حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ زَوْجُ بَرِيرَةَ حُرًّا فَلَمَّا أُعْتِقَتْ وَقَالَ مَرَّةً عُتِقَتْ خَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا قَالَتْ وَأَرَادَ أَهْلُهَا أَنْ يَبِيعُوهَا وَيَشْتَرِطُوا الْوَلَاءَ قَالَتْ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا فَالْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bariraning eri ozod (kishi) edi. U ozod qilinganida Rasululloh ﷺ uni ixtiyoriga qoʻydilar, u esa oʻzini ixtiyor qildi. U aytdi: Uning egalari uni sotib, valoni shart qilmoqchi boʻldilar. U aytdi: Men buni Nabiy ﷺga aytdim. U zot: «Uni sotib ol va ozod qil, valo esa ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бариранинг эри озод (киши) эди. У озод қилинганида Расулуллоҳ ﷺ уни ихтиёрига қўйдилар, у эса ўзини ихтиёр қилди. У айтди: Унинг эгалари уни сотиб, валони шарт қилмоқчи бўлдилар. У айтди: Мен буни Набий ﷺга айтдим. У зот: «Уни сотиб ол ва озод қил, вало эса озод қилган кишига тегишлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا شَبِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ بُرٍّ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ u zot dunyodan oʻtgunlariga qadar uch kun ketma-ket bugʻdoy nonidan toʻyib (yegan) emaslar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ у зот дунёдан ўтгунларига қадар уч кун кетма-кет буғдой нонидан тўйиб (еган) эмаслар».
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَزَوَّجَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ وَمَاتَ عَنْهَا وَهِيَ بِنْتُ ثَمَانِ عَشْرَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga u toʻqqiz yoshli qiz boʻlganida uylandilar va u oʻn sakkiz yoshli boʻlganida u zot vafot etdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга у тўққиз ёшли қиз бўлганида уйландилар ва у ўн саккиз ёшли бўлганида у зот вафот этдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَبَلَغَهَا أَنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ الصَّلَاةَ يَقْطَعُهَا الْكَلْبُ وَالْحِمَارُ وَالْمَرْأَةُ قَالَتْ أَلَا أَرَاهُمْ قَدْ عَدَلُونَا بِالْكِلَابِ وَالْحُمُرِ رُبَّمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ وَأَنَا عَلَى السَّرِيرِ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَتَكُونُ لِي الْحَاجَةُ فَأَنْسَلُّ مِنْ قِبَلِ رِجْلِ السَّرِيرِ كَرَاهِيَةَ أَنْ أَسْتَقْبِلَهُ بِوَجْهِي
Oisha (roziyallohu anho)ga baʼzi odamlarning: «Namozni it, eshak va ayol kesadi», deyayotgani yetib bordi. U: «Ular bizni itlar va eshaklarga tenglashtiribdilar-a! Baʼzan Rasululloh ﷺni kechasi namoz oʻqiyotganlarini koʻrardim, men esa karavotda u zot bilan qibla orasida boʻlardim. Hojatim boʻlsa, yuzim bilan u zotga roʻpara boʻlishni yoqtirmay, karavotning oyoq tomonidan sirgʻalib chiqardim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)га баъзи одамларнинг: «Намозни ит, эшак ва аёл кесади», деяётгани етиб борди. У: «Улар бизни итлар ва эшакларга тенглаштирибдилар-а! Баъзан Расулуллоҳ ﷺни кечаси намоз ўқиётганларини кўрардим, мен эса каравотда у зот билан қибла орасида бўлардим. Ҳожатим бўлса, юзим билан у зотга рўпара бўлишни ёқтирмай, каравотнинг оёқ томонидан сирғалиб чиқардим», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُ وَهُوَ صَائِمٌ وَيُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ وَلَكِنَّهُ كَانَ أَمْلَكَكُمْ لِإِرْبِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻzador holatlarida oʻpar va roʻzador holatlarida (ayollariga) tana yaqinlashtirar edilar, lekin u zot sizlarning oranglarda nafsiga eng koʻp egalik qila oladigan kishi edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолатларида ўпар ва рўзадор ҳолатларида (аёлларига) тана яқинлаштирар эдилар, лекин у зот сизларнинг орангларда нафсига энг кўп эгалик қила оладиган киши эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّةً غَنَمًا إِلَى الْبَيْتِ فَقَلَّدَهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bir marta Baytga qoʻylar joʻnatib, ularga boʻyintumor taqdilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бир марта Байтга қўйлар жўнатиб, уларга бўйинтумор тақдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ شَوْكَةٌ فَمَا فَوْقَهَا إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْه بِهَا خَطِيئَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muminga tikan yoki undan ortigʻroq (aziyat) yetsa, albatta, Alloh azza va jalla u sababli uning darajasini koʻtaradi va u sababli undan bir xatosini oʻchiradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муминга тикан ёки ундан ортиғроқ (азият) етса, албатта, Аллоҳ азза ва жалла у сабабли унинг даражасини кўтаради ва у сабабли ундан бир хатосини ўчиради», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ يُشَاكُ بِشَوْكَةٍ فَمَا فَوْقَهَا إِلَّا كُتِبَ لَهُ بِهَا دَرَجَةٌ وَكُفِّرَ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Qaysi bir muminga tikan yoki undan ortigʻroq (aziyat) yetsa, albatta, u sababli unga bir daraja yoziladi va u sababli undan bir xatosi kechiriladi», deganlarini eshitganman.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Қайси бир муминга тикан ёки ундан ортиғроқ (азият) етса, албатта, у сабабли унга бир даража ёзилади ва у сабабли ундан бир хатоси кечирилади», деганларини эшитганман.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ قَالَنَزَلَ بِعَائِشَةَ ضَيْفٌ فَأَمَرَتْ لَهُ بِمِلْحَفَةٍ لَهَا صَفْرَاءَ فَنَامَ فِيهَا فَاحْتَلَمَ فَاسْتَحَى أَنْ يُرْسِلَ بِهَا وَفِيهَا أَثَرُ الِاحْتِلَامِ قَالَ فَغَمَسَهَا فِي الْمَاءِ ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا فَقَالَتْ عَائِشَةُ لِمَ أَفْسَدَ عَلَيْنَا ثَوْبَنَا إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيهِ أَنْ يَفْرُكَهُ بِأَصَابِعِهِ لَرُبَّمَا فَرَكْتُهُ مِنْ ثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصَابِعِي
Hammom (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Oisha (roziyallohu anho)nikiga bir mehmon tushdi. U (Oisha) unga oʻzining sariq choyshabini buyurdi. U unda uxlab, ihtilom boʻldi. Unda ihtilom asari boʻlgan holda uni qaytarib yuborishdan uyaldi-da, uni suvga botirdi, soʻng uni qaytarib yubordi. Shunda Oisha (roziyallohu anho): ‹Nega u bizning kiyimimizni buzdi? Unga barmoqlari bilan ishqalashi kifoya qilar edi. Men Rasululloh ﷺning kiyimidan uni barmoqlarim bilan koʻp marta ishqalaganman›, dedi».Ҳаммом (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Оиша (розияллоҳу анҳо)никига бир меҳмон тушди. У (Оиша) унга ўзининг сариқ чойшабини буюрди. У унда ухлаб, иҳтилом бўлди. Унда иҳтилом асари бўлган ҳолда уни қайтариб юборишдан уялди-да, уни сувга ботирди, сўнг уни қайтариб юборди. Шунда Оиша (розияллоҳу анҳо): ‹Нега у бизнинг кийимимизни бузди? Унга бармоқлари билан ишқалаши кифоя қилар эди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг кийимидан уни бармоқларим билан кўп марта ишқалаганман›, деди».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ وَعَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ يُحَدِّثَانِ ذَاكَ عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ لَا أَحْفَظُ حَدِيثَ هَذَا مِنْ حَدِيثِ هَذَا قَالَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَصْدُرُ النَّاسُ بِنُسُكَيْنِ وَأَصْدُرُ بِنُسُكٍ وَاحِدٍ قَالَ انْتَظِرِي فَإِذَا طَهُرْتِ فَاخْرُجِي إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهِلِّي مِنْهُ ثُمَّ الْقَيْنَا وَقَالَ مَرَّةً ثُمَّ وَافِينَا بِجَبَلِ كَذَا وَكَذَا قَالَ أَظُنُّهُ قَالَ كَذَا وَلَكِنَّهَا عَلَى قَدْرِ نَصَبِكِ أَوْ قَدْرِ نَفَقَتِكِ أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Yo Rasululloh, odamlar ikki ibodat bilan qaytadilaru men bitta ibodat bilan qaytamanmi?» dedim. U zot: «Kutib tur; poklanganingda Tanʼimga chiq va u yerdan ehromga kir, soʻng bizga uchra», — bir marta: «soʻng bizga falon-falon togʻ oldida yetib kel», — dedilar. (Roviy) aytdi: Oʻylashimcha, u shunday dedi. «Lekin u (savob) chekkan mashaqqating miqdoricha», yoki: «sarflagan xarajating miqdoricha boʻladi», (dedilar), yoki Rasululloh ﷺ aytganlaridek.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Ё Расулуллоҳ, одамлар икки ибодат билан қайтадилару мен битта ибодат билан қайтаманми?» дедим. У зот: «Кутиб тур; покланганингда Танъимга чиқ ва у ердан эҳромга кир, сўнг бизга учра», — бир марта: «сўнг бизга фалон-фалон тоғ олдида етиб кел», — дедилар. (Ровий) айтди: Ўйлашимча, у шундай деди. «Лекин у (савоб) чеккан машаққатинг миқдорича», ёки: «сарфлаган харажатинг миқдорича бўлади», (дедилар), ёки Расулуллоҳ ﷺ айтганларидек.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَبَلَغَ عَائِشَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يَأْمُرُ النِّسَاءَ إِذَا اغْتَسَلْنَ أَنْ يَنْقُضْنَ رُءُوسَهُنَّ فَقَالَتْ يَا عَجَبًا لِابْنِ عَمْرٍو وَهُوَ يَأْمُرُ النِّسَاءَ إِذَا اغْتَسَلْنَ أَنْ يَنْقُضْنَ رُءُوسَهُنَّ أَفَلَا يَأْمُرُهُنَّ أَنْ يَحْلِقْنَ لَقَدْ كُنْتُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَغْتَسِلُ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ فَمَا أَزِيدُ عَلَى أَنْ أُفْرِغَ عَلَى رَأْسِي ثَلَاثَ إِفْرَاغَاتٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Unga — Abdulloh ibn Amr ayollarni, ular gʻusl qilganlarida, boshlaridagi (oʻrimlarni) yozishga buyurayapti degan (xabar) — yetdi. Shunda u: «Ibn Amrdan hayron qoldim! U ayollarni, gʻusl qilganlarida, boshlarini yozishga buyurayapti; ularni boshlarini qirishga buyurmaydimi?! Albatta men va Rasululloh ﷺ bitta idishdan gʻusl qilar edik; va men boshimga uch marta (suv) quyishdan ortiq (narsa) qilmas edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унга — Абдуллоҳ ибн Амр аёлларни, улар ғусл қилганларида, бошларидаги (ўримларни) ёзишга буюраяпти деган (хабар) — етди. Шунда у: «Ибн Амрдан ҳайрон қолдим! У аёлларни, ғусл қилганларида, бошларини ёзишга буюраяпти; уларни бошларини қиришга буюрмайдими?! Албатта мен ва Расулуллоҳ ﷺ битта идишдан ғусл қилар эдик; ва мен бошимга уч марта (сув) қуйишдан ортиқ (нарса) қилмас эдим», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجْنِبُ ثُمَّ يَنَامُ وَلَا يَمَسُّ مَاءً حَتَّى يَقُومَ بَعْدَ ذَلِكَ فَيَغْتَسِلَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ junub boʻlar, soʻng suvga tegmasdan uxlar, keyinroq turib gʻusl qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жунуб бўлар, сўнг сувга тегмасдан ухлар, кейинроқ туриб ғусл қилар эдилар.
