حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَدَّنَ وَثَقُلَ يَقْرَأُ مَا شَاءَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا غَبَرَ مِنْ السُّورَةِ ثَلَاثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهَا ثُمَّ سَجَدَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tanalari toʻlishib, ogʻirlashib qolganlarida, oʻtirgan holda Alloh azza va jalla xohlagan (miqdorda) qiroat qilar, suradan oʻttiz yoki qirq oyat qolganda tik turib, uni qiroat qilar, soʻng sajda qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таналари тўлишиб, оғирлашиб қолганларида, ўтирган ҳолда Аллоҳ азза ва жалла хоҳлаган (миқдорда) қироат қилар, сурадан ўттиз ёки қирқ оят қолганда тик туриб, уни қироат қилар, сўнг сажда қилар эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْتَى بِالصِّبْيَانَ فَيَدْعُو لَهُمْ وَإِنَّهُ أُتِيَ بِصَبِيٍّ فَبَالَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُبُّوا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlariga bolalar keltirilar, u zot ularga duo qilar edilar. Bir bola keltirilib, u zotning ustlariga siyib yubordi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uning ustiga suv quyib yuboringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига болалар келтирилар, у зот уларга дуо қилар эдилар. Бир бола келтирилиб, у зотнинг устларига сийиб юборди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг устига сув қуйиб юборинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا نَزَلَتْ الْآيَاتُ مِنْ آخِرِ الْبَقَرَةِ فِي الرِّبَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَسْجِدِ وَحَرَّمَ التِّجَارَةَ فِي الْخَمْرِحَدَّثَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ سَمِعْتُ أَبَا الضُّحَى مَعْنَاهُ يَعْنِي لَمَّا نَزَلَتْ الْآيَاتُ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Baqara surasining oxiridagi ribo haqidagi oyatlar nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ masjidga chiqib, xamr savdosini harom qildilar. Ibn Jaʼfar Shuʼbadan, u Sulaymondan, u Abu Zuhodan shuning maʼnosini rivoyat qildi, yaʼni: Baqara surasining oxiridagi oyatlar nozil boʻlganida (deb aytdi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бақара сурасининг охиридаги рибо ҳақидаги оятлар нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ масжидга чиқиб, хамр савдосини ҳаром қилдилар. Ибн Жаъфар Шуъбадан, у Сулаймондан, у Абу Зуҳодан шунинг маъносини ривоят қилди, яъни: Бақара сурасининг охиридаги оятлар нозил бўлганида (деб айтди).
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ لَقَدْ جَاءَتْ الْمُجَادِلَةُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُكَلِّمُهُ وَأَنَا فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ مَا أَسْمَعُ مَا تَقُولُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي زَوْجِهَا} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ovozlarni oʻz eshitishi bilan qamrab olgan Allohga hamd boʻlsin! Mujodala qiluvchi ayol Nabiy ﷺ huzuriga kelib, u zot bilan gaplashdi, men esa uy chetida edim va uning nima deyayotganini eshitmasdim. Shunda Alloh azza va jalla: {Alloh eri toʻgʻrisida sen bilan bahslashgan (ayol)ning soʻzini eshitdi} — oyatning oxirigacha — (oyatni) nozil qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Овозларни ўз эшитиши билан қамраб олган Аллоҳга ҳамд бўлсин! Мужодала қилувчи аёл Набий ﷺ ҳузурига келиб, у зот билан гаплашди, мен эса уй четида эдим ва унинг нима деяётганини эшитмасдим. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Аллоҳ эри тўғрисида сен билан баҳслашган (аёл)нинг сўзини эшитди} — оятнинг охиригача — (оятни) нозил қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَ حَمْزَةُ الْأَسْلَمِيُّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ أَسْرُدُ الصَّوْمَ أَفَأَصُومُ فِي السَّفَرِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hamza al-Aslamiy Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men roʻzani uzluksiz tutadigan kishiman, safarda roʻza tutaveraymi?» dedi. (Roviy) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Xohlasang tut, xohlasang roʻzangni och», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳамза ал-Асламий Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен рўзани узлуксиз тутадиган кишиман, сафарда рўза тутаверайми?» деди. (Ровий) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Хоҳласанг тут, хоҳласанг рўзангни оч», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ مَادَّةً وَإِنَّ مَوَادَّ قُرَيْشٍ مَوَالِيهِمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir qavmning bir madadi (suyanchigʻi) bor; Qurayshning madadlari esa ularning mavlolaridir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир қавмнинг бир мадади (суянчиғи) бор; Қурайшнинг мададлари эса уларнинг мавлоларидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ تُبَالَةَ بِنْتِ يَزِيدَ الْعَبْشَمِيَّةِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنَّا نَنْبِذُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سِقَاءٍ فَنَأْخُذُ قَبْضَةً مِنْ زَبِيبٍ أَوْ قَبْضَةً مِنْ تَمْرٍ فَنَطْرَحُهَا فِي السِّقَاءِ ثُمَّ نَصُبُّ عَلَيْهَا الْمَاءَ لَيْلًا فَيَشْرَبُهُ نَهَارًا أَوْ نَهَارًا فَيَشْرَبُهُ لَيْلًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ uchun meshda nabiz (sharbat) tayyorlar edik: bir siqim mayiz yoki bir siqim xurmo olib, uni meshga solar, soʻng ustiga kechasi suv quyar edik — u zot uni kunduzi ichardilar; yoki kunduzi (quyar edik) — u zot uni kechasi ichardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ учун мешда набиз (шарбат) тайёрлар эдик: бир сиқим майиз ёки бир сиқим хурмо олиб, уни мешга солар, сўнг устига кечаси сув қуяр эдик — у зот уни кундузи ичардилар; ёки кундузи (қуяр эдик) — у зот уни кечаси ичардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْقُرَشِيُّ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ائْتِنِي بِكَتِفٍ أَوْ لَوْحٍ حَتَّى أَكْتُبَ لِأَبِي بَكْرٍ كِتَابًا لَا يُخْتَلَفُ عَلَيْهِ فَلَمَّا ذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَقُومَ قَالَ أَبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ أَنْ يُخْتَلَفَ عَلَيْكَ يَا أَبَا بَكْرٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning hollari ogʻirlashganida, u zot Abdurrahmon ibn Abu Bakrga: «Menga bir kurak suyagi yoki taxta keltir, Abu Bakr uchun bir yozuv yozay — unga (uning haqida) ixtilof qilinmasin», dedilar. Abdurrahmon turmoqchi boʻlganida, u zot: «Alloh ham, moʻminlar ham senga qarshi ixtilof qilinishidan bosh tortadilar, ey Abu Bakr», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳоллари оғирлашганида, у зот Абдурраҳмон ибн Абу Бакрга: «Менга бир курак суяги ёки тахта келтир, Абу Бакр учун бир ёзув ёзай — унга (унинг ҳақида) ихтилоф қилинмасин», дедилар. Абдурраҳмон турмоқчи бўлганида, у зот: «Аллоҳ ҳам, мўминлар ҳам сенга қарши ихтилоф қилинишидан бош тортадилар, эй Абу Бакр», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حُوسِبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عُذِّبَ قَالَتْ فَقُلْتُ أَلَيْسَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا} قَالَ لَيْسَ ذَلِكَ بِالْحِسَابِ وَلَكِنَّ ذَلِكَ الْعَرْضُ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عُذِّبَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim qiyomat kuni hisob-kitob qilinsa, azoblanadi». Men: «Alloh azza va jalla: {Tezda unga oson hisob bilan hisob qilinur} demaganmidi?» dedim. U zot dedilar: «Bu (oyatdagi) hisob emas, balki bu faqat (amallarni) koʻrsatishdir. Kim qiyomat kuni hisob-kitobda qattiq surishtirilsa, azoblanadi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким қиёмат куни ҳисоб-китоб қилинса, азобланади». Мен: «Аллоҳ азза ва жалла: {Тезда унга осон ҳисоб билан ҳисоб қилинур} демаганмиди?» дедим. У зот дедилар: «Бу (оятдаги) ҳисоб эмас, балки бу фақат (амалларни) кўрсатишдир. Ким қиёмат куни ҳисоб-китобда қаттиқ суриштирилса, азобланади».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ سُوَيْدٍ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dubbo (qovoq idish), hantam, naqir va muzaffatdan qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дуббо (қовоқ идиш), ҳантам, нақир ва музаффатдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا بُرْدُ بْنُ سِنَانٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ غُضَيْفِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَرَأَيْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ مِنْ الْجَنَابَةِ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ أَوْ فِي آخِرِهِ قَالَتْ رُبَّمَا اغْتَسَلَ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا اغْتَسَلَ فِي آخِرِهِ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً قُلْتُ أَرَأَيْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوتِرُ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ أَوْ فِي آخِرِهِ قَالَتْ رُبَّمَا أَوْتَرَ فِي أَوَّلِ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا أَوْتَرَ فِي آخِرِهِ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً قُلْتُ أَرَأَيْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَجْهَرُ بِالْقُرْآنِ أَوْ يُخَافِتُ بِهِ قَالَتْ رُبَّمَا جَهَرَ بِهِ وَرُبَّمَا خَافَتَ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً
Gʻudayf ibn al-Horis aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Aytingchi, Rasululloh ﷺ janobatdan kechaning avvalida gʻusl qilarmidilar yoki oxirida?» — deb soʻradim. U: «Baʼzan kechaning avvalida gʻusl qilar, baʼzan oxirida gʻusl qilar edilar», — dedi. Men: «Allohu akbar! Bu ishni keng (qulay) qilgan Allohga hamd boʻlsin», — dedim. Men: «Aytingchi, Rasululloh ﷺ vitrni kechaning avvalida oʻqirmidilar yoki oxirida?» — dedim. U: «Baʼzan kechaning avvalida vitr oʻqir, baʼzan oxirida oʻqir edilar», — dedi. Men: «Allohu akbar! Bu ishni keng qilgan Allohga hamd boʻlsin», — dedim. Men: «Aytingchi, Rasululloh ﷺ Qurʼonni ovoz chiqarib oʻqirmidilar yoki past (ovozda)?» — dedim. U: «Baʼzan ovoz chiqarib oʻqir, baʼzan past (ovozda) oʻqir edilar», — dedi. Men: «Allohu akbar! Bu ishni keng qilgan Allohga hamd boʻlsin», — dedim.Ғудайф ибн ал-Ҳорис айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Айтингчи, Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан кечанинг аввалида ғусл қилармидилар ёки охирида?» — деб сўрадим. У: «Баъзан кечанинг аввалида ғусл қилар, баъзан охирида ғусл қилар эдилар», — деди. Мен: «Аллоҳу акбар! Бу ишни кенг (қулай) қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», — дедим. Мен: «Айтингчи, Расулуллоҳ ﷺ витрни кечанинг аввалида ўқирмидилар ёки охирида?» — дедим. У: «Баъзан кечанинг аввалида витр ўқир, баъзан охирида ўқир эдилар», — деди. Мен: «Аллоҳу акбар! Бу ишни кенг қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», — дедим. Мен: «Айтингчи, Расулуллоҳ ﷺ Қуръонни овоз чиқариб ўқирмидилар ёки паст (овозда)?» — дедим. У: «Баъзан овоз чиқариб ўқир, баъзан паст (овозда) ўқир эдилар», — деди. Мен: «Аллоҳу акбар! Бу ишни кенг қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», — дедим.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Misvok — ogʻiz uchun poklovchi, Robb uchun rozilik (sababi)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мисвок — оғиз учун покловчи, Робб учун розилик (сабаби)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَكْمَلِ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنَهُمْ خُلُقًا وَأَلْطَفَهُمْ بِأَهْلِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, iymoni eng mukammal moʻminlardan biri xulqi eng yaxshisi va oʻz ahliga eng mehribonidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, иймони энг мукаммал мўминлардан бири хулқи энг яхшиси ва ўз аҳлига энг меҳрибонидир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نُكِحَتْ الْمَرْأَةُ بِغَيْرِ أَمْرِ مَوْلَاهَا فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَإِنْ أَصَابَهَا فَلَهَا مَهْرُهَا بِمَا أَصَابَ مِنْهَا فَإِنْ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ فَلَقِيتُ الزُّهْرِيَّ فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعْرِفْهُ قَالَ وَكَانَ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى وَكَانَ فَأَثْنَى عَلَيْهِ السُّلْطَانُ الْقَاضِي لِأَنَّ إِلَيْهِ أَمْرَ الْفُرُوجِ وَالْأَحْكَامِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol valiysining iznisiz nikohlansa, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir. Agar (er) unga yaqinlik qilgan boʻlsa, undan bahramand boʻlgani evaziga unga mahri tegishlidir. Agar ular tortishib qolsalar, valiysi yoʻq kishining valiysi sultondir», dedilar. Ibn Jurayj aytdi: Men Zuhriy bilan uchrashib, undan bu hadis haqida soʻradim, u uni tanimadi. (Roviy) aytdi: Sulaymon ibn Muso esa — va uni maqtadi. Sulton — qozidir, chunki furujlar va hukmlar ishi unga (havoladir).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл валийсининг изнисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир. Агар (эр) унга яқинлик қилган бўлса, ундан баҳраманд бўлгани эвазига унга маҳри тегишлидир. Агар улар тортишиб қолсалар, валийси йўқ кишининг валийси султондир», дедилар. Ибн Журайж айтди: Мен Зуҳрий билан учрашиб, ундан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у уни танимади. (Ровий) айтди: Сулаймон ибн Мусо эса — ва уни мақтади. Султон — қозидир, чунки фуружлар ва ҳукмлар иши унга (ҳаволадир).
قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَعَدَ بَيْنَ الشُّعَبِ الْأَرْبَعِ ثُمَّ أَلْزَقَ الْخِتَانَ بِالْخِتَانِ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Er) toʻrt shoxob (aʼzo) orasiga oʻtirib, soʻng xatna (joyi)ni xatna (joyi)ga tekkizsa, gʻusl vojib boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Эр) тўрт шохоб (аъзо) орасига ўтириб, сўнг хатна (жойи)ни хатна (жойи)га теккизса, ғусл вожиб бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَاغَسَلَتْ مَنِيًّا أَصَابَ ثَوْبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺning kiyimlariga tekkan maniyni yuvdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺнинг кийимларига теккан манийни ювди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرْنَاهُ وَلَمْ يَعْدُدْهَا عَلَيْنَا شَيْئًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyor qilishga (qoʻydilar), biz u zotni ixtiyor qildik, u zot bunda bizning zimmamizga hech narsani (taloq deb) hisoblamadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёр қилишга (қўйдилар), биз у зотни ихтиёр қилдик, у зот бунда бизнинг зиммамизга ҳеч нарсани (талоқ деб) ҳисобламадилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ ضِجَاعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يَنَامُ عَلَيْهِ بِاللَّيْلِ مِنْ أَدَمٍ مَحْشُوًّا لِيفًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning kechasi ustida uxlaydigan toʻshaklari xurmo tolasi bilan toʻldirilgan teridan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг кечаси устида ухлайдиган тўшаклари хурмо толаси билан тўлдирилган теридан эди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ} فَإِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِيهِ فَهُمْ الَّذِينَ عَنَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَاحْذَرُوهُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ {U senga Kitobni nozil qildi. Uning baʼzi oyatlari muhkam (maʼnosi aniq) boʻlib, ular Kitobning asosidir, boshqalari esa mutashobih (maʼnosi koʻp)dir. Qalblarida ogʻish (egrilik) boʻlganlar fitna izlab va uni (oʻzicha) taʼvil qilish istagida undagi mutashobih (oyat)larga ergashadilar. Holbuki, uning taʼvilini Allohdan boshqa hech kim bilmaydi. Ilmda barqaror boʻlganlar esa: ‹Biz unga iymon keltirdik, hammasi Robbimiz huzuridandir›, deydilar. (Bundan) faqat aql egalarigina ibrat oladilar} (oyatini) tilovat qildilar (va): «Undagi (mutashobih oyatlar) haqida bahslashadiganlarni koʻrsangiz, bilingki, ular Alloh azza va jalla (oyatda) zikr qilgan kishilardir. Bas, ulardan ehtiyot boʻlinglar», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ {У сенга Китобни нозил қилди. Унинг баъзи оятлари муҳкам (маъноси аниқ) бўлиб, улар Китобнинг асосидир, бошқалари эса муташобиҳ (маъноси кўп)дир. Қалбларида оғиш (эгрилик) бўлганлар фитна излаб ва уни (ўзича) таъвил қилиш истагида ундаги муташобиҳ (оят)ларга эргашадилар. Ҳолбуки, унинг таъвилини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди. Илмда барқарор бўлганлар эса: ‹Биз унга иймон келтирдик, ҳаммаси Роббимиз ҳузуридандир›, дейдилар. (Бундан) фақат ақл эгаларигина ибрат оладилар} (оятини) тиловат қилдилар (ва): «Ундаги (муташобиҳ оятлар) ҳақида баҳслашадиганларни кўрсангиз, билингки, улар Аллоҳ азза ва жалла (оятда) зикр қилган кишилардир. Бас, улардан эҳтиёт бўлинглар», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَهُوَ مَاهِرٌ بِهِ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ وَالَّذِي يَقْرَؤُهُ وَهُوَ عَلَيْهِ شَاقٌّ فَلَهُ أَجْرَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni mohirona oʻqiydigan kishi ulugʻ va yaxshi (farishta) elchilar bilan birga boʻladi. Qurʼonni qiynalib oʻqiydigan kishiga esa ikki ajr bordir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни моҳирона ўқийдиган киши улуғ ва яхши (фаришта) элчилар билан бирга бўлади. Қуръонни қийналиб ўқийдиган кишига эса икки ажр бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْنَا لَهَا يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ رَجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمَا يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ وَالْآخَرُ يُؤَخِّرُ الْإِفْطَارَ وَيُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ قَالَ فَقَالَتْ أَيُّهُمَا يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ قَالَ قُلْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ قَالَتْ كَذَاكَ كَانَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْآخَرُ أَبُو مُوسَىحَدَّثَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ خَيْثَمَةَ وَقَالَ يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُؤَخِّرُ السَّحُورَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ قَالَ قُلْنَا لِعَائِشَةَ رَجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمَا يُعَجِّلُ الْمَغْرِبَ وَيُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَالْآخَرُ يُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ وَيُؤَخِّرُ الْإِفْطَارَ فَذَكَرَهُ
Abu Atiyya aytadi: Men va Masruq Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirib, unga: «Ey moʻminlarning onasi, Muhammad ﷺning sahobalaridan ikki kishi bor: biri iftorni ham tezlashtiradi, namozni ham tezlashtiradi; ikkinchisi esa iftorni ham kechiktiradi, namozni ham kechiktiradi», dedik. (Roviy) aytdi: U: «Ulardan qaysi biri iftorni tezlashtirib, namozni tezlashtiradi?» dedi. Biz: «Abdulloh ibn Masʼud», dedik. U: «Rasululloh ﷺ ham ana shunday qilar edilar», dedi. Ikkinchisi esa Abu Muso edi. Shuʼba Sulaymondan (rivoyat qilib): Men Xaysamadan eshitdim, dedi va: «Iftorni tezlashtirar, saharlikni kechiktirar edi», dedi. Sufyon Aʼmashdan, u Umoradan, u Abu Atiyyadan (rivoyat qildi): Biz Oishaga: «Muhammad ﷺning sahobalaridan ikki kishi bor: biri magʻribni ham, iftorni ham tezlashtiradi; ikkinchisi esa magʻribni ham, iftorni ham kechiktiradi», dedik — va uni zikr qildi.Абу Атийя айтади: Мен ва Масруқ Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кириб, унга: «Эй мўминларнинг онаси, Муҳаммад ﷺнинг саҳобаларидан икки киши бор: бири ифторни ҳам тезлаштиради, намозни ҳам тезлаштиради; иккинчиси эса ифторни ҳам кечиктиради, намозни ҳам кечиктиради», дедик. (Ровий) айтди: У: «Улардан қайси бири ифторни тезлаштириб, намозни тезлаштиради?» деди. Биз: «Абдуллоҳ ибн Масъуд», дедик. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳам ана шундай қилар эдилар», деди. Иккинчиси эса Абу Мусо эди. Шуъба Сулаймондан (ривоят қилиб): Мен Хайсамадан эшитдим, деди ва: «Ифторни тезлаштирар, саҳарликни кечиктирар эди», деди. Суфён Аъмашдан, у Уморадан, у Абу Атийядан (ривоят қилди): Биз Оишага: «Муҳаммад ﷺнинг саҳобаларидан икки киши бор: бири мағрибни ҳам, ифторни ҳам тезлаштиради; иккинчиси эса мағрибни ҳам, ифторни ҳам кечиктиради», дедик — ва уни зикр қилди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي بَعْضِ صَلَاتِهِ اللَّهُمَّ حَاسِبْنِي حِسَابًا يَسِيرًا فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا الْحِسَابُ الْيَسِيرُ قَالَ أَنْ يَنْظُرَ فِي كِتَابِهِ فَيَتَجَاوَزَ عَنْه إِنَّهُ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَوْمَئِذٍ يَا عَائِشَةُ هَلَكَ وَكُلُّ مَا يُصِيبُ الْمُؤْمِنَ يُكَفِّرُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهِ عَنْه حَتَّى الشَّوْكَةُ تَشُوكُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning ayrim namozlarida: «Allohumma haasibnii hisaaban yasiiran (Ey Alloh, meni yengil hisob-kitob bilan hisob qilgin)», deb aytayotganlarini eshitdim. U zot (namozdan) chiqqanlarida men: «Ey Allohning Nabiysi, yengil hisob nima?» dedim. U zot: «(Alloh) uning kitobiga nazar soladi va undan oʻtib yuboradi. Albatta, oʻsha kuni kim hisob-kitobda qattiq surishtirilsa, ey Oisha, halok boʻladi. Moʻminga yetgan har bir narsa — hatto uni sanchgan tikan ham — Alloh azza va jalla u bilan uning (gunohlarini) kechiradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг айрим намозларида: «Аллоҳумма ҳаасибнии ҳисаабан ясииран (Эй Аллоҳ, мени енгил ҳисоб-китоб билан ҳисоб қилгин)», деб айтаётганларини эшитдим. У зот (намоздан) чиққанларида мен: «Эй Аллоҳнинг Набийси, енгил ҳисоб нима?» дедим. У зот: «(Аллоҳ) унинг китобига назар солади ва ундан ўтиб юборади. Албатта, ўша куни ким ҳисоб-китобда қаттиқ суриштирилса, эй Оиша, ҳалок бўлади. Мўминга етган ҳар бир нарса — ҳатто уни санчган тикан ҳам — Аллоҳ азза ва жалла у билан унинг (гуноҳларини) кечиради», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُمَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي وَيَوْمِي وَبَيْنَ سَحْرِي وَنَحْرِي فَدَخَلَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ وَمَعَهُ سِوَاكٌ رَطْبٌ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ لَهُ فِيهِ حَاجَةً قَالَتْ فَأَخَذْتُهُ فَمَضَغْتُهُ وَنَفَضْتُهُ وَطَيَّبْتُهُ ثُمَّ دَفَعْتُهُ إِلَيْهِ فَاسْتَنَّ كَأَحْسَنِ مَا رَأَيْتُهُ مُسْتَنًّا قَطُّ ثُمَّ ذَهَبَ يَرْفَعُهُ إِلَيَّ فَسَقَطَ مِنْ يَدِهِ فَأَخَذْتُ أَدْعُو اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ بِدُعَاءٍ كَانَ يَدْعُو لَهُ بِهِ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام وَكَانَ هُوَ يَدْعُو بِهِ إِذَا مَرِضَ فَلَمْ يَدْعُ بِهِ فِي مَرَضِهِ ذَلِكَ فَرَفَعَ بَصَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ وَقَالَ الرَّفِيقُ الْأَعْلَى الرَّفِيقُ الْأَعْلَى يَعْنِي وَفَاضَتْ نَفْسُهُفَالْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَمَعَ بَيْنَ رِيقِي وَرِيقِهِ فِي آخِرِ يَوْمٍ مِنْ أَيَّامِ الدُّنْيَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ mening uyimda, mening kunimda, koʻksim bilan boʻgʻzim orasida vafot etdilar. Abdurrahmon ibn Abu Bakr qoʻlida yangi (yumshoq) misvok bilan kirdi; u zot unga qaradilar, men u zotning unga ehtiyoji borligini angladim. (Oisha) aytdi: Men uni olib chaynadim, qoqdim va tozaladim, soʻng uni u zotga uzatdim. U zot u bilan shunday misvok qildilarki, men u zotning bundan goʻzalroq misvok qilganlarini hech koʻrmagan edim. Soʻng uni menga uzatmoqchi boʻldilar-u, u qoʻllaridan tushib ketdi. Men Allohga — Jibril alayhissalom u zot uchun qiladigan va u zot oʻzlari kasal boʻlganlarida qiladigan duo bilan — duo qila boshladim; u zot bu kasalliklarida u (duo)ni qilmagan edilar. Shunda u zot koʻzlarini osmonga koʻtarib: «Oliy hamroh (bilan), oliy hamroh (bilan)», dedilar — yaʼni u zotning jonlari chiqdi. Dunyo kunlarining oxirgi kunida mening soʻlagim bilan u zotning soʻlaklarini birlashtirgan Allohga hamd boʻlsin.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимда, менинг кунимда, кўксим билан бўғзим орасида вафот этдилар. Абдурраҳмон ибн Абу Бакр қўлида янги (юмшоқ) мисвок билан кирди; у зот унга қарадилар, мен у зотнинг унга эҳтиёжи борлигини англадим. (Оиша) айтди: Мен уни олиб чайнадим, қоқдим ва тозаладим, сўнг уни у зотга узатдим. У зот у билан шундай мисвок қилдиларки, мен у зотнинг бундан гўзалроқ мисвок қилганларини ҳеч кўрмаган эдим. Сўнг уни менга узатмоқчи бўлдилар-у, у қўлларидан тушиб кетди. Мен Аллоҳга — Жибрил алайҳиссалом у зот учун қиладиган ва у зот ўзлари касал бўлганларида қиладиган дуо билан — дуо қила бошладим; у зот бу касалликларида у (дуо)ни қилмаган эдилар. Шунда у зот кўзларини осмонга кўтариб: «Олий ҳамроҳ (билан), олий ҳамроҳ (билан)», дедилар — яъни у зотнинг жонлари чиқди. Дунё кунларининг охирги кунида менинг сўлагим билан у зотнинг сўлакларини бирлаштирган Аллоҳга ҳамд бўлсин.