ҳолда намоз ўқирдилар. (Убайдуллоҳ деди:) Сўнг мен Ибн Аббоснинг ҳузурига кириб: «Оиша менга Расулуллоҳнинг касалликлари ҳақида айтиб берган нарсани сенга арз қилайми?» дедим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَدَخَلْتُ مَعَ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ الْمَسْجِدَ فَإِذَا ابْنُ عُمَرَ مُسْتَنِدٌ إِلَى حُجْرَةِ عَائِشَةَ وَأُنَاسٌ يُصَلُّونَ الضُّحَى فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا هَذِهِ الصَّلَاةُ قَالَ بِدْعَةٌ فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَمْ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرْبَعًا إِحْدَاهُنَّ فِي رَجَبٍ قَالَ وَسَمِعْنَا اسْتِنَانَ عَائِشَةَ فِي الْحُجْرَةِ فَقَالَ لَهَا عُرْوَةُ إِنَّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَزْعُمُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَمَرَ أَرْبَعًا إِحْدَاهُنَّ فِي رَجَبٍ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا وَهُوَ مَعَهُ وَمَا اعْتَمَرَ فِي رَجَبٍ قَطُّ
Mujohid aytdi: Men Urva ibn az-Zubayr bilan masjidga kirdim. Qarasam, Ibn Umar Oishaning hujrasiga suyanib turar, odamlar esa chosht namozini oʻqishar edi. Urva undan: «Yo Abu Abdurrahmon, bu qanday namoz?» deb soʻradi. U: «Bidʼat», dedi. Soʻng Urva unga: «Yo Abu Abdurrahmon, Rasululloh ﷺ necha marta umra qildilar?» dedi. U: «Toʻrt marta, ulardan biri rajabda edi», dedi. (Mujohid) dedi: Biz hujra ichida Oishaning tish tozalayotgan ovozini eshitdik. Shunda Urva unga: «Abu Abdurrahmon Nabiy ﷺ toʻrt marta umra qilganlarini, ulardan biri rajabda boʻlganini aytmoqda», dedi. U: «Alloh Abu Abdurrahmonga rahm qilsin! Nabiy ﷺ qilgan har bir umrada u (Ibn Umar) u zot bilan birga boʻlgan, u zot esa hech qachon rajabda umra qilmaganlar», dedi.Мужоҳид айтди: Мен Урва ибн аз-Зубайр билан масжидга кирдим. Қарасам, Ибн Умар Оишанинг ҳужрасига суяниб турар, одамлар эса чошт намозини ўқишар эди. Урва ундан: «Ё Абу Абдурраҳмон, бу қандай намоз?» деб сўради. У: «Бидъат», деди. Сўнг Урва унга: «Ё Абу Абдурраҳмон, Расулуллоҳ ﷺ неча марта умра қилдилар?» деди. У: «Тўрт марта, улардан бири ражабда эди», деди. (Мужоҳид) деди: Биз ҳужра ичида Оишанинг тиш тозалаётган овозини эшитдик. Шунда Урва унга: «Абу Абдурраҳмон Набий ﷺ тўрт марта умра қилганларини, улардан бири ражабда бўлганини айтмоқда», деди. У: «Аллоҳ Абу Абдурраҳмонга раҳм қилсин! Набий ﷺ қилган ҳар бир умрада у (Ибн Умар) у зот билан бирга бўлган, у зот эса ҳеч қачон ражабда умра қилмаганлар», деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ صَالِحِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ إِلَّا قَالَ يَا مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى طَاعَتِكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: Rasululloh ﷺ osmonga boshlarini koʻtarsalar, albatta: «Ey qalblarni burguvchi Zot! Qalbimni Oʻzingga toat qilish ustida sobit qil», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади, у айтди: Расулуллоҳ ﷺ осмонга бошларини кўтарсалар, албатта: «Эй қалбларни бургувчи Зот! Қалбимни Ўзингга тоат қилиш устида собит қил», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَعَتَّابٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا سَلَّامُ بْنُ أَبِي مُطِيعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيعِ عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ مَيِّتٍ يُصَلِّي عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَبْلُغُونَ أَنْ يَكُونُوا مِائَةً فَيَشْفَعُونَ لَهُ إِلَّا شُفِّعُوا فِيهِقَالَ سَلَّامٌ فَحَدَّثَنَا بِهِ شُعَيْبُ بْنُ الْحَبْحَابِ فَقَالَ حَدَّثَنِي بِهِ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Qaysi bir mayyitga musulmonlardan yuz kishiga yetadigan bir jamoa janoza oʻqib, unga shafoat soʻrasa, albatta ular haqida shafoatlari qabul qilinadi». Sallom aytdi: Buni bizga Shuayb ibn Habhob soʻzlab berdi va: «Buni menga Anas ibn Molik Nabiy ﷺdan aytib bergan edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Қайси бир маййитга мусулмонлардан юз кишига етадиган бир жамоа жаноза ўқиб, унга шафоат сўраса, албатта улар ҳақида шафоатлари қабул қилинади». Саллом айтди: Буни бизга Шуайб ибн Ҳабҳоб сўзлаб берди ва: «Буни менга Анас ибн Молик Набий ﷺдан айтиб берган эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَوْفِ بْنِ الْحَارِثِ وَهُوَ ابْنُ أَخِي عَائِشَةَ لِأُمِّهَا أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ فِي بَيْعٍ أَوْ عَطَاءٍ أَعْطَتْهُ وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ عَائِشَةُ أَوَ لَأَحْجُرَنَّ عَلَيْهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَوَقَالَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ قَالَتْ هُوَ لِلَّهِ عَلَيَّ نَذْرٌ أَنْ لَا أُكَلِّمَ ابْنَ الزُّبَيْرِ كَلِمَةً أَبَدًا فَاسْتَشْفَعَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ وَهُمَا مِنْ بَنِي زُهْرَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَطَفِقَ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يُنَاشِدَانِ عَائِشَةَ إِلَّا كَلَّمَتْهُ وَقَبِلَتْ مِنْهُ وَيَقُولَانِ لَهَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَهَى عَمَّا قَدْ عَلِمْتِ مِنْ الْهَجْرِ إِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍحَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنِ الطُّفَيْلِ بْنِ الْحَارِثِ وَكَانَ رَجُلًا مِنْ أَزْدِ شَنُوءَةَ وَكَانَ أَخًا لِعَائِشَةَ لِأُمِّهَا أُمِّ رُومَانَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ فَاسْتَعَانَ عَلَيْهَا بِالْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ فَاسْتَأْذَنَا عَلَيْهَا فَأَذِنَتْ لَهُمَا فَكَلَّمَاهَا وَنَاشَدَاهَا اللَّهَ وَالْقَرَابَةَ وَقَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ مُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Zubayr, (Oisha) qilgan bir savdo yoki bergan bir ato haqida: «Allohga qasamki, Oisha (bundan) toʻxtaydi, yoki men uni hajr qilaman», dedi. Oisha: «U shunday dedimi?» dedi. Ular: «Ha», dedilar. U: «Bu — Allohga (atalgan) nazrdir: men Ibn Zubayr bilan hech qachon bir ogʻiz ham gaplashmayman», dedi. Bas, Abdulloh ibn Zubayr Misvar ibn Maxrama va Abdurrahmon ibn al-Asvad ibn Abdi Yagʻusni — ular ikkovi Bani Zuhradan edi — shafeʼ qildi. Soʻng hadisni zikr qildi. Misvar va Abdurrahmon Oishaga: «Albatta, Rasululloh ﷺ sen bilgan narsadan — hajrdan — qaytarganlar; musulmonga oʻz birodarini uch kechadan ortiq tark qilib qoʻyishi halol emas», deb, u (Oisha) u bilan gaplashib, undan (uzrini) qabul qilgunicha iltijo qilaverdilar. Yana az-Zuhriy at-Tufayl ibn al-Horisdan — u Azdi Shanuʼadan boʻlgan bir kishi, Oishaning onasi Ummu Rumon tomonidan akasi edi — hadisni zikr qildi: bas, u (Ibn Zubayr) unga qarshi Misvar ibn Maxrama va Abdurrahmon ibn al-Asvad ibn Abdi Yagʻusdan yordam soʻradi. Ular uning huzuriga kirishga izn soʻradilar, u ikkoviga izn berdi. Ular u bilan gaplashib, unga Allohni, qarindoshlikni va Rasululloh ﷺning: «Musulmon kishiga oʻz birodarini uchdan ortiq tark qilib qoʻyishi halol emas», degan soʻzlarini eslatib, iltijo qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Зубайр, (Оиша) қилган бир савдо ёки берган бир ато ҳақида: «Аллоҳга қасамки, Оиша (бундан) тўхтайди, ёки мен уни ҳажр қиламан», деди. Оиша: «У шундай дедими?» деди. Улар: «Ҳа», дедилар. У: «Бу — Аллоҳга (аталган) назрдир: мен Ибн Зубайр билан ҳеч қачон бир оғиз ҳам гаплашмайман», деди. Бас, Абдуллоҳ ибн Зубайр Мисвар ибн Махрама ва Абдурраҳмон ибн ал-Асвад ибн Абди Яғусни — улар иккови Бани Зуҳрадан эди — шафеъ қилди. Сўнг ҳадисни зикр қилди. Мисвар ва Абдурраҳмон Оишага: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ сен билган нарсадан — ҳажрдан — қайтарганлар; мусулмонга ўз биродарини уч кечадан ортиқ тарк қилиб қўйиши ҳалол эмас», деб, у (Оиша) у билан гаплашиб, ундан (узрини) қабул қилгунича илтижо қилавердилар. Яна аз-Зуҳрий ат-Туфайл ибн ал-Ҳорисдан — у Азди Шануъадан бўлган бир киши, Оишанинг онаси Умму Румон томонидан акаси эди — ҳадисни зикр қилди: бас, у (Ибн Зубайр) унга қарши Мисвар ибн Махрама ва Абдурраҳмон ибн ал-Асвад ибн Абди Яғусдан ёрдам сўради. Улар унинг ҳузурига киришга изн сўрадилар, у икковига изн берди. Улар у билан гаплашиб, унга Аллоҳни, қариндошликни ва Расулуллоҳ ﷺнинг: «Мусулмон кишига ўз биродарини учдан ортиқ тарк қилиб қўйиши ҳалол эмас», деган сўзларини эслатиб, илтижо қилдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أُمِّهِ فَاطِمَةَ ابْنَةِ حُسَيْنٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُكَانَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ مِنْ أَفَاضِلِ النَّاسِ وَكَانَ يَقُولُ لَوْ أَنِّي أَكُونُ كَمَا أَكُونُ عَلَى أَحْوَالٍ ثَلَاثٍ مِنْ أَحْوَالِي لَكُنْتُ حِينَ أَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَحِينَ أَسْمَعُهُ يُقْرَأُ وَإِذَا سَمِعْتُ خُطْبَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِذَا شَهِدْتُ جِنَازَةً وَمَا شَهِدْتُ جِنَازَةً قَطُّ فَحَدَّثْتُ نَفْسِي بِسِوَى مَا هُوَ مَفْعُولٌ بِهَا وَمَا هِيَ صَائِرَةٌ إِلَيْهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi, u aytar edi: Usayd ibn Huzayr odamlarning eng afzallaridan edi. U shunday der edi: «Koshki men doim oʻz holatlarimdan uch holatdagidek boʻlsam edi: Qurʼon oʻqiyotganimda, uning oʻqilishini eshitayotganimda, Rasululloh ﷺning xutbalarini eshitganimda va janozada hozir boʻlganimda. Men hech qachon janozada hozir boʻlmadimki, unga qilinayotgan ish va uning qaytar joyidan boshqa narsani oʻzimga gapirgan boʻlsam.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади, у айтар эди: Усайд ибн Ҳузайр одамларнинг энг афзалларидан эди. У шундай дер эди: «Кошки мен доим ўз ҳолатларимдан уч ҳолатдагидек бўлсам эди: Қуръон ўқиётганимда, унинг ўқилишини эшитаётганимда, Расулуллоҳ ﷺнинг хутбаларини эшитганимда ва жанозада ҳозир бўлганимда. Мен ҳеч қачон жанозада ҳозир бўлмадимки, унга қилинаётган иш ва унинг қайтар жойидан бошқа нарсани ўзимга гапирган бўлсам.»