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ كَيْفَ كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ وَأَيُّكُمْ يَسْتَطِيعُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَطِيعُ كَانَ عَمَلُهُ دِيمَةً
Alqama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺning namozlari qanday edi?» deb soʻradim. U: «Sizlardan qaysingiz Rasululloh ﷺ qodir boʻlgan narsaga qodir boʻla olasiz? Uning ameli doimiy (bir meʼyorda) edi», dedi.Алқама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари қандай эди?» деб сўрадим. У: «Сизлардан қайсингиз Расулуллоҳ ﷺ қодир бўлган нарсага қодир бўла оласиз? Унинг амели доимий (бир меъёрда) эди», деди.
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي يَتَأَوَّلُ الْقُرْآنَ
(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) Rasululloh ﷺ rukuʼ va sajdalarida «Subhonaka-llohumma robbano va bihamdik, allohummagʻfirlii (Pokim Sen, ey Allohim, Robbimiz, va Senga hamd bilan (tasbeh aytaman); Allohim, meni magʻfirat qil)» (deb) koʻp aytar edilar — (bu bilan u zot) Qurʼonni taʼvil (ado) qilar edilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ рукуъ ва саждаларида «Субҳонака-ллоҳумма роббано ва биҳамдик, аллоҳуммағфирлии (Поким Сен, эй Аллоҳим, Роббимиз, ва Сенга ҳамд билан (тасбеҳ айтаман); Аллоҳим, мени мағфират қил)» (деб) кўп айтар эдилар — (бу билан у зот) Қуръонни таъвил (адо) қилар эдилар.
حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَرْسَلَ أَبِي امْرَأَةً إِلَى عَائِشَةَيَسْأَلُهَا أَيُّ الصَّلَاةِ كَانَتْ أَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُوَاظِبَ عَلَيْهَا قَالَتْ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا يُطِيلُ فِيهِنَّ الْقِيَامَ وَيُحْسِنُ فِيهِنَّ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَأَمَّا مَا لَمْ يَكُنْ يَدَعُ صَحِيحًا وَلَا مَرِيضًا وَلَا غَائِبًا وَلَا شَاهِدًا فَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ
Qobusning otasi aytadi: Otam Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga bir ayolni yuborib, undan Rasululloh ﷺ qaysi namozni doimiy oʻqishni koʻproq yaxshi koʻrganlarini soʻratdi. U: «Peshindan oldin toʻrt rakaat oʻqir, ularda qiyomni uzoq qilib, rukuʼ va sajdalarini goʻzal bajarar edilar. Sogʻ boʻlsinlar yoki bemor, safarda boʻlsinlar yoki muqim — tark etmagan (namozlari) esa bomdoddan oldingi ikki rakaat edi», dedi.Қобуснинг отаси айтади: Отам Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига бир аёлни юбориб, ундан Расулуллоҳ ﷺ қайси намозни доимий ўқишни кўпроқ яхши кўрганларини сўратди. У: «Пешиндан олдин тўрт ракаат ўқир, уларда қиёмни узоқ қилиб, рукуъ ва саждаларини гўзал бажарар эдилар. Соғ бўлсинлар ёки бемор, сафарда бўлсинлар ёки муқим — тарк этмаган (намозлари) эса бомдоддан олдинги икки ракаат эди», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَقَبَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ وَهُوَ مَيِّتٌ حَتَّى رَأَيْتُ الدُّمُوعَ تَسِيلُ عَلَى وَجْهِهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytadilar: Men Rasululloh ﷺni Usmon ibn Mazʼunni vafot etgan holida oʻpayotganlarini koʻrdim, hatto koʻz yoshlari yuzlariga oqayotganini ham koʻrdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтадилар: Мен Расулуллоҳ ﷺни Усмон ибн Мазъунни вафот этган ҳолида ўпаётганларини кўрдим, ҳатто кўз ёшлари юзларига оқаётганини ҳам кўрдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي حَزْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُصَلَّى بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا وَهُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ
Abdulloh ibn Muhammad aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deyayotganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Taom hozir boʻlib turganda ham, kishini ikki nopok (siydik va axlat) qistab turganda ham namoz oʻqilmaydi», deb aytayotganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Таом ҳозир бўлиб турганда ҳам, кишини икки нопок (сийдик ва ахлат) қистаб турганда ҳам намоз ўқилмайди», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَيْءٍ مِنْ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مُعَاهَدَةً مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ nafl namozlarning birortasiga ham bomdoddan oldingi ikki rakaatga rioya qilganlaridek qattiq rioya qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нафл намозларнинг бирортасига ҳам бомдоддан олдинги икки ракаатга риоя қилганларидек қаттиқ риоя қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَتْ فَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا كَانَ قَدْرَ مَا يَنْزِلُ هَذَا وَيَرْقَى هَذَا