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَكَعَ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdodning ikki rakaatini oʻqiganlarida, oʻng yonboshlariga yotar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдоднинг икки ракаатини ўқиганларида, ўнг ёнбошларига ётар эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ لَنَا سِتْرٌ فِيهِ تِمْثَالُ طَائِرٍ فَكَانَ الدَّاخِلُ إِذَا دَخَلَ اسْتَقْبَلَهُ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ حَوِّلِي هَذَا فَإِنِّي كُلَّمَا دَخَلْتُ فَرَأَيْتُهُ ذَكَرْتُ الدُّنْيَا وَكَانَتْ لَهُ قَطِيفَةٌ كُنَّا نَقُولُ عَلَمُهَا مِنْ حَرِيرٍ فَكُنَّا نَلْبَسُهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bizda ichida qush surati boʻlgan bir parda bor edi; kiruvchi kishi kirsa, oʻsha (surat) unga roʻbaroʻ kelar edi. Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Ey Oisha, buni boshqa joyga koʻchir, chunki men har gal kirib, uni koʻrganimda dunyoni eslab qolaman», dedilar. U zotning bir baxmal (choponlari) ham bor ediki, biz uning hoshiyasi ipakdan deb aytar edik va uni kiyar edik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бизда ичида қуш сурати бўлган бир парда бор эди; кирувчи киши кирса, ўша (сурат) унга рўбарў келар эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Оиша, буни бошқа жойга кўчир, чунки мен ҳар гал кириб, уни кўрганимда дунёни эслаб қоламан», дедилар. У зотнинг бир бахмал (чопонлари) ҳам бор эдики, биз унинг ҳошияси ипакдан деб айтар эдик ва уни кияр эдик.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ وَمُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ سَائِبَةَ عَنْ عَائِشَةَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَتْلِ الْحَيَّاتِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الَّتِي تَكُونُ فِي الْبُيُوتِ وَأَمَرَنَا بِقَتْلِ الْأَبْتَرِ وَذِي الطُّفْيَتَيْنِ قَالَ إِنَّهُمَا يَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ وَيُسْقِطَانِ مَا فِي بُطُونِ النِّسَاءِ وَمَنْ تَرَكَهُمَا فَلَيْسَ مِنِّي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ilonlarni oʻldirishdan qaytardilar — Muhammad ibn Ubayd: «uylarda boʻladiganlarini», dedi — va bizni abtar (dumi kalta) hamda ikki chiziqli ilonni oʻldirishga buyurdilar. U zot: «Ular koʻzni oʻgʻirlaydi (koʻr qiladi) va ayollarning qorinlaridagini tushiradi. Kim ularni (oʻldirmay) tark etsa, u mendan emas», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ илонларни ўлдиришдан қайтардилар — Муҳаммад ибн Убайд: «уйларда бўладиганларини», деди — ва бизни абтар (думи калта) ҳамда икки чизиқли илонни ўлдиришга буюрдилар. У зот: «Улар кўзни ўғирлайди (кўр қилади) ва аёлларнинг қоринларидагини туширади. Ким уларни (ўлдирмай) тарк этса, у мендан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ بِنْتُ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْتِيهَا وَهُوَ صَائِمٌ فَيَقُولُ أَصْبَحَ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ تُطْعِمُونِيهِ فَتَقُولُ لَا مَا أَصْبَحَ عِنْدَنَا شَيْءٌ كَذَاكَ فَيَقُولُ إِنِّي صَائِمٌ ثُمَّ جَاءَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَتْ أُهْدِيَتْ لَنَا هَدِيَّةٌ فَخَبَأْنَاهَا لَكَ قَالَ مَا هِيَ قَالَتْ حَيْسٌ قَالَ قَدْ أَصْبَحْتُ صَائِمًا فَأَكَلَ
Moʻminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ roʻzador holda uning huzuriga kelib: «Bugun tongda sizlarda menga yedirishga biror narsa bormi?» derdilar. U: «Yoʻq, bizda tongda hech narsa yoʻq», desa, u zot: «Unda men roʻzadorman», derdilar. Soʻng shundan keyin yana kelganlarida, u: «Bizga bir hadya qilindi, uni siz uchun yashirib qoʻydik», dedi. U zot: «U nima?» dedilar. U: «Hays», dedi. U zot: «Men roʻzador holda tongni qarshi olgan edim», dedilar-da, soʻng yedilar.Мўминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ рўзадор ҳолда унинг ҳузурига келиб: «Бугун тонгда сизларда менга едиришга бирор нарса борми?» дердилар. У: «Йўқ, бизда тонгда ҳеч нарса йўқ», деса, у зот: «Унда мен рўзадорман», дердилар. Сўнг шундан кейин яна келганларида, у: «Бизга бир ҳадя қилинди, уни сиз учун яшириб қўйдик», деди. У зот: «У нима?» дедилар. У: «Ҳайс», деди. У зот: «Мен рўзадор ҳолда тонгни қарши олган эдим», дедилар-да, сўнг едилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ أَبِي وَكَانَ ثِقَةً وَيُقَالُ لَهُ ابْنُ عَمَّارِ بْنِ أَبِي زَيْنَبَ مَدِينِيٌّ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فُضِّلَتْ الْجَمَاعَةُ عَلَى صَلَاةِ الْفَذِّ خَمْسًا وَعِشْرِينَ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Jamoat (bilan oʻqilgan namoz) yolgʻiz oʻqigan kishining namozidan yigirma besh (baravar) afzal qilindi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Жамоат (билан ўқилган намоз) ёлғиз ўқиган кишининг намозидан йигирма беш (баравар) афзал қилинди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ يَا عَائِشَةُ مَا فَعَلَتْ الذَّهَبُ فَجَاءَتْ مَا بَيْنَ الْخَمْسَةِ إِلَى السَّبْعَةِ أَوْ الثَّمَانِيَةِ أَوْ التِّسْعَةِ فَجَعَلَ يُقَلِّبُهَا بِيَدِهِ وَيَقُولُ مَا ظَنُّ مُحَمَّدٍ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لَوْ لَقِيَهُ وَهَذِهِ عِنْدَهُ أَنْفِقِيهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasalliklarida: «Ey Oisha, oltin nima boʻldi?» dedilar. Beshtadan yettitagacha yoki sakkizta yoxud toʻqqizta (dinor) keltirildi. U zot uni qoʻllarida agʻdarib: «Agar