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَدِمْنَا مِنْ حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ فَتُلُقِّينَا بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَكَانَ غِلْمَانٌ مِنْ الْأَنْصَارِ تَلَقَّوْا أَهْلِيهِمْ فَلَقُوا أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ فَنَعَوْا لَهُ امْرَأَتَهُ فَتَقَنَّعَ وَجَعَلَ يَبْكِي قَالَتْ فَقُلْتُ لَهُ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ أَنْتَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكَ مِنْ السَّابِقَةِ وَالْقِدَمِ مَا لَكَ تَبْكِي عَلَى امْرَأَةٍ فَكَشَفَ عَنْ رَأْسِهِ وَقَالَ صَدَقْتِ لَعَمْرِي حَقِّي أَنْ لَا أَبْكِي عَلَى أَحَدٍ بَعْدَ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ وَقَدْ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ لَهُ مَا قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ اهْتَزَّ الْعَرْشُ لِوَفَاةِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ قَالَتْ وَهُوَ يَسِيرُ بَيْنِي وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz haj yoki umradan qaytdik, bizni Zul-Hulayfada kutib olishdi. Ansorlardan bir necha yigit oʻz ahllarini kutib olgani chiqqan edi. Ular Usayd ibn Huzayrni uchratib, unga xotinining vafoti xabarini yetkazishdi. Shunda u boshini yopib, yigʻlay boshladi. (Oisha) aytdi: Men unga: «Alloh seni magʻfirat qilsin! Sen Rasululloh ﷺning sahobasisan, sening (islomda) oldinlik va qadimiylik (fazling) bor. Nega bir ayol uchun yigʻlaysan?» dedim. U boshini ochib: «Rost aytding. Umrim bilan qasamki, Saʼd ibn Muozdan keyin hech kimga yigʻlamaslik menga loyiq edi. Holbuki, Rasululloh ﷺ unga aytadiganlarini aytgan edilar», dedi. (Oisha) aytdi: Men unga: «Rasululloh ﷺ unga nima dedilar?» dedim. U: «‹Saʼd ibn Muozning vafoti uchun Arsh larzaga keldi›, dedilar», dedi. (Oisha) aytdi: U men bilan Rasululloh ﷺning oramizda yurib borar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз ҳаж ёки умрадан қайтдик, бизни Зул-Ҳулайфада кутиб олишди. Ансорлардан бир неча йигит ўз аҳлларини кутиб олгани чиққан эди. Улар Усайд ибн Ҳузайрни учратиб, унга хотинининг вафоти хабарини етказишди. Шунда у бошини ёпиб, йиғлай бошлади. (Оиша) айтди: Мен унга: «Аллоҳ сени мағфират қилсин! Сен Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобасисан, сенинг (исломда) олдинлик ва қадимийлик (фазлинг) бор. Нега бир аёл учун йиғлайсан?» дедим. У бошини очиб: «Рост айтдинг. Умрим билан қасамки, Саъд ибн Муоздан кейин ҳеч кимга йиғламаслик менга лойиқ эди. Ҳолбуки, Расулуллоҳ ﷺ унга айтадиганларини айтган эдилар», деди. (Оиша) айтди: Мен унга: «Расулуллоҳ ﷺ унга нима дедилар?» дедим. У: «‹Саъд ибн Муознинг вафоти учун Арш ларзага келди›, дедилар», деди. (Оиша) айтди: У мен билан Расулуллоҳ ﷺнинг орамизда юриб борар эди.
قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي سَمِعْتُهُ وَحْدِي قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ قَتْلِ حَيَّاتِ الْبُيُوتِ إِلَّا الْأَبْتَرَ وَذَا الطُّفْيَتَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَخْتَطِفَانِ أَوْ قَالَ يَطْمِسَانِ الْأَبْصَارَ وَيَطْرَحَانِ الْحَمْلَ مِنْ بُطُونِ النِّسَاءِ وَمَنْ تَرَكَهُمَا فَلَيْسَ مِنَّا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uy ilonlarini oʻldirishdan qaytardilar, faqat dumi kalta ilon bilan orqasida ikki oq chiziq boʻlgan ilon bundan mustasno; chunki bu ikkisi koʻzlarni ilib ketadi — yoki: koʻrlik qiladi, dedilar — va ayollarning qorinlaridagi homilani tushiradi. Kim ularni tark qilsa (oʻldirmasa), bizdan emas.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уй илонларини ўлдиришдан қайтардилар, фақат думи калта илон билан орқасида икки оқ чизиқ бўлган илон бундан мустасно; чунки бу иккиси кўзларни илиб кетади — ёки: кўрлик қилади, дедилар — ва аёлларнинг қоринларидаги ҳомилани туширади. Ким уларни тарк қилса (ўлдирмаса), биздан эмас.