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Albatta, Bilol kechasi azon aytadi. Bas, Ibn Ummu Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar». (Oisha) aytdi: Men ularning ikkovi orasida faqat biri (minoradan) tushib, ikkinchisi koʻtariladigan qadar (vaqt) boʻlganini bilaman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Албатта, Билол кечаси азон айтади. Бас, Ибн Умму Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар». (Оиша) айтди: Мен уларнинг иккови орасида фақат бири (минорадан) тушиб, иккинчиси кўтариладиган қадар (вақт) бўлганини биламан.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْبِئْسَمَا عَدَلْتُمُونَا بِالْكَلْبِ وَالْحِمَارِ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ غَمَزَ يَعْنِي رِجْلِي فَضَمَمْتُهَا إِلَيَّ ثُمَّ يَسْجُدُ
Qosim (rahimahulloh) Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi. U (Oisha) aytadilar: Bizni eshak va itga tenglashtirganingiz qanchalik yomon! Darhaqiqat, men Rasululloh ﷺni namoz oʻqiyotganlarini, men esa u zotning oldida koʻndalang boʻlib (yotganimni) koʻrganman. U zot sajda qilmoqchi boʻlganlarida, oyogʻimga ishora qilardilar (yengilgina turtardilar), men uni oʻzimga tortib olardim, soʻng u zot sajda qilardilar.Қосим (раҳимаҳуллоҳ) Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади. У (Оиша) айтадилар: Бизни эшак ва итга тенглаштирганингиз қанчалик ёмон! Дарҳақиқат, мен Расулуллоҳ ﷺни намоз ўқиётганларини, мен эса у зотнинг олдида кўндаланг бўлиб (ётганимни) кўрганман. У зот сажда қилмоқчи бўлганларида, оёғимга ишора қилардилар (енгилгина туртардилар), мен уни ўзимга тортиб олардим, сўнг у зот сажда қилардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا مَالِكٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْرُمُ مِنْ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنْ الْوِلَادَةِقَالَ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Tugʻilish sababli harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi», dedilar. (Molik) aytdi: Menga Abdulloh ibn Abu Bakr Amradan, u Oishadan, u Nabiy ﷺdan shuning oʻxshashini hadis aytdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Туғилиш сабабли ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади», дедилар. (Молик) айтди: Менга Абдуллоҳ ибн Абу Бакр Амрадан, у Оишадан, у Набий ﷺдан шунинг ўхшашини ҳадис айтди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْفَقَتْ وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ إِذَا أَطْعَمَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيةَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا غَيْرَ مُفْسِدَةٍ كَانَ لَهَا أَجْرُهَا وَلَهُ مِثْلُ ذَلِكَ بِمَا كَسَبَ وَلَهَا بِمَا أَنْفَقَتْ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol xarj qilsa» — Ibn Numayr: «Ayol eri uyidan (birovga) yedirsa», dedi; Abu Muoviya esa: «Ayol buzgʻunchilik qilmagan holda eri uyidan xarj qilsa» — dedi — «unga oʻz ajri boʻladi, eriga esa kasb qilgani uchun shunga oʻxshash (ajr), ayolga xarj qilgani uchun (ajr), xazinabonga ham xuddi shunday (ajr) boʻladi», dedilar. Abu Muoviya: «Ularning ajrlaridan hech narsa kamaymagan holda», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл харж қилса» — Ибн Нумайр: «Аёл эри уйидан (бировга) едирса», деди; Абу Муовия эса: «Аёл бузғунчилик қилмаган ҳолда эри уйидан харж қилса» — деди — «унга ўз ажри бўлади, эрига эса касб қилгани учун шунга ўхшаш (ажр), аёлга харж қилгани учун (ажр), хазинабонга ҳам худди шундай (ажр) бўлади», дедилар. Абу Муовия: «Уларнинг ажрларидан ҳеч нарса камаймаган ҳолда», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُرَيْحُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَتْنِى عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَالْمَوْتُ قَبْلَ لِقَاءِ اللَّهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh azza va jallaga uchrashishni sevsa, Alloh ham unga uchrashishni sevadi. Kim Allohga uchrashishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga uchrashishni yomon koʻradi. Oʻlim esa Allohga uchrashishdan oldindir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ азза ва жаллага учрашишни севса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни севади. Ким Аллоҳга учрашишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни ёмон кўради. Ўлим эса Аллоҳга учрашишдан олдиндир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ جَابِرِ بْنِ صُبْحٍ قَالَ سَمِعْتُ خِلَاسًا قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَبِيتُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الشِّعَارِ الْوَاحِدِ وَأَنَا طَامِثٌ حَائِضٌ قَالَتْ فَإِنْ أَصَابَهُ مِنِّي شَيْءٌ غَسَلَهُ لَمْ يَعْدُ مَكَانَهُ وَصَلَّى فِيهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men hayzli, oyboshi vaqtida boʻlganimda ham men bilan Rasululloh ﷺ bitta ich kiyim (choyshab) ichida tunar edik. (Oisha) aytdi: Agar u zotga mendan biror narsa tegib qolsa, u zot faqat oʻsha joyini yuvar, undan oshirmas, soʻng oʻsha kiyimda namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ҳайзли, ойбоши вақтида бўлганимда ҳам мен билан Расулуллоҳ ﷺ битта ич кийим (чойшаб) ичида тунар эдик. (Оиша) айтди: Агар у зотга мендан бирор нарса тегиб қолса, у зот фақат ўша жойини ювар, ундан оширмас, сўнг ўша кийимда намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُ أَوْ يُقَبِّلُنِي وَهُوَ صَائِمٌ وَأَيُّكُمْ كَانَ أَمْلَكَ لِإِرْبِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda oʻpar edilar — yoki: meni oʻpar edilar. Sizlardan qaysingiz Rasululloh ﷺdan koʻra oʻz nafsini yaxshiroq tuta olardi?Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда ўпар эдилар — ёки: мени ўпар эдилар. Сизлардан қайсингиз Расулуллоҳ ﷺдан кўра ўз нафсини яхшироқ тута оларди?
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعَوِّذُ بَعْضَ أَهْلِهِ يَمْسَحُهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ أَذْهِبْ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ وَاشْفِ إِنَّكَ أَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًاقَالَ فَذَكَرْتُهُ لِمَنْصُورٍ فَحَدَّثَنِي عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻz ahlidan baʼzisiga oʻng qoʻllari bilan silagan holda panoh tilab: «Azhibil-baʼs, Robban-nos, vashfi, innaka Antash-Shofiy, lo shifoʼa illo shifoʼuk, shifoʼan lo yugʻodiru saqaman (Dardni ketkaz, ey odamlar Robbi, shifo ber; Shifo beruvchi Sensan, Sening shifoyingdan boshqa shifo yoʻq; hech qanday kasallik qoldirmaydigan shifo ber)», der edilar. (Roviy) aytdi: Men buni Mansurga aytdim, u menga Ibrohimdan, u Masruqdan, u Oishadan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўз аҳлидан баъзисига ўнг қўллари билан силаган ҳолда паноҳ тилаб: «Азҳибил-баъс, Роббан-нос, вашфи, иннака Анташ-Шофий, ло шифўа илло шифўук, шифўан ло юғодиру сақаман (Дардни кетказ, эй одамлар Робби, шифо бер; Шифо берувчи Сенсан, Сенинг шифойингдан бошқа шифо йўқ; ҳеч қандай касаллик қолдирмайдиган шифо бер)», дер эдилар. (Ровий) айтди: Мен буни Мансурга айтдим, у менга Иброҳимдан, у Масруқдан, у Оишадан шунга ўхшашини ривоят қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَلَا شَاةً وَلَا بَعِيرًا وَلَا أَوْصَى بِشَيْءٍحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ طَعَامِ زَوْجِهَا فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَقَالَ لَا يَنْقُصُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ شَيْئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ na bir dinor, na bir dirham, na bir qoʻy, na bir tuya qoldirdilar va biror narsa haqida vasiyat ham qilmadilar». Abdurrazzoq Sufyondan, u Aʼmashdan, u Shaqiqdan, u Masruqdan, u Oishadan, u Nabiy ﷺdan: «Ayol eri taomidan xarj qilsa...» deb, uning maʼnosini zikr qildi va: «Ularning biri ikkinchisining (ajridan) hech narsani kamaytirmaydi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ на бир динор, на бир дирҳам, на бир қўй, на бир туя қолдирдилар ва бирор нарса ҳақида васият ҳам қилмадилар». Абдурраззоқ Суфёндан, у Аъмашдан, у Шақиқдан, у Масруқдан, у Оишадан, у Набий ﷺдан: «Аёл эри таомидан харж қилса...» деб, унинг маъносини зикр қилди ва: «Уларнинг бири иккинчисининг (ажридан) ҳеч нарсани камайтирмайди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَتْ عَلَيْهَا يَهُودِيَّةٌ اسْتَوْهَبَتْهَا طِيبًا فَوَهَبَتْ لَهَا عَائِشَةُ فَقَالَتْ أَجَارَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالَتْ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ حَتَّى جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِلْقَبْرِ عَذَابًا قَالَ نَعَمْ إِنَّهُمْ لَيُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ عَذَابًا تَسْمَعُهُ الْبَهَائِمُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning huzuriga bir yahudiy ayol kirib, undan atir soʻradi. Oisha unga (atir) berdi. Shunda u ayol: «Alloh seni qabr azobidan asrasin», dedi. (Oisha) aytdi: Bu narsa qalbimga tushib qoldi; nihoyat Rasululloh ﷺ kelganlarida buni u zotga aytdim va: «Yo Rasululloh, qabrning azobi bormi?» dedim. U zot: «Ha, albatta ular oʻz qabrlarida shunday azoblanadilarki, uni hayvonlar eshitadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг ҳузурига бир яҳудий аёл кириб, ундан атир сўради. Оиша унга (атир) берди. Шунда у аёл: «Аллоҳ сени қабр азобидан асрасин», деди. (Оиша) айтди: Бу нарса қалбимга тушиб қолди; ниҳоят Расулуллоҳ ﷺ келганларида буни у зотга айтдим ва: «Ё Расулуллоҳ, қабрнинг азоби борми?» дедим. У зот: «Ҳа, албатта улар ўз қабрларида шундай азобланадиларки, уни ҳайвонлар эшитади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ فَأَغْلَظَ لَهُمَا وَسَبَّهُمَا قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمَنْ أَصَابَ مِنْكَ خَيْرًا مَا أَصَابَ هَذَانِ مِنْكَ خَيْرًا قَالَتْ فَقَالَ أَوَمَا عَلِمْتِ مَا عَاهَدْتُ عَلَيْهِ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ أَوْ جَلَدْتُهُ أَوْ لَعَنْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ مَغْفِرَةً وَعَافِيَةً وَكَذَا وَكَذَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga ikki kishi kirdi, u zot ularga qattiq muomala qilib, ularni soʻkdilar. (Oisha) aytdi: Men: «Yo Rasululloh, sizdan yaxshilik topgan kishilar (bor); bu ikkovi esa sizdan yaxshilik topmadi», dedim. Shunda u zot: «Men Robbim azza va jalla bilan nimaga ahdlashganimni bilmaysanmi? Men: ‹Allohim, qaysi bir moʻminni soʻkkan yoki uni urgan yoxud laʼnat qilgan boʻlsam, buni unga magʻfirat va ofiyat qil, va shunday-shunday (qil)›, deb aytganman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига икки киши кирди, у зот уларга қаттиқ муомала қилиб, уларни сўкдилар. (Оиша) айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, сиздан яхшилик топган кишилар (бор); бу иккови эса сиздан яхшилик топмади», дедим. Шунда у зот: «Мен Роббим азза ва жалла билан нимага аҳдлашганимни билмайсанми? Мен: ‹Аллоҳим, қайси бир мўминни сўккан ёки уни урган ёхуд лаънат қилган бўлсам, буни унга мағфират ва офият қил, ва шундай-шундай (қил)›, деб айтганман», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَمْرٍ فَتَنَزَّهَ عَنْهُ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَضِبَ حَتَّى بَانَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ قَوْمٍ يَرْغَبُونَ عَمَّا رُخِّصَ لِي فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأَنَا أَعْلَمُهُمْ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَأَشَدُّهُمْ لَهُ خَشْيَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ishga (uni qilishga) ruxsat berdilar, lekin odamlardan baʼzilari undan (taqvo niyatida) tiyilib qoldilar. Bu xabar Nabiy ﷺga yetib bordi, shunda u zot shu qadar gʻazablandilarki, hatto gʻazab yuzlarida bilinib qoldi. Soʻng (u zot): «Menga ruxsat berilgan narsadan baʼzi qavmlar tiyilishlariga nima boʻldi? Allohga qasamki, men ulardan koʻra Allohni yaxshiroq bilaman va undan koʻproq qoʻrqaman», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ишга (уни қилишга) рухсат бердилар, лекин одамлардан баъзилари ундан (тақво ниятида) тийилиб қолдилар. Бу хабар Набий ﷺга етиб борди, шунда у зот шу қадар ғазабландиларки, ҳатто ғазаб юзларида билиниб қолди. Сўнг (у зот): «Менга рухсат берилган нарсадан баъзи қавмлар тийилишларига нима бўлди? Аллоҳга қасамки, мен улардан кўра Аллоҳни яхшироқ биламан ва ундан кўпроқ қўрқаман», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ فَلَمْ يَعْدُدْهَا عَلَيْنَا شَيْئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyor qilishga (qoʻydilar), biz u zotni ixtiyor qildik, u zot bunda bizning zimmamizga hech narsani (taloq deb) hisoblamadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёр қилишга (қўйдилар), биз у зотни ихтиёр қилдик, у зот бунда бизнинг зиммамизга ҳеч нарсани (талоқ деб) ҳисобламадилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَوِّذُ بِهَذِهِ الْكَلِمَاتِ أَذْهِبْ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ اشْفِ وَأَنْتَ الشَّافِي لَا شِفَاءَ إِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا قَالَتْ فَلَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَخَذْتُ بِيَدِهِ فَجَعَلْتُ أَمْسَحُهُ بِهَا وَأَقُولُهَا قَالَتْ فَنَزَعَ يَدَهُ مِنِّي ثُمَّ قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَأَلْحِقْنِي بِالرَّفِيقِ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَتْ فَكَانَ هَذَا آخِرَ مَا سَمِعْتُ مِنْ كَلَامِهِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا عَادَ مَرِيضًا مَسَحَهُ بِيَدِهِ وَقَالَ أَذْهِبْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ushbu kalimalar bilan panoh tilar edilar: «Azhibil-baʼs, Robban-nos, ishfi, va Antash-Shofiy, lo shifoʼa illo shifoʼuk, shifoʼan lo yugʻodiru saqaman (Dardni ketkaz, ey odamlar Robbi; shifo