Muhammad Allohga bular oʻzida turgan holda uchrashsa, u Alloh azza va jalla haqida qanday oʻylagan boʻladi? Buni xarj qilib yubor», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликларида: «Эй Оиша, олтин нима бўлди?» дедилар. Бештадан еттитагача ёки саккизта ёхуд тўққизта (динор) келтирилди. У зот уни қўлларида ағдариб: «Агар Муҳаммад Аллоҳга булар ўзида турган ҳолда учрашса, у Аллоҳ азза ва жалла ҳақида қандай ўйлаган бўлади? Буни харж қилиб юбор», дер эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ فِي رُكُوعِهِ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا وَبِحَمْدِكَ رَبِّ اغْفِرْ لِي يَتَأَوَّلُ الْقُرْآنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ rukuʼlarida «Subhonaka-llohumma robbano va bihamdik, robbigʻfirlii (Pokim Sen, ey Allohim, Robbimiz, va Senga hamd bilan (tasbeh aytaman); Robbim, meni magʻfirat qil)» (deb) koʻp aytar edilar — (bu bilan u zot) Qurʼonni taʼvil (ado) qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ рукуъларида «Субҳонака-ллоҳумма роббано ва биҳамдик, роббиғфирлии (Поким Сен, эй Аллоҳим, Роббимиз, ва Сенга ҳамд билан (тасбеҳ айтаман); Роббим, мени мағфират қил)» (деб) кўп айтар эдилар — (бу билан у зот) Қуръонни таъвил (адо) қилар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَخْلَدُ بْنُ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَرَاجُ بِالضَّمَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Foyda (mahsul) zomin boʻlish evazigadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Фойда (маҳсул) зомин бўлиш эвазигадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَسْعَدَ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ لَا يُصَلِّي إِلَّا رَكْعَتَيْنِ فَأَقُولُ قَرَأَ فِيهِمَا بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Tong otganida Rasululloh ﷺ ikki rakaatdan boshqa (hech narsa) oʻqimas edilar; men esa: ‹U ikkovida Fotihatul kitobni oʻqidilarmikin?› der edim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Тонг отганида Расулуллоҳ ﷺ икки ракаатдан бошқа (ҳеч нарса) ўқимас эдилар; мен эса: ‹У икковида Фотиҳатул китобни ўқидилармикин?› дер эдим».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ فِي أَهْلِهِ قَالَتْ كَانَ فِي مِهْنَةِ أَهْلِهِ فَإِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ
(Asvad aytdi:) Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ uylarida nima qilardilar?» deb soʻradim. U: «(U zot) oilasining (uy) ishlari bilan (mashgʻul) boʻlardilar; namoz (vaqti) kelganda esa, namozga chiqardilar», dedi.(Асвад айтди:) Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ уйларида нима қилардилар?» деб сўрадим. У: «(У зот) оиласининг (уй) ишлари билан (машғул) бўлардилар; намоз (вақти) келганда эса, намозга чиқардилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَامِرٌ قَالَ أَتَى مَسْرُوقٌ عَائِشَةَ فَقَالَيَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ رَأَى مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَبَّهُ قَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ لَقَدْ قَفَّ شَعْرِي لِمَا قُلْتَ أَيْنَ أَنْتَ مِنْ ثَلَاثٍ مَنْ حَدَّثَكَهُنَّ فَقَدْ كَذَبَ مَنْ حَدَّثَكَ أَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَبَّهُ فَقَدْ كَذَبَ ثُمَّ قَرَأَتْ {لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ} {وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْيًا أَوْ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ} وَمَنْ أَخْبَرَكَ بِمَا فِي غَدٍ فَقَدْ كَذَبَ ثُمَّ قَرَأَتْ {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ} هَذِهِ الْآيَةَ وَمَنْ أَخْبَرَكَ أَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَمَ فَقَدْ كَذَبَ ثُمَّ قَرَأَتْ {يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ} وَلَكِنَّهُ رَأَى جِبْرِيلَ فِي صُورَتِهِ مَرَّتَيْنِ
(Masruq aytdi:) Men Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kelib: «Ey moʻminlar onasi, Muhammad ﷺ oʻz Robbini koʻrganmilar?» dedim. U: «Subhanalloh! Sen aytgan (gap)dan tuklarim tikka boʻldi. Sen uchta (gap)dan qayerdasan — kim ularni senga aytsa, albatta yolgʻon aytdi. Kim senga Muhammad ﷺ oʻz Robbini koʻrgan deb aytsa, albatta yolgʻon aytdi», dedi va ‹Koʻzlar Uni ilgʻamas, U esa koʻzlarni ilgʻar›, ‹Hech bir basharga Allohning gapirishi — vahy orqali yoki parda ortidan boʻlmasa — (mumkin) emas› (oyatlarini) oʻqidi. «Kim senga ertaga nima boʻlishini xabar bersa, albatta yolgʻon aytdi», dedi va ‹Albatta, soat (qiyomat) ilmi Allohning huzuridadir; U yomgʻirni yogʻdiradi va bachadonlardagi narsani biladi› degan shu oyatni oʻqidi. «Kim senga Muhammad ﷺ (biror narsani) yashirgan deb aytsa, albatta yolgʻon aytdi», dedi va ‹Ey Rasul! Robbingdan senga nozil qilingan (narsa)ni yetkaz› (oyatini) oʻqidi. «Lekin u zot Jibrilni oʻz suratida ikki marta koʻrganlar», dedi.