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ يَوْمًا يَصُومُهُ قُرَيْشٌ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُهُ فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ صَامَهُ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ فَلَمَّا نَزَلَتْ فَرِيضَةُ شَهْرِ رَمَضَانَ كَانَ رَمَضَانُ هُوَ الَّذِي يَصُومُهُ وَتَرَكَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَمَنْ شَاءَ صَامَهُ وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ashuro kuni johiliyatda Quraysh roʻza tutadigan kun edi, Rasululloh ﷺ ham oʻsha kuni roʻza tutar edilar. Madinaga kelganlarida ham oʻsha kuni roʻza tutdilar va uni roʻza tutishga buyurdilar. Ramazon oyi roʻzasi farz qilib tushirilganda esa, u zot Ramazonni roʻza tutadigan boʻldilar va Ashuro kunini tark etdilar. Endi kim xohlasa uni roʻza tutadi, kim xohlasa tutmaydi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ашуро куни жоҳилиятда Қурайш рўза тутадиган кун эди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам ўша куни рўза тутар эдилар. Мадинага келганларида ҳам ўша куни рўза тутдилар ва уни рўза тутишга буюрдилар. Рамазон ойи рўзаси фарз қилиб туширилганда эса, у зот Рамазонни рўза тутадиган бўлдилар ва Ашуро кунини тарк этдилар. Энди ким хоҳласа уни рўза тутади, ким хоҳласа тутмайди.
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَهَا إِنِّي أَعْرِفُ غَضَبَكِ إِذَا غَضِبْتِ وَرِضَاكِ إِذَا رَضِيتِ قَالَتْ وَكَيْفَ تَعْرِفُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا غَضِبْتِ قُلْتِ يَا مُحَمَّدُ وَإِذَا رَضِيتِ قُلْتِ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga: «Men gʻazablanganingda gʻazabingni, rozi boʻlganingda rizoingni bilaman», der edilar. U: «Buni qanday bilasiz, ey Allohning Rasuli?» dedi. U zot: «Gʻazablanganingda: ‹Ey Muhammad!› deysan, rozi boʻlganingda esa: ‹Ey Allohning Rasuli!› deysan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Мен ғазабланганингда ғазабингни, рози бўлганингда ризоингни биламан», дер эдилар. У: «Буни қандай биласиз, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. У зот: «Ғазабланганингда: ‹Эй Муҳаммад!› дейсан, рози бўлганингда эса: ‹Эй Аллоҳнинг Расули!› дейсан», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَ عُذْرِي مِنْ السَّمَاءِ جَاءَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَنِي بِذَلِكَ فَقُلْتُ نَحْمَدُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا نَحْمَدُكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Mening uzrim (pokligim haqidagi oyat) osmondan nozil boʻlganda, Nabiy ﷺ oldimga kelib, buni menga xabar berdilar. Men: «Biz Alloh azza va jallaga hamd aytamiz, Sizga hamd aytmaymiz», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Менинг узрим (поклигим ҳақидаги оят) осмондан нозил бўлганда, Набий ﷺ олдимга келиб, буни менга хабар бердилар. Мен: «Биз Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтамиз, Сизга ҳамд айтмаймиз», дедим.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنْ الْجَنَابَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan bitta idishdan janobat gʻuslini qilar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан битта идишдан жанобат ғуслини қилар эдим.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَنْبَأَنَا مَنْصُورٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنَّمَا أَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ فِي الْإِفَاضَةِ قَبْلَ الصُّبْحِ مِنْ جَمْعٍ لِأَنَّهَا كَانَتْ امْرَأَةً ثَبِطَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Savda bint Zamʼaga Muzdalifadan tongdan oldin qaytishga izn berdilar, chunki u vazmin ayol edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Савда бинт Замъага Муздалифадан тонгдан олдин қайтишга изн бердилар, чунки у вазмин аёл эди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حُجْرَتِي وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِهِ مِنْ وَرَاءِ الْحُجْرَةِ يُصَلُّونَ بِصَلَاتِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ mening hujramda namoz oʻqidilar, odamlar esa hujraning ortidan u zotga iqtido qilib, u zot bilan namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ менинг ҳужрамда намоз ўқидилар, одамлар эса ҳужранинг ортидан у зотга иқтидо қилиб, у зот билан намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي حُرَّةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ يُصَلِّي افْتَتَحَ صَلَاتَهُ بِرَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi namoz oʻqish uchun turganlarida, namozlarini ikki yengil rakaat bilan boshlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси намоз ўқиш учун турганларида, намозларини икки енгил ракаат билан бошлар эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَنْبَأَنَا مُغِيرَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ لِأَهْلِ بَيْتٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فِي الرُّقْيَةِ مِنْ كُلِّ ذِي حُمَةٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ansorlardan boʻlgan bir oila ahliga har qanday zaharli (jonzot chaqishi)dan ruqya qilishga ruxsat berdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бўлган бир оила аҳлига ҳар қандай заҳарли (жонзот чақиши)дан руқя қилишга рухсат бердилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَنْبَأَنَا خَالِدٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَعَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ التَّطَوُّعِ فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا فِي بَيْتِي ثُمَّ يَخْرُجُ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى بَيْتِي فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى بَيْتِهِ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي بِهِمْ الْعِشَاءَ ثُمَّ يَدْخُلُ بَيْتِي فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍ فِيهِنَّ الْوَتْرُ وَكَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا جَالِسًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ وَكَانَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَخْرُجُ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ صَلَاةَ الْفَجْرِ
Abdulloh ibn Shaqiq aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺning nafl namozlari haqida soʻradim. Shunda u: «U zot peshindan oldin uyimda toʻrt rakaat oʻqir, soʻng chiqib odamlarga (imom boʻlib) namoz oʻqir, soʻng uyimga qaytib ikki rakaat oʻqir edilar. Shomni odamlarga oʻqir, soʻng uylariga qaytib ikki rakaat oʻqir edilar. Xuftonni ularga oʻqir, soʻng uyimga kirib ikki rakaat oʻqir edilar. Kechasi toʻqqiz rakaat oʻqir, ularning ichida vitr ham bor edi. Kechasi uzoq vaqt tik turib, kechasi uzoq vaqt oʻtirib oʻqir edilar. Tik turib qiroat qilsalar, tik turgan holda ruku va sajda qilar, oʻtirib qiroat qilsalar, oʻtirgan holda ruku va sajda qilar edilar. Tong otganda ikki rakaat oʻqir, soʻng chiqib odamlarga bomdod namozini oʻqir edilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Шақиқ айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг нафл намозлари ҳақида сўрадим. Шунда у: «У зот пешиндан олдин уйимда тўрт ракаат ўқир, сўнг чиқиб одамларга (имом бўлиб) намоз ўқир, сўнг уйимга қайтиб икки ракаат ўқир эдилар. Шомни одамларга ўқир, сўнг уйларига қайтиб икки ракаат ўқир эдилар. Хуфтонни уларга ўқир, сўнг уйимга кириб икки ракаат ўқир эдилар. Кечаси тўққиз ракаат ўқир, уларнинг ичида витр ҳам бор эди. Кечаси узоқ вақт тик туриб, кечаси узоқ вақт ўтириб ўқир эдилар. Тик туриб қироат қилсалар, тик турган ҳолда руку ва сажда қилар, ўтириб қироат қилсалар, ўтирган ҳолда руку ва сажда қилар эдилар. Тонг отганда икки ракаат ўқир, сўнг чиқиб одамларга бомдод намозини ўқир эдилар», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْتِلُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيَّقَالَ مَسْرُوقٌ فَسَمِعْتُ تَصْفِيقَهَا بِيَدَيْهَا مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ وَهِيَ تُحَدِّثُ بِذَلِكَ ثُمَّ تُقِيمُ فِينَا حَلَالًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ qurbonliklarining qiladalarini (boʻyinbogʻlarini) oʻz qoʻllarim bilan toʻqir edim». Masruq dedi: Men uning parda ortida buni soʻzlab, qoʻllarini bir-biriga urganini eshitdim; soʻng u oramizda ehromsiz (halol) holida turaverdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ қурбонликларининг қиладаларини (бўйинбоғларини) ўз қўлларим билан тўқир эдим». Масруқ деди: Мен унинг парда ортида буни сўзлаб, қўлларини бир-бирига урганини эшитдим; сўнг у орамизда эҳромсиз (ҳалол) ҳолида тураверди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ أَنْبَأَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ الرُّكْبَانُ يَمُرُّونَ بِنَا وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحْرِمَاتٌ فَإِذَا حَاذَوْا بِنَا أَسْدَلَتْ إِحْدَانَا جِلْبَابَهَا مِنْ رَأْسِهَا عَلَى وَجْهِهَا فَإِذَا جَاوَزَنَا كَشَفْنَاهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga ehrom holatida boʻlganimizda, yonimizdan otliqlar oʻtib turardi. Ular bizning roʻparamizga kelganlarida, har birimiz boshidan yuziga jilbobini tushirib olardik. Ular bizdan oʻtib ketganlaridan keyin esa uni ochib qoʻyardik».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эҳром ҳолатида бўлганимизда, ёнимиздан отлиқлар ўтиб турарди. Улар бизнинг рўпарамизга келганларида, ҳар биримиз бошидан юзига жилбобини тушириб олардик. Улар биздан ўтиб кетганларидан кейин эса уни очиб қўярдик».