ber, Shifo beruvchi Sensan; Sening shifoyingdan boshqa shifo yoʻqdir; hech qanday kasallik qoldirmaydigan shifo ber)». (Oisha) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasalliklarida ogʻirlashganlarida, men u zotning qoʻllaridan ushlab, uni silar va shu (duo)ni oʻqir edim. (Oisha) aytdi: U zot qoʻllarini mendan tortib olib: «Robbim, meni magʻfirat qil va meni (oliy) hamrohga qoʻshgin», dedilar. Abu Muoviya aytdi: (Oisha) dedi: Mana shu men u zotning soʻzlaridan eshitgan eng oxirgisi boʻldi. Ibn Jaʼfar aytdi: Nabiy ﷺ bemorni koʻrgani borganlarida uni qoʻllari bilan silar va: «Azhib...» — der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ушбу калималар билан паноҳ тилар эдилар: «Азҳибил-баъс, Роббан-нос, ишфи, ва Анташ-Шофий, ло шифўа илло шифўук, шифўан ло юғодиру сақаман (Дардни кетказ, эй одамлар Робби; шифо бер, Шифо берувчи Сенсан; Сенинг шифойингдан бошқа шифо йўқдир; ҳеч қандай касаллик қолдирмайдиган шифо бер)». (Оиша) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликларида оғирлашганларида, мен у зотнинг қўлларидан ушлаб, уни силар ва шу (дуо)ни ўқир эдим. (Оиша) айтди: У зот қўлларини мендан тортиб олиб: «Роббим, мени мағфират қил ва мени (олий) ҳамроҳга қўшгин», дедилар. Абу Муовия айтди: (Оиша) деди: Мана шу мен у зотнинг сўзларидан эшитган энг охиргиси бўлди. Ибн Жаъфар айтди: Набий ﷺ беморни кўргани борганларида уни қўллари билан силар ва: «Азҳиб...» — дер эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَرَقَهَا سَارِقٌ فَدَعَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسَبِّخِي عَنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning biror narsasi oʻgʻirlanib, u (oʻgʻrining) yomonligini tilab, qargʻay boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Uning (gunohini) yengillatib yuborma», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг бирор нарсаси ўғирланиб, у (ўғрининг) ёмонлигини тилаб, қарғай бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Унинг (гуноҳини) енгиллатиб юборма», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ ثَابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَتْ قُلْتُ إِنِّي حَائِضٌ قَالَ إِنَّ حَيْضَتَكِ لَيْسَتْ فِي يَدِكِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Masjiddan menga xumra (joynamoz)ni olib ber», dedilar. (Oisha) aytdi: Men: «Men hayzliman», dedim. U zot: «Hayzing qoʻlingda emas-ku», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Масжиддан менга хумра (жойнамоз)ни олиб бер», дедилар. (Оиша) айтди: Мен: «Мен ҳайзлиман», дедим. У зот: «Ҳайзинг қўлингда эмас-ку», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَيَحْيَى الْمَعْنَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي عَمْرٍو مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَأْمِرُوا النِّسَاءَ فِي أَبْضَاعِهِنَّ قَالَ قِيلَ فَإِنَّ الْبِكْرَ تَسْتَحْيِي أَنْ تَكَلَّمَ قَالَ سُكُوتُهَا إِذْنُهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayollardan oʻz (nikohlari) haqida izn soʻranglar», dedilar. (Roviy) aytdi: «Bokira qiz gapirishdan uyaladi-ku», deyildi. U zot: «Uning sukuti — uning iznidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёллардан ўз (никоҳлари) ҳақида изн сўранглар», дедилар. (Ровий) айтди: «Бокира қиз гапиришдан уялади-ку», дейилди. У зот: «Унинг сукути — унинг изнидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ثَقُلَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ هَذَا قُلْنَا يَوْمُ الِاثْنَيْنِ قَالَ فَأَيُّ يَوْمٍ قُبِضَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْنَا قُبِضَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِقَالَ فَإِنِّي أَرْجُو مَا بَيْنِي وَبَيْنَ اللَّيْلِ قَالَتْ وَكَانَ عَلَيْهِ ثَوْبٌ فِيهِ رَدْعٌ مِنْ مِشْقٍ فَقَالَ إِذَا أَنَا مِتُّ فَاغْسِلُوا ثَوْبِي هَذَا وَضُمُّوا إِلَيْهِ ثَوْبَيْنِ جَدِيدَيْنِ فَكَفِّنُونِي فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ فَقُلْنَا أَفَلَا نَجْعَلُهَا جُدُدًا كُلَّهَا قَالَ فَقَالَ لَا إِنَّمَا هُوَ لِلْمُهْلَةِ قَالَتْ فَمَاتَ لَيْلَةَ الثُّلَاثَاءِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakrning holi ogʻirlashganida, u: «Bugun qaysi kun?» dedi. Biz: «Dushanba kuni», dedik. U: «Rasululloh ﷺ qaysi kuni vafot etgan edilar?» dedi. Biz: «Dushanba kuni vafot etganlar», dedik. U: «Men oʻzim bilan kecha orasidagi (vaqtdan) umid qilaman», dedi. (Oisha) aytdi: Uning ustida qizil boʻyoq izi bor bir kiyim bor edi. U: «Men oʻlsam, mana shu kiyimimni yuvinglar va unga ikkita yangi kiyim qoʻshib, meni uch kiyimga kafanlanglar», dedi. Biz: «Hammasini yangi qilsak