(Масруқ айтди:) Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига келиб: «Эй мўминлар онаси, Муҳаммад ﷺ ўз Роббини кўрганмилар?» дедим. У: «Субҳаналлоҳ! Сен айтган (гап)дан тукларим тикка бўлди. Сен учта (гап)дан қаердасан — ким уларни сенга айтса, албатта ёлғон айтди. Ким сенга Муҳаммад ﷺ ўз Роббини кўрган деб айтса, албатта ёлғон айтди», деди ва ‹Кўзлар Уни илғамас, У эса кўзларни илғар›, ‹Ҳеч бир башарга Аллоҳнинг гапириши — ваҳй орқали ёки парда ортидан бўлмаса — (мумкин) эмас› (оятларини) ўқиди. «Ким сенга эртага нима бўлишини хабар берса, албатта ёлғон айтди», деди ва ‹Албатта, соат (қиёмат) илми Аллоҳнинг ҳузуридадир; У ёмғирни ёғдиради ва бачадонлардаги нарсани билади› деган шу оятни ўқиди. «Ким сенга Муҳаммад ﷺ (бирор нарсани) яширган деб айтса, албатта ёлғон айтди», деди ва ‹Эй Расул! Роббингдан сенга нозил қилинган (нарса)ни етказ› (оятини) ўқиди. «Лекин у зот Жибрилни ўз суратида икки марта кўрганлар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْحُمَّى أَوْ شِدَّةَ الْحُمَّى مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوهَا بِالْمَاءِ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Isitma — yoki isitmaning zoʻri — jahannamning qaynashidandir. Bas, uni suv bilan sovutinglar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Иситма — ёки иситманинг зўри — жаҳаннамнинг қайнашидандир. Бас, уни сув билан совутинглар».
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْحُمَّى أَوْ شِدَّةَ الْحُمَّى مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَأَبْرِدُوهَا بِالْمَاءِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Isitma — yoki isitmaning zoʻri — jahannamning qaynashidandir. Bas, uni suv bilan sovutinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Иситма — ёки иситманинг зўри — жаҳаннамнинг қайнашидандир. Бас, уни сув билан совутинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَيَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ يَوْمًا تَصُومُهُ قُرَيْشٌ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُهُ فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ صَامَهُ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ فَلَمَّا نَزَلَ صَوْمُ رَمَضَانَ كَانَ رَمَضَانُ هُوَ الْفَرِيضَةَ وَتَرَكَ عَاشُورَاءَ فَكَانَ مَنْ شَاءَ صَامَهُ وَمَنْ شَاءَ لَمْ يَصُمْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «Oshuro kuni johiliyatda Quraysh roʻza tutadigan kun edi, Rasululloh ﷺ ham uni roʻza tutar edilar. U zot Madinaga kelganlarida uni roʻza tutdilar va uni roʻza tutishga buyurdilar. Ramazon nozil boʻlganidan keyin farz Ramazon boʻldi va Oshuro (roʻzasi) tark etildi: kim xohlasa uni tutar, kim xohlasa tutmas edi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у айтди: «Ошуро куни жоҳилиятда Қурайш рўза тутадиган кун эди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам уни рўза тутар эдилар. У зот Мадинага келганларида уни рўза тутдилар ва уни рўза тутишга буюрдилар. Рамазон нозил бўлганидан кейин фарз Рамазон бўлди ва Ошуро (рўзаси) тарк этилди: ким хоҳласа уни тутар, ким хоҳласа тутмас эди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَوَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ هِنْدَ بِنْتَ عُتْبَةَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ وَإِنَّهُ لَا يُعْطِينِي وَوَلَدِي مَا يَكْفِينَا إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْ مَالِهِ وَهُوَ لَا يَعْلَمُ قَالَ خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ بِالْمَعْرُوفِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Hind bint Utba: «Ey Allohning Rasuli, Abu Sufyon xasis kishi; u menga va bolamga yetadigan (narsa)ni bermaydi — magar men uning molidan, u bilmagan holda olganim boʻlsa», dedi. U zot: «Oʻzingga va bolangga yetadigan (narsa)ni maʼruf (oʻrinli) yoʻsinda ol», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Ҳинд бинт Утба: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Суфён хасис киши; у менга ва боламга етадиган (нарса)ни бермайди — магар мен унинг молидан, у билмаган ҳолда олганим бўлса», деди. У зот: «Ўзингга ва болангга етадиган (нарса)ни маъруф (ўринли) йўсинда ол», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَأْتِي عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ مَا يُوقِدُونَ فِيهِ نَارًا لَيْسَ إِلَّا التَّمْرُ وَالْمَاءُ إِلَّا أَنْ نُؤْتَى بِاللَّحْمِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammad ﷺ oilasiga shunday oy kelardiki, unda ular olov yoqmas edilar; xurmo va suvdan boshqa (narsa) yoʻq edi — bizga goʻsht keltirilgan boʻlsa, boshqa gap».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммад ﷺ оиласига шундай ой келардики, унда улар олов ёқмас эдилар; хурмо ва сувдан бошқа (нарса) йўқ эди — бизга гўшт келтирилган бўлса, бошқа гап».
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ وَيَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ يَعْنِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oxirgi oʻn kunlikda eʼtikof qilar va: «Uni oxirgi oʻn kunlikda izlanglar», der edilar — yaʼni Laylatul qadrni.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ охирги ўн кунликда эътикоф қилар ва: «Уни охирги ўн кунликда изланглар», дер эдилар — яъни Лайлатул қадрни.