boʻlmaydimi?» dedik. U: «Yoʻq, u faqat (tuproqda) chirish uchundir», dedi. (Oisha) aytdi: U seshanba kechasi vafot etdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Бакрнинг ҳоли оғирлашганида, у: «Бугун қайси кун?» деди. Биз: «Душанба куни», дедик. У: «Расулуллоҳ ﷺ қайси куни вафот этган эдилар?» деди. Биз: «Душанба куни вафот этганлар», дедик. У: «Мен ўзим билан кеча орасидаги (вақтдан) умид қиламан», деди. (Оиша) айтди: Унинг устида қизил бўёқ изи бор бир кийим бор эди. У: «Мен ўлсам, мана шу кийимимни ювинглар ва унга иккита янги кийим қўшиб, мени уч кийимга кафанланглар», деди. Биз: «Ҳаммасини янги қилсак бўлмайдими?» дедик. У: «Йўқ, у фақат (тупроқда) чириш учундир», деди. (Оиша) айтди: У сешанба кечаси вафот этди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلَاثُ قَضِيَّاتٍ أَرَادَ أَهْلُهَا أَنْ يَبِيعُوهَا وَيَشْتَرِطُوا الْوَلَاءَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ قَالَ وَعُتِقَتْ فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا قَالَتْ وَكَانَ النَّاسُ يَتَصَدَّقُونَ عَلَيْهَا فَتُهْدِي لَنَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَهُوَ لَكُمْ هَدِيَّةٌ فَكُلُوهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barirada uchta masala boʻldi: egalari uni sotib, valosini shart qilmoqchi boʻldilar. Men buni Nabiy ﷺga aytdim. (U zot): «Uni sotib ol va ozod qil, chunki valo faqat ozod qilgan kishiga tegishli», dedilar. (Roviy) aytdi: U ozod boʻldi va Rasululloh ﷺ uni (eri bilan nikohda qolish-qolmaslik) ixtiyoriga qoʻydilar, u oʻzini ixtiyor qildi. (Oisha) aytdi: Odamlar unga sadaqa berar, u esa bizga hadya qilar edi. Men buni Nabiy ﷺga aytdim. (U zot): «U (taom) unga sadaqa, sizlarga esa hadyadir, shuni yenglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барирада учта масала бўлди: эгалари уни сотиб, валосини шарт қилмоқчи бўлдилар. Мен буни Набий ﷺга айтдим. (У зот): «Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишига тегишли», дедилар. (Ровий) айтди: У озод бўлди ва Расулуллоҳ ﷺ уни (эри билан никоҳда қолиш-қолмаслик) ихтиёрига қўйдилар, у ўзини ихтиёр қилди. (Оиша) айтди: Одамлар унга садақа берар, у эса бизга ҳадя қилар эди. Мен буни Набий ﷺга айтдим. (У зот): «У (таом) унга садақа, сизларга эса ҳадядир, шуни енглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ وَابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمِنْ كُلِّ اللَّيْلِ قَدْ أَوْتَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْتَهَى وِتْرُهُ إِلَى السَّحَرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kechaning har bir (qismi)da vitr oʻqigan — vitrlari sahar (vaqti)ga (qadar) yetib borgan».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кечанинг ҳар бир (қисми)да витр ўқиган — витрлари саҳар (вақти)га (қадар) етиб борган».
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ امْرَأَةٌ تَدْخُلُ عَلَيْهَا تَذْكُرُ مِنْ اجْتِهَادِهَا قَالَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَا دُووِمَ عَلَيْهِ وَإِنْ قَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning huzuriga bir ayol kirib turar, uning (koʻp) ibodat qilishi zikr qilinar edi. (Roviy) aytdi: Buni Nabiy ﷺga aytishdi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh azza va jallaga eng suyukli din (amal) — oz boʻlsa ham, unga doimiy amal qilinganidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг ҳузурига бир аёл кириб турар, унинг (кўп) ибодат қилиши зикр қилинар эди. (Ровий) айтди: Буни Набий ﷺга айтишди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жаллага энг суюкли дин (амал) — оз бўлса ҳам, унга доимий амал қилинганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمِيصَةٌ فَأَعْطَاهَا أَبَا جَهْمَةَ وَأَخَذَ أَنْبِجَانِيَّةً لَهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْخَمِيصَةَ هِيَ خَيْرٌ مِنْ الْأَنْبِجَانِيَّةِ قَالَ فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ أَنْظُرُ إِلَى عَلَمِهَا فِي الصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning naqshli bir xamisa (chopon)lari bor edi; u zot uni Abu Jahmga berib, uning anbijoniysini (naqshsiz qoʻpol matosini) oldilar. Shunda: «Yo Rasululloh, xamisa anbijoniydan yaxshiroq edi-ku», deyishdi. (Roviy) aytdi: U zot: «Men namozda uning naqshiga qarab qoldim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг нақшли бир хамиса (чопон)лари бор эди; у зот уни Абу Жаҳмга бериб, унинг анбижонийсини (нақшсиз қўпол матосини) олдилар. Шунда: «Ё Расулуллоҳ, хамиса анбижонийдан яхшироқ эди-ку», дейишди. (Ровий) айтди: У зот: «Мен намозда унинг нақшига қараб қолдим